30 - 4 - 2017 | 14:15
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home Vụ kiện Philippin-Trung Quốc Vấn đề Biển Đông trong nhiệm kỳ tổng thống Philippines sắp tới

Vấn đề Biển Đông trong nhiệm kỳ tổng thống Philippines sắp tới

Email In PDF.

Theo Hiến pháp Philippines, Tổng thống có vai trò như kiến trúc sư trưởng của chính sách đối ngoại. Tính nhạy cảm và phức tạp của vấn đề Biển Đông, ở cả cấp độ khu vực và toàn cầu, đòi hỏi tổng thống sắp tới của Philippines phải có cách tiếp cận hết sức khéo léo và thận trọng.

 

barak-obama-benigno-aquino-III.jpg

Tháng 1/2013, Philippines bắt đầu đưa vụ kiện Trung Quốc xung quanh những tranh chấp chủ quyền lãnh thổ và lãnh hải ở Biển Đông ra Tòa trọng tài quốc tế, một bước đi táo bạo được cho là làm thay đổi cuộc chơi trong câu chuyện dài kỳ về tranh chấp lãnh thổ lâu nay ở Biển Đông. Quyết định này của Philippines được thực hiện sau một loạt động thái hung hăng và khiêu khích của Trung Quốc, trong đó có căng thẳng giữa hai bên hồi tháng 4/2012 ở bãi cạn Scarborough với độ "nóng" leo thang lên mức cao nhất kể từ sự cố Đá Vành Khăn năm 1994.

Tháng 10/2015, Tòa Trọng tài thường trực đã ra phán quyết về quyền tài phán và sự thừa nhận, phần lớn ủng hộ Philippines. Phán quyết này hoàn toàn phù hợp với Phụ lục VII trong Công ước Liên hợp quốc (LHQ) về Luật Biển và sự vắng mặt của Trung Quốc không làm mất đi tính thẩm quyền của Tòa án. Tòa cũng ra phán quyết rằng vụ kiện của Philippines không lạm dụng các quá trình và việc không có bên thứ ba cũng không khiến Tòa bị mất thẩm quyền. Tòa cho rằng có thẩm quyền xem xét 7 trong số 14 đệ trình của Philippines. Tòa kết luận điều trần vào tháng 11/2015 và ra phán quyết về vụ kiện và các vấn đề thẩm quyền còn lại trong năm 2016.

Do các tranh chấp lãnh thổ và lãnh hải chỉ là một phần nhỏ trong chính sách đối ngoại và không mấy nổi bật trong các cuộc tranh luận quốc gia nên không có gì ngạc nhiên khi vấn đề này hiện hầu như không phải là trung tâm cho những tham vọng trở thành tổng thống. Tuy nhiên, tính nhạy cảm và phức tạp của vấn đề Biển Đông, ở cả cấp độ khu vực và toàn cầu, đòi hỏi tổng thống sắp tới của Philippines phải có cách tiếp cận hết sức khéo léo và thận trọng. Vậy liệu chính sách của Philippines đối với vấn đề này có thay đổi trong nhiệm kỳ tổng thống mới?

Chiến lược của Chính quyền Aquino hiện tại có thể sẽ được duy trì dưới thời của ứng cử viên Mar Roxas hoặc Grace Poe nhằm theo đuổi một hành động pháp lý mà cho đến nay là mang tính chiến lược, hiệu quả và quyết định. Sẽ không ngạc nhiên nếu Roxas, người mang các tiêu chuẩn của chính quyền hiện thời, lựa chọn tiếp tục lập trường mạnh mẽ của ông Aquino chống Trung Quốc khi đề cập đến những tranh chấp, tận dụng quy trình và các cơ sở pháp lý quốc tế có sẵn hiện nay. Ông nhận thức được những lựa chọn hạn chế đối với Philippines trước sức mạnh ưu việt về quân sự của Trung Quốc, vốn khiến cho những lựa chọn ngoại giao và pháp lý trở nên hợp lý và khả thi để có thể hạn chế sự chiếm đóng trái phép của Trung Quốc ở Biển Đông. Ứng cử viên độc lập Grace Poe cũng ủng hộ vụ kiện chống Trung Quốc, nhưng muốn có cách tiếp cận ngoại giao đa phương hơn bao gồm cả các nước khác trong khu vực, đồng thời khuyến khích và tôn trọng các mặt khác trong mối quan hệ Philippines- Trung Quốc, đặc biệt về thương mại.

Nhìn chung, đường hướng chính sách chung của Poe sẽ vẫn tiếp tục chính sách hiện hành; vừa thúc đẩy vụ kiện, vừa nâng cao năng lực quốc phòng của đất nước bằng cách củng cố lực lượng bảo vệ bờ biển và hải quân Philippines để những lực lượng này có khả năng bảo vệ được những lợi ích quốc gia. Jejomar Binay, Phó Tổng thống đương nhiệm và là ứng cử viên đối lập, đã lên tiếng chỉ trích vụ kiện chống Trung Quốc của chính quyền Aquino. Do vậy, chính sách đối ngoại với Trung Quốc ở Biển Đông dưới chính quyền ông Binay có thể là một sự chuyển hướng mạnh mẽ. Ông Binay chủ trương liên doanh với Trung Quốc để tìm kiếm và khai thác các nguồn tài nguyên ở Biển Đông, và lựa chọn đối thoại song phương với Bắc Kinh, ưu tiên sức mạnh kinh tế và tầm quan trọng của nước này như một đối tác thương mại. Điều này đồng quan điểm với ứng cử viên Rodrigo Duterte, Thị trưởng thành phố Davao ở đảo phía Nam Mindanao, người luôn muốn đàm phán song phương với Trung Quốc trên cơ sở ít chính thức và không đối đầu.

Ứng cử viên cuối cùng, Thượng nghị sỹ Miriam Defensor-Santiago, người được công nhận có chuyên môn pháp lý cao, có quan điểm mạnh mẽ phản đối Trung Quốc thâm nhập các vùng biển của Philippines và gần đây là các hoạt động cải tạo đảo của Trung Quốc ở Biển Đông. Bà cũng là người hỗ trợ vụ kiện chống Trung Quốc ở The Hague. Tuy nhiên, quan điểm đối ngoại của bà Santiago trong nhiều vấn đề khác lại thường phản ánh cách hành xử gây nhiều tranh cãi và đôi khi không thể đoán trước, do đó mà thường bất đồng mạnh mẽ với Chính quyền của Tổng thống Aquino. Thời gian để Tòa Trọng tài thường trực ra phán quyết về vụ kiện tranh chấp lãnh hải của Philippines chống Trung Quốc, dự kiến vào giữa năm 2016, là không thể thuận lợi hơn. Nhiều người dự đoán phán quyết sẽ ủng hộ Philippines. Nếu điều này xảy ra, khu vực này cần phải sẵn sàng cho sự căng thẳng lớn hơn và khả năng xảy ra xung đột khi Trung Quốc “lên gân” quân sự và kinh tế, và phần còn lại của thế giới, đặc biệt là Philippines, cần hiệu chuẩn lại chiến lược của mình. Tất nhiên, phản ứng của Trung Quốc và cách hành xử tiếp sau đó đối với phán quyết sẽ là một thời điểm định trước đối với Bắc Kinh, một quốc gia ở đỉnh của vị thế siêu cường.

Theo Hiến pháp Philippines, Tổng thống có vai trò như kiến trúc sư trưởng của chính sách đối ngoại và điều này là rất quan trọng. Tổng thống mới của Philippines sẽ phải gánh trách nhiệm to lớn để đảm bảo đất nước có thể vượt qua các vấn đề tranh chấp về lãnh thổ và lãnh hải đầy phức tạp ở phía trước. Vụ kiện chống Trung Quốc đã nâng vị thế, không chỉ đối với Philippines mà còn cả những nước có tuyên bố chủ quyền khác ở Biển Đông, cũng như những nước khác trong khu vực và xa hơn nữa. Phần còn lại của thế giới đang theo dõi hết sức chặt chẽ sự thay đổi lãnh đạo ở Manila vì dù cử tri Philippines có nhận thức được điều này hay không, việc tiếp tục hay thay đổi chính sách đối ngoại và ngoại giao liên quan đến Trung Quốc ở Biển Đông sẽ đều phụ thuộc vào chủ nhân mới của Điện Malacanang vào tháng 5/2016.

Tác giả Lowell Bautista là Giảng viên và Thành viên của Trung tâm Nghiên cứu An ninh và Tài Nguyên Quốc gia, Đại học Wollongong. Bài viết đăng trên tạp chí “The Interpreter” (ngày 25/2).

Anh Thư (gt)

 


Tin mới hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Đài Loan và Phán quyết của Tòa Trọng tài: Các phản ứng và thách thức trong tương lai

Đài Loan và Phán quyết của Tòa Trọng tài: Các phản ứng và thách thức trong tương lai

Tòa Trọng tài Biển Đông đã tuyên rằng Ba Bình là “đá” và không phải là một “đảo” như quy định tại Điều 121 của UNCLOS. Đài Loan đã phản ứng với phán quyết khi lặp lại quan điểm phản ứng của Trung Quốc. Bài viết này đưa ra hai quan điểm: thứ nhất, phản ứng tức thì từ Đài Loan là nhắm tới ba đối tượng, và thứ hai, phán quyết tạo ra các thách thức với chính sách của bà Thái đối với vấn đề Biển Đông.

Đọc tiếp...

Phán quyết Biển Đông của Tòa và tác động đối với Ấn Độ

Phán quyết Biển Đông của Tòa và tác động đối với Ấn Độ

Ấn Độ không nên quá kỳ vọng rằng phán quyết Biển Đông của Tòa Trọng tài sẽ thay đổi "hành vi ngang ngược" của Trung Quốc và tạo điều kiện thuận lợi cho New Delhi giải quyết tranh chấp lãnh thổ với Bắc Kinh trong tương lai.

Đọc tiếp...

"Vũ khí bí mật" của Trung Quốc sau phán quyết của Tòa Trọng tài

Cùng với khát vọng quyền lực lớn của Trung Quốc, các "chiến binh" mạng của nước này đã thể hiện sự tức giận sau khi thua trong vụ kiện với Philippines. Chỉ vài giờ sau phán quyết của Tòa đưa ra, ít nhất 68 trang mạng của chính phủ và địa phương của Philippines đã đồng loạt bị tấn công.

Đọc tiếp...

Phán quyết của Tòa Trọng tài trong tranh chấp Biển Đông - Sự thay đổi luật chơi trong tranh chấp biển

Phán quyết của Tòa Trọng tài trong tranh chấp Biển Đông - Sự thay đổi luật chơi trong tranh chấp biển

Ngày 12 tháng 7 năm 2016, Toà Trọng tài Thường trực ở La Hay đã ra phán quyết về tranh chấp biển giữa Philippines và Trung Quốc. Phán quyết đã làm thay đổi cuộc chơi trong tranh chấp biển.

Đọc tiếp...

Kết luận của Tòa Trọng tài Biển Đông

Kết luận của Tòa Trọng tài Biển Đông

Để giúp bạn đọc tìm hiểu chi tiết về phán quyết mà Tòa Trọng tài đã đưa ra trong vụ kiện Philippines - Trung Quốc ở Biển Đông, Nghiên cứu Biển Đông xin giới thiệu chi tiết Mục X trong phán quyết của Tòa.

Đọc tiếp...

Sau phán quyết của PCA: Điều gì ở phía trước?

Sau phán quyết của PCA: Điều gì ở phía trước?

Sau phán quyết mang tính lịch sử ngày 12/7 về vấn đề Biển Đông của Tòa Trọng tài, có 2 câu hỏi được mọi người đặt ra. Thứ nhất, phán quyết đó sẽ được thực thi như thế nào? Thứ hai, chúng ta trông đợi phản ứng như thế nào từ các bên có tuyên bố chủ quyền và các bên liên quan? 

Đọc tiếp...

Vụ kiện của Philippines: Không chỉ là tranh chấp bãi đá và rạn san hô

Vụ kiện của Philippines: Không chỉ là tranh chấp bãi đá và rạn san hô

Ngày 12/7, Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague, Hà Lan đã ra phán quyết về vụ kiện mà Philippines đệ trình phản đối các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông. Vụ kiện này, dù bề ngoài dường như chỉ là tranh chấp các bãi đá và rạn san hô, nhưng lại mang nhiều hàm ý sâu xa hơn. 

Đọc tiếp...

Điều gì tiếp theo sau phán quyết của PCA ở Biển Đông?

Điều gì tiếp theo sau phán quyết của PCA ở Biển Đông?

Trung Quốc đã phải hứng chịu một thất bại pháp lý "sửng sốt" và Philippines đã giành được một chiến thắng pháp lý không kém phần "chấn động" trong vụ kiện về đòi hỏi chủ quyền lãnh hải. Tuy nhiên, sẽ không có gì thay đổi ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Thông cáo báo chí và tóm tắt phán quyết của PCA về vụ kiện Biển Đông

Thông cáo báo chí và tóm tắt phán quyết của PCA về vụ kiện Biển Đông

Ngày 12/7, Tòa Trọng tài Biển Đông đã ra phán quyết về vụ kiện giữa Philippines và Trung Quốc. Nghiên cứu Biển Đông xin giới thiệu bản dịch Thông cáo Báo chí và Tóm tắt phán quyết về thẩm quyền và nội dung các đệ trình của Philippines.

Đọc tiếp...

Mặt trận thông tin trên Biển Đông của Trung Quốc trước thềm phán quyết của Tòa Trọng tài

Mặt trận thông tin trên Biển Đông của Trung Quốc trước thềm phán quyết của Tòa Trọng tài

Trước quán quyết của với Tòa án Trọng tài thường trực ở Hague (Hà Lan) về vụ kiện biển Đông do Philippines khởi xướng, một mặt trận thông tin-tuyên truyền được Trung Quốc triển khai ồ ạt. Vào ngày 25/5/2016, một báo cáo của Tân Hoa Xã (Xinhua) khẳng định chiến dịch truyền thông về vấn đề biển Đông đã được phát động toàn cầu.

Đọc tiếp...

Dư luận quốc tế về vụ kiện Philippines-Trung Quốc ở Biển Đông: Liệu có như những gì Trung Quốc nói?

Dư luận quốc tế về vụ kiện Philippines-Trung Quốc ở Biển Đông: Liệu có như những gì Trung Quốc nói?

Càng gần đến ngày Toà trọng tài ra phán quyết về vụ kiện Philippines-Trung Quốc, diễn biến chính trị liên quan đến vụ kiện đang ngày càng nóng lên. Bộ Ngoại giao Trung Quốc vào cuối tháng 5/2016 đã tuyên bố số nước ủng hộ quan điểm của Trung Quốc đối với vụ kiện là hơn 40 nước. Sự thực như thế nào?

Đọc tiếp...

Vì sao Philippines có thể khởi kiện Trung Quốc về vấn đề Biển Đông?

Vì sao Philippines có thể khởi kiện Trung Quốc về vấn đề Biển Đông?

Tháng 2/2013 Philippines đâm đơn kiện Trung Quốc về vấn đề Biển Đông, vụ việc rất được báo chí quan tâm và theo dõi sát sao và dự kiến Tòa sẽ ra phán quyết trong quý II/2016. Bài viết sau đây sẽ giải thích về cơ chế mà Philippines sử dụng để khởi kiện Trung Quốc, những nội dung đang được tòa xét xử, ý nghĩa cũng như những hạn chế của vụ kiện do Philippines khởi xướng đối với tranh chấp Biển Đông.

Đọc tiếp...

Những nội dung Tòa xem xét trong vụ kiện Philippines - Trung Quốc

Những nội dung Tòa xem xét trong vụ kiện Philippines - Trung Quốc

Bảy điểm mà toà chấp nhận có thẩm quyền là các điểm liên quan đến quy chế của đảo, cụ thể là các thực thể được yêu cầu xem xét là đảo đá nên không có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa 200 hải lý; vấn đề nghĩa vụ phải bảo vệ môi trường; vấn đề đánh bắt cá của ngư dân Philippines tại bãi Hoàng Nham do bị Trung Quốc cản trở; nghĩa vụ phải đảm bảo an toàn khi đi lại trên biển.

Đọc tiếp...

Nội dung Philippines khởi kiện Trung Quốc

Nội dung Philippines khởi kiện Trung Quốc

Về nội dung, để khởi kiện được ra Toà Trọng tài , các tranh chấp mà Philippines khởi kiện phải là tranh chấp về giải thích và thực hiện UNCLOS và không thuộc các ngoại lệ mà Toà Trọng tài không có thẩm quyền.

Đọc tiếp...

Yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông và các tác động từ phán quyết của PCA

Yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông và các tác động từ phán quyết của PCA

Trên cơ sở phân những quan điểm pháp lý của Trung Quốc về vụ kiện lên Tòa Trọng tài, nhiều khả năng một phán quyết có lợi cho Philippines sẽ được đưa ra. Như vậy, sau phán quyết, Trung Quốc sẽ phản ứng ra sao và Mỹ cần có những bước đi cần thiết nào để bảo vệ luật pháp quốc tế, bảo vệ đồng minh và duy trì ảnh hưởng tại khu vực?

Đọc tiếp...

Vấn đề Biển Đông: “Khoảnh khắc sự thật” đang tới gần

Vấn đề Biển Đông: “Khoảnh khắc sự thật” đang tới gần

Rất có thể ông Duterte, người đã hứa sẽ thực thi một chính sách đối ngoại độc lập, sẽ quyết định bước đi tiếp theo dựa trên bản chất của phán quyết và cái mà ông coi là lựa chọn thực tiễn nhất để bảo vệ lợi ích quốc gia Philippines và tránh xung đột với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Phán quyết Biển Đông của Tòa Trọng tài: Khả năng, Ý nghĩa và Tác động

Phán quyết Biển Đông của Tòa Trọng tài: Khả năng, Ý nghĩa và Tác động

Tiến sĩ Trần Trường Thủy, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông, trả lời phỏng vấn báo Lao Động về các khả năng của phán quyết của Toà Trọng tài vụ kiện Philippines-Trung Quốc, ý nghĩa của các phán quyết và đánh giá về tác động đối với tình hình Biển Đông.

Đọc tiếp...

Dự báo những tác động từ vụ kiện của Philippines đối với Trung Quốc

Dự báo những tác động từ vụ kiện của Philippines đối với Trung Quốc

Trung Quốc là nước duy nhất phụ thuộc vào các yêu sách quá mức đối với các đảo để khẳng định quyền tài phán đối với các khu vực trên Biển Đông. Nước này đang đối mặt với viễn cảnh một loạt vụ kiện trên Biển Đông và Biển Hoa Đông.

Đọc tiếp...

Giới hạn của luật pháp trong vụ kiện Philippines-Trung Quốc ở Biển Đông

Giới hạn của luật pháp trong vụ kiện Philippines-Trung Quốc ở Biển Đông

Nghiên cứu của GS. Paul Gewirtz đăng trên trang Brookings chỉ ra các giới hạn trong phán quyết sắp tới của Tòa trọng tài vụ kiện Philippines - Trung Quốc và chỉ ra các hướng đi cần thiết cho Mỹ và các bên liên quan để tiếp tục tháo gỡ các vấn đề nguy hiểm trên Biển Đông .

Đọc tiếp...

Dự đoán tình hình Biển Đông sau phán quyết của Tòa Trọng tài

Dự đoán tình hình Biển Đông sau phán quyết của Tòa Trọng tài

Một phán quyết “ủng hộ” Philippines dù không ngăn được ngăn được Trung Quốc theo đuổi mục đích, nhưng nó sẽ có tác dụng khích lệ và mang lại cho những quốc gia tuyên bố chủ quyền khác nhiều cơ hội hơn để đối phó với các hành vi quyết đoán của Trung Quốc trên biển. 

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10960 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin