Tổng thống Philippines Marcos: Trung tâm Hàng hải ASEAN nhằm thúc đẩy tự do hàng hải và hòa bình ở Biển Đông, không nhằm đối đầu hay chống lại bất kỳ quốc gia nào 11/05/2026 18:34:27
Ngày 8/5/2026, theo thông tin từ Inquirer, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos cho biết các nhà lãnh đạo của các nước thành viên ASEAN đã nhất trí thành lập một Trung tâm Hàng hải ASEAN (ASEAN Maritime Centre) đặt tại Philippines. Đề xuất này đã được đưa vào Tuyên bố của các Nhà lãnh đạo ASEAN về Hợp tác Hàng hải, được thông qua trong khuôn khổ Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 48.
Tổng thống Marcos cho biết:
Trong bối cảnh tình hình ở Biển Đông trở nên khó lường hơn, cần thiết phải có một cơ sở trung tâm lưu trữ và điều phối các vấn đề hàng hải cho các nước ASEAN.
Trung tâm không nhằm đối đầu hay chống lại bất kỳ quốc gia nào, mà nhằm thúc đẩy tự do hàng hải và hòa bình ở Biển Đông
Marcos “rấc lạc quan” rằng đề xuất này sẽ được hiện thực hóa, các cuộc thảo luận đã tiến triển nhanh chóng.
The Japan Times: Mục tiêu của Chiến dịch ngoại giao Tuần lễ Vàng của Thủ tướng Sanae Takaichi là nâng cấp chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) 11/05/2026 14:28:14
Tận dụng kỳ nghỉ chính trị trong nước, chính quyền Takaichi đã triển khai 11 thành viên nội các tới 21 quốc gia tại Đông Nam Á, châu Phi và Australia. Chiến dịch quy mô lớn này phản ánh nỗ lực của Nhật Bản trong việc củng cố mạng lưới đối tác tầm trung và các nước Nam bán cầu (Global South), nhằm xây dựng khả năng tự cường tập thể trước những biến động địa chính trị toàn cầu.
Mục tiêu là tăng cường khả năng chống chịu của Nhật Bản và các đối tác thông qua mạng lưới quan hệ đa tầng, ứng phó với môi trường địa chính trị bất ổn (chiến tranh Iran, quan hệ Mỹ-Trung, biến động toàn cầu).
Báo cáo CSIS: Trung Quốc gia tăng chiến dịch gây sức ép dưới ngưỡng chiến tranh với Đài Loan trên biển và trên không để tránh kích hoạt phản ứng quốc tế 11/05/2026 12:21:41
Ngày 5/5/2025, CSIS đăng tải Báo cáo do Jose M. Macias III và Benjamin Jensen thực hiện về chiến dịch gây sức ép trên không và trên biển của Trung Quốc đối với Đài Loan.
Foreign Affairs: Chiến lược của Trung Quốc đối với Đài Loan hiện nay không phải là một kế hoạch tấn công chớp nhoáng mà là một cuộc bao vây bóp nghẹt có hệ thống bằng các biện pháp chính trị, kinh tế và tâm lý chiến 11/05/2026 10:43:58
Một bài bình luận được đăng tải trên Foreign Affairs về lý do tại sao Trung Quốc lại kiên nhẫn với "ván bài dài hạn" (long game) Đài Loan đến thế.
Trái ngược với những lo ngại rằng Trung Quốc có thể tấn công Đài Loan trong ngắn hạn (đặc biệt dưới thời Trump và xung đột Iran), trên thực tế, Trung Quốc đang theo đuổi chiến lược dài hạn. hai tác giả Amanda Hsiao và Bonnie S. Glaser nhận định rằng Trung Quốc đang áp dụng chiến lược "kiên nhẫn" bởi vì Trung Quốc tin rằng thời gian đang đứng về phía mình và thống nhất Đài Loan sẽ dễ dàng đạt được với chi phí thấp nhất khi sức mạnh tổng hợp của đại lục vượt trội hơn Mỹ trong tương lai.
Trung Quốc áp dụng chiến thuật "thắng mà không cần đánh" (winning without fighting) bằng cách:
Tiếp tục gây áp lực kết hợp (quân sự, kinh tế, ngoại giao, pháp lý, thông tin).
Thúc đẩy “phát triển tích hợp” (integrated development) để tăng sự phụ thuộc kinh tế và xã hội của Đài Loan vào đại lục.
Hỗ trợ phe đối lập (KMT) tại Đài Loan.
Ngăn chặn Đài Loan tuyên bố độc lập chính thức.
WSJ: Cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh bị chi phối mạnh mẽ bởi cuộc chiến Iran 11/05/2026 10:18:51
Chuyến công du Bắc Kinh dự kiến kéo dài ba ngày của Tổng thống Mỹ Donald Trump (ngày 13-15/5/2026) diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến tại Trung Đông và sự đóng bế của eo biển Hormuz đang gây thiệt hại lớn cho kinh tế toàn cầu. Dù chương trình nghị sự chính thức tập trung vào thương mại song phương, hồ sơ Iran và an ninh năng lượng được dự báo sẽ là những chủ đề chi phối hậu trường cuộc gặp thượng đỉnh này.
