31 - 3 - 2015 | 8:36
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN QUỐC TẾ TỔNG HỢP Quan hệ Mỹ-Trung và khả năng bắt tay tại Biển Đông - Thảo luận với GS Stephen Walt

Quan hệ Mỹ-Trung và khả năng bắt tay tại Biển Đông - Thảo luận với GS Stephen Walt

Email In PDF.

Ngày 17/1, Stephen Walt, Giáo sư Quan hệ Quốc tế, trường Hành Chính Kennedy, Đại học Harvard đã thuyết trình và thảo luận với các nhà nghiên cứu, nhà báo Việt Nam với chủ đề “Sự trỗi dậy của Trung Quốc và tương lai của các đồng minh Mỹ tại châu Á” tại Hà Nội do Học viện Ngoại giao tổ chức. NCBĐ giới thiệu phần thảo luận của giáo sư, đánh giá về quan hệ Mỹ-Trung và khả năng hai siêu cường này bắt tay nhau  trên lưng các nước khác trong vấn đề Biển Đông.

 

Hỏi:Trong bài phát biểu của mình, giáo sư có gợi ý về việc cần tăng cường và mở rộng cấu trúc an ninh khu vực. Và thực tế hiện nay đang có một xu hướng là mở rộng và có sự tham gia của Mỹ trong một cơ chế hợp tác xuyên Thái Bình Dương. Vậy liệu Mỹ tham gia vào khu vực này, thì về quốc phòng an ninh, đối với các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam, có lợi gì? Vì có 2 sự kiện lịch sử như sau: thứ nhất là năm 1974, Trung Quốc đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, khi đó quân đội Việt Nam Cộng hòa – đồng minh của Mỹ - đang chiếm giữ, Hạm đội 7 của Mỹ đang ở Thái Bình Dương, nhận được lời kêu cứu của Việt Nam Cộng hòa, nhưng không có hành động nào; thứ hai, cách đây mấy năm, tàu chiến của Trung Quốc có va chạm với lực lượng của Philippin – đồng minh của Mỹ - nhưng Mỹ cũng không có hành động can thiệp nào.

Trả lời:Bối cảnh năm 1974 hoàn toàn khác với hiện tại. Khi đó, quân đội Mỹ đang rút khỏi Việt Nam và chính sách của Mỹ thời điểm này có thiên hướng tăng cường hợp tác với Trung Quốc (Nixon đã đến thăm Trung Quốc trước đó một thời gian). Vì vậy, Mỹ không muốn có một cuộc chiến với xảy ra giữa Mỹ và Trung Quốc. Nhưng hiện nay, chúng ta đang ở trong một bối cảnh hoàn toàn khác. Đối với trường hợp Philippin, tôi cho rằng vấn đề nằm ở chỗ tại thời điểm đó Mỹ đang bị phân tâm vì nhiều vấn đề khác như Iraq, Ahghnistan…và chưa để tâm đến những gì đang diễn ra tại châu Á. Bởi vậy tôi cho rằng, không thể đơn thuần dựa vào những sự kiện lịch sử đã qua để dự đoán về những gì mà Mỹ có thể làm tại khu vực này trong tương lai.

Hỏi:Hiện nay, xu hướng trên thế giới là các nước ngày càng phụ thuộc vào nhau, như giáo sư đã nêu. Quan điểm của chúng tôi là các nước vừa là đối tượng, vừa là đối tác, vừa hợp tác, vừa đấu tranh. Tôi nghĩ Trung Quốc và Mỹ cũng như vậy. Hai nước cũng đang chuẩn bị nhiều chuyến thăm cấp cao để tìm kiếm hợp tác. Hiện nay, Trung Quốc đang đòi 80 % diện tích Biển Đông là thuộc chủ quyền Trung Quốc, và điều này ảnh hưởng tới chủ quyền của các nước khác trong khu vực. Như tôi được biết, Mỹ và Trung Quốc đã bàn nhau phân chia quản lý an ninh trên Thái Bình Dương, trong đó có Biển Đông. Vậy lợi ích của Mỹ và Trung Quốc liệu có làm phương hại tới  lợi ích của các nước ở khu vực hay không?

Trả lời:Tôi cho rằng quan điểm của chính phủ Mỹ về vấn đề này rất rõ ràng. Mỹ luôn quan niệm rằng vấn đề chia sẻ lợi ích ở Biển Đông cần phải được chính các nước liên quan trong khu vực này bàn bạc, thảo luận và thỏa thuận. Trung Quốc không thể tự mình định đoạt mọi việc. Nếu Trung Quốc, Việt Nam, Philippin và các nước đưa ra được một thỏa thuận cuối cùng một cách hoàn toàn tự nguyện thì Mỹ sẽ rất ủng hộ. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc, nếu Trung Quốc áp đặt ý chí của mình lên các nước khác thì Mỹ sẽ có biện pháp giúp đỡ, ủng hộ các nước này. Và tôi tin rằng đó là những điều Nhà Trắng sẽ thực hiện.

Hỏi: Theo như giáo sư phân tích, cuộc đối đầu Mỹ - Trung là không thể tránh khỏi. Về so sánh  tương quan lực lượng hiện nay giữa Mỹ và Trung Quốc, rõ ràng Mỹ mạnh hơn Trung Quốc rất nhiều. Vậy tại sao Mỹ không dùng mọi biện pháp để giải quyết vấn đề Trung Quốc sớm?

Trả lời:Tôi nghĩ có nhiều lý do liên quan đến vấn đề này.

Như các vị cũng biết, chiến tranh xảy ra ở châu Á sẽ là một thảm họa cho nhiều nước, ảnh hưởng tới nhiều lĩnh vực. Và điều này sẽ khiến Mỹ bị suy giảm ảnh hưởng tại châu Á một cách nghiêm trọng. Thứ hai, Trung Quốc là một nước lớn. Cho dù quân đội Mỹ có mạnh đến đâu thì cũng chỉ có thể làm suy yếu Trung Quốc chứ không thể phá hủy được đất nước này. Vì vậy, việc tấn công Trung Quốc không khả thi lắm.

Và một vấn đề nữa – một bài học rút ra từ Iraq – tấn công và đánh bại Iraq là chuyện đơn giản nhưng việc duy trì và quản lý đất nước này thời hậu chiến mới thực sự là thử thách to lớn. Bismarck (Đức) có một câu nói nổi tiếng “ Chiến tranh phòng ngừa không khác gì tự tử, bởi lẽ bạn đang lo sợ về thời gian”. Đó cũng là suy nghĩ của tôi về chiến tranh phòng ngừa.

Vì vậy, Mỹ sẽ có những hành động nhằm bảo vệ lợi ích của mình, nhưng Mỹ sẽ tránh kích động một cuộc chiến với Trung Quốc.

Đọc toàn bộ nội dung cuộc thảo luận tại đây

Văn Cường

(Đề nghị chỉ được dẫn đường link mọi thông tin, bài viết  trên www.nghiencuubiendong.vn, không cắt đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập Website)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Khai chiến với Myanmar, Trung Quốc sẽ mắc bẫy Mỹ

Khai chiến với Myanmar, Trung Quốc sẽ mắc bẫy Mỹ

Trước sự kiện Myanmar ném bom vào tỉnh Vân Nam, miền Nam Trung Quốc, cho đến nay, Trung Quốc vẫn chưa xuất quân. Điều này cho thấy có những  nguyên nhân chi phối và Bắc Kinh cũng có nhiều thủ đoạn và công cụ để xử lý vấn đề Myanmar.

Đọc tiếp...

Rạn nứt trong quan hệ Trung Quốc-Myanmar

Rạn nứt trong quan hệ Trung Quốc-Myanmar

Cuộc xung đột đẫm máu nổ ra ở khu vực phía Bắc Myanmar đã tràn qua cả biên giới tiếp giáp với Trung Quốc, khiến nước láng giềng khổng lồ này nổi giận và đe dọa các nỗ lực dàn xếp hòa bình với phe nổi loạn.

Đọc tiếp...

Thời điểm hồi sinh thương mại giữa Châu Á và Mỹ Latinh?

Thời điểm hồi sinh thương mại giữa Châu Á và Mỹ Latinh?

Cả ASEAN và Liên minh Thái Bình Dương đang nhận thấy những thay đổi địa chính trị trong chính khu vực của mình, nơi các nước đồng thời hưởng lợi từ sự tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc và sự đảm bảo an ninh từ Mỹ.

Đọc tiếp...

Thái Lan, Indonesia và Việt Nam hướng tới lợi ích ba bên

Thái Lan, Indonesia và Việt Nam hướng tới lợi ích ba bên

Thái Lan, Indonesia và Việt Nam đang hướng tới tăng cường hợp tác ba bên trong bối cảnh làn sóng đầu tư sẽ tăng cao khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được chính thức thành lập.

 

Đọc tiếp...

Tương lai của mối quan hệ Mỹ-Trung

Tương lai của mối quan hệ Mỹ-Trung

Khái niệm "mối quan hệ kiểu mới giữa các nước lớn" sẽ được áp dụng thành công nếu Mỹ không áp dụng chiến lược kiềm chế Trung Quốc, trong khi Trung Quốc phải chấp nhận sự hiện diện và vai trò to lớn của Mỹ tại khu vực phía Tây Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Campuchia sau 30 năm cầm quyền của Thủ tướng Hun Sen

Campuchia sau 30 năm cầm quyền của Thủ tướng Hun Sen

Năm 2015 đánh dấu 30 năm cầm quyền của Thủ tướng Campuchia Hun Sen, người trở thành Thủ tướng năm 1985, khi mới 33 tuổi. Ông Hun Sen đang củng cố cơ sở quyền lực của mình thông qua sự lãnh đạo có sức lôi cuốn, chủ nghĩa gia trưởng, độc đoán và một hệ thống bảo trợ.

Đọc tiếp...

Vì sao Thủ tướng Ấn Độ lại đi thăm ba nước Ấn Độ Dương?

Vì sao Thủ tướng Ấn Độ lại đi thăm ba nước Ấn Độ Dương?

Tranh giành ảnh hưởng lớn tại Ấn Độ Dương là vấn đề then chốt quyết định thành bại trong chiến lược của Bắc Kinh nhằm tạo một châu Á với Trung Quốc nằm ở trung tâm và Ấn Độ không thể để thất bại trong cuộc cạnh tranh này

Đọc tiếp...

OPEC phải nhường quyền định giá dầu cho Mỹ

OPEC phải nhường quyền định giá dầu cho Mỹ

Sau cuộc cấm vận dầu mỏ trong thập niên 1970, OPEC đã giành được quyền định giá dầu từ Mỹ. Nhưng đột phá công nghệ trong khai thác dầu đá phiến có thể là một nhân tố ổn định giá dầu hiệu quả hơn nhiều so với OPEC. OPEC hiện đang từ bỏ quyền năng định giá dầu của mình và có thể không bao giờ lấy lại được quyền này.

Đọc tiếp...

Tìm kiếm máy bay AirAsia mất tích: Tiền lệ tích cực cho hợp tác tương lai

Tìm kiếm máy bay AirAsia mất tích: Tiền lệ tích cực cho hợp tác tương lai

Cuộc tìm kiếm chiếc máy bay của AirAsia QZ-8501 phần lớn được xem là thành công với nỗ lực quốc tế do Indonesia đứng đầu. Đây cũng là bước tiến đáng kể với khu vực hướng tới sự hợp tác và can dự trên biển sâu hơn trong hoạt động tìm kiếm cứu hộ. Nó cũng đặc biệt hữu ích trong nỗ lực xây dựng "Cộng đồng ASEAN".

Đọc tiếp...

Kinh tế Nga đang ngày càng phụ thuộc vào kinh tế Trung Quốc?

Kinh tế Nga đang ngày càng phụ thuộc vào kinh tế Trung Quốc?

Cuộc khủng hoảng của Nga dường như là một cơ hội tuyệt vời để Trung Quốc thâm nhập sâu hơn vào nền kinh tế nước này. Nếu Kremlin cho phép một công ty Trung Quốc có được cổ phần đa số trong một lĩnh vực quan trọng như lĩnh vực năng lượng của Nga thì trục "rồng-gấu" sẽ được hình thành trong tương lai gần. 

Đọc tiếp...

Nhật-Hàn căng thẳng, Trung Quốc đắc lợi?

Nhật-Hàn căng thẳng, Trung Quốc đắc lợi?

Mối quan hệ giữa Tokyo và Seoul gần đây có những diễn biến làm nổi rõ sự thù địch. Những hy vọng của Washington về một "mặt trận ba bên" Mỹ-Nhật-Hàn để đối phó với Triều Tiên và sức mạnh đang lên của Trung Quốc hiện có nguy cơ tiêu tan. Ngược lại Trung Quốc đang có cơ hội khai thác mâu thuẫn ngày càng tăng giữa hai quốc gia láng giềng Đông Á này.

Đọc tiếp...

Cách thức Phần Lan phát triển và an toàn bên “gấu Nga”

Cách thức Phần Lan phát triển và an toàn bên “gấu Nga”

Bất chấp vị trí địa lý sát với Nga và luôn luôn trong tình trạng ứng phó với ý đồ chính trị quốc tế của Nga, nhưng Phần Lan vẫn phát triển mạnh mẽ, vẫn có mối quan hệ tốt với cả Châu Âu và với Nga. Phần Lan đã thực hiện chính sách của mình như thế nào để phát triển và an toàn bên cạnh người láng giềng khổng lồ này?

Đọc tiếp...

Khủng hoảng Ukraine và vở kịch "ong đốt thợ săn"

Khủng hoảng Ukraine và vở kịch

Ở đây, thợ săn chính là “Mỹ”, khẩu súng chính là châu Âu bị Mỹ kẹp lấy, trong khi đó Nga chính là “hổ lớn”. “Con ong” ở khâu cuối cùng không phải là ai khác mà chính là Israel đang bị Mỹ điều khiển. Bởi Israel luôn lo lắng cuộc khủng hoảng Ukraine lan rộng sẽ làm giảm áp lực của phương Tây đối với Iran, và khả năng Nga bán hệ thống tên lửa phòng không S3000 PMU cho Iran có thể xảy ra.

Đọc tiếp...

Một thỏa thuận ngừng bắn không thể chấm dứt cuộc đối đầu Nga-phương Tây

Một thỏa thuận ngừng bắn không thể chấm dứt cuộc đối đầu Nga-phương Tây

Những diễn tiến gần đây trong xung đột Ukraine cho thấy lệnh ngừng bắn đang được thực hiện, tuy nhiên đây chỉ là một khía cạnh trong nhiều vấn đề khác nhằm định hình các cuộc đàm phán rộng lớn hơn trong cuộc đối đầu giữa Nga và phương Tây.

Đọc tiếp...

Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ đưa Trung Quốc đi đến đâu?

 Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ đưa Trung Quốc đi đến đâu?

Chỉ hai năm sau khi nắm quyền, Tập Cận Bình đã chứng tỏ năng lực của mình qua việc củng cố quyền lực và đưa ra tầm nhìn tương lai cho Trung Quốc. Ông Tập đã thành công như thế nào? Và mô hình quản lý mới của ông ra sao?

Đọc tiếp...

