Có lẽ đối với giới lãnh đạo Trung Quốc, cái giá phải trả cho những chỉ trích của cộng đồng quốc tế thấp hơn so với nhu cầu thúc đẩy và phát triển năng lực trên biển, thấp hơn nhu cầu khai thác tài nguyên tại Biển Đông.
Philippines có kế hoạch khai thác dầu khí ở Bãi Cỏ Rong. Khi Manila triển khai trên thực địa kế hoạch này, Bắc Kinh rất có thể sẽ đưa các tàu chấp pháp đến để ngăn cản. Với mối quan hệ song phương đang xấu đi, căng thẳng giữa hai nước có nguy cơ leo thang thành “chính sách bên miệng hố chiến tranh.”
Trung Quốc triển khai giàn khoan dầu khí vào vùng biển Việt Nam đã gây nguy cơ về một cuộc xung đột vũ trang, và rốt cuộc có thể khiến Washington trở thành một bên liên quan cho dù muốn hay không.
Tình hình tranh chấp giữa Trung Quốc với Việt Nam và Philippines trên Biển Đông đang diễn ra hết sức căng thẳng. Các chuyên gia nổi tiếng, gồm Deniel Kilman, Erly Ratner, Orville Schell, Susan Shirk và Carlyle A. Thayer phân tích về nguyên nhân và cách thức hạ nhiệt căng thẳng.
Chỉ có cách tôn trọng hòa bình, an ninh của khu vực và thế giới cũng như tôn trọng luật pháp quốc tế, Bắc Kinh mới có thể vừa làm giảm căng thẳng tại khu vực, vừa duy trì được sự phát triển trong dài hạn của mình.
Chính sách ngoại giao không đối đầu trong khu vực của Trung Quốc đã bắt đầu xói mòn từ năm 2008, mở đường cho một Trung Quốc quyết đoán và hiếu chiến hơn, hay “dọa nạt” các nước láng giềng bằng cách triển khai các vũ khí về kinh tế, châm ngòi các vụ đụng độ và những sự cố trên biển.
Bãi Second Thomas (Việt Nam gọi là bãi Cỏ Mây, Philippines gọi là bãi Ayungin, Trung Quốc gọi là bãi Nhân Ái) giờ đây là một điểm nóng mới trên Biển Đông. Giải quyết vấn đề này có ý nghĩa sống còn đối với khu vực và thế giới.
Ngày 18/3, Trung Quốc và 10 nước ASEAN đã có cuộc họp bàn về Biển Đông tại Singapore. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng do nhiều nguyên nhân, cả từ việc tìm kiếm chưa có kết quả chiếc máy bay số hiệu MH370 đến việc Trung Quốc đơn phương chặn tàu Philippines tiếp tế cho quân đồn trú nước này trên Bãi Cỏ Mây ngày 9/3.
Biển Đông đang ngày càng trở nên căng thẳng giữa các nước tranh chấp, và Bãi Cỏ Mây đang trở thành minh chứng mới nhất cho chiến lược “cắt lát salami” của Bắc Kinh, đó là dần chiếm đóng các bãi cạn và đảo nhỏ để củng cố tuyên bố chủ quyền của mình tại Biển Đông.
Trong khi nhiều người trên thế giới đang bận theo dõi vấn đề Ukraina, thì có khá ít người nhận ra rằng một cuộc tranh chấp lãnh thổ “ăn miếng trả miếng” cũng nguy hiểm đã bắt đầu bộc lộ vào đầu tháng này ở khu vực Biển Đông cách đó 5.000 dặm.