Lowy Institute: Đông Nam Á cần xây dựng chiến lược phòng thủ của mình để chuẩn bị cho khả năng xảy ra tình huống khẩn cấp tại Đài Loan 30/03/2026 17:06:44
Ngày 30/3/2026, Viện Lowy (Úc) đăng bài viết của học giả Tommy Chai (NCS TS, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc phòng, ĐH Quốc gia Úc), cho rằng các nước Đông Nam Á không thể tránh khỏi tác động từ khủng hoảng Đài Loan, do đó cần xây dựng chiến lược phòng thủ của mình dưới sức ép từ cuộc khủng hoảng.
Simon Hutagalung: Việc Mỹ dồn lực vào xung đột tại Trung Đông đang gián tiếp tạo lợi thế để Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng ở khu vực 30/03/2026 11:23:34
Ngày 30/3/2026, Eurasia Review đăng bài phân tích của nhà ngoại giao Indonesia Simon Hutagalung, nhận định rằng việc Mỹ dồn lực vào xung đột tại Trung Đông đang tạo điều kiện để Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Trung Quốc mở rộng lập bản đồ đáy biển, gia tăng năng lực tác chiến tàu ngầm 30/03/2026 10:35:13
Ngày 24/3, tờ Reuters đăng tin cho biết Trung Quốc triển khai chương trình khảo sát và lập bản đồ đáy biển quy mô lớn trên các đại dương, nhằm phục vụ đồng thời mục tiêu khoa học và quân sự, đặc biệt là tác chiến tàu ngầm.
Hoạt động tập trung tại các khu vực chiến lược như Biển Đông, Tây Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và Bắc Cực, bao gồm vùng biển quanh Philippines, Guam và Hawaii.
Tàu nghiên cứu như Dong Fang Hong 3 tiến hành đo đạc địa hình đáy biển, khảo sát thủy văn và triển khai cảm biến dưới nước để thu thập dữ liệu về nhiệt độ, độ mặn, dòng chảy và địa hình.
Dữ liệu này được đánh giá có giá trị quân sự cao, giúp tàu ngầm Trung Quốc cải thiện khả năng ẩn mình, định vị và phát hiện tàu ngầm đối phương.
Ngoài mục tiêu quân sự, chương trình cũng gắn với bảo đảm an ninh năng lượng và tuyến vận tải, nhất là tại Ấn Độ Dương – nơi vận chuyển phần lớn dầu nhập khẩu của Trung Quốc.
SCMP: Philippines - Trung Quốc khó có thể hợp tác dầu khí ở Biển Đông 30/03/2026 10:14:35
Ngày 30/3, tờ SCMP đăng bài cho biết cuộc đối thoại mới giữa Philippines và Trung Quốc về Biển Đông khó dẫn tới hợp tác năng lượng thực chất.
Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. cho rằng khủng hoảng năng lượng do Trung Đông có thể thúc đẩy hợp tác dầu khí, song giới học giả nhận định căng thẳng trên biển sẽ tiếp diễn.
Các vụ va chạm và hoạt động quân sự gần đây quanh các thực thể tranh chấp như Hoàng Nham/Scarborough hay Đá Xu Bi cho thấy môi trường an ninh chưa đủ ổn định để triển khai dự án chung.
Giới học giả Trung Quốc cho rằng Philippines vừa muốn duy trì áp lực trên thực địa để tăng giá trị chiến lược với Mỹ, vừa tìm cách kiểm soát căng thẳng nhằm phục vụ mục tiêu đối ngoại rộng hơn.
Những rào cản cấu trúc đối với hợp tác năng lượng vẫn tồn tại: (1) Hạn chế hiến pháp của Philippines về sự tham gia của nước ngoài trong khai thác tài nguyên; (2) Nhạy cảm chủ quyền tại các khu vực chồng lấn yêu sách; (3) Tác động của liên minh Philippines - Mỹ đối với lựa chọn chính sách.
Các nỗ lực trước đây như thỏa thuận thăm dò chung năm 2018 hay cam kết thúc đẩy hợp tác năm 2023 đều không đạt tiến triển, làm suy giảm lòng tin chiến lược.
Trung Quốc tiếp tục kêu gọi “gác tranh chấp, cùng khai thác”, nhưng đồng thời duy trì lập trường thận trọng, yêu cầu Philippines chứng minh cam kết bằng hành động cụ thể.
Thủ tướng Singapore Lawrence Wong: ASEAN khẳng định không chọn phe, tiếp tục cách tiếp cận mở và bao trùm giữa căng thẳng Đông–Tây 29/03/2026 22:19:51
Ngày 28/03/2026 (tại họp báo kết thúc chuyến thăm Trung Quốc), Thủ tướng Singapore Lawrence Wong cho biết Singapore và ASEAN sẽ duy trì cách tiếp cận “mở và bao trùm”, không đứng về bên nào trong bối cảnh cạnh tranh Đông–Tây gia tăng.
ASEAN theo đuổi cách tiếp cận “đa tầng”, thúc đẩy đối thoại và hợp tác với tất cả các cường quốc. Cách tiếp cận này được thể hiện qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như ASEAN+3 (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc) và hợp tác với các đối tác như Australia, New Zealand.
Singapore coi Trung Quốc và Nhật Bản là các đối tác quan trọng ngang nhau, nhấn mạnh vai trò của ASEAN trong việc định hình các vấn đề khu vực thông qua cả kênh song phương và đa phương.
Philippines và Trung Quốc nối lại đàm phán Biển Đông, thảo luận hợp tác năng lượng và an ninh nguồn cung 29/03/2026 22:16:12
Philippines và Trung Quốc nối lại vòng đàm phán cấp cao thứ 11 trong khuôn khổ cơ chế tham vấn song phương (thiết lập năm 2017), lần đầu kể từ tháng 1/2025.
Manila tái khẳng định lập trường nguyên tắc, nêu quan ngại về các vụ việc ảnh hưởng đến ngư dân và lực lượng trên biển, đồng thời nhấn mạnh tuân thủ luật pháp quốc tế.
Hai bên trao đổi bước đầu về khả năng hợp tác dầu khí, đồng thời thảo luận ổn định nguồn cung năng lượng và phân bón trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông.
Đàm phán diễn ra sau khi Ferdinand Marcos Jr. tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng và tìm cách đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, bao gồm từ Trung Quốc.
Hai bên cũng đề cập hợp tác trong năng lượng tái tạo, thương mại, nông nghiệp, và các sáng kiến như miễn thị thực, mở đường bay trực tiếp.
Trung Quốc kêu gọi Philippines có “hành động cụ thể” để cải thiện quan hệ; hai bên dự kiến tiếp tục tham vấn cấp ngoại trưởng trong năm.
Tổng thống PH Ferdinand Marcos Jr.: ASEAN summit tại Philippines sẽ tập trung vào tác động kinh tế của xung đột tại Iran 29/03/2026 22:10:17
Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. cho biết Hội nghị ASEAN ngày 8–9/5/2026 do Philippines đăng cai sẽ được tổ chức theo hình thức “tinh gọn”.
Trọng tâm thảo luận gồm 3 vấn đề chính: (i) nguồn cung dầu và sản phẩm năng lượng; (ii) giá cả và an ninh lương thực; (iii) lao động di cư.
Quyết định vẫn tổ chức hội nghị được đưa ra sau khi tham vấn các nước ASEAN, dù từng cân nhắc hoãn do khủng hoảng năng lượng.
9DASHLINE: Chiến lược “cân bằng cứng” của Philippines làm gia tăng rào cản chính trị khiến đàm phán COC bế tắc 26/03/2026 11:02:19
Ngày 23/3, 9DASHLINE đăng bài bình luận “The Philippines’ hard balancing statecraft won’t deliver the South China Sea Code of Conduct” nhận định: Chiến lược "cân bằng cứng" của Philippines thông qua việc tăng cường liên minh quân sự với Mỹ và các đối tác đa phương đang tạo ra những rào cản lớn về chính trị và uy tín đối với nỗ lực ký kết COC.
The Japan Times: TQ lập bản đồ đáy biển quy mô lớn phục vụ mục tiêu tác chiến tàu ngầm với Mỹ 26/03/2026 10:25:28
Ngày 24/3, The Japan Times có bài bình luận “China is mapping the ocean floor as it prepares for submarine warfare with the U.S.” nhận định: Trung Quốc đang triển khai chiến dịch lập bản đồ và giám sát đáy biển quy mô lớn trên khắp các đại dương thông qua dự án "Đại dương trong suốt" nhằm thu thập dữ liệu thủy văn thiết yếu phục vụ cho mục tiêu tác chiến tàu ngầm và phá vỡ các rào cản chiến lược của Mỹ cùng các đồng minh
The Diplomat: TT Philippines cân nhắc khai thác chung với TQ để xử lý tình trạng khẩn cấp về năng lượng 26/03/2026 10:15:34
Ngày 26/3, The Diplomat có bài bình luận “Is the Philippines Really About to Restart Joint Oil Exploration With China in the South China Sea?” cho biết TT Philippines Marcos đang cân nhắc khả năng tái khởi động các cuộc đàm phán thăm dò và khai thác dầu khí chung với Trung Quốc, trong bối cảnh Philippines đối mặt với tình trạng khẩn cấp về năng lượng và nguy cơ cạn kiệt mỏ khí Malampaya. Tuy nhiên, sáng kiến này vấp phải những rào cản pháp lý nghiêm ngặt liên quan đến vấn đề chủ quyền theo hiến pháp, đồng thời đối diện làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới chính trị và dư luận.
