19 - 9 - 2018 | 0:24
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home KINH TẾ/HỘI NHẬP Chiến lược vượt qua Mỹ của các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương

Chiến lược vượt qua Mỹ của các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương

Email In PDF.

Nhật Bản và Úc đã đóng vai trò tiên phong trong việc thúc đẩy Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương mà không có Mỹ. Thỏa thuận này được ký kết vào ngày 8/3 và có khả năng sớm có hiệu lực vào đầu năm 2019, sau khi ít nhất 6 trên 11 quốc gia thành viên thông qua.

 

 

southchinasea-400x281.jpg

Tổng thống Trump đang tăng cường triệt để các hình thức bảo hộ thương mại quốc gia bằng cách ban hành một loạt biện pháp đơn phương, bao gồm tăng thuế đối với thép và nhôm nhập khẩu trên cơ sở an ninh quốc gia và thông báo kế hoạch áp thuế lên tới 60 tỷ USD đối với các loại hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Sự không chắc chắn trong việc có thể tiếp tục tiếp cận thị trường Mỹ đã khiến các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương, nơi mà thương mại là nguồn lực chính duy trì kinh tế, phải lựa chọn xoay trục để vượt qua các khó khăn do chính sách bảo hộ của ông Trump bằng cách thông qua chính sách ba bước: thúc đẩy các Hiệp định tự do thương mại (FTA) đa phương, tăng cường kết nối khu vực và làm sâu sắc hơn nữa hợp tác kinh tế liên vùng.

Nhật Bản và Úc đã đóng vai trò tiên phong trong việc thúc đẩy Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mà không có Mỹ. Thỏa thuận này đã được ký kết vào ngày 8/3 vừa qua và có khả năng sẽ sớm có hiệu lực vào đầu năm 2019, sau khi ít nhất 6 trên 11 quốc gia thành viên thông qua. Mặc dù CPTPP "đóng băng" hay sửa đổi tới 22 điều khoản do Mỹ yêu cầu từ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), đây vẫn được xem là một thỏa thuận tiêu chuẩn vàng. CPTPP giúp loại bỏ tới 95% thuế hàng hóa thương mại giữa các quốc gia thành viên, đồng thời phá vỡ rất nhiều nguyên tắc cơ bản liên quan tới thương mại quốc tế trong thế kỷ 21. CPTPP hứa hẹn đem đến những lợi ích kinh tế to lớn, bất chấp không có sự tham gia của Mỹ.

Một vài quốc gia khác cũng thể hiện ý định tham gia CPTPP. Hàn Quốc cho biết đang xem xét hiệu quả của CPTPP trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Indonesia, Thái Lan và thậm chí cả Anh cũng đều thể hiện sự quan tâm đối với hiệp định này. Thậm chí, Trump cũng đã tuyên bố sẽ quay lại CPTPP khi hiệp định này tạo ra nhiều thỏa thuận có lợi hơn cho Mỹ. Mặc dù vậy, rất khó để khả năng này xảy ra trong ngắn hạn.

Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cũng đang nỗ lực thúc đẩy thỏa thuận Hiệp định Đối tác Toàn diện khu vực (RCEP) giữa ASEAN và 6 quốc gia khác, bao gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Úc và New Zealand. CPTPP thành công sẽ là nhân tố thúc đẩy tiến trình đàm phán RCEP. Các quốc gia thành viên của RCEP tin tưởng rằng đàm phán sẽ kết thúc trong năm 2018, tại thời kỳ Singapore làm Chủ tịch ASEAN. Để thúc đẩy RCEP, ý tưởng về một công thức “RCEP trừ X” đã được thúc đẩy.

Vì RCEP là một thỏa thuận thương mại đa phương bao gồm hầu hết các quốc gia đang phát triển nên hiệp định này sẽ không tạo ra sự thay đổi mạnh mẽ giống như CPTPP. Tuy nhiên, các thỏa thuận tự do thương mại của RCEP vẫn mang lại nhiều lợi ích cho các quốc gia thành viên. Ước tính trong trung hạn, RCEP sẽ đạt tổng phúc lợi vào khoảng 127 tỷ USD, so với mức 35 tỷ USD của CPTPP. Campuchia và Thái Lan được xem là thu lợi nhiều nhất từ hiệp định này.

Các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương cũng đang từng bước thúc đẩy kết nối khu vực thông qua phát triển cơ sở hạ tầng, như là một mũi nhọn thứ hai nhằm khắc phục các chướng ngại vật do xu hướng bảo hộ thương mại của Mỹ. Năm 2016, ASEAN công bố kế hoạch tổng thể Kết nối ASEAN, được hy vọng sẽ tạo ra sự liền mạch và kết nối bao trùm và thống nhất ASEAN vào năm 2025. Kế hoạch bao gồm một vài dự án phát triển cơ sở hạ tầng rộng khắp khu vực, ví dụ như xây dựng hệ thống đường sắt ASEAN.

Sáng kiến về việc xây dựng cơ sở hạ tầng chung cho khu vực lấy ý tưởng ban đầu từ kế hoạch “Vành đai và Con đường” được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đề xướng từ năm 2013. Sáng kiến này có tham vọng kết nối hơn 70 quốc gia trên khắp các lục địa châu Phi - Âu - Á thông qua dự án quy mô lớn bao gồm đường sắt, đường bộ, cầu, cảng và hệ thống đường ống. Bất chấp những lời chỉ trích về việc thiếu minh bạch và các bẫy nợ ngoại giao của Trung Quốc, rất nhiều quốc gia đang phát triển, đang tìm kiếm các nguồn đầu tư tài chính từ bên ngoài, vẫn xem sáng kiến này là một đề xuất hấp dẫn.

Có hai đề xuất kết nối khác có thể được xem là lựa chọn thay thế cho sáng kiến trên. Ấn Độ đang hợp tác với Nhật Bản trong khuôn khổ đề án Hành lang tăng trưởng Á-Phi để phát triển sự liên kết hàng hải dọc châu Phi, Ấn Độ và Đông Nam Á. Úc, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ cũng đang tham gia một liên kết khác có tên là Quan hệ đối tác Ấn Độ-Thái Bình Dương. Cả hai đề xuất này đều đang trong giai đoạn tham vấn.

Mũi nhọn thứ ba mà châu Á-Thái Bình Dương sử dụng để chống lại sự gia tăng bảo hộ thương mại của Mỹ là thúc đẩy hợp tác kinh tế liên vùng. Ngày 5/3/2018, Philippines phê chuẩn FTA với Hiệp hội tự do thương mại châu Âu. Úc và New Zealand cũng đang hy vọng sẽ bắt đầu đàm phán thương mại với Liên minh châu Âu (EU) trong năm nay, trong khi ASEAN dự tính sẽ khôi phục tiến trình đàm phán FTA giữa hai khu vực lớn ASEAN và EU trong một vài tháng tới. Tháng 2/2018, Hàn Quốc đã ký FTA với Liên minh các quốc gia Thái Bình Dương (gồm Chile, Colombia, Mexico và Peru).

Vậy những mẫu thiết kế kiến trúc thương mại khu vực sẽ có hình thái như thế nào? Các quốc gia sẽ hưởng lợi nếu gia nhập nhiều hơn một hiệp định thương mại đa phương. Ví dụ, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của Việt Nam sẽ tăng 1,5% khi gia nhập CPTPP hoặc 3,3% khi gia nhập RCEP. Nếu Việt Nam tham gia cả 2 hiệp định này, GDP thực tế của quốc gia này sẽ tăng khoảng 4,2%.

Một khi CPTPP được phê chuẩn, các quốc gia chỉ là thành viên của CPTPP như Canada, Mexico, Peru và Chile sẽ tìm kiếm các cơ hội từ các thành viên của RCEP. Một cách đơn giản, các quốc gia chỉ là thành viên của RCEP như Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Lào, Myanmar, Phillipines, Hàn Quốc và Thái Lan sẽ tìm kiếm các thành viên của CPTPP. Điều này sẽ dẫn đến kết quả hình thành một khối gồm 20 quốc gia của khu vực châu Á - Thái Bình Dương với các thành viên của cả 2 hiệp định CPTPP và RCEP.

Lợi thế của thành viên kép trong 2 hiệp định là việc thâm nhập được thị trường Trung Quốc và Ấn Độ thông qua RCEP và tạo ra giá trị tiếp cận được với các quy định tiêu chuẩn cao của CPTPP. Các quốc gia thành viên sẽ không phải lựa chọn theo bên nào giữa hiệp định CPTPP do Nhật Bản và Úc dẫn đầu hay RCEP do ASEAN tiên phong. Ông Trump đã làm rất nhiều việc để thúc đẩy hợp tác và liên kết khu vực châu Á - Thái Bình Dương, hơn cả chính khu vực này đã tự thực hiện được.

Tác giả là Phó Giáo sư Pradumna B Rana và nghiên cứu sinh Tiến sỹ Xianbai Ji của trường Đại học quốc tế Rajaratnam thuộc trường Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore). Bài viết đăng trên trang “Diễn đàn Đông Á.”

Hương Trà (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Một cách hiệu quả hơn để thách thức Trung Quốc về thương mại

Một cách hiệu quả hơn để thách thức Trung Quốc về thương mại

Khao khát của Trump là chiến đấu chống lại chủ nghĩa trọng thương của Trung Quốc được chia sẻ rộng rãi trên mọi phương diện chính trị của Mỹ và ngày càng nhiều trong khu vực tư nhân Mỹ. Tuy nhiên, điều gây tranh cãi nhiều hơn là cách tiếp cận của ông.

Đọc tiếp...

Chiến lược vượt qua Mỹ của các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương

Chiến lược vượt qua Mỹ của các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương

Nhật Bản và Úc đã đóng vai trò tiên phong trong việc thúc đẩy Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương mà không có Mỹ. Thỏa thuận này được ký kết vào ngày 8/3 và có khả năng sớm có hiệu lực vào đầu năm 2019, sau khi ít nhất 6 trên 11 quốc gia thành viên thông qua.

Đọc tiếp...

Kết nạp Trung Quốc vào WTO có phải là sai lầm?

Kết nạp Trung Quốc vào WTO có phải là sai lầm?

Mỹ đã và đang có sự bất mãn ngày càng gia tăng đối với việc Bắc Kinh không tuân theo các chuẩn mực kinh tế tự do. Việc để cho Trung Quốc gia nhập WTO có phải là một sai lầm chiến lược hay không? Nếu đó là một sai lầm, có lựa chọn thay thế nào tốt hơn?

Đọc tiếp...

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung có phải là lựa chọn duy nhất?

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung có phải là lựa chọn duy nhất?

Đối thoại vẫn là thiết yếu. Nó phải được thực hiện thường xuyên, không phải để tạo ra một vẻ ngoài giả tạo là kết hợp các quy chuẩn mà đơn thuần để tránh những cơn phẫn nộ không cần thiết và phản tác dụng. Không dễ để thắng trong những cuộc chiến tranh thương mại. Mặt khác, về cơ bản không dễ để thua trong các cuộc đối thoại.

Đọc tiếp...

Mỹ đã đánh mất ảnh hưởng tại châu Á như thế nào?

Mỹ đã đánh mất ảnh hưởng tại châu Á như thế nào?

Nếu Mỹ tiếp tục duy trì vị thế lãnh đạo APEC trong việc thúc đẩy Khu vực mậu dịch tự do châu Á-Thái Bình Dương thì việc rút khỏi TPP là một sai lầm chính sách khủng khiếp. Một lý do mà Nhật Bản dẫn đầu thúc đẩy CPTPP là để chờ đợi “Người đẹp ngủ trong rừng” thức giấc trong tương lai gần.

Đọc tiếp...

Địa chính trị của “cuộc chiến thương mại” giữa Mỹ và các nước

Địa chính trị của “cuộc chiến thương mại” giữa Mỹ và các nước

Mối đe dọa của cuộc chiến thương mại từ Donald Trump sẽ là một phép thử năng lực của châu Âu và người châu Âu trong việc tự vệ và thúc đẩy một cách nhìn khác về thế giới so với cách nhìn của Tổng thống Mỹ.

Đọc tiếp...

TPP sống sót, Mỹ thất thủ

TPP sống sót, Mỹ thất thủ

Người ta tiếc cho thỏa thuận TPP và viết nhiều lời tuyên bố về sự chấm dứt của thỏa thuận này. Nhưng một năm sau đó, tình thế đã đổi khác.

Đọc tiếp...

Phải chăng kỷ nguyên lao động giá rẻ của Trung Quốc thực sự đã qua?

Phải chăng kỷ nguyên lao động giá rẻ của Trung Quốc thực sự đã qua?

Lương của người lao động Trung Quốc có thể đang tăng, nhưng số liệu thống kê chính thức không nói lên toàn bộ câu chuyện. 

Đọc tiếp...

Đầu tư của Trung Quốc tại châu Âu: Bài học cho Đông Nam Á

Đầu tư của Trung Quốc tại châu Âu: Bài học cho Đông Nam Á

Đầu tư của Trung Quốc vào châu Âu hiện nay vẫn còn hạn chế, tuy nhiên EU đang cảm thấy áp lực ngày càng lớn khi chưa rõ động cơ đằng sau các nguồn đầu tư này. Những phân tích về tác động từ những khoản đầu tư của Trung Quốc vào Châu Âu rất đáng để Đông Nam Á học hỏi.

Đọc tiếp...

Lý do quan hệ kinh tế Mỹ-Trung cần cân bằng hơn

Lý do quan hệ kinh tế Mỹ-Trung cần cân bằng hơn

Cả Mỹ và Trung Quốc đều gắn với nhau do sự phụ thuộc cùng có lợi. Trung Quốc phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu Mỹ với khoảng 161,6 tỷ USD trong năm 2015 trong khi Mỹ dựa vào việc Trung Quốc nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ và các tài sản USD khác.

Đọc tiếp...

Cuộc ganh đua nhằm tạo dựng khuôn khổ RCEP giữa Trung – Nhật

Cuộc ganh đua nhằm tạo dựng khuôn khổ RCEP giữa Trung – Nhật

Cuộc ganh đua nhằm tạo dựng khuôn khổ của Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đang tăng tốc, khi Trung Quốc và Nhật Bản có cách nhìn khác nhau về thỏa thuận thương mại tại khu vực có phạm vi ảnh hưởng tới 1/2 dân số thế giới và chiếm 1/3 sản lượng kinh tế toàn cầu này.

Đọc tiếp...

Indonesia coi trọng IORA chỉ sau ASEAN?

Indonesia coi trọng IORA chỉ sau ASEAN?

Indonesia đang nỗ lực thể hiện vai trò, vị trí của mình trong Hiệp hội các Quốc gia vành đai Ấn Độ Dương với mong muốn tổ chức này sẽ góp phần thực hiện chiến lược trở thành “trung tâm biển” của nước này, giúp đưa Indonesia lên một tầm cao mới.

Đọc tiếp...

Quốc gia nào sẽ thay thế Trung Quốc trở thành “công xưởng” của thế giới?

Quốc gia nào sẽ thay thế Trung Quốc trở thành “công xưởng” của thế giới?

Các quốc gia như Malaysia, Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia và Việt Nam đều có những đặc điểm để thay thế Trung Quốc, trong đó Ấn Độ là nước đang chiếm ưu thế nhất. Tuy nhiên, điều này chưa phải là cơ sở đầy đủ để cho rằng các quốc gia khác sẽ không thể trở thành một "Trung Quốc mới". 

Đọc tiếp...

Đã đến lúc Mỹ mạnh tay với vấn đề đầu tư Trung Quốc?

Đã đến lúc Mỹ mạnh tay với vấn đề đầu tư Trung Quốc?

Về kinh tế và nhất là trong đầu tư, những số liệu cụ thể cho thấy rằng, Trung Quốc cần Mỹ hơn rất nhiều so với Mỹ cần Trung Quốc. Với việc Trung Quốc có những hành động không mấy “thân thiện” với các nhà đầu tư Mỹ, đã đến lúc Mỹ cần thay đổi và mạnh tay hơn với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những tác động rõ ràng đầu tiên của Brexit

Những tác động rõ ràng đầu tiên của Brexit

Hơn 6 tuần đã trôi qua kể từ khi cử tri Vương quốc Anh quyết định để quốc gia này rút khỏi Liên minh châu Âu (EU), khoảng thời gian đủ để một số tác động kinh tế của cuộc trưng cầu dân ý đó trở nên rõ ràng đối với cả Anh và châu Âu.

Đọc tiếp...

Việt Nam được lợi gì từ Brexit

Việt Nam được lợi gì từ Brexit

Đối với kinh tế Việt Nam, Brexit không hẳn sẽ chỉ đem đến những tác động tiêu cực mà Việt Nam sẽ vẫn có được một số lợi ích nhất định, cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn.

Đọc tiếp...

Vấn đề Brexit: Cuộc khủng hoảng kinh tế mới chỉ bắt đầu

Vấn đề Brexit: Cuộc khủng hoảng kinh tế mới chỉ bắt đầu

Các chuyên gia cũng thường mắc sai lầm, song lần này, những người ủng hộ Brexit sẽ phải trả giá đắt vì đã phớt lờ ý kiến từ các chuyên gia kinh tế. Cuộc trưng cầu ý dân này sẽ đem đến những hệ lụy tức thì và thậm chí là lâu dài.

Đọc tiếp...

TPP và những tác động đối với Châu Á - Thái Bình Dương

TPP và những tác động đối với Châu Á - Thái Bình Dương

Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) - một thỏa thuận thương mại tiêu chuẩn cao đối với các thành viên tham gia, trong khi đó thế giới hiện cũng đang tồn tại nhiều hiệp định, cơ chế thương mại vốn đem lại nhiều lợi ích cho các bên tham gia. Vậy tại sao TPP lại thu hút sự quan tâm của các nền kinh tế và là trung tâm trong các cuộc tranh luận?

Đọc tiếp...

Ba ngộ nhận về quan hệ kinh tế Trung Quốc - ASEAN

Ba ngộ nhận về quan hệ kinh tế Trung Quốc - ASEAN

Các đánh giá thường thể hiện Trung Quốc là đối tác kinh tế quan trọng nhất đối với các nước Đông Nam Á. Nhưng theo quan điểm của tác giả, thực chất lại hoàn toàn không phải vậy.

Đọc tiếp...

Báo cáo của ADB: Xu hướng và Triển vọng kinh tế Trung Quốc

Báo cáo của ADB: Xu hướng và Triển vọng kinh tế Trung Quốc

Theo dự báo của Ngân hàng Phát triển châu Á, tăng trưởng GDP của Trung Quốc được dự đoán sẽ giảm xuống 6,5% trong năm 2016, nằm trong phạm vi mục tiêu của chính phủ là 6,5%-7%, và giảm xuống 6,3% trong năm 2017 trước khi ổn định hay tăng lên một lần nữa.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6437 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin