ASEAN thúc đẩy cơ chế ứng phó khủng hoảng khu vực, ưu tiên duy trì dòng chảy thương mại và tăng cường phối hợp chuỗi cung ứng trước tác động từ Trung Đông 16/04/2026 15:00:23
Ngày 13/4, tại Hội nghị đặc biệt trực tuyến Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN về tình hình Trung Đông, các nước thành viên nhất trí tăng cường phối hợp nhằm giảm thiểu tác động của xung đột đối với thương mại, năng lượng và an ninh lương thực khu vực. Cụ thể:
ASEAN nhấn mạnh cần duy trì dòng chảy thương mại và đầu tư nội khối, đồng thời tăng cường kết nối chuỗi cung ứng khu vực.
Các nước cam kết đảm bảo tiếp cận kịp thời, ổn định và an toàn đối với hàng hóa thiết yếu, nguyên liệu và năng lượng, đồng thời tránh các biện pháp hạn chế thương mại không cần thiết.
ASEAN đề xuất tận dụng các cơ chế sẵn có như APSA, ASEAN Power Grid và Trans-ASEAN Gas Pipeline để tăng năng lực ứng phó khẩn cấp; đồng thời thúc đẩy đa dạng hóa nguồn năng lượng, bao gồm năng lượng tái tạo và nguồn thay thế, và ưu tiên hỗ trợ lẫn nhau khi gián đoạn nguồn cung.
Về an ninh lương thực, ASEAN kêu gọi mở rộng các tuyến vận tải và logistics thay thế, đảm bảo lưu thông lương thực và đầu vào nông nghiệp; xem xét thiết lập cơ chế phối hợp khu vực và dự trữ chung để bảo đảm nguồn cung thiết yếu.
Đề xuất nghiên cứu cơ chế truyền thông khủng hoảng cấp bộ trưởng nhằm tăng cường chia sẻ thông tin và điều phối phản ứng.
The Intepreter: đề xuất về việc Indonesia cho phép Mỹ quyền bay tự do qua không phận có thể đẩy Indonesia vào tình trạng mơ hồ chiến lược thiếu định hướng 16/04/2026 14:30:14
Ngày 16/4, The Intepreter đăng bài bình luận “Jakarta risks flying blind” nhận định Indonesia đang nỗ lực duy trì học thuyết ngoại giao "độc lập và tích cực" thông qua việc ký kết đối tác quốc phòng mới với Mỹ, đồng thời thắt chặt quan hệ với Nga và Úc để đa dạng hóa đối tác và tránh phụ thuộc vào một cường quốc duy nhất. Tuy nhiên, đề xuất gây tranh cãi về cấp "quyền tiếp cận không phận toàn diện" cho Mỹ đang bị cảnh báo là có thể làm xói mòn vị thế không liên kết và đẩy Indonesia vào tình trạng mơ hồ chiến lược thiếu định hướng.
Nikkei Asia: GDP Trung Quốc quý I tăng trưởng 5%, tạo tiền đề để Chính phủ Trung Quốc hướng tới mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 4,5% đến 5% 16/04/2026 14:27:26
Theo Nikkei Asia, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc trong quý I năm 2026 tăng trưởng 5% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt qua mức dự báo trung bình 4,7% của các nhà phân tích. Báo cho biết kết quả này đánh dấu sự cải thiện so với mức tăng 4,5% của quý trước đó, trong bối cảnh nền kinh tế nước này đối mặt với những gián đoạn năng lượng và áp lực từ cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran bắt đầu từ cuối tháng 2/2026.
SCMP: Trung Quốc thử nghiệm thành công thiết bị truyền động điện thủy lực dưới biển sâu, có thể cắt cáp ngầm ở 3.500 mét. 16/04/2026 13:31:10
Ngày 15/4, SCMP đăng bài cho rằng Trung Quốc được cho là đã thử nghiệm thành công "thiết bị truyền động điện thủy lực dưới biển sâu" có thể cắt cáp ngầm ở độ sâu lên đến 3.500 mét.
Stephen Nagy: Chính quyền Takaichi không thể đáp ứng yêu cầu của Mỹ tại Iran; đồng minh Mỹ nên hỗ trợ theo hướng "can dự nhưng kiên quyết" 16/04/2026 13:17:48
Ngày 12/4, Japan Times đăng bình luận của Stephen Nagy, chỉ ra các yếu tố khiến đồng minh khó đáp ứng yêu cầu của Mỹ với chiến sự tại Iran.
Thời báo Hoàn cầu: TQ lần đầu tiên công bố “bản đồ nguyên tố hóa học đáy biển” chi tiết đối với vùng biển phía Đông của TQ, cung cấp dữ liệu phục vụ quy hoạch không gian biển – ven bờ, bảo vệ môi trường – sinh thái và thăm dò tài nguyên. 16/04/2026 11:43:22
Ngày 14/4, Thời báo Hoàn cầu đăng tải thông tin về bản đồ nguyên tố hóa học đáy biển” đầu tiên của Trung Quốc đối với vùng biển phía Đông và bình luận của các học giả. Cụ thể:
Tổng thống PH Ferdinand Marcos Jr. : ASEAN cần dự tính kích hoạt Hiệp định An ninh Dầu mỏ ASEAN (APSA), đẩy hợp tác an ninh năng lượng khu vực vào giai đoạn ứng phó thực chất 16/04/2026 11:28:09
Ngày 15/4 ,Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. kêu gọi ASEAN khẩn trương kích hoạt và diễn tập Hiệp định An ninh Dầu mỏ ASEAN (APSA) trong bối cảnh khủng hoảng dầu mỏ liên quan đến xung đột ở Trung Đông bộc lộ mức độ dễ tổn thương của các nền kinh tế châu Á phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.
Các điểm đáng chú ý
Marcos cho rằng trong thời điểm khủng hoảng, ASEAN cần cân nhắc khả năng triển khai APSA, thay vì chỉ tồn tại trên danh nghĩa như một cơ chế dự phòng khu vực.
Philippines đề nghị đăng cai hoặc đồng chủ trì cuộc diễn tập khẩn cấp APSA đầu tiên, nhằm kiểm tra khả năng vận hành thực tế của cơ chế này.
KorakoSpecklePark: Hải quân Hoàng gia Australia triển khai tàu khu trục HMAS Toowoomba nhằm duy trì hiện diện liên tục tại Biển Đông năm 2026, khẳng định quyền tự do hàng hải và tăng cường mạng lưới hợp tác quốc phòng với các đối tác khu vực 16/04/2026 11:27:06
Ngày 11/4/2026, tác giả Nirti Singh đăng tải phân tích trên trang KorakoSpecklePark về việc triển khai HMAS Toowoomba (tàu khu trục lớp Anzac của Hải quân Hoàng gia Úc - RAN) tại Biển Đông năm 2026 như một ví dụ điển hình cho chiến lược hiện diện khu vực của Úc. Không phải là đối đầu kịch tính, mà là sự hiện diện ổn định, lặp lại, chuyên nghiệp, nhằm thúc đẩy chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rộng lớn hơn của Úc: duy trì ổn định, tăng cường khả năng liên vận hành (interoperability) và tự do hàng hải.
Mục tiêu chiến lược: "Sự hiện diện là chính sách"
Không đối đầu: Australia không đặt mục tiêu gây hấn hay đối đầu kịch liệt. Thay vào đó, họ duy trì sự hiện diện thường xuyên, liên tục và chuyên nghiệp tại các vùng biển quốc tế.
Thực thi luật pháp: Các đợt quá cảnh tại Biển Đông được tuyên bố là "thông thường" (routine) và tuân thủ luật pháp quốc tế (UNCLOS), nhằm khẳng định quyền tự do hàng hải.
Thông điệp không leo thang: Việc duy trì hoạt động bình thường giúp Australia khẳng định quyền lợi mà không làm gia tăng căng thẳng một cách không cần thiết.
Ian Storey (ISEAS): xung đột tại Trung Đông tạo ra chuyển dịch địa chính trị có lợi cho TQ và Nga 16/04/2026 11:18:31
Ngày 15/4, Viện Yusof Ishak có bài phân tích của học giả Ian Storey “Southeast Asia and the Third Gulf War: Impact, Responses and Implications” nhận định: xung đột tại Trung Đông hiện nay đã gây ra những cú sốc kinh tế nặng nề về an ninh năng lượng và lương thực cho Đông Nam Á, đồng thời làm xói mòn niềm tin vào vai trò lãnh đạo của Mỹ và thúc đẩy sự dịch chuyển địa chính trị có lợi cho các cường quốc khác như Trung Quốc và Nga
Asia Times: xung đột Iran làm suy yếu vai trò của Mỹ, gia tăng nguy cơ hạt nhân và tạo cơ hội cho Trung Quốc 16/04/2026 11:16:47
Ngày 13/4, The Asia Times có bài bình luận “Five emerging themes for the Indo-Pacific from Trump’s Iran war” nhận định: xung đột Iran làm dấy lên nguy cơ phổ biến hạt nhân ở Đông Bắc Á, bộc lộ sự suy yếu trong khả năng răn đe của quân đội Mỹ và buộc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương phải tái cấu trúc hệ thống phòng thủ, an ninh năng lượng trước những quyết định cá nhân khó lường từ Mỹ.
