21 - 4 - 2014 | 7:57
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN QUỐC TẾ TỔNG HỢP Quan hệ Mỹ-Trung và khả năng bắt tay tại Biển Đông - Thảo luận với GS Stephen Walt

Quan hệ Mỹ-Trung và khả năng bắt tay tại Biển Đông - Thảo luận với GS Stephen Walt

Email In PDF.

Ngày 17/1, Stephen Walt, Giáo sư Quan hệ Quốc tế, trường Hành Chính Kennedy, Đại học Harvard đã thuyết trình và thảo luận với các nhà nghiên cứu, nhà báo Việt Nam với chủ đề “Sự trỗi dậy của Trung Quốc và tương lai của các đồng minh Mỹ tại châu Á” tại Hà Nội do Học viện Ngoại giao tổ chức. NCBĐ giới thiệu phần thảo luận của giáo sư, đánh giá về quan hệ Mỹ-Trung và khả năng hai siêu cường này bắt tay nhau  trên lưng các nước khác trong vấn đề Biển Đông.

 

Hỏi:Trong bài phát biểu của mình, giáo sư có gợi ý về việc cần tăng cường và mở rộng cấu trúc an ninh khu vực. Và thực tế hiện nay đang có một xu hướng là mở rộng và có sự tham gia của Mỹ trong một cơ chế hợp tác xuyên Thái Bình Dương. Vậy liệu Mỹ tham gia vào khu vực này, thì về quốc phòng an ninh, đối với các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam, có lợi gì? Vì có 2 sự kiện lịch sử như sau: thứ nhất là năm 1974, Trung Quốc đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, khi đó quân đội Việt Nam Cộng hòa – đồng minh của Mỹ - đang chiếm giữ, Hạm đội 7 của Mỹ đang ở Thái Bình Dương, nhận được lời kêu cứu của Việt Nam Cộng hòa, nhưng không có hành động nào; thứ hai, cách đây mấy năm, tàu chiến của Trung Quốc có va chạm với lực lượng của Philippin – đồng minh của Mỹ - nhưng Mỹ cũng không có hành động can thiệp nào.

Trả lời:Bối cảnh năm 1974 hoàn toàn khác với hiện tại. Khi đó, quân đội Mỹ đang rút khỏi Việt Nam và chính sách của Mỹ thời điểm này có thiên hướng tăng cường hợp tác với Trung Quốc (Nixon đã đến thăm Trung Quốc trước đó một thời gian). Vì vậy, Mỹ không muốn có một cuộc chiến với xảy ra giữa Mỹ và Trung Quốc. Nhưng hiện nay, chúng ta đang ở trong một bối cảnh hoàn toàn khác. Đối với trường hợp Philippin, tôi cho rằng vấn đề nằm ở chỗ tại thời điểm đó Mỹ đang bị phân tâm vì nhiều vấn đề khác như Iraq, Ahghnistan…và chưa để tâm đến những gì đang diễn ra tại châu Á. Bởi vậy tôi cho rằng, không thể đơn thuần dựa vào những sự kiện lịch sử đã qua để dự đoán về những gì mà Mỹ có thể làm tại khu vực này trong tương lai.

Hỏi:Hiện nay, xu hướng trên thế giới là các nước ngày càng phụ thuộc vào nhau, như giáo sư đã nêu. Quan điểm của chúng tôi là các nước vừa là đối tượng, vừa là đối tác, vừa hợp tác, vừa đấu tranh. Tôi nghĩ Trung Quốc và Mỹ cũng như vậy. Hai nước cũng đang chuẩn bị nhiều chuyến thăm cấp cao để tìm kiếm hợp tác. Hiện nay, Trung Quốc đang đòi 80 % diện tích Biển Đông là thuộc chủ quyền Trung Quốc, và điều này ảnh hưởng tới chủ quyền của các nước khác trong khu vực. Như tôi được biết, Mỹ và Trung Quốc đã bàn nhau phân chia quản lý an ninh trên Thái Bình Dương, trong đó có Biển Đông. Vậy lợi ích của Mỹ và Trung Quốc liệu có làm phương hại tới  lợi ích của các nước ở khu vực hay không?

Trả lời:Tôi cho rằng quan điểm của chính phủ Mỹ về vấn đề này rất rõ ràng. Mỹ luôn quan niệm rằng vấn đề chia sẻ lợi ích ở Biển Đông cần phải được chính các nước liên quan trong khu vực này bàn bạc, thảo luận và thỏa thuận. Trung Quốc không thể tự mình định đoạt mọi việc. Nếu Trung Quốc, Việt Nam, Philippin và các nước đưa ra được một thỏa thuận cuối cùng một cách hoàn toàn tự nguyện thì Mỹ sẽ rất ủng hộ. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc, nếu Trung Quốc áp đặt ý chí của mình lên các nước khác thì Mỹ sẽ có biện pháp giúp đỡ, ủng hộ các nước này. Và tôi tin rằng đó là những điều Nhà Trắng sẽ thực hiện.

Hỏi: Theo như giáo sư phân tích, cuộc đối đầu Mỹ - Trung là không thể tránh khỏi. Về so sánh  tương quan lực lượng hiện nay giữa Mỹ và Trung Quốc, rõ ràng Mỹ mạnh hơn Trung Quốc rất nhiều. Vậy tại sao Mỹ không dùng mọi biện pháp để giải quyết vấn đề Trung Quốc sớm?

Trả lời:Tôi nghĩ có nhiều lý do liên quan đến vấn đề này.

Như các vị cũng biết, chiến tranh xảy ra ở châu Á sẽ là một thảm họa cho nhiều nước, ảnh hưởng tới nhiều lĩnh vực. Và điều này sẽ khiến Mỹ bị suy giảm ảnh hưởng tại châu Á một cách nghiêm trọng. Thứ hai, Trung Quốc là một nước lớn. Cho dù quân đội Mỹ có mạnh đến đâu thì cũng chỉ có thể làm suy yếu Trung Quốc chứ không thể phá hủy được đất nước này. Vì vậy, việc tấn công Trung Quốc không khả thi lắm.

Và một vấn đề nữa – một bài học rút ra từ Iraq – tấn công và đánh bại Iraq là chuyện đơn giản nhưng việc duy trì và quản lý đất nước này thời hậu chiến mới thực sự là thử thách to lớn. Bismarck (Đức) có một câu nói nổi tiếng “ Chiến tranh phòng ngừa không khác gì tự tử, bởi lẽ bạn đang lo sợ về thời gian”. Đó cũng là suy nghĩ của tôi về chiến tranh phòng ngừa.

Vì vậy, Mỹ sẽ có những hành động nhằm bảo vệ lợi ích của mình, nhưng Mỹ sẽ tránh kích động một cuộc chiến với Trung Quốc.

Đọc toàn bộ nội dung cuộc thảo luận tại đây

Văn Cường

(Đề nghị chỉ được dẫn đường link mọi thông tin, bài viết  trên www.nghiencuubiendong.vn, không cắt đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập Website)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Châu Âu sẽ có tiếng nói mạnh mẽ và độc lập hơn đối với các vấn đề Đông Á

Châu Âu sẽ có tiếng nói mạnh mẽ và độc lập hơn đối với các vấn đề Đông Á

Khoảng thời gian mà Châu Âu bị gọi là “kẻ đi nhờ xe” ở Châu Á có lẽ sẽ không kéo dài thêm nữa. Với tốc độ từ từ và không gây nhiều chú ý, EU đang xây dựng một chiến lược tập trung và tham vọng hơn bao giờ hết đối với các vấn đề an ninh của Châu Á

Đọc tiếp...

Vai trò của không lực trong an ninh Đông Á

Vai trò của không lực trong an ninh Đông Á

Hình mẫu chiến lược ở Đông Á hiện nay là sự kết hợp giữa các mối đe dọa chống xâm nhập/chống đổ bộ (A2/AD) bất đối xứng, các xung đột quy ước cao-thấp, và một loạt thách thức an ninh phi truyền thống.

Đọc tiếp...

Vì sao Trung Quốc sẽ không trỗi dậy hòa bình

Vì sao Trung Quốc sẽ không trỗi dậy hòa bình

Bất chấp ảnh hưởng từ các vấn đề như nhân khẩu học, bất ổn xã hội và khủng hoảng kinh tế, Trung Quốc vẫn tăng trưởng và sẽ không trỗi dậy hòa bình. Phỏng vấn của Hội đồng Quốc tế Canada với Giáo sư chính trị học John Mearsheimer của Đại học Chicago, Mỹ.

Đọc tiếp...

Nhiệm kỳ chủ tịch ASEAN của Myanmar: Bài học từ Campuchia

Nhiệm kỳ chủ tịch ASEAN của Myanmar: Bài học từ Campuchia

Myanmar muốn tiếp tục hưởng lợi từ việc nối lại quan hệ quốc tế và đầu tư và sẽ nỗ lực hết mình, không như Campuchia, để tỏ ra là một chủ tịch ASEAN độc lập và một “nhà trung gian thành thật” cho vấn đề Biển Đông?

Đọc tiếp...

Triển vọng và nguy cơ đối với sự trỗi dậy của Châu Á

Triển vọng và nguy cơ đối với sự trỗi dậy của Châu Á

Ngày 13/12/2013, Bộ trưởng Quốc phòng Singapore Ng Eng Heng đã có bài phát biểu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế tại thủ đô Washington DC nhân chuyến thăm Mỹ.

Đọc tiếp...

"Mồi lửa" ở Đông Á

Trong bất kỳ sự thử thách ý chí nào, cả Washington và Bắc Kinh đều tin mình sở hữu ưu thế vượt trội hơn đối thủ. Hậu quả là hai bên sẽ rất dễ rơi vào “bẫy” của nhau. Hơn nữa, cả hai quốc gia đều không đưa ra được một luật chơi cả chính thức lẫn không chính thức nhằm giúp tiết chế sự cạnh tranh. Điều đó làm tăng nguy cơ xảy ra một cuộc chiến tranh ngoài ý muốn trong khu vực

Đọc tiếp...

Làm thế nào để Trung Quốc và Mỹ duy trì hòa bình ở Thái Bình Dương

Làm thế nào để Trung Quốc và Mỹ duy trì hòa bình ở Thái Bình Dương

Trung Quốc và Mỹ có văn hóa chiến lược khác nhau với những mục tiêu khác nhau liên quan đến các vụ đụng đầu tác chiến, việc tìm ra một hình mẫu có thể chấp nhận được là một thách thức. Tuy nhiên hai bên cần phải làm điều đó: sự ổn định toàn cầu phụ thuộc vào việc tránh xảy ra đụng độ giữa hai bên

Đọc tiếp...

Chìa khóa để giải quyết các tranh chấp tại châu Á

Chìa khóa để giải quyết các tranh chấp tại châu Á

Việc Trung Quốc tuyên bố Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) và phản ứng sau đó của Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ.... về ADIZ, tính chất phức tạp của các tranh chấp lãnh thổ tại khu vực Đông Á và Đông Nam Á đang tăng lên. Việc tìm ra biện pháp để giải quyết hợp lý những tranh chấp đó là cần thiết.

Đọc tiếp...

Để phát triển thịnh vượng, Trung Quốc cần kết bạn chứ không phải tạo kẻ thù

Để phát triển thịnh vượng, Trung Quốc cần kết bạn chứ không phải tạo kẻ thù

Một cuộc chiến tranh lạnh về mặt tâm lý bị làm trầm trọng thêm bởi sức mạnh quân sự của Trung Quốc đang ngày càng trở thành một vấn đề đáng quan ngại. 

