2 - 9 - 2014 | 15:50
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN QUỐC TẾ TỔNG HỢP Quan hệ Mỹ-Trung và khả năng bắt tay tại Biển Đông - Thảo luận với GS Stephen Walt

Quan hệ Mỹ-Trung và khả năng bắt tay tại Biển Đông - Thảo luận với GS Stephen Walt

Email In PDF.

Ngày 17/1, Stephen Walt, Giáo sư Quan hệ Quốc tế, trường Hành Chính Kennedy, Đại học Harvard đã thuyết trình và thảo luận với các nhà nghiên cứu, nhà báo Việt Nam với chủ đề “Sự trỗi dậy của Trung Quốc và tương lai của các đồng minh Mỹ tại châu Á” tại Hà Nội do Học viện Ngoại giao tổ chức. NCBĐ giới thiệu phần thảo luận của giáo sư, đánh giá về quan hệ Mỹ-Trung và khả năng hai siêu cường này bắt tay nhau  trên lưng các nước khác trong vấn đề Biển Đông.

 

Hỏi:Trong bài phát biểu của mình, giáo sư có gợi ý về việc cần tăng cường và mở rộng cấu trúc an ninh khu vực. Và thực tế hiện nay đang có một xu hướng là mở rộng và có sự tham gia của Mỹ trong một cơ chế hợp tác xuyên Thái Bình Dương. Vậy liệu Mỹ tham gia vào khu vực này, thì về quốc phòng an ninh, đối với các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam, có lợi gì? Vì có 2 sự kiện lịch sử như sau: thứ nhất là năm 1974, Trung Quốc đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, khi đó quân đội Việt Nam Cộng hòa – đồng minh của Mỹ - đang chiếm giữ, Hạm đội 7 của Mỹ đang ở Thái Bình Dương, nhận được lời kêu cứu của Việt Nam Cộng hòa, nhưng không có hành động nào; thứ hai, cách đây mấy năm, tàu chiến của Trung Quốc có va chạm với lực lượng của Philippin – đồng minh của Mỹ - nhưng Mỹ cũng không có hành động can thiệp nào.

Trả lời:Bối cảnh năm 1974 hoàn toàn khác với hiện tại. Khi đó, quân đội Mỹ đang rút khỏi Việt Nam và chính sách của Mỹ thời điểm này có thiên hướng tăng cường hợp tác với Trung Quốc (Nixon đã đến thăm Trung Quốc trước đó một thời gian). Vì vậy, Mỹ không muốn có một cuộc chiến với xảy ra giữa Mỹ và Trung Quốc. Nhưng hiện nay, chúng ta đang ở trong một bối cảnh hoàn toàn khác. Đối với trường hợp Philippin, tôi cho rằng vấn đề nằm ở chỗ tại thời điểm đó Mỹ đang bị phân tâm vì nhiều vấn đề khác như Iraq, Ahghnistan…và chưa để tâm đến những gì đang diễn ra tại châu Á. Bởi vậy tôi cho rằng, không thể đơn thuần dựa vào những sự kiện lịch sử đã qua để dự đoán về những gì mà Mỹ có thể làm tại khu vực này trong tương lai.

Hỏi:Hiện nay, xu hướng trên thế giới là các nước ngày càng phụ thuộc vào nhau, như giáo sư đã nêu. Quan điểm của chúng tôi là các nước vừa là đối tượng, vừa là đối tác, vừa hợp tác, vừa đấu tranh. Tôi nghĩ Trung Quốc và Mỹ cũng như vậy. Hai nước cũng đang chuẩn bị nhiều chuyến thăm cấp cao để tìm kiếm hợp tác. Hiện nay, Trung Quốc đang đòi 80 % diện tích Biển Đông là thuộc chủ quyền Trung Quốc, và điều này ảnh hưởng tới chủ quyền của các nước khác trong khu vực. Như tôi được biết, Mỹ và Trung Quốc đã bàn nhau phân chia quản lý an ninh trên Thái Bình Dương, trong đó có Biển Đông. Vậy lợi ích của Mỹ và Trung Quốc liệu có làm phương hại tới  lợi ích của các nước ở khu vực hay không?

Trả lời:Tôi cho rằng quan điểm của chính phủ Mỹ về vấn đề này rất rõ ràng. Mỹ luôn quan niệm rằng vấn đề chia sẻ lợi ích ở Biển Đông cần phải được chính các nước liên quan trong khu vực này bàn bạc, thảo luận và thỏa thuận. Trung Quốc không thể tự mình định đoạt mọi việc. Nếu Trung Quốc, Việt Nam, Philippin và các nước đưa ra được một thỏa thuận cuối cùng một cách hoàn toàn tự nguyện thì Mỹ sẽ rất ủng hộ. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc, nếu Trung Quốc áp đặt ý chí của mình lên các nước khác thì Mỹ sẽ có biện pháp giúp đỡ, ủng hộ các nước này. Và tôi tin rằng đó là những điều Nhà Trắng sẽ thực hiện.

Hỏi: Theo như giáo sư phân tích, cuộc đối đầu Mỹ - Trung là không thể tránh khỏi. Về so sánh  tương quan lực lượng hiện nay giữa Mỹ và Trung Quốc, rõ ràng Mỹ mạnh hơn Trung Quốc rất nhiều. Vậy tại sao Mỹ không dùng mọi biện pháp để giải quyết vấn đề Trung Quốc sớm?

Trả lời:Tôi nghĩ có nhiều lý do liên quan đến vấn đề này.

Như các vị cũng biết, chiến tranh xảy ra ở châu Á sẽ là một thảm họa cho nhiều nước, ảnh hưởng tới nhiều lĩnh vực. Và điều này sẽ khiến Mỹ bị suy giảm ảnh hưởng tại châu Á một cách nghiêm trọng. Thứ hai, Trung Quốc là một nước lớn. Cho dù quân đội Mỹ có mạnh đến đâu thì cũng chỉ có thể làm suy yếu Trung Quốc chứ không thể phá hủy được đất nước này. Vì vậy, việc tấn công Trung Quốc không khả thi lắm.

Và một vấn đề nữa – một bài học rút ra từ Iraq – tấn công và đánh bại Iraq là chuyện đơn giản nhưng việc duy trì và quản lý đất nước này thời hậu chiến mới thực sự là thử thách to lớn. Bismarck (Đức) có một câu nói nổi tiếng “ Chiến tranh phòng ngừa không khác gì tự tử, bởi lẽ bạn đang lo sợ về thời gian”. Đó cũng là suy nghĩ của tôi về chiến tranh phòng ngừa.

Vì vậy, Mỹ sẽ có những hành động nhằm bảo vệ lợi ích của mình, nhưng Mỹ sẽ tránh kích động một cuộc chiến với Trung Quốc.

Đọc toàn bộ nội dung cuộc thảo luận tại đây

Văn Cường

(Đề nghị chỉ được dẫn đường link mọi thông tin, bài viết  trên www.nghiencuubiendong.vn, không cắt đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập Website)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Trung Quốc muốn gì?

Trung Quốc muốn gì?

Sau mấy thế kỷ khó khăn, Trung Quốc đang cố gắng tìm lại vị trí của mình trên thế giới. Đối với một cường quốc đã khẳng định vị thế, việc tìm kiếm sự yên bình mới với một cường quốc đang nổi lên là rất khó bởi vì bất kỳ sự thích ứng nào cũng trông giống như là sự thoái lui. Mỹ nên hành xử theo 3 nguyên tắc mang tính hợp tác với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Sức mạnh của các “lực lượng hải quân nhỏ” ở Đông Nam Á

Sức mạnh của các “lực lượng hải quân nhỏ” ở Đông Nam Á

Sự nổi lên của những “lực lượng hải quân nhỏ” ở Đông Nam Á, như Brunei, Myanmar và Philippines, đang phát đi tín hiệu về năng lực mới của khu vực cũng như phù hợp với kế hoạch Cộng đồng An ninh-Chính trị ASEAN (APSC).

Đọc tiếp...

Ấn Độ và mối quan hệ đối tác tại châu Á - Thái Bình Dương

Ấn Độ và mối quan hệ đối tác tại châu Á - Thái Bình Dương

New Delhi cần có chính sách phù hợp hơn trước một nước Mỹ hay gặp phiền nhiễu, một nước Nga khó khăn và một Trung Quốc hung hăng

Đọc tiếp...

Đằng sau vẻ ngoài "tương đối yên bình" của châu Á

Đằng sau vẻ ngoài

Trong bài phân tích trên "Nhật báo Phố Wall", ông Michael Auslin, chuyên gia nghiên cứu hàng đầu về Nhật Bản và quan hệ Mỹ-châu Á, cho rằng Trung Quốc sẽ tiếp tục hành động một cách cương quyết trong các tranh chấp lãnh thổ và ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực có thể sẽ ngày càng yếu đi. 

Đọc tiếp...

Sự mất cân bằng trong chính sách xoay trục của Mỹ

Sự mất cân bằng trong chính sách xoay trục của Mỹ

Mỹ bị lôi kéo vào Châu Á , không chỉ vì giá trị của Mỹ mà hoàn toàn bởi vì lợi ích của Mỹ. Bởi vậy, chính sách đối với châu Á phải thực tế, đầy đủ nguồn lực chứ không phải những lời nói hùng biện.

Đọc tiếp...

Nhật Bản theo đuổi những tầm nhìn chiến lược rộng lớn hơn ở các tư thế an ninh mới

Nhật Bản theo đuổi những tầm nhìn chiến lược rộng lớn hơn ở các tư thế an ninh mới

Nhật Bản cuối cùng cũng đã tháo bỏ xiềng xích cho mình khỏi “Hiến pháp hòa bình” đã tồn tại trong 6 thập kỷ của nước này để đáp lại “Mối đe dọa Trung Quốc” đang mở rộng hơn bao giờ hết.

Đọc tiếp...

Phép thử tập đoàn nhà nước của Trung Quốc ở Biển Đông

Phép thử tập đoàn nhà nước của Trung Quốc ở Biển Đông

Việc Trung Quốc bất chấp chỉ trích của cộng đồng quốc tế cho phép công ty CNPC đưa giàn khoan vào vùng biển Việt Nam đã đặt ra câu hỏi rằng có phải Trung Quốc đang sử dụng tập đoàn  nhà nước để thúc đẩy chiến lược chính trị của mình.

Đọc tiếp...

Năm loại vũ khí Trung Quốc sẽ phải e sợ nếu gây chiến với Việt Nam

Năm loại vũ khí Trung Quốc sẽ phải e sợ nếu gây chiến với Việt Nam

Năm 1979, hai bên đã nổ ra chiến tranh và Trung Quốc đã không thực sự giành chiến thắng. Ngày nay, sức mạnh quân sự của Việt Nam sẽ gây ra rất nhiều khó khăn cho Trung Quốc nếu một cuộc chiến nổ ra giữa hai bên.

Đọc tiếp...

Thế tiến thoái lưỡng nan trong chính sách tái cân bằng của Mỹ

Thế tiến thoái lưỡng nan trong chính sách tái cân bằng của Mỹ

Chuyến công du 4 nước châu Á vừa qua của Tổng thống Barack Obama, nhằm mục tiêu tái khẳng định chính sách "xoay trục" của Mỹ sang khu vực châu Á-Thái Bình Dương, đã không đạt được nhiều kết quả và làm lộ rõ thế tiến thoái lưỡng nan của Mỹ trong khu vực. 

Đọc tiếp...

"Con đường tơ lụa trên biển" có làm giảm căng thẳng tại Châu Á?

Chuyến công du châu Á mới đây của Tổng thống Mỹ Barack Obama đang "nhắc nhở" Trung Quốc rằng họ không thể chiến thắng trong cuộc chiến giành sự ủng hộ của khu vực một khi tiếp tục có quan điểm cứng rắn về chủ quyền của một vài quần đảo.

Đọc tiếp...

CUES khó làm giảm nguy cơ va chạm trên biển?

CUES khó làm giảm nguy cơ va chạm trên biển?

Hải quân các nước châu Á-Thái Bình Dương đang nỗ lực xây dựng lòng tin nhằm tăng cường an ninh, an toàn hàng hải. Tuy nhiên, CUES hiện đang đối mặt với nhiều thách thức, đe dọa đến khả năng áp dụng trên thực tế những quy định bảo đảm thông tin liên lạc, tránh va chạm và đối đầu. 

Đọc tiếp...

Tại sao tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư sẽ không sớm được giải quyết?

Tại sao tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư sẽ không sớm được giải quyết?

Do các nhân tố nội bộ và quốc tế, cả Trung Quốc lẫn Nhật Bản đều chưa sẵn sàng cho bất kỳ một bước đi đến giải pháp được chấp nhận từ cả hai phía đối với tranh chấp. Senkaku/Điếu Ngư sẽ tiếp tục nằm trong danh sách các điểm nóng hàng đầu của khu vực.

Đọc tiếp...

Phép loại suy lịch sử: Crimea, Thế Chiến thứ nhất và Đông Á

Phép loại suy lịch sử: Crimea, Thế Chiến thứ nhất và Đông Á

Một số nhà hoạch định chính sách đang sử dụng phép loại suy lịch sử khi mô tả tình trạng căng thẳng Trung-Nhật hiện nay giống với tình huống dẫn đến Chiến tranh Thế giới thứ nhất, hay việc coi tình hình ở Crimea giống như sự khởi đầu sự kiện Đức thôn tính Sudetenland.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang đẩy Châu Á vào cuộc chạy đua vũ trang?

Trung Quốc đang đẩy Châu Á vào cuộc chạy đua vũ trang?

Sức mạnh đang lên của Trung Quốc, quốc gia đang khiến các nước khác như Ấn Độ, Việt Nam và Philippines phải suy nghĩ và đầu tư nhiều hơn về quốc phòng.

Đọc tiếp...

Cuộc diễn tập Komodo và vấn đề Biển Đông

Cuộc diễn tập Komodo và vấn đề Biển Đông

Hải quân và tàu chiến của 18 quốc gia đã hội tụ ở vùng biển Natuna, Indonesia tham gia diễn tập hải quân quốc tế mang tên "Komodo 2014" từ ngày 28-30/3.  Do diễn ra trong bối cảnh tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông căng thẳng, cuộc diễn tập sẽ có tác động nhất định đến tình hình khu vực. 

Đọc tiếp...

Châu Âu sẽ có tiếng nói mạnh mẽ và độc lập hơn đối với các vấn đề Đông Á

Châu Âu sẽ có tiếng nói mạnh mẽ và độc lập hơn đối với các vấn đề Đông Á

Khoảng thời gian mà Châu Âu bị gọi là “kẻ đi nhờ xe” ở Châu Á có lẽ sẽ không kéo dài thêm nữa. Với tốc độ từ từ và không gây nhiều chú ý, EU đang xây dựng một chiến lược tập trung và tham vọng hơn bao giờ hết đối với các vấn đề an ninh của Châu Á

Đọc tiếp...

Vai trò của không lực trong an ninh Đông Á

Vai trò của không lực trong an ninh Đông Á

Hình mẫu chiến lược ở Đông Á hiện nay là sự kết hợp giữa các mối đe dọa chống xâm nhập/chống đổ bộ (A2/AD) bất đối xứng, các xung đột quy ước cao-thấp, và một loạt thách thức an ninh phi truyền thống.

Đọc tiếp...

Vì sao Trung Quốc sẽ không trỗi dậy hòa bình

Vì sao Trung Quốc sẽ không trỗi dậy hòa bình

Bất chấp ảnh hưởng từ các vấn đề như nhân khẩu học, bất ổn xã hội và khủng hoảng kinh tế, Trung Quốc vẫn tăng trưởng và sẽ không trỗi dậy hòa bình. Phỏng vấn của Hội đồng Quốc tế Canada với Giáo sư chính trị học John Mearsheimer của Đại học Chicago, Mỹ.

Đọc tiếp...

Mỹ tiếp tục tập trung vào Châu Á-Thái Bình Dương

Mỹ tiếp tục tập trung vào Châu Á-Thái Bình Dương

Ngày 4/2, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách khu vực Đông Á-Thái Bình Dương Daniel Russel đã tổ chức cuộc họp báo nói về các ưu tiên của Mỹ tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. 

Đọc tiếp...

Khởi đầu hứa hẹn của Myanmar trên cương vị Chủ tịch ASEAN

Khởi đầu hứa hẹn của Myanmar trên cương vị Chủ tịch ASEAN

Myanmar bắt đầu đảm nhiệm cương vị Chủ tịch ASEAN với sự hứa hẹn, thậm chí là tự tin vì Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN đầu tiên diễn ra ở Bagan hồi tháng Giêng, dù không chính thức nhưng đã ra được tuyên bố có ý nghĩa đáng kể về chủ đề gây tranh cãi nhất mà nước Chủ tịch ASEAN nào cũng phải đối mặt trong những năm gần đây.

Đọc tiếp...

Nhiệm kỳ chủ tịch ASEAN của Myanmar: Bài học từ Campuchia

Nhiệm kỳ chủ tịch ASEAN của Myanmar: Bài học từ Campuchia

Myanmar muốn tiếp tục hưởng lợi từ việc nối lại quan hệ quốc tế và đầu tư và sẽ nỗ lực hết mình, không như Campuchia, để tỏ ra là một chủ tịch ASEAN độc lập và một “nhà trung gian thành thật” cho vấn đề Biển Đông?

Đọc tiếp...

Triển vọng và nguy cơ đối với sự trỗi dậy của Châu Á

Triển vọng và nguy cơ đối với sự trỗi dậy của Châu Á

Ngày 13/12/2013, Bộ trưởng Quốc phòng Singapore Ng Eng Heng đã có bài phát biểu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế tại thủ đô Washington DC nhân chuyến thăm Mỹ.

Đọc tiếp...

