Trong chuyến thăm làm việc tại Campuchia của Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào ngay trước hội nghị thượng đỉnh ASEAN, hai bên đã ra Tuyên bố chung, thúc đẩy hợp tác trong nhiều lĩnh vực, trong đó "đẩy mạnh hợp tác thực chất... khiến cho Biển Đông trở thành biển hòa bình, hữu nghị,hợp tác giữa Trung Quốc và các nước ASEAN".

I- Nhận lời mời của Quốc vương Campuchia Norodom Shihamoni, Chủ tịch Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Hồ Cẩm Đào đã đi thăm và làm việc tại Campuchia từ ngày 30/3 đến ngày 2/4/2012. Trong thời gian chuyến thăm, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã hội kiến Quốc vương Norodom Shihamoni, Chủ tịch Thượng viện Hoàng thân Chia Sim, Chủ tịch Quốc hội Hoàng thân Hieng Somrin và Thủ tướng Hoàng thân Hun Sen. Hai bên đã đi sâu trao đổi ý kiến, đạt được nhận thức chung rộng rãi về quan hệ song phương và những vấn đề quốc tế và khu vực hai bên cùng quan tâm. 

II- Hai bên đã thông báo cho nhau tình hình của mỗi nước. Trung Quốc biểu thị chúc mừng những thành tựu nổi bật mà nhân dân Campuchia đã đạt được trong các mặt giữ gìn sự ổn định của quốc gia, đẩy mạnh phát triển kinh tế, mở rộng giao lưu đối ngoại. Campuchia đánh giá cao những thành tựu Trung Quốc đạt được trong cải cách mở cửa và xây dựng hiện đại hóa, tin tưởng Trung Quốc phát triển có lợi cho việc thúc đẩy hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới. 

III- Hai bên nhất trí cho rằng từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 19/7/1958 đến nay, tình hữu nghị truyền thống Trung Quốc - Campuchia do Chủ tịch Mao Trạch Đông, Thủ tướng Chu Ân Lai cùng các nhà lãnh đạo thế hệ tiền bối của Trung Quốc và Thái hoàng Norodom Shihanouk cùng xây dựng và dày công vun đắp đã vững bền hơn qua thử thách của thời gian, không ngừng phát triển và nâng cao. Những năm gần đây, các chuyến thăm lẫn nhau giữa lãnh đạo hai nước được duy trì mật thiết, giao lưu hợp tác hữu nghị được thúc đẩy toàn diện trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa ..., đã thiết lập quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, quan hệ Trung Quốc – Campuchia đã đi vào thời kỳ lịch sử phát triển mới. Hai bên cho rằng trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực thay đổi sâu sắc và phức tạp, việc hai nước Trung Quốc và Campuchia làm sâu sắc thêm lòng tin chiến lược lẫn nhau, hợp tác thiết thực chặt chẽ hơn, không ngừng làm phong phú thêm nội hàm của quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện là có ý nghĩa hiện thực và ý nghĩa chiến lược quan trọng, phù hợp lợi ích căn bản của hai nước và nhân dân hai nước, có lợi cho hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực. 

IV- Để nâng cao hơn nữa tình hữu nghị sâu sắc giữa nhân dân hai nước, mở rộng và làm sâu sắc thêm giao lưu hợp tác hữu nghị toàn diện giữa hai nước trong các lĩnh vực, hai bên đồng ý khẩn trương xây dựng kế hoạch hành động thực hiện quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Trung Quốc – Campuchia, đồng thời đạt được nhất trí về những nội dung dưới đây: 

1) Duy trì truyền thống tốt đẹp về giao lưu và trao đổi các chuyến thăm cấp cao, nhà lãnh đạo hai nước sẽ tiếp tục thông qua các hình thức linh hoạt, đa dạng như các chuyến thăm lẫn nhau trong khuôn khổ song phương hoặc gặp gỡ trong các khuôn khổ đa phương, tiến hành tiếp xúc thường xuyên, kịp thời trao đổi ý kiến về quan hệ song phương và các vấn đề quốc tế, khu vực, tăng cường hiểu biết lẫn nhau về chiến lược, giữ vững phương hướng đúng đắn cho quan hệ hợp tác hữu nghị Trung Quốc – Campuchia. 

2) Khẳng định đầy đủ ý nghĩa quan trọng của hợp tác giao lưu về đảng giữa hai bên đối với việc thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Trung Quốc - Campuchia phát triển lành mạnh, ổn định, đồng ý duy trì các chuyến thăm lẫn nhau giữa lãnh đạo hai đảng theo 4 nguyên tắc về độc lập tự chủ, hoàn toàn bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, không can thiệp công việc nội bộ của nhau, và bản Ghi nhớ về giao lưu hợp tác giữa đảng cầm quyền ở hai nước, nâng cao sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau, giao lưu học hỏi kinh nghiệm của nhau về lãnh đạo đảng và lãnh đạo đất nước. 

3) Từ tầm cao chiến lược coi trọng và làm sâu sắc thêm quá trình hợp tác kinh tế thương mại Trung Quốc – Campuchia, nâng cao thêm một bước quy mô, chất lượng và hiệu quả hợp tác kinh tế thương mại giữa hai nước, theo các nguyên tắc “bình đẳng cùng có lợi, chú trọng hiệu quả thiết thực, bổ trợ ưu thế lẫn nhau, cùng phát triển”. Thứ nhất, kết hợp chiến lược phát triển kinh tế quốc gia của mỗi nước, tăng cường chuẩn bị quy hoạch về hợp tác thực chất song phương, thúc đẩy hợp tác kinh tế thương mại giữa hai nước phát triển lành mạnh. Hai bên nhất trí thống nhất đến năm 2017 kim ngạch thương mại giữa hai nước đạt 5 tỉ USD, tăng gấp đôi trên cơ sở kim ngạch hiện nay là 2,5 tỉ USD. Thứ hai, tăng cường phối hợp, thực hiện vững chắc các dự án hợp tác kinh tế thương mại hiện có. Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục cung cấp viện trợ kinh tế trong khả năng của mình cho công cuộc xây dựng quốc gia của Campuchia, theo nguyên tắc bình đẳng cùng có lợi, hỗ trợ Campuchia xây dựng cơ sở hạ tầng như giao thông, năng lượng, viễn thông, thủy lợi.... Thứ ba, tìm kiếm mô hình hợp tác mới, áp dụng nhiều hình thức nâng cao hiệu quả hợp tác. Trung Quốc tích cực ủng hộ các doanh nghiệp Trung Quốc có thực lực, đáng tin cậy tăng cường hợp tác với Campuchia trong các lĩnh vực trọng điểm như cơ sở hạ tầng, nông nghiệp, công nghiệp, du lịch và xây dựng các khu hợp tác. Thứ tư, trong thời gian ở thăm, hai bên đã ký kết văn kiện hợp tác như “Hiệp định hợp tác kinh tế công nghệ Trung Quốc-Campuchia”.... 

4) Đưa hợp tác giữa hai quân đội đi vào chiều sâu, duy trì giao lưu nhân viên các cấp giữa ngành quốc phòng và quân đội hai nước, mở rộng hợp tác chặt chẽ trong các lĩnh vực huấn luyện quân sự, huấn luyện nhân viên, xây dựng trường viện, đảm bảo hậu cần.... 

5) Làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác trong lĩnh vực chấp pháp an ninh giữa hai nước, tăng cường trao đổi các chuyến thăm cấp cao và giao lưu nghiệp vụ giữa các đoàn, nhóm, thúc đẩy hợp tác thực chất với hiệu quả cao trong các lĩnh vực tấn công tội phạm buôn người xuyên quốc gia và tội phạm lừa đảo trong viễn thông, tấn công chủ nghĩa khủng bố, cấm ma túy, xây dựng khả năng chấp pháp và trên các phương diện phối hợp điều tra trong các vụ án, cùng giữ gìn an ninh trong nước và ổn định xã hội ở hai nước, góp phần vì hòa bình và an ninh của khu vực. 

6) Phát huy triệt để vai trò của cơ chế hợp tác bổ trợ lẫn nhau trong các lĩnh vực, tiếp tục mở rộng giao lưu và hợp tác hữu nghị trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, giáo dục, văn hóa, y tế, truyền thông báo chí, thể thao.... Hai bên quyết định lấy năm 2013 là 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Trung Quốc - Campuchia làm “Năm hữu nghị Trung Quốc – Campuchia”, cùng tổ chức hoạt động chào mừng có nội dung phong phú và đa dạng về hình thức, mở rộng giao lưu nhân văn và phi chính phủ. Tăng cường quan hệ thanh thiếu niên hữu nghị, bồi dưỡng người kế thừa hữu nghị Trung Quốc – Campuchia, củng cố cơ sở ý dân hữu nghị giữa hai nước, làm cho hai nước mãi mãi là láng giềng tốt, bạn bè tốt, anh em tốt, đối tác tốt của nhau. 

7) Campuchia nhấn mạnh tiếp tục kiên định thi hành chính sách một nước Trung Quốc, thừa nhận Chính phủ Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là Chính phủ hợp pháp duy nhất đại diện cho toàn thể Trung Quốc, Đài Loan là một bộ phận không thể tách rời thuộc lãnh thổ Trung Quốc, phản đối “Đài Loan độc lập” dưới bất cứ hình thức nào, tiếp tục ủng hộ quan hệ hai bờ phát triển hòa bình và đại sự nghiệp thống nhất hòa bình. Trung Quốc biểu thị hoan nghênh cao độ việc Campuchia hiểu Trung Quốc và ủng hộ Trung Quốc. 

8) Tiếp tục phối hợp trong các diễn đàn đa phương như Liên hợp quốc, Hội nghị Á-Âu..., cùng bảo vệ lợi ích rộng rãi của các nước đang phát triển. 

V- Trung Quốc ủng hộ nỗ lực thúc đẩy hợp tác Đông Á của Campuchia với tư cách là Chủ tịch luân phiên năm nay của ASEAN. Hai bên nhấn mạnh sẽ tăng cường thêm một bước hợp tác chặt chẽ trong các cơ chế hợp tác khu vực như ASEAN + Trung Quốc-Nhật Bản-Hàn Quốc, Hội nghị cấp cao Đông Á, Hợp tác kinh tế tiểu vùng sông Mê Công, duy trì địa vị chủ đạo của ASEAN trong hợp tác khu vực, ủng hộ chủ trương coi phát triển là chủ đề trong hợp tác khu vực, cùng thúc đẩy hợp tác Đông Á phát triển lành mạnh, góp phần lớn hơn nữa trong việc giữ gìn khu vực ổn định, thu hẹp khoảng cách phát triển, thúc đẩy cùng phồn vinh. 

VI- Hai bên nguyện phối hợp chặt chẽ, không ngừng mở rộng và làm sâu sắc thêm quá trình hợp tác giữa Trung Quốc với ASEAN trong các lĩnh vực chính trị, an ninh, kinh tế, thông tin, văn hóa xã hội và trong các công việc của quốc tế và khu vực, trên cơ sở những thành quả phong phú đạt được từ 20 năm sau khi thiết lập quan hệ đối thoại Trung Quốc – ASEAN đến nay, nâng quan hệ đối tác chiến lược Trung Quốc – ASEAN lên một tầm cao mới. 

VII- Hai bên đồng ý đẩy mạnh hơn nữa sự phối hợp nhịp nhàng trong các cơ chế đối thoại và hợp tác an ninh khu vực như Diễn đàn khu vực ASEAN, Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng mở rộng ASEAN, cùng thúc đẩy cơ chế liên quan đến việc tiếp tục duy trì nguyên tắc đã cho thấy hiệu quả trên thực tế về vai trò chủ đạo của ASEAN, về hiệp thương nhất trí, không can thiệp công việc nội bộ, quan tâm đến điều kiện thích hợp của các bên, làm sâu sắc thêm các “các biện pháp xây dựng lòng tin” (CBM), triển khai hợp tác có trọng điểm trong lĩnh vực an ninh phi truyền thống. Hai bên nhấn mạnh ủng hộ thành lập khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân, cùng nỗ lực thúc đẩy Nghị định thư kèm theo của “Hiệp ước về khu vực ASEAN không có vũ khí hạt nhân” sớm có hiệu lực. 

VIII- Hai bên cho rằng Trung Quốc và các nước ASEAN cần tiếp tục tuân thủ tôn chỉ và tinh thần của bản “Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông”, phát huy triệt để vai trò của những cơ chế hiện hữu có vai trò là “kim chỉ nam”, thúc đẩy thực hiện toàn diện “Tuyên bố” nói trên, tổ chức tốt cuộc hội thảo nhân kỷ niệm 10 năm ký kết “Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông”. Ra sức đẩy mạnh hợp tác thực chất ở Biển Đông, cùng giữ gìn hòa bình ổn định ở Biển Đông, khiến cho Biển Đông trở thành biển hòa bình, biển hữu nghị, biển hợp tác giữa Trung Quốc và các nước ASEAN. 

IX- Hai bên nhất trí cho rằng chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào tại Campuchia đã thu được thành công tốt đẹp, thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Trung Quốc – Campuchia lên một tầm cao mới, có ý nghĩa dấu mốc quan trọng. Chủ tịch Hồ Cẩm Đào biểu thị sự cảm ơn chân thành đối với sự đón tiếp long trọng, nhiệt tình và hữu nghị của Quốc vương Shihamoni, Chính phủ Campuchia cùng nhân dân Campuchia anh em, mời Quốc vương Shihamoni một lần nữa sang thăm Trung Quốc vào thời điểm thích hợp, Quốc vương Shihamoni bày tỏ sự cảm ơn và đã vui vẻ nhận lời.

Theo Cambodiaun.org

Lê Sơn (gt)