SeaLight: Hoạt động đánh bắt của tàu cá Trung Quốc ngoài khơi Quảng Ngãi vừa mang mục đích thương mại, vừa tạo sức ép cho Việt Nam 16/11/2026 16:56:01
Ngày 13/11/2026, trang SeaLight (do học giả Ray Powell quản lý) cho rằng hoạt động đánh bắt của tàu cá Trung Quốc ngoài khơi Quảng Ngãi vừa mang mục đích thương mại, vừa tạo sức ép cho Việt Nam, cụ thể
- Dữ liệu tháng 3/2023 - 6/2026 ghi nhận khoảng 100 tàu Trung Quốc luân phiên hoạt động trong EEZ Việt Nam, có lúc cách Lý Sơn 28 hải lý, trong một số ngày của năm 2026 có đến hơn 40 tàu.
- Hoạt động đạt đỉnh tháng 3 - 4, giảm trước lệnh cấm đánh bắt đơn phương của Trung Quốc, rồi tăng trở lại.
- Một tàu chính phủ di chuyển cùng nhịp với đội tàu cá, được SeaLight đánh giá có vai trò hộ tống. Phần lớn tàu được theo dõi có biểu hiện đánh bắt, chưa đủ bằng chứng ảnh để xác định thành phần dân quân biển.
Wang Kuan-hsiung (Đại học Sư phạm Đài Loan): Những khu vực bảo tồn biển (MPAs) trong khuôn khổ Hiệp định BBNJ có thể bị diễn giải sai lệch thành công cụ xác lập ranh giới địa chính trị, thậm chí phục vụ mục tiêu thống trị trên biển. 16/11/2026 15:54:24
Ngày 14/11, SCMP đăng tải bình luận của các học giả về việc Hiệp định về đa dạng sinh học biển ở các vùng nằm ngoài quyền tài phán quốc gia (BBNJ) đang đứng trước nguy cơ trở thành một đấu trường cạnh tranh địa chính trị giữa các nước lớn, khi các quốc gia bất đồng về cơ chế thực thi, đặc biệt là việc thành lập các khu bảo tồn biển (MPAs). Cụ thể:
Wang Kuan-hsiung (Đại học Sư phạm Đài Loan):
Khi quá trình thực thi hiệp định được triển khai, các quốc gia tất yếu sẽ diễn giải những điều khoản quan trọng của Hiệp định dưới góc độ lợi ích quốc gia. Xu hướng này có thể ảnh hưởng đến một số biện pháp bảo tồn cốt lõi của Hiệp định, trong đó có việc thành lập các khu bảo tồn biển (Marine Protected Areas – MPAs). Những khu vực này có thể bị diễn giải sai lệch thành công cụ xác lập ranh giới địa chính trị, thậm chí phục vụ mục tiêu thống trị trên biển.
Các cuộc đàm phán về thông tin trình tự số và nguồn gen biển có thể bị đình trệ do cạnh tranh trong quan hệ quốc tế.
Nếu BBNJ trở thành một cuộc chơi mang tính địa chính trị, những bên chịu thiệt hại lớn nhất sẽ là các quốc đảo nhỏ đang phát triển, các quốc gia ven biển châu Phi và chính môi trường đại dương.
Christian Schultheiss (Viện Max Planck về Luật So sánh công và Luật quốc tế):
Một trong những vấn đề gây tranh cãi gay gắt nhất tại hội nghị tháng 1 năm 2027 sẽ là việc thành lập các khu bảo tồn biển, nơi hoạt động đánh bắt c&aa
UNSI News: Nhật Bản cam kết chuyển giao các máy bay không người lái và hệ thống radar phòng thủ ven biển cho quân đội Philippines 16/11/2026 15:24:39
Ngày 13/11, UNSI News đưa tin Nhật Bản sẽ cung cấp máy bay không người lái (UAV) và hệ thống radar phòng thủ bờ biển cho Philippines trong gói hỗ trợ quốc phòng trị giá tối đa 27 triệu USD thông qua chương trình Hỗ trợ An ninh Chính thức (OSA).
- Đây là lần đầu tiên Nhật Bản chuyển giao radar phòng thủ bờ biển và UAV cho quân đội Philippines, nhằm tăng cường khả năng giám sát hàng hải và phòng thủ.
- Động thái này phản ánh sự hợp tác quốc phòng ngày càng sâu rộng giữa hai nước trước những quan ngại chung về tình hình Biển Đông và eo biển Luzon.
- Bên cạnh việc cung cấp tàu tuần tra, hỗ trợ huấn luyện và tập trận chung, Nhật Bản cũng đang xem xét chuyển giao các tàu khu trục hộ tống lớp Abukuma đã qua sử dụng cho Hải quân Philippines, góp phần củng cố an ninh hàng hải và ổn định khu vực.
Timothy Heath (Công ty tư vấn an ninh Perceptum): Sự hợp tác giữa Mỹ, Úc, Nhật và Philippines khiến công tác hoạch định quốc phòng của PLA trở nên phức tạp hơn; Trung Quốc sẽ tìm cách khai thác những khác biệt chính trị giữa bốn đối tác 16/11/2026 14:48:31
Ngày 16/11, SCMP đăng tải bình luận của các học giả về Mỹ, Nhật Bản, Úc và Philippines dự kiến thành lập Trung tâm Điều phối Liên hợp (Combined Coordination Centre) tại Philippines. Cụ thể:
Timothy Heath (Công ty tư vấn an ninh Perceptum):
Đối với Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), sự hợp tác giữa bốn quốc gia khiến công tác hoạch định quốc phòng trở nên phức tạp hơn, bởi các hành động quyết đoán của PLA tại Biển Hoa Đông hoặc Biển Đông đều có thể dẫn đến sự can dự của tối đa bốn quốc gia.
Trung Quốc sẽ tìm cách khai thác những khác biệt chính trị giữa bốn đối tác, đồng thời tăng cường giám sát các hoạt động của Squad.
Trên thực địa, Trung Quốc có thể tiếp tục dựa vào lực lượng hải cảnh, các lực lượng bán quân sự và dân quân biển để thúc đẩy các yêu sách của mình mà không kích hoạt phản ứng quân sự trực tiếp.
Thông qua các hoạt động vùng xám, Trung Quốc có thể tiếp tục từng bước thay đổi nguyên trạng theo hướng có lợi cho mình, đồng thời cho thấy những hạn chế về hiệu quả của các cơ chế hợp tác quân sự đa phương do Mỹ dẫn dắt.
Philippines còn cần được Mỹ và quân đội các nước đối tác huấn luyện và tư vấn nhằm nâng cao năng lực giám sát và ứng phó với các hoạt động của lực lượng quân sự và bán quân sự Trung Quốc.
David Dutton (Viện Chính sách Chiến lược Úc):
Squad đan
Reuters: Hàn Quốc và Trung Quốc đẩy mạnh đối thoại cấp ngoại trưởng trước thềm APEC: Trao đổi định hướng mở rộng hợp tác về kinh tế và công nghệ mới nổi 16/11/2026 11:45:22
Ngày 14/11, Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun cho biết Hàn Quốc không nên lo sợ vô căn cứ trước sự trỗi dậy của Trung Quốc, nhưng cũng không nên đánh giá thấp năng lực và tiềm năng của nước này. Phát biểu được đưa ra sau tiếp xúc với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị tại Bắc Kinh ngày 13/11, trước thềm Hội nghị Cấp cao APEC tại Thâm Quyến.
ITLOS: Phiên điều trần công khai Vụ kiện khai thác hydrocarbon ở Tây Nam Đại Tây Dương (Argentina v. Anh), Biện pháp tạm thời: Argentina giữ nguyên yêu cầu toà ngăn chặn việc Anh bắt đầu hoặc tiếp tục khai thác hydrocarbon tại vùng biển Falklands 16/11/2026 11:43:59
Argentina và Anh có tranh chấp chủ quyền đối với quần đảo Falklands/Malvinas. Anh cấp phép khai thác hydrocarbon ở dự án Sea Lion ở phía Bắc quần đảo Falklands/Malvinas và bị Argentina phản đối, đưa vấn đề ra Toà trọng tài thành lập theo Phụ lục VII, Công ước Luật biển 1982 (UNCLOS). Trong khi chờ toà trọng tài được thành lập, Argentina yêu cầu toà ITLOS áp dụng biện pháp tạm thời, yêu cầu Anh dừng các hoạt động tại vùng biển này. Ngày 10-11/11/2026, Toà mở phiên điều trần công khai để các bên trình bày lập luận.
Anh và 9 nước JEF thành lập Sáng kiến Hải quân phương Bắc, thúc đẩy phối hợp tác chiến và bảo vệ hạ tầng ngầm dưới biển 16/11/2026 09:56:41
Ngày 10/11/2026, Anh và 9 quốc gia thành viên Lực lượng Viễn chinh Liên hợp (Joint Expeditionary Force – JEF), gồm Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Iceland, Latvia, Litva, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển, ký thỏa thuận thành lập Sáng kiến Hải quân phương Bắc (Northern Navies Initiative). Cùng ngày, Anh công bố khoản đầu tư 90 triệu bảng Anh cho chương trình Atlantic Net, hợp phần đầu tiên của chương trình Atlantic Bastion, nhằm xây dựng mạng lưới giám sát dưới biển sử dụng phương tiện tự hành, cảm biến và trí tuệ nhân tạo (AI).
Reuters: ASEAN và TQ đã đạt thỏa thuận tạm thời khoảng 80% nội dung dự thảo COC nhưng vẫn bất đồng về tính ràng buộc pháp lý và phạm vi áp dụng 16/11/2026 09:48:57
Ngày 15/11, Reuters đăng bài viết “ASEAN, China fail to seal South China Sea code of conduct” của Mikhail Flores và Nestor Corrales, đánh giá ASEAN và Trung Quốc chưa thể hoàn tất đàm phán Bộ quy tắc ứng xử (COC) ở Biển Đông trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN của Philippines dù đã đạt đồng thuận tạm thời khoảng 80% nội dung dự thảo. Những bất đồng về tính ràng buộc pháp lý, phạm vi áp dụng và quan điểm giữa các bên tiếp tục cản trở tiến trình đàm phán.
HĐBA LHQ họp về an ninh hàng hải tại Trung Đông: Bất đồng về trách nhiệm và bảo đảm tự do hàng hải tại các eo biển chiến lược 16/11/2026 09:29:41
Ngày 13/11/2026, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã họp thảo luận về tình hình an ninh hàng hải tại Trung Đông, theo đề nghị của Bahrain, trong bối cảnh các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại và những hạn chế đối với hoạt động hàng hải tại khu vực Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và eo biển Bab al-Mandab tiếp tục gây quan ngại.
Tuyên bố chung G7 (11/11) bày tỏ quan ngại về tình hình Biển Đông, Biển Hoa Đông và eo biển Đài Loan 16/11/2026 09:23:18
Ngày 11/11, Chính phủ Pháp và Anh công bố Tuyên bố chung của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao G7 tổ chức tại Paris ngày 9–10/11. Tham dự có Canada, Pháp, Đức, Italia, Nhật Bản, Anh, Mỹ và Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại và an ninh. Tuyên bố chung G7 (11/11) bày tỏ quan ngại về tình hình Biển Đông, Biển Hoa Đông và eo biển Đài Loan, nhấn mạnh các vấn đề an ninh hàng hải và cảng biển, tự do hàng hải, bảo vệ cơ sở hạ tầng ngầm dưới biển, shadow fleet.