"Mồi lửa" ở Đông Á

Trong bất kỳ sự thử thách ý chí nào, cả Washington và Bắc Kinh đều tin mình sở hữu ưu thế vượt trội hơn đối thủ. Hậu quả là hai bên sẽ rất dễ rơi vào “bẫy” của nhau. Hơn nữa, cả hai quốc gia đều không đưa ra được một luật chơi cả chính thức lẫn không chính thức nhằm giúp tiết chế sự cạnh tranh. Điều đó làm tăng nguy cơ xảy ra một cuộc chiến tranh ngoài ý muốn trong khu vực

Đọc tiếp...

Làm thế nào để Trung Quốc và Mỹ duy trì hòa bình ở Thái Bình Dương

Làm thế nào để Trung Quốc và Mỹ duy trì hòa bình ở Thái Bình Dương

Trung Quốc và Mỹ có văn hóa chiến lược khác nhau với những mục tiêu khác nhau liên quan đến các vụ đụng đầu tác chiến, việc tìm ra một hình mẫu có thể chấp nhận được là một thách thức. Tuy nhiên hai bên cần phải làm điều đó: sự ổn định toàn cầu phụ thuộc vào việc tránh xảy ra đụng độ giữa hai bên

Đọc tiếp...

Chìa khóa để giải quyết các tranh chấp tại châu Á

Chìa khóa để giải quyết các tranh chấp tại châu Á

Việc Trung Quốc tuyên bố Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) và phản ứng sau đó của Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ.... về ADIZ, tính chất phức tạp của các tranh chấp lãnh thổ tại khu vực Đông Á và Đông Nam Á đang tăng lên. Việc tìm ra biện pháp để giải quyết hợp lý những tranh chấp đó là cần thiết.

Đọc tiếp...

Để phát triển thịnh vượng, Trung Quốc cần kết bạn chứ không phải tạo kẻ thù

Để phát triển thịnh vượng, Trung Quốc cần kết bạn chứ không phải tạo kẻ thù

Một cuộc chiến tranh lạnh về mặt tâm lý bị làm trầm trọng thêm bởi sức mạnh quân sự của Trung Quốc đang ngày càng trở thành một vấn đề đáng quan ngại. 

Đọc tiếp...

Những câu hỏi từ vụ đối đầu giữa các tàu chiến Trung Quốc và Mỹ ở Biển Đông

Những câu hỏi từ vụ đối đầu giữa các tàu chiến Trung Quốc và Mỹ ở Biển Đông

Các quan chức quốc phòng Mỹ cho biết, ngày 5/12, trong khi đang hoạt động hợp pháp ở các hải phận quốc tế trên Biển Đông, tàu chiến USS Cowpens của Mỹ suýt va chạm với một tàu chiến của hải quân Trung Quốc sau khi tàu Trung Quốc đề nghị tàu Mỹ rời khỏi vùng biển này.

Đọc tiếp...

Nhật Bản đang tăng cường sức mạnh quân sự?

Nhật Bản đang tăng cường sức mạnh quân sự?

Ngày 17/12, Nhật Bản thông báo sẽ mua một loạt máy bay do thám, máy bay không người lái và tàu ngầm. Đây là một phần trong kế hoạch của Tokyo nhằm bổ sung các loại vũ khí hạng nặng để tăng cường bảo vệ các hòn đảo ngoài khơi trong bối cảnh nước này đang lâm vào các cuộc tranh cãi về lãnh thổ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Ngoại trưởng Kerry tới Việt Nam để kiềm chế Trung Quốc?

Ngoại trưởng Kerry tới Việt Nam để kiềm chế Trung Quốc?

Nhận định về chuyến thăm Việt Nam của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, Tạp chí "Chính sách Đối ngoại" cho rằng sự trở lại Việt Nam của ông Kerry lần đầu tiên trên cương vị Ngoại trưởng là nhằm kiềm chế Trung Quốc và đối phó với cơn khát năng lượng của Bắc Kinh. 

Đọc tiếp...

Đại sứ Nhật tại ASEAN: Hướng tới một Cộng đồng ASEAN đoàn kết và mạnh mẽ

Đại sứ Nhật tại ASEAN: Hướng tới một Cộng đồng ASEAN đoàn kết và mạnh mẽ

Theo Kimihiro Ishikane - Đại sứ, Trưởng phái đoàn đại diện thường trực Nhật Bản tại ASEAN cho rằng, hai bên cần phải nỗ lực hơn nữa khi chuyển từ mối quan hệ giữa "nhà tài trợ” và “nhận tài trợ" sang mối quan hệ "đối tác"

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

         

CHUYÊN ĐỀ ĐẶC BIỆT

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

Đăng nhập