Các tác giả cho rằng Trump rất muốn kết thúc nhanh cuộc chiến này vì nó đang làm suy giảm uy tín trong nước và gây thiệt hại cho kinh tế toàn cầu. Do đó, ông sẽ thúc ép Trung Quốc giúp thuyết phục Iran chấp nhận thỏa thuận chấm dứt chiến tranh với tư cách là khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran. Tuy nhiên, Trung Quốc có vẻ kiên quyết bảo vệ sự tồn tại của chính quyền Iran hiện tại và muốn Mỹ thất bại trong việc thúc đẩy một kịch bản "thay đổi chế độ" tại Trung Đông.
Bloomberg: các nước Đông Nam Á có xu hướng tăng cường hợp tác hàng hải nhằm ngăn ngừa một cuộc khủng hoảng tương tự như sự kiện eo biển Hormuz 11/05/2026 09:54:37
Ngày 7-8/5/2026, tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN, các quốc gia Đông Nam Á đã thống nhất thúc đẩy hợp tác biển và thành lập Trung tâm Hàng hải ASEAN (Asean Maritime Center) theo đề xuất của Philippines. Mục tiêu cốt lõi của sáng kiến này là duy trì an ninh, tự do hàng hải và kiểm soát trật tự trên Biển Đông trong bối cảnh các tuyến đường vận tải biển toàn cầu đang đối mặt với những đe dọa an ninh nghiêm trọng và tránh lặp lại tình trạng gián đoạn nghiêm trọng như ở eo biển Hormuz hiện nay.
Sáng kiến này dự kiến thành lập một “trung tâm lưu trữ trung ương về vấn đề hàng hải và chính sách hàng hải”. Philippines đề nghị đăng cai và sẽ là nước chủ nhà.
Nhiệm vụ trọng tâm của Trung tâm Hàng hải ASEAN là giám sát lưu lượng tàu bè, chống đánh bắt cá bất hợp pháp, buôn lậu, buôn người, và phối hợp quản lý tuyến hàng hải chung thay vì mỗi nước làm riêng lẻ. Ngoài ra, Philippines đề xuất xây dựng kho dự trữ nhiên liệu chung (dầu thô, nhiên liệu máy bay, nhiên liệu tinh chế) để kịp thời ứng phó khẩn cấp trong tương lai.
SCMP: Tàu nghiên cứu Trung Quốc trở thành điểm nóng đối đầu mới với Philippines tại Biển Đông 11/05/2026 09:42:55
Trung Quốc và Philippines tiếp tục cáo buộc lẫn nhau sau sự cố một tàu nghiên cứu khoa học của Trung Quốc Hướng Dương Hồng 33 (Xiang Yang Hong 33) hoạt động gần khu vực đá Ba Đầu (Iroquois Reef / Rozul Reef / Houteng Reef) thuộc quần đảo Trường Sa
Trong khi Trung Quốc khẳng định tàu nghiên cứu Hướng Dương Hồng 33 (Xiang Yang Hong 33) chỉ đang thực hiện khảo sát sinh thái hợp pháp, Philippines cáo buộc con tàu này tiến hành các hoạt động nghiên cứu khoa học biển trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của mình mà không có sự đồng ý của Philippines.
Reuters: Thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ bảo trợ giữa Nga và Ukraine đứng trước nguy cơ đổ vỡ ngay trong ngày thứ hai do hai bên liên tiếp cáo buộc nhau vi phạm 11/05/2026 09:22:26
Lệnh tạm dừng giao tranh kéo dài ba ngày do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố hôm thứ Sáu ngày 08/05/2026 đang bị lung lay dữ dội bởi hàng loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và hơn 200 vụ đụng độ dọc chiến tuyến Nga-Ukraine. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga không thực hiện “im lặng” trên tiền tuyến, tiếp tục tấn công dù giảm quy mô không kích lớn; cáo buộc quân đội Nga vẫn duy trì áp lực và tiến công ở một số khu vực. Bộ Quốc phòng Nga cũng cáo buộc lại rằng Ukraine vi phạm ngừng bắn, tuyên bố bắn hạ 57 drone Ukraine trong 24 giờ và “đáp trả tương xứng” trên chiến trường sau khi Ukraine đã bắn hạ toàn bộ 27 drone tầm xa Nga trong đêm.
Arab News: Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố bác bỏ hoàn toàn đề xuất hòa bình mới từ phía Iran, đẩy khu vực Trung Đông đứng trước nguy cơ tái bùng phát chiến tranh 11/05/2026 09:02:32
Ngày 10/5/2026, Arab News đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai bác bỏ đề xuất hòa bình mới nhất của Iran, gọi đó là “hoàn toàn không thể chấp nhận được" (totally unacceptable) qua Truth Social, khiến khả năng xung đột bùng phát trở lại sau một tháng ngừng bắn mong manh. Đồng thời, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố chiến tranh sẽ không kết thúc cho đến khi kho trữ lượng urani làm giàu của Iran bị trục xuất và các cơ sở hạt nhân bị tháo dỡ hoàn toàn. Đáp lại, Iran khẳng định lập trường không nhượng bộ, cảnh báo sẽ đáp trả quyết liệt mọi cuộc tấn công mới của Mỹ cũng như việc triển khai tàu chiến nước ngoài tại eo biển Hormuz.
Tổng hợp ý kiến học giả về 10 năm Phán quyết Biển Đông (đang update)
