15 - 12 - 2018 | 17:54
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home Ý KIẾN VÀ BÌNH LUẬN Thế giới lo ngại trước hoạt động cải tạo đảo và đe dọa môi trường Biển Đông của Trung Quốc

Thế giới lo ngại trước hoạt động cải tạo đảo và đe dọa môi trường Biển Đông của Trung Quốc

Email In PDF.

Xung đột lợi ích không chỉ còn giới hạn giữa các nước có tranh chấp trên Biển Đông mà giữa một bên là Trung Quốc và một bên là cả cộng đồng quốc tế. Đây là sự thay đổi nguyên trạng khu vực lớn nhất theo đúng nghĩa từ thay đổi tương quan lực lượng, ổn định khu vực tới thay đổi môi trường biển.

 

Năm 2014 với vụ giàn khoan HD 981, thế giới quan ngại về khả năng xung đột có thể xảy ra giữa Việt Nam và Trung Quốc, phá vỡ thế ổn định nguyên trạng mong manh ở Biển Đông trong hơn một thập kỷ (tính từ ASEAN và Trung Quốc ký Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông DOC). Năm 2015 thế giới lo sợ về quy mô và tốc độ cải tạo các bãi cạn, biến chúng thành các đảo nhân tạo của Trung Quốc. Năm 2014 là sự hoành hành của các vòi rồng trên những con thuyền bé nhỏ của Việt Nam. Năm 2015 là họng cát của tàu kéo và nạo vét của Trung Quốc phun vào môi trường biển, làm tổn hại các rạn san hô,môi trường sinh vật biển, đe dọa trực tiếp đếnlợi ích chung của cộng đồng quốc tế. Cuộc đấu tranh trên Biển Đông đã có bước ngoặt mới, từ tranh chấp tài nguyên biển, quyền tự do hàng hải đến đấu tranh vì một môi trường biển trong lành. Xung đột lợi ích không chỉ còn giới hạn giữa các nước có tranh chấp trên Biển Đông mà giữa một bên là Trung Quốc và một bên là cả cộng đồng quốc tế. Đây là sự thay đổi nguyên trạng khu vực lớn nhất theo đúng nghĩa từ thay đổi tương quan lực lượng, ổn định khu vực tới thay đổi môi trường biển.

Ngày 9/4/2015, Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố lý do đơn phương cải tạo bãi ngầm, xây dựng đảo nhân tạo tại quần đảo Trường Sa trên Biển Đông là để phục vụ nghiên cứu khoa học, quan sát khí tượng, bảo vệ môi trường và cung cấp dịch vụ nghề cá, cơ sở hỗ trợ điều hướng, trú ẩn, tìm kiếm và cứu hộ cũng như đáp ứng nhu cầu phòng thủ quân sự. Các lý do trên chỉ nhằm che đậy mục đích cuối cùng là giành quyền kiểm soát và củng cố yêu sách đường 9 đoạn phi lý ở Biển Đông. Hoạt động này còn nhằm phá hoại các chứng cứ bãi ngầm trước Tòa trọng tài quốc tế trong vụ Philippines kiện Trung Quốc và ép buộc các nước chấp nhận “gác tranh chấp cùng khai thác”. Hoạt động này vi phạm Công ước Luật Biển 1982 và Tuyên bố ASEAN - Trung Quốc về cách ứng xử ở Biển Đông 2002 (điểm 5: “Các bên chịu trách nhiệm thực hiện sự kiềm chế trong việc thi hành các hoạt động có thể gây phức tạp hoặc leo thang tranh chấp, ảnh hưởng tới hòa bình và sự ổn định, kiềm chế không tiến hành đưa người đến sinh sống trên những hòn đảo hiện không có người sinh sống, trên các rặng đá ngầm, bãi cát ngầm, đảo nhỏ và những yếu tố khác và phải được xử lý những khác biệt của mình bằng phương pháp có tính xây dựng” và điểm 6 - “Trong khi chờ đợi một sự dàn xếp toàn diện và bền vững những tranh chấp, các bên liên quan có thể tìm kiếm hoặc tiến hành các hoạt động hợp tác. Những hoạt động này có thể bao gồm các điều sau đây:… Bảo vệ môi trường biển… Thể thức, quy mô và địa điểm, đặc biệt là sự hợp tác song phương và đa phương, cần phải được thỏa thuận bởi các bên có liên quan trước khi triển khai thực hiện trong thực tế”).

Các hoạt động lấn biển không phải mới trong thực tiễn quốc tế.Trong khu vực, Hồng Kông, Singapore, Malaysia đã từng cải tạo lấn biển bằng cát từ đất liền và nhập khẩu. Năm 2003 dự án lấn biển ở hai đầu eo biển Johor của Singapore đã phải đối mặt với cáo buộc của Malaysia trên cơ sở của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển 1982. Dự án đã xâm phạm chủ quyền, làm tổn hại đến môi trường và đe dọa sinh kế của ngư dân. Khác với các nước lấn biển từ đất liền, công trình của Trung Quốc lấn biển cách đất liền Trung Quốc hàng ngàn km, trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa nước khác và dựa trên cơ sở hút cát, san hô từ đáy biển và các thực thể nửa nổi nửa chìm để bồi đắp các bãi cạn đang chiếm đóng trái phép thành các đảo nhân tạo. Tranh chấp tài nguyên Biển Đông không chỉ còn giới hạn đối với dầu và cá mà đã chuyển sang cát và san hô. Các tàu cuốc, hút bùn chuyên dụng lớn nhất Châu Á như Tian Jing Hao, Nina Hai Tuo đã được sử dụng để cắt các mảng san hô. Các tàu này đưa máy ct có tc đ hút 4.500 mét khi một giờ, xuống đáy biển và bồi đắp đất thông qua một đường ống dẫn lên trên bờ hoặc thông qua sà lan phễu để xả đất ra biển. Hoạt động xây đắp này có lẽ đã bắt đầu vào tháng 5/2014 với sự đánh lạc hướng dư luận bằng hoạt động của giàn khoan HD 981. Tốc độ bồi đắp cực lớn. Chỉ riêng Bãi Chữ Thập, từ một hòn đá nhỏ cao khoảng 1 m, sau ba tháng Trung Quốc đã biến thành đảo nhân tạo với diện tích trên 2,65 km2, gấp 3 lần đảo Ba Bình (được coi là đảo tự nhiên lớn nhất ở Trường Sa). nh v tinh trong tháng 4/2015 cho thấy một đường băng cho máy bay quân sự với độ dài khoảng 3000m đang được hoàn thiện.Quy mô lấn biển chưa từng có này đã làm tn hi 300 ha rng san hô bin, gây tn tht ban đu hơn 100 triu USD mỗi năm cho các nước xung quanh Biển Đông. Còn những tổn thất không thể tính bằng tiền và không thể khôi phục khi biết rằng các rạn san hô ở Biển Đông đã hình thành từ ngàn triệu năm nay và là môi trường sống cho các tài nguyên sinh vật khác ở Biển Đông.

Hoạt động lấn biển của Trung Quốc đã vi phạm các Công ước quốc tế về bảo vệ môi trường biển. Các điều 123, 192-196, 207-298 của Công ước Luật Biển 1982 đã quy định rõ các quốc gia không làm gì tổn hại môi trường, có nghĩa vụ ngăn chặn, giảm thiểu và kiểm soát ô nhiễm môi trường biển từ bất kỳ nguồn nào. Các hoạt động này cũng vi phạm Công ước về đa dạng sinh học 1992, Công ước về thương mại quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp CITES cũng như các Nghị quyết của các Hội nghị môi trường thế giới.

Tiếp sau các phản đối của Phó Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 5/3/2015, của Bộ Ngoại giao Philippines ngày 13/4/2015, của Tổng thống Mỹ Barack Obama ngày 10/4/2015 về việc Washington đang lo ngại Trung Quốc sử dụng "quy mô và cơ bắp hơn hẳn" của mình để bắt nạt các quốc gia nhỏ hơn xung quanh Biển Đông, ngày 15/4/2015 các nước G7 lên tiếng. Tuyên bố của các Bộ trưởng Ngoại giao G7 về an ninh biển nêu rõ: “Chúng tôi cam kết duy trì một trật tự hàng hải dựa trên các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, đặc biệt như được phản ánh trong Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Chúng tôi tiếp tục quan sát tình hình ở Biển Hoa Đông và Biển Đông và quan tâm tới bất kỳ hành động đơn phương, chẳng hạn như cải tạo đất có quy mô lớn, làm thay đổi nguyên trạng và tăng căng thẳng. Chúng tôi cực lực phản đối bất kỳ nỗ lực nào nhằm khẳng định chủ quyền lãnh thổ và yêu sách biển thông qua việc sử dụng các đe dọa, ép buộc hoặc vũ lực. Chúng tôi kêu gọi tất cả các nước tuân thủ quản lý hoặc giải quyết hòa bình các tranh chấp biển phù hợp luật pháp quốc tế, bao gồm cả thông qua các cơ chế giải quyết tranh chấp pháp lý quốc tế được quốc tế công nhận, và thực hiện đầy đủ mọi quyết định bắt buộc của các tòa án và trọng tài có liên quan. Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của quốc gia ven biển kiềm chế các hành động đơn phương gây ra sự thay đổi về thể chất lâu dài đến môi trường biển trong khi chờ đợi phân định cuối cùng”.

Đây là lần đầu tiên các nước G7 (Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật, Anh, Mỹ và đại diện Cộng đồng châu Âu) ra một tuyên bố chung như vậy. Đây cũng đồng thời là tuyên bố của nhóm chủ chốt các cường quốc hải quân của thế giới. Các nước Nhật, Hàn, Nga, Ấn Độ cũng đã có những phát biểu quan ngại. Thế giới không thể khoanh tay. Câu châm ngôn “Nếu hôm nay bắn vào thiên nhiên bằng súng lục thì ngày mai thiên nhiên sẽ trả lời bằng đại bác” vẫn luôn hiện hữu.

Nguyễn Hồng Thao (Đại học Quốc gia Hà Nội)


Tin mới hơn:

Bản đồ Đường lưỡi bò năm 1951: Phép thử mới của Trung Quốc

Bản đồ Đường lưỡi bò năm 1951: Phép thử mới của Trung Quốc

Tháng 3/2018, nhóm các nhà nghiên cứu do chính phủ Trung Quốc tài trợ đã công bố công trình công bố bằng chứng mới thể hiện đường chữ U là đường biên giới trên biển của Trung Quốc. Mặc dù đây chỉ là xuất bản của một nhóm nhà nghiên cứu, nhưng nó có ý nghĩa quan trọng bởi nó là một trong số ít các công trình về chủ đề liên quan được xuất bản sau Phán quyết của Toà Trọng tài vụ kiện Philippines và Trung Quốc. Bài viết sẽ tóm tắt cũng như đánh giá tính khách quan và khoa học của kết quả nghiên cứu chính trong công trình này.

Đọc tiếp...

Biển Đông trong bài toán chiến lược của Ấn Độ

Biển Đông trong bài toán chiến lược của Ấn Độ

Mối quan hệ chiến lược giữa Ấn Độ và Việt Nam đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong chính sách của Ấn Độ về Biển Đông. Việt Nam và Ấn Độ đề cao việc tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS, tôn trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế.

Đọc tiếp...

Hợp tác quốc tế ở Biển Đông giữa các nước ASEAN: Thực trạng và triển vọng

Hợp tác quốc tế ở Biển Đông giữa các nước ASEAN: Thực trạng và triển vọng

Hợp tác quốc tế ở Biển Đông giữa các quốc gia ASEAN trong bối cảnh hiện nay đã trở thành nhu cầu cấp thiết. Trên tinh thần đó, bài viết sẽ góp phần làm sáng tỏ thực trạng hợp tác quốc tế trên biển trong một số lĩnh vực cụ thể hiện nay giữa các quốc gia trong khu vực Biển Đông và đưa ra những nhận định đánh giá về triển vọng trong thời gian tới.

Đọc tiếp...

“Tứ Sa”: Chiến thuật mới của Trung Quốc tại Biển Đông?

“Tứ Sa”: Chiến thuật mới của Trung Quốc tại Biển Đông?

Lập luận pháp lý mà Trung Quốc đưa ra chủ yếu dựa trên: Một là, yêu sách “vùng nước lãnh hải lịch sử” của Trung Quốc; Hai là, cho rằng khu vực này thuộc vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý, được xác định từ phần lãnh thổ Trung Quốc có chủ quyền; Ba là, đáng chú ý Trung Quốc cũng đòi hỏi yêu sách chủ quyền thông qua việc khẳng định “Tứ Sa” là một phần thuộc thềm lục địa mở rộng của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Chính sách của Mỹ đối với vấn đề Biển Đông

Chính sách của Mỹ đối với vấn đề Biển Đông

Mỹ theo đuổi chiến lược Biển Đông trên 5 trụ cột chính: (i) luật pháp quốc tế,  (ii) kiềm chế, ngăn chặn, (iii) khuyến khích, (iv) cam kết ngoại giao và (v) sử dụng ASEAN. Bài viết đi sâu phân tích và luận giải một cách có hệ thống về chính sách của Mỹ đối với vấn đề Biển Đông qua hai đời tổng thống, Barrack Obama and Donald Trump, khi Biển Đông đang có những diễn biến phức tạp.

Đọc tiếp...

Chính sách Biển của Indonesia: Thuận lợi và thách thức

Chính sách Biển của Indonesia: Thuận lợi và thách thức

Indonesia coi trọng biển, lấy biển làm nền tảng trung tâm cho chính sách phát triển quốc gia. Indonesia sở hữu nhiều điệu kiện tự nhiên thuận lợi để vươn  ra biển, song để thành công, Indonesia cần chú ý hơn đến thành tố đối ngoại và xử lý hài hòa các thách thức Biển Đông.

Đọc tiếp...

Lá bài “tham vấn song phương” của Trung Quốc với Philippines

Lá bài “tham vấn song phương” của Trung Quốc với Philippines

Căn cứ trên bản chất thực dụng của ngoại giao Trung Quốc, Bắc Kinh thực chất không coi hình thức “tham vấn song phương” với Philippines là “nền tảng cho các thảo luận tiếp theo” để tình hình Biển Đông “đi vào ổn định lâu dài” như tuyên bố.

Đọc tiếp...

Ngoại giao nước nhỏ và Bài học cho Việt Nam

Ngoại giao nước nhỏ và Bài học cho Việt Nam

Tháng 7/2016 tại Singapore nổ ra một cuộc bút chiến bàn luận về chủ đề ứng xử của nước nhỏ trong quan hệ quốc tế giữa các nhà ngoại giao kỳ cựu của nước này. Cuộc tranh luận thu hút sự chú ý của dư luận bên trong và bên ngoài Singapore, đặc biệt là trong bối cảnh có những đánh giá về sự thay đổi quan điểm của Singapore trong vấn đề Biển Đông.

Đọc tiếp...

Bước chuyển mới trong chiến lược hàng hải của Trung Quốc

Bước chuyển mới trong chiến lược hàng hải của Trung Quốc

Bắc Kinh đang có bước chuyển trong chiến lược hàng hải, chuyển trọng tâm từ phòng thủ lục địa sang ưu tiên vấn đề an ninh biển, chú trọng phát triển các lợi ích hàng hải ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Chuyển động mới của Nhật Bản tại Biển Đông và hàm ý đối với chiến lược của Trung Quốc

Chuyển động mới của Nhật Bản tại Biển Đông và hàm ý đối với chiến lược của Trung Quốc

Tuy Nhật Bản không phải là quốc gia liên quan trực tiếp nhưng Biển Đông có vai trò quan trọng trong tuyến hàng hải huyết mạch trên biển từ Trung Đông đến lãnh hải Nhật Bản. Do vậy, trong thời gian gần đây Nhật Bản liên tục thể hiện quan điểm kiên quyết, nhất quán về vấn đề Biển Đông và tạo ra những thách thức mới cho Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Vài suy nghĩ về giải pháp giải tỏa căng thẳng trên Biển Đông

Vài suy nghĩ về giải pháp giải tỏa căng thẳng trên Biển Đông

Thực tiễn đã chứng minh, nếu căng thẳng không được kiểm soát có thể dẫn đến xung đột vũ trang, dù ở cường độ thấp cũng làm cho khu vực rơi vào vòng xoáy mất ổn định. Bài viết tập trung đề cập đến biện pháp xây dựng lòng tin gữa các quốc gia trong khu vực Biển Đông, thông qua các cơ chế hợp tác quốc tế ở khu vực và thế giới.

Đọc tiếp...

Tình hình an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI - Kỳ 2: Một số cơ chế hợp tác và dự báo tình hình sắp tới

Tình hình an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI - Kỳ  2: Một số cơ chế hợp tác và dự báo tình hình sắp tới

Trong bối cảnh hiện nay, các chế hợp tác chống cướp biển, buôn lậu, gian lận thương mại, tội phạm xuyên quốc gia và bảo đảm an ninh trên biển đóng vai trò quan trọng, góp phần làm giảm những vấn nạn nói trên.

Đọc tiếp...

Tình hình an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI - Kỳ 1:Tình hình an ninh

Tình hình an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI - Kỳ 1:Tình hình an ninh

Cũng giống như an ninh trên đất liền, an ninh biển bao gồm cả an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống. Theo khuôn khổ đó, bài viết tập trung phân tích, luận giải một số nội dung chủ yếu của an ninh phi truyền thống đang đe dọa an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI.

Đọc tiếp...

Chiến lược địa-kinh tế của Trung Quốc tại Campuchia: Phần II: Sản xuất và Kết nối Đường bộ

Chiến lược địa-kinh tế của Trung Quốc tại Campuchia: Phần II: Sản xuất và Kết nối Đường bộ

Việc Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng tại Campuchia đã tạo nên những thay đổi lớn về kinh tế Campuchia cũng như tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại quốc gia này. Điều này sẽ có những tác động như thế nào đối với khu vực và Việt Nam?

Đọc tiếp...

Chiến lược địa-kinh tế của Trung Quốc tại Campuchia (Phần 1)

Chiến lược địa-kinh tế của Trung Quốc tại Campuchia (Phần 1)

Trong hơn hai thập kỷ, Trung Quốc là đối tác kinh tế quan trọng nhất của Campuchia. Nguồn vốn đầu tư của Trung Quốc vào Campuchia đã tạo nên những thay đổi lớn về kinh tế Campuchia cũng như tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại quốc gia này.

Đọc tiếp...

Phương thức mới của Trung Quốc đối với vấn đề Biển Đông

Phương thức mới của Trung Quốc đối với vấn đề Biển Đông

Bằng việc triển khai kết hợp các phương thức khác nhau, Trung Quốc tìm cách cân bằng lợi ích với Mỹ, kiềm chế Nhật và Hàn Quốc, giữ ASEAN trong vòng ảnh hưởng, lôi kéo Nga can dự, đồng thời hạn chế tối đa tác động cộng hưởng từ nhiều điểm nóng, tiếp tục kiểm soát tranh chấp Biển Đông để tránh các hệ lụy bất lợi cho các mục tiêu chiến lược mà Trung Quốc đã đặt ra.

Đọc tiếp...

Điều chỉnh trong Chính sách Biển Đông của Chính quyền Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte

Điều chỉnh trong Chính sách Biển Đông của Chính quyền Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte

Từ là bên “tuyến đầu” đối phó với Trung Quốc ở Biển Đông, Philippines, dưới thời ông Duterte, đã thay đổi gần như đảo ngược hoàn toàn chính sách Biển Đông cũng như mối quan hệ với Mỹ và Trung Quốc. Vậy đâu là nguyên nhân? Tác động cửa sự thay đổi này đối với khu vực cũng như tranh chấp ở Biển Đông sẽ như thế nào?

Đọc tiếp...

Con đường tơ lụa trên biển qua Đông Nam Á và Nam Á: Một hệ thống đang định hình

Con đường tơ lụa trên biển qua Đông Nam Á và Nam Á: Một hệ thống đang định hình

Bức tranh hệ thống tại hai khu vực quan trọng này một mặt sẽ giúp đưa ra các chỉ dấu để phân tích về chính sách cơ sở hạ tầng cảng biển của Trung Quốc, mặt khác sẽ tạo tiền đề để hình dung các thành tố cơ bản của con đường biển đang dần định hình tại Nam bán cầu.

Đọc tiếp...

Hợp tác an ninh quốc phòng Việt Nam - Ấn Độ: Vượt qua xung lực song phương

Hợp tác an ninh quốc phòng Việt Nam - Ấn Độ: Vượt qua xung lực song phương

Chuyến thăm của Thủ tướng Naendra Modi tới Việt Nam đã đưa mối quan hệ hai nước đã được nâng cấp từ đối tác chiến lược lên đối tác chiến lược toàn diện. Bài viết này đề cập tới tiềm năng hợp tác quốc phòng giữa hai quốc gia Việt Nam - Ấn Độ trong tương lai dựa trên nền tảng lịch sử cũng như những thế mạnh và vai trò của mỗi nước trong chính sách đối ngoại của nhau.

Đọc tiếp...

Một vành đai, một con đường qua Myanmar - Các dự án tỷ đô trong thay đổi địa chiến lược khu vực

Một vành đai, một con đường qua Myanmar - Các dự án tỷ đô trong thay đổi địa chiến lược khu vực

Trong loạt bài viết này, tác giả sẽ trình bày về Con đường tơ lụa và triển vọng của nó tại Đông Nam Á, bắt đầu từ Myanmar. Đây là một điểm quan trọng, vì  quốc gia tiếp giáp với khu vực Nam Á, nơi đầu tư Trung Quốc  hiện diện ở các cảng biển, CSHT năng lượng, CSHT khai thác, đường ống dẫn, lẫn hành lang trên bộ đi qua 4 quốc gia.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 73481 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin