Trong báo cáo thường niên đệ trình quốc hội Mỹ hôm 18/5, Lầu Năm góc nhận định rằng Trung Quốc đang khai thác công nghệ phương Tây, tích cực hoạt động gián điệp mạng và mua thêm các tên lửa chống tàu để củng cố sức mạnh quân đội.

Mục 1238, “Báo cáo Thường niên về Phát triển Quân sự và An ninh của Cộng Hòa Nhân dân Trung Hoa 2012,” của Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng cho Năm Tài chính 2012, bổ sung Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng cho Năm Tài chính 2010 (Mục 1246) và 2000 (Mục 1202), quy định rằng Bộ trưởng Quốc phòng sẽ đệ trình một bản báo cáo “ở cả hai hình thức đã phân loại và chưa phân loại, về những phát triển quân sự và an ninh liên quan đến Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Bản báo cáo đề cập tới sự phát triển kỹ thuật quân sự ở giai đoạn hiện nay cũng như trong tương lai của Quân đội Giải phóng Nhân dân, những nguyên lý và hướng phát triển có thể xảy ra trong chiến lược quân sự và chiến lược an ninh của Trung Quốc, bộ máy quân sự và các khái niệm tác chiến bổ trợ cho sự phát triển như vậy trong vòng 20 năm tới. Báo cáo cũng đề cập về những cam kết và hợp tác của Hoa Kỳ đối với các vấn đề an ninh trong khoảng thời gian báo cáo giới hạn, bao gồm các tiếp xúc quân đội song phương giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc và chiến lược của Hoa Kỳ đối những cam kết và hợp tác như vậy trong tương lai.”

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) đang theo đuổi một chương trình hiện đại hóa quân đội toàn diện và lâu dài nhằm nâng cao năng lực của lực lượng vũ trang TQ với mục tiêu chiến đấu và chiến thắng “các cuộc chiến cục bộ trong điều kiện thông tin hóa,” hoặc những hoạt động quân sự khu vực trong ngắn hạn với cường độ cao và trọng tâm là thông tin. Các lãnh đạo TQ nhận định hiện tại Quân đội Giải phóng Nhân dân TQ (PLA) là một thành tố quan trọng trong chiến lược nhằm tận dụng điều mà họ coi là “cánh cửa thời cơ chiến lược” để thúc đẩy sự phát triển quốc gia của TQ trong hai thập niên đầu của thế kỷ 21. Trong khoảng thời gian này, lãnh đạo TQ đặt ưu tiên thúc đẩy một môi trường bên ngoài tích cực nhằm tạo không gian chiến lược cho PRC tập trung tăng trưởng kinh tế và phát triển. Đồng thời, các lãnh đạo TQ nỗ lực duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực ngoại biên của đất nước, mở rộng ảnh hưởng ngoại giao của mình tạo thuận lợi cho việc tiếp cận các thị trường, nguồn vốn cùng nguồn tài nguyên, tránh đối đầu trực tiếp với Mỹ và các quốc gia khác. Chiến lược này dẫn đến việc mở rộng sự hiện diện của TQ ở nhiều khu vực trên thế giới, hình thành các lợi ích mới và đang tăng lên trong khía cạnh kinh tế và ngoại giao.

Khi những lợi ích này tăng lên cùng việc TQ đảm nhận những vai trò và trách nhiệm mới trong cộng đồng quốc tế, hiện đại hóa quân đội TQ, ở quy mô ngày càng tăng, đang tập trung đầu tư vào năng lực quân sự, cho phép lực lượng vũ trang TQ tiến hành các chiến dịch trên quy mô rộng, gồm cả những chiến dịch ở xa TQ. Ngay cả khi PLA biện minh về hàng loạt chiến dịch đang gia tăng này, chuẩn bị đề phòng các sự việc bất ngờ ở Eo biển Đài Loan vẫn là trọng tâm chính và động cơ của việc TQ nỗ lực đầu tư vào quân sự. Trước bối cảnh này, PLA trong năm qua tiếp tục xây dựng năng lực và phát triển học thuyết mà nước này coi là cần thiết để ngăn chặn việc Đài Loan tuyên bố độc lập; ngăn chặn, cản trở và phản đối sự can dự hiệu quả của Mỹ vào xung đột tiềm tàng trên hai bờ Eo biển, đánh bại các lực lượng Đài Loan trong trường hợp nổ ra chiến sự.

Nhằm hỗ trợ cho vai trò và các chiến dịch ngày càng tăng của PLA, lãnh đạo TQ năm 2011 tiếp tục duy trì đầu tư vào tên lửa hành trình hiện đại, tên lửa đạn đạo tiêu chuẩn tầm ngắn và tầm trung, năng lực quân sự về không gian, với mục tiêu cho phép thực hiện các nhiệm vụ chống tiếp cận/ chống xâm nhập khu vực (A2/AD), điều mà các chiến lược gia PLA thường gọi là “hoạt động chống can thiệp.” PLA tiếp tục chứng minh năng lực được cải thiện của mình trong những chiến đấu cơ tiên tiến, minh chứng bằng cuộc thử nghiệm đầu tiên máy bay tàng hình J-20; dự án sức mạnh trọng điểm với việc đưa tàu sân bay đầu tiên chạy thử trên biển; hợp nhất sức mạnh phòng vệ trên không; chiến tranh dưới đại dương; tấn công chiến thuật và ngăn chặn hạt nhân; nâng cao năng lực chỉ huy và tác chiến; cùng các hoạt động huấn luyện và diễn tập đa dạng hơn trong tất cả các binh chủng bộ binh, hải quân và không quân TQ.

Nhấn mạnh tới quy mô mà lãnh đạo TQ đang hướng tới nhằm giúp PLA thực hiện các nhiệm vụ nằm ngoài những mối quan tâm trước mắt về lãnh thổ, trong năm qua PLA đã triển khai nguồn lực để hỗ trợ các hoạt động sơ tán phi chiến đấu ở Libya, mở rộng sự hiện diện ở Vịnh Aden năm thứ ba liên tiếp trong sứ mệnh chống cướp biển, đảm nhận vai trò lãnh đạo trong các hoạt động hòa bình của Liên Hiệp Quốc, tiến hành hoạt động trao đổi y tế và một sứ mệnh nhân đạo ở Mỹ Latinh và Ca-ri-bê với việc sử dụng tàu bệnh viện của Hải quân PLA.

Trong cuộc gặp thượng đỉnh tháng 1 năm 2011, Tổng thống Barack Obama và Chủ tịch TQ Hồ Cẩm Đào đã cam kết cùng xây dựng mối quan hệ đối tác trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi. Trong khuôn khổ đó, Bộ Quốc phòng Mỹ nỗ lực xây dựng quan hệ quân đội song phương với Trung Quốc với tiêu chí lành mạnh, bền vững, liên tục và tin cậy. Tăng cường quan hệ giữa quân đội hai nước Mỹ-Trung là một phần trong việc định hình những lựa chọn của TQ với việc khuyến khích TQ hợp tác với Hoa Kỳ cùng các đồng minh và đối tác của nước này trong hoạt động cung cấp hàng hóa quốc tế, bao gồm trong các hoạt động chống cướp biển, gìn giữ hòa bình, hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa. Trong khi xây dựng một nền tảng vững chắc hơn cho mối quan hệ quân đội song phương với Trung Quốc, nước Mỹ sẽ tiếp tục theo sát những diễn tiến trong chiến lược, học thuyết quân sự và sự phát triển lực lượng của TQ. Cùng các Đồng minh và đối tác, Hoa Kỳ sẽ tiếp tục điều chỉnh lực lượng, các xếp đặt cùng khái niệm tác chiến nhằm duy trì một môi trường an ninh Châu Á-Thái Bình Dường ổn định và bền vững.

Theo Bộ Quốc phòng Mỹ

Mỹ Anh (gt)