"Tam giác chiến lược" ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Mặc dù quan hệ giữa Ấn Độ với Mỹ và Trung Quốc đã bước vào một giai đoạn mới: Mỹ ủng hộ mạnh mẽ về một vai trò lớn hơn của Ấn Độ ở cấp khu vực, nhưng New Delhi không nên thể hiện sự nhiệt tình tham gia những hành động có nguy cơ và rủi ro cao làm ảnh hưởng tới mối quan hệ với Bắc Kinh. 

Đọc tiếp...

Tổng thống Mỹ Barack Obama đang hỗ trợ IS chiếm Syria?

Tổng thống Mỹ Barack Obama đang hỗ trợ IS chiếm Syria?

Liệu có khả năng Tổng thống Mỹ Barack Obama đang hỗ trợ tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) chiếm Syria? Nghe thì có vẻ "điên rồ", nhưng thực tế là trước đây chính quyền Obama đã sử dụng các tay súng al-Qaeda và các nhóm Hồi giáo cực đoan khác để lật đổ các chính phủ.

Đọc tiếp...

Úc với chiến lược cân bằng cạnh tranh ở châu Á-Thái Bình Dương

Úc với chiến lược cân bằng cạnh tranh ở châu Á-Thái Bình Dương

Trung Quốc và Mỹ, một là đối tác thương mại lớn nhất và một là đồng minh an ninh truyền thống của của Úc. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu Canberra buộc phải lựa chọn giữa Trung Quốc và Mỹ. Hay nói cách khác, kinh tế hay lịch sử sẽ chiến thắng?

Đọc tiếp...

Thỏa thuận với EU của Hy Lạp gây chia rẽ chính trị nội bộ nước này

Thỏa thuận với EU của Hy Lạp gây chia rẽ chính trị nội bộ nước này

Ngày 25/2, chính phủ Hy Lạp đã vượt qua bước thử quan trọng khi đạt được thoả thuận với các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) về gia hạn cứu trợ tài chính cho nước này thêm 4 tháng. Tuy nhiên, không phải ai cũng hai lòng với thỏa thuận này. Thực tế, nhiều thành viên của đảng cầm quyền Hy Lạp, Syriza, xem các đề xuất cải cách của Athens là sự đầu hàng. 

Đọc tiếp...

Tập Cận Bình thăm Mỹ - Thời cơ cho đà cải thiện các mối quan hệ Mỹ-Trung

Tập Cận Bình thăm Mỹ - Thời cơ cho đà cải thiện các mối quan hệ Mỹ-Trung

Trong những tháng trước chuyến thăm Mỹ của ông Tập Cận Bình, cả hai nước cần nỗ lực để tạo ra các điều kiện thuận lợi và  tránh những vấn đề có thể làm "trật bánh" cho một hội nghị cấp cao Mỹ-Trung hữu ích.

Đọc tiếp...

Đường dẫn dầu khí - Yếu tố làm hồi sinh sự thù địch giữa Nga và phương Tây

Đường dẫn dầu khí - Yếu tố làm hồi sinh sự thù địch giữa Nga và phương Tây

Sau khi nỗ lực xây dựng một đường ống dẫn khí đốt tới Đông Nam châu Âu bị cản trở, Điện Kremlin đang làm việc với một nhóm nhỏ các nước đồng minh nhằm đặt nền móng cho một đường ống dẫn khí khác, giúp Nga duy gì ảnh hưởng cạnh tranh với phương Tây.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa của việc Singapore-Ấn Độ nâng cấp quan hệ

Ý nghĩa của việc Singapore-Ấn Độ nâng cấp quan hệ

Quan hệ song phương Singapore-Ấn Độ cũng giống như quan hệ giữa Singapore và Trung Quốc, có lịch sử lâu dài, bao hàm các yếu tố đan xen về mặt lịch sử, ngôn ngữ và văn hóa.

Đọc tiếp...

Ngoại giao biển của Indonesia

Ngoại giao biển của Indonesia

Tổng Thống Jokowi đã tuyên bố học thuyết biển nhằm biến Indonesia trở thành trục biển của thế giới, tuy nhiên, để thúc đẩy ngoại giao biển với các nước, khái niệm “trục biển” cần phải được xác định rõ ràng và nên được nhìn nhận trên 3 phương diện.

Đọc tiếp...

Một số khuyến nghị cho chính sách "tái cân bằng" của Mỹ

Một số khuyến nghị cho chính sách

Mặc dù không tới Indonesia, song chuyến thăm Ấn Độ vừa qua của Tổng thống Mỹ Barack Obama có thể phản ánh thực tế rằng Nam Á cũng như Đông Nam Á, cuối cùng đã nhận được sự chú ý rất xứng đáng của Mỹ như là một phần của cái gọi là "tái cân bằng Mỹ" - hay "xoay trục sang châu Á".

Đọc tiếp...

Quan hệ Trung - Ấn dưới góc nhìn của chuyên gia

Quan hệ Trung - Ấn dưới góc nhìn của chuyên gia

Chuyến thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Swaraj không chỉ thể hiện quyết tâm của Ấn Độ nhằm tăng cường hợp tác trên cơ sở thực dụng với Trung Quốc, mà còn được xem như hành động nhằm trấn an “lo ngại” của Trung Quốc trước mối  quan hệ thân thiện giữa Thủ tướng Modi và Tổng thống Mỹ Barack Obama gần đây.

Đọc tiếp...

Nguy cơ căng thẳng trong quan hệ Trung-Nhật leo thang

Nguy cơ căng thẳng trong quan hệ Trung-Nhật leo thang

Tình trạng căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản liên quan đến tranh chấp chủ quyền biển đảo có nguy cơ leo thang trong thời gian tới. Như vậy, nỗ lực đàm phán giữa Trung Quốc với Nhật Bản và Mỹ nhằm thiết lập những quy tắc ứng xử, tránh va chạm và xung đột sẽ phải đối mặt với nhiều thử thách mới.

Đọc tiếp...

Cửa sổ năng lượng nhìn sang Nhật Bản

Cửa sổ năng lượng nhìn sang Nhật Bản

Nhật Bản hiện nay vẫn phải nhập khí hóa lỏng bằng đường biển, vừa tốn kém, nhiều khi lại không kịp thời, gây trở ngại cho sản xuất và làm đội giá sản phẩm. Vì lẽ đó, người dân đất nước này lâu nay vẫn mong muốn có đường ống dẫn khí dưới đáy biển. Nga và Nhật Bản có thể hợp tác để xây dựng đường ống này.

Đọc tiếp...

Năm 2016 sẽ là năm khó khăn đối với Trung Quốc

Năm 2016 sẽ là năm khó khăn đối với Trung Quốc

Trong những năm 1990, Đặng Tiểu Bình thường nói về việc Trung Quốc bước vào một kỷ nguyên của “cơ hội chiến lược” – đây là thời kỳ Mỹ đóng vai trò thống trị, Trung Quốc là nước có thu nhập trung bình trong khi vẫn tiếp tục các chiến lược của Đặng về xây dựng năng lực và củng cố kinh tế.

Đọc tiếp...

Mỹ thúc đẩy xuất khẩu năng lượng nhằm gây suy yếu Venezuela

Mỹ thúc đẩy xuất khẩu năng lượng nhằm gây suy yếu Venezuela

Lợi dụng việc giá dầu thế giới sụt giảm, Mỹ đang tìm mọi cách đánh bật Venezuela ra khỏi vị trí gây ảnh hưởng về năng lượng tại vùng biển Caribean.

Đọc tiếp...

Ảnh hưởng của nhân tố Trung Quốc trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Ảnh hưởng của nhân tố Trung Quốc trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Quyết định của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi về việc mở rộng hợp tác an ninh với Mỹ ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, cũng như những phản ứng của Trung Quốc về vấn đề này, đã gây ra nhiều cuộc tranh luận về chính sách đối ngoại của New Delhi. 

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

         

CHUYÊN ĐỀ ĐẶC BIỆT

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4502 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập