Mỹ công bố hơn 17 tỷ USD thỏa thuận và cơ hội đầu tư tại Đông Nam Á, xúc tiến gói vay quân sự hơn 2 tỷ USD cho Philippines và dành 400 triệu USD tăng năng lực răn đe của Philippines ở Biển Đông 19/11/2026 09:00:17
Ngày 18/11/2026, trang website chính thức của Nhà Trắng cho biết Tổng thống Donald Trump kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước tới Philippines và dự Hội nghị Cấp cao ASEAN, công bố các thỏa thuận thương mại và cơ hội đầu tư trị giá hơn 17 tỷ USD cho doanh nghiệp Mỹ. Các nội dung chính gồm:
- Philippines: Boeing và GE Aerospace chốt thương vụ 12 tỷ USD bán tối đa 20 máy bay Boeing 787 cho Philippine Airlines. Hai nước cam kết thu hẹp tiến tới xóa bỏ thâm hụt thương mại của Mỹ với Philippines thông qua tăng nhập khẩu năng lượng và nông sản Mỹ. Hai nước sẽ xúc tiến gói vay hơn 2 tỷ USD theo chương trình Tài trợ quân sự nước ngoài (FMF) để Philippines mua năng lực quốc phòng và an ninh từ các nhà cung cấp Mỹ. Mỹ cũng công bố sẽ sử dụng 400 triệu USD từ FMF để tăng tầm hoạt động và năng lực răn đe của quân đội Philippines ở Biển Đông, tập trung vào hỏa lực tầm xa, hạ tầng trọng yếu và phương tiện không người lái đa miền. Philippines sẽ nâng cấp sân bay Basco ở cực Bắc, trong khi doanh nghiệp Subic Grain sẽ xây kho nhiên liệu 40 triệu USD tại Vịnh Subic.
- Thái Lan + Indonesia + Malaysia: Hai bên cơ bản hoàn tất đàm phán thỏa thuận thương mại. Sau khi ký, thỏa thuận sẽ xóa thuế đối với 99% hàng hóa và gỡ một số rào cản phi thuế quan đối với hàng Mỹ. Thái Lan cũng dự kiến chi tối đa 123 triệu USD để mua hệ thống pháo phản lực HIMARS + Indonesia, đàm phán dự án 2 tỷ USD về sử dụng than + Malaysia ký hợp đồng mua than Mỹ trị giá 100 triệu USD và công bố kế hoạch phát triển hạ tầng đám mây.
ISEAS: Chính sách Malaysia tại Biển Đông im lặng nhưng không thụ động, sẵn sàng hành động nếu Trung Quốc vượt qua 3 làn ranh đỏ (red lines) 18/11/2026 20:18:35
Ngày 17/11, ISEAS đăng bài phân tích tiêu đề “Quiet but Not Passive: Domestic Politics and Malaysia’s South China Sea Approach” của tác giả Nur Shahadah Jamil. Trong đó bài viết phân tích cách tiếp cận của Malaysia trong tranh chấp Biển Đông với Trung Quốc, nhấn mạnh sự kết hợp giữa ngoại giao thận trọng, bảo vệ chủ quyền và đa dạng hóa quan hệ đối tác nhằm duy trì lợi ích quốc gia mà không làm gia tăng căng thẳng song phương. Đồng thời, bài viết cũng phân tích chỉ ra 3 làn ranh đỏ của Malaysia mà nếu bị vượt qua thì có thể sẽ có những biện pháp đáp trả từ quốc gia này.