Đọc tiếp...

Những câu hỏi từ vụ đối đầu giữa các tàu chiến Trung Quốc và Mỹ ở Biển Đông

Những câu hỏi từ vụ đối đầu giữa các tàu chiến Trung Quốc và Mỹ ở Biển Đông

Các quan chức quốc phòng Mỹ cho biết, ngày 5/12, trong khi đang hoạt động hợp pháp ở các hải phận quốc tế trên Biển Đông, tàu chiến USS Cowpens của Mỹ suýt va chạm với một tàu chiến của hải quân Trung Quốc sau khi tàu Trung Quốc đề nghị tàu Mỹ rời khỏi vùng biển này.

Đọc tiếp...

Nhật Bản đang tăng cường sức mạnh quân sự?

Nhật Bản đang tăng cường sức mạnh quân sự?

Ngày 17/12, Nhật Bản thông báo sẽ mua một loạt máy bay do thám, máy bay không người lái và tàu ngầm. Đây là một phần trong kế hoạch của Tokyo nhằm bổ sung các loại vũ khí hạng nặng để tăng cường bảo vệ các hòn đảo ngoài khơi trong bối cảnh nước này đang lâm vào các cuộc tranh cãi về lãnh thổ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Ngoại trưởng Kerry tới Việt Nam để kiềm chế Trung Quốc?

Ngoại trưởng Kerry tới Việt Nam để kiềm chế Trung Quốc?

Nhận định về chuyến thăm Việt Nam của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, Tạp chí "Chính sách Đối ngoại" cho rằng sự trở lại Việt Nam của ông Kerry lần đầu tiên trên cương vị Ngoại trưởng là nhằm kiềm chế Trung Quốc và đối phó với cơn khát năng lượng của Bắc Kinh. 

Đọc tiếp...

Đại sứ Nhật tại ASEAN: Hướng tới một Cộng đồng ASEAN đoàn kết và mạnh mẽ

Đại sứ Nhật tại ASEAN: Hướng tới một Cộng đồng ASEAN đoàn kết và mạnh mẽ

Theo Kimihiro Ishikane - Đại sứ, Trưởng phái đoàn đại diện thường trực Nhật Bản tại ASEAN cho rằng, hai bên cần phải nỗ lực hơn nữa khi chuyển từ mối quan hệ giữa "nhà tài trợ” và “nhận tài trợ" sang mối quan hệ "đối tác"

Đọc tiếp...

Bắc Cực sẽ trở thành tâm điểm cạnh tranh giữa các cường quốc trong thời gian tới

Bắc Cực sẽ trở thành tâm điểm cạnh tranh giữa các cường quốc trong thời gian tới

Xét về mặt địa lý, Bắc Cực dường như có tầm quan trọng hơn nhiều so với những giá trị kinh tế mà khu vực này mang lại. Vì vậy, theo học giả Jeffrey Mazo của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), tranh chấp nay không chỉ dừng ở nguồn tài nguyên dưới đáy biển ở Bắc cực. 

Đọc tiếp...

Hai mục tiêu trong chiến lược tái cân bằng châu Á của Tổng thống Mỹ

Hai mục tiêu trong chiến lược tái cân bằng châu Á của Tổng thống Mỹ

Hai mục tiêu trong chiến lược tái cân bằng, thứ nhất là mục tiêu chiến lược: đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc, đảm bảo những cam kết an ninh với các đồng minh châu Á của Mỹ và thứ hai là mục tiêu kinh tế.

Đọc tiếp...

Triển vọng của thỏa thuận đồn trú lực lượng Mỹ tại Philippines

Triển vọng của thỏa thuận đồn trú lực lượng Mỹ tại Philippines

Theo Giáo sư Carl Thayer thuộc Đại học New South Wales (Australia), dù hai bên đều nóng lòng đạt được một thỏa thuận, song các cuộc đàm phán vẫn đang vấp phải rất nhiều rào cản.

Đọc tiếp...

Phản ứng yếu ớt của phương Tây trước sự phô trương sức mạnh của Trung Quốc

Phản ứng yếu ớt của phương Tây trước sự phô trương sức mạnh của Trung Quốc

Ngoài Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia, phản ứng của phương Tây đối với việc Trung Quốc áp đặt Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) tại biển Hoa Đông là yếu ớt và do dự. Hiện không phải là lúc cho phương Tây dao động. Phương Tây nên đưa ra một thông điệp chắc chắn và rõ ràng với Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Vùng Nhận dạng Phòng không của Trung Quốc và tác động đối với an ninh khu vực

Vùng Nhận dạng Phòng không của Trung Quốc và tác động đối với an ninh khu vực

Việc Trung Quốc thiết lập Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) dấy lên sự phản ứng từ các quốc gia láng giềng cũng như mối lo ngại của cộng đồng. Liệu đây có phải là bước đi không ngoan phù hợp với bối cảnh chính sách đối ngoại mới và chiến lược quân sự dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình hay là hành động tự bắn vào chân mình?

Đọc tiếp...

Mục tiêu đối ngoại của Mỹ ở châu Á đang mâu thuẫn nhau?

Mục tiêu đối ngoại của Mỹ ở châu Á đang mâu thuẫn nhau?

Sứ mệnh của chuyến thăm châu Á của Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden là khẳng định cam kết "Mỹ sẽ trở thành chủ thể chính ở khu vực Thái Bình Dương". Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng tại khu vực này liên quan đến các vùng nhận dạng phòng không dường như đã "lấn át" thông điệp của ông. 

Đọc tiếp...

Mỹ cần chặn đứng sự xâm lấn của Trung Quốc

Mỹ cần chặn đứng sự xâm lấn của Trung Quốc

Tuyên bố của Trung Quốc về Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) ở Biển Hoa Đông là ví dụ mới nhất về sự mở rộng quyền tài phán, phản ánh chiến lược của nước này nhằm thay thế sức mạnh ưu việt của Mỹ tại châu Á. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Barack Obama dù đã đáp trả với những lời lẽ chỉ trích gay gắt nhưng lại không đưa ra trừng phạt nào, và thậm chí Phó Tổng thống Joe Biden vẫn thực hiện chuyến thăm đến Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Hàn Quốc mở rộng ADIZ tại khu vực tranh chấp

Hàn Quốc mở rộng ADIZ tại khu vực tranh chấp

Trong bối cảnh các xung đột chủ quyền lãnh hải ngày càng gia tăng, ngày 8/12, Hàn Quốc tuyên bố mở rộng Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) với phạm vi chồng lấn không phận mà Trung Quốc vừa tuyên bố thiết lập trước đó, và sẽ bao trùm cả đảo đá Leodo, mà Trung Quốc gọi là Tô Nham Tiêu, nằm ngoài khơi bờ biển phía Nam Hàn Quốc. ADIZ mới này sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 15/12 tới.

Đọc tiếp...

ADIZ của Trung Quốc làm suy giảm sự ổn định khu vực

ADIZ của Trung Quốc làm suy giảm sự ổn định khu vực

Vùng nhận dạng phòng không của Trung Quốc đang khiến cho tình hình khu vực Đông Á leo thang căng thẳng, gây ra những cuộc khẩu chiến giữa Trung Quốc với Nhật Bản và các nước đồng minh của Tokyo, đồng thời có nguy cơ xảy ra va chạm giữa máy bay của hai cường quốc hàng đầu châu Á này.

Đọc tiếp...

Mỹ và các đồng minh chia rẽ vì ADIZ của Trung Quốc?

Mỹ và các đồng minh chia rẽ vì ADIZ của Trung Quốc?

Khi máy bay ném bom chiến lược B-52 của Mỹ bay qua quần đảo Senkaku hồi tuần trước, Chính phủ Nhật Bản đã coi động thái này là thông điệp rõ ràng của Washington về Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) gây tranh cãi mà Trung Quốc vừa thiết lập trên biển Hoa Đông.

Đọc tiếp...

Cán cân sức mạnh đang thay đổi ở châu Á-Thái Bình Dương

Cán cân sức mạnh đang thay đổi ở châu Á-Thái Bình Dương

Những thay đổi mạnh mẽ có thể sẽ xảy ra trên bản đồ địa chính trị của khu vực Thái Bình Dương. Tổng thống Mỹ hồi tháng 9/2013 đã khẳng định trong một tuyên bố có liên quan đến cuộc khủng hoảng ở Syria rằng Mỹ sẽ không trở thành “sen đầm” của thế giới. Tuy nhiên, không phủ nhận rằng khu vực châu Á-Thái Bình Dương hiện đang có hai “sen đầm” - đó là Mỹ và Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Sứ mệnh hóa giải căng thẳng tại Đông Á của Phó Tổng thống Mỹ

Sứ mệnh hóa giải căng thẳng tại Đông Á của Phó Tổng thống Mỹ

Ngày 2/12, Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden tới Tokyo, bắt đầu chuyến công du châu Á kéo dài một tuần nhằm tái khẳng định các cam kết của chính quyền Barack Obama đối với khu vực

Đọc tiếp...

PLA và chiến tranh trên biển

PLA và chiến tranh trên biển

Vào năm 2010, có tin nói rằng quân đội Trung Quốc đã bắt đầu tiến hành chương trình thử nghiệm tên lửa tham vọng nhất của họ mang tên Đông Phong 21A (DF-21A), một loại tên lửa đạn đạo chống hạm. 

Đọc tiếp...

Bốn điểm chính trong chuyến công du châu Á năm 2014 của Tổng thống Mỹ

Bốn điểm chính trong chuyến công du châu Á năm 2014 của Tổng thống Mỹ

Cố vấn của Tổng thống Mỹ, bà Susan Rice, mới đây xác nhận rằng chuyến công du châu Á sắp tới của Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ diễn ra vào tháng 4/2014 nhằm củng cố hơn nữa mối quan hệ của Mỹ với khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Nhập linh kiện sản xuất vũ khí từ nước ngoài - Những nguy cơ tiềm ẩn đối với Trung Quốc

Nhập linh kiện sản xuất vũ khí từ nước ngoài - Những nguy cơ tiềm ẩn đối với Trung Quốc

Việc các hãng sản xuất linh kiện điện tử Nhật Bản và Hàn Quốc độc chiếm thị trường trở thành nguy cơ tiềm ẩn đối với an ninh quốc phòng của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc: Những ảnh hưởng đối với khu vực Đông Nam Á

Xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc: Những ảnh hưởng đối với khu vực Đông Nam Á

Những dự đoán Trung Quốc sẽ trở thành một nước xuất khẩu lớn các hệ thống vũ khí tiên tiến có thể còn quá sớm, vì nước này vẫn phải đối mặt với những thách thức đáng kể trong việc đưa các sản phẩm cạnh tranh ra thị trường. Tuy nhiên, Bắc Kinh cuối cùng (dù không sớm) cũng có thể thành công trong việc mở rộng việc bán vũ khí trên toàn cầu, trong đó có khu vực Đông Nam Á, gây ra những tác động đối với vấn đề an ninh khu vực. 

Đọc tiếp...

Nga gần gũi nhưng vẫn “đề phòng” Trung Quốc

Nga gần gũi nhưng vẫn “đề phòng” Trung Quốc

Nga - quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ và khí đốt lớn nhất thế giới - đang cung cấp lượng dầu thô đáng kể cho Trung Quốc, đồng thời có kế hoạch tăng gấp ba lần xuất khẩu dầu mỏ sang Trung Quốc trong thập kỷ tới. 

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

         

CHUYÊN ĐỀ ĐẶC BIỆT

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

Đăng nhập



Bản đồ - Hình ảnh

TỔNG QUAN VỀ BIỂN ĐÔNG