Reuters: Nga triển khai 2 máy bay ném bom chiến lược Tu-95 bay qua Nhật Bản, Đài Loan và hạ cánh tại Việt Nam, gửi thông điệp về khả năng duy trì hiện diện quân sự tại châu Á 18/11/2026 19:40:35
Ngày 18/11, Reuters đưa tin Nga triển khai 2 máy bay ném bom chiến lược Tu-95 tới Việt Nam, dẫn nhận định chuyên gia cho rằng động thái nhằm phô diễn tầm hoạt động quân sự tại châu Á trước thềm thượng đỉnh Mỹ-Trung-Nga. Cụ thể:
The Straits Times: Trung Quốc xây dựng đường băng mới dài 3km tại đá Hải Sâm, Hoàng Sa 18/11/2026 11:48:26
Ngày 18/11, The Straits Times đăng tải bình luận của học giả về việc Trung Quốc xây dựng đường băng mới dài 3km tại đá Hải Sâm, Hoàng Sa. Cụ thể:
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr.: ASEAN và Trung Quốc tiếp tục cam kết tuân thủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) cho đến khi hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) 18/11/2026 11:11:25
Ngày 17/11, Reuters đăng tải phát biểu của Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. sau khi Hội nghị Cấp cao ASEAN tại Manila kết thúc. Cụ thể:
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr.:
Các bên đã đạt được một thỏa thuận ngầm về việc tiếp tục tuân thủ DOC. Cho đến khi COC được hoàn thiện, được tất cả các bên, bao gồm ASEAN và Trung Quốc, nhất trí và ký kết, các bên đã cam kết tiếp tục tuân thủ những nguyên tắc định hướng của DOC.
ASEAN và Trung Quốc đã tái khẳng định cam kết hoàn tất đàm phán nhằm xây dựng một Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông thực chất, hiệu quả và phù hợp với Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS).
Tập Cận Bình: Kêu gọi bảo vệ hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, với WTO là trung tâm; ủng hộ thương mại và đầu tư tự do, cởi mở; duy trì sự ổn định và vận hành thông suốt của các chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng toàn cầu. 18/11/2026 10:54:17
Ngày 18/11, Liên hợp Tảo báo đăng tải phát biểu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Lễ khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, diễn ra tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông. Cụ thể:
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình:
Nhận định tình hình quốc tế hiện nay đang chứng kiến nhiều biến động đan xen, tăng trưởng kinh tế toàn cầu thiếu động lực, trong khi chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, thương mại toàn cầu vẫn duy trì tăng trưởng bất chấp những trở ngại, đồng thời những đột phá ngày càng nhanh của các công nghệ mới nổi đang làm thay đổi sâu sắc cục diện phát triển toàn cầu.
Kêu gọi bảo vệ hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là trung tâm; ủng hộ thương mại và đầu tư tự do, cởi mở; duy trì sự ổn định và vận hành thông suốt của các chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đề xuất tích cực xây dựng các quan hệ đối tác về đổi mới sáng tạo công nghệ, tăng cường hợp tác trong lĩnh vực kinh tế số và trí tuệ nhân tạo, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển ít phát thải carbon nhằm chuyển hóa các lợi thế đổi mới sáng tạo thành động lực tăng trưởng.
Khẳng định cam kết của Trung Quốc về hợp tác cùng có lợi với các quốc gia trên thế giới sẽ không thay đổi, bất chấp các biện pháp thương mại đơn phương. Trung Quốc sẽ tiếp tục cắt giảm thuế qua
Quad công bố sáng kiến Hợp tác giám sát biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo-Pacific Maritime Surveillance Collaboration), khởi động cuộc tập trận đầu tiên có sự tham gia của máy bay tuần tra P-8 và P-3C dự kiến diễn ra vào năm 2027. 18/11/2026 10:35:38
Ngày 17/11, Mỹ, Australia, Ấn Độ và Nhật Bản họp hội nghị thượng đỉnh Quad tại Manila, Philippines. Một số điểm mới đáng chú ý:
(1) công bố sáng kiến Indo-Pacific Maritime Surveillance Collaboration nhằm tăng cường chia sẻ thông tin và nhận thức tình hình trên biển (MDA). Máy bay tuần thám P-8 và P-3C dự kiến tham gia diễn tập trên biển trong khuôn khổ Quad vào năm 2027.
(2) Australia mở rộng đóng góp trong Quad Partnership for Cable Connectivity and Resilience sang cáp điện, bổ sung mục tiêu an ninh năng lượng bên cạnh kết nối viễn thông. Quad cũng hoan nghênh các dự án cáp ngầm sắp tới ở Ấn Độ Dương.
(3) Quad bày tỏ quan ngại sâu sắc về cưỡng ép kinh tế, kể cả hạn chế xuất khẩu tùy tiện. Nhóm dự kiến tổ chức Diễn đàn Lãnh đạo Doanh nghiệp Quad (Quad Business Leaders’ Forum) lần đầu vào đầu năm 2027,
Trong 6 tháng, doanh thu Nvdia từ TQ đạt 12,4 tỷ USD, chiếm 7% doanh thu. Doanh thu Nvdia có nguồn gốc TQ có thể chiếm 20%. 18/11/2026 00:07:24
James Chai, nhà nghiên cứu tại Viện Iseas-Yusof Ishak ở Singapore, nhận định: “Nhu cầu từ Trung Quốc là yếu tố tạo nên quy mô khổng lồ của các trung tâm dữ liệu” tại Đông Nam Á.
Deng Yuwen: Trung Quốc tiếp tục duy trì khuôn khổ “ổn định chiến lược” trong quan hệ với Mỹ, song giảm kỳ vọng vào khả năng thực thi cam kết của chính quyền Trump sau bầu cử giữa kỳ 17/11/2026 19:09:32
Ngày 16/11, Foreign Policy đăng bài phân tích của học giả Deng Yuwen nhận định rằng sau bầu cử giữa kỳ Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tiếp tục coi trong quan hệ cá nhân với Tổng thống Mỹ Donald Trump, song thận trọng hơn về khả năng hiện thực hóa các cam kết cấp cao. Cụ thể:
Ding Duo (Viện Nam Hải):Quan hệ Trung Quốc – Philippines đang chịu tác động ngày càng lớn từ cạnh tranh chính trị nội bộ Philippines và ảnh hưởng của Mỹ, trong khi những người ủng hộ hợp tác với Trung Quốc đang tìm cách kiềm chế xu hướng đối đầu. 17/11/2026 15:23:26
Ngày 10/11, Thời báo Hoàn cầu đăng tải bình luận của học giả Trung Quốc về tác động của chính trị nội bộ Philippines đối với quan hệ Trung Quốc - Philippines. Cụ thể:
Ding Duo (Viện Nam Hải):
Thứ nhất, xuất hiện dấu hiệu điều chỉnh trong cách tiếp cận của Philippines đối với Trung Quốc. Bộ Ngoại giao Philippines gần đây ra tuyên bố cảnh báo một số quan chức đánh đồng phát ngôn cá nhân với thông điệp ngoại giao chính thức. Động thái này được xem là lời nhắc nhở đối với Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro và các quan chức có lập trường cứng rắn với Trung Quốc, nhiều khả năng nhận được sự chấp thuận của lãnh đạo cấp cao.
Thứ hai, cạnh tranh chính trị nội bộ thúc đẩy xu hướng đối đầu với Trung Quốc. Một số nhân vật trong quân đội, lực lượng bảo vệ bờ biển và giới an ninh Philippines bị cho là lợi dụng vấn đề Biển Đông để gia tăng ảnh hưởng chính trị, đặc biệt trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2028. Bộ trưởng Teodoro được nêu như một trường hợp điển hình. Quan hệ hợp tác quân sự lâu dài với Mỹ cũng góp phần củng cố tư duy cứng rắn trong bộ máy an ninh Philippines.
Thứ ba, chính sách thiếu nhất quán với Trung Quốc gây thiệt hại cho Philippines. Bài viết nhận định chính sách đối với Trung Quốc của Philippines thường xuyên dao động theo tình hình chính trị trong nước. Điều này làm suy giảm hợp tác song phương, hạn chế khả năng thu hút đầu tư, phát triển cơ sở hạ tầng và tận dụng các cơ hội hợp tác kinh tế, công nghệ, kinh tế biển xanh so với các nước ASEAN khác.
Thứ t