17 - 7 - 2018 | 22:34
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Email In PDF.

Mặc dù Tổng thống Mỹ đã nhiều lần ám chỉ đến khái niệm không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong các bài phát biểu cuối năm 2017, và khái niệm này có liên quan đến Chiến lược An ninh Quốc gia và Chiến lược Quốc phòng, nhưng “Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở” cũng chỉ được các nước trong khu vực đón nhận với sự dè dặt.

 

US_Navy_project_superlaser.jpg

Sau khi Washington đột ngột đổi tên "Bộ chỉ huy Thái Bình Dương" thành "Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương", FOIP bây giờ là một khái niệm có sức sống và một chiến lược địa lý được tính toán nghiêm túc, được dẫn dắt bởi một "nhóm tứ giác" (Bộ Tứ) gồm Nhật Bản, Úc, Ấn Độ và Mỹ. Mặc dù là một cụm từ viết tắt mới trong kiến trúc khu vực châu Á và trật tự khu vực đang có nhiều tranh chấp nhưng FOIP được cho là đã xuất hiện từ hơn một thập kỷ trước, khi Thủ tướng Nhật Shinzo Abe mời Ấn Độ tham gia một cuộc đối thoại chiến lược ba bên.

Mặc dù vẫn còn sớm để xem Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như là một khuôn khổ cạnh tranh, nhưng ý nghĩa và tác động của nó đã vươn đến Trung Quốc, ASEAN và tất cả các bên có liên quan đến tương lai đang phát triển của châu Á. Trung Quốc sẽ không hài lòng với việc Mỹ tập trung vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nên việc Washington thêm từ "Ấn Độ Dương" vào Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương có khả năng sẽ "đánh động" các nhà hoạch định chính sách an ninh ở Bắc Kinh. Còn với Ấn Độ, đấu trường với Trung Quốc phần lớn giới hạn ở Nam Á, đặc biệt Pakistan là mối quan tâm an ninh trực tiếp của Ấn Độ. Đối với Mỹ, cạnh tranh địa chính trị và địa lý kinh tế với Trung Quốc kéo dài trên 2 dải đất trên cả hai bờ của Thái Bình Dương. Do đó, Mỹ đang đồn trú 375.000 nhân viên dân sự và quân sự tại trụ sở chỉ huy ở Hawaii. Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có thể dẫn đến sự dịch chuyển trọng tâm sang Nam Á với sự hợp tác chặt chẽ hơn với Ấn Độ. Đối với Nhật Bản và Úc, sự thay đổi mới nhất về Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ có thể sẽ được coi là điều "đáng khích lệ".

Tuy nhiên, vấn đề then chốt sẽ là cách Trung Quốc nhìn nhận FOIP. Nếu Trung Quốc xem đây là một mặt trận mới của cuộc tấn công từ Bộ Tứ, Bắc Kinh có thể bị kích động phản kháng và chúng ta sẽ được chứng kiến nhiều căng thẳng hơn trong khu vực. Điều này đã xảy ra trong quá khứ với chiến lược "xoay trục" và "tái cân bằng" của chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama. Đối với ASEAN, các hành động mà Trung Quốc tự cho là "có cơ sở lịch sử", bao gồm hoạt động bồi đắp, xây dựng và "quân sự hóa" các đảo nhân tạo ở Biển Đông, diễn ra ngay sát các quốc gia thành viên có biển của ASEAN, đặc biệt là Philippines và Việt Nam. Bắc Kinh trên thực tế đang vận hành những hòn đảo nhân tạo này như những căn cứ quân sự và gần đây được củng cố bởi một cuộc tập trận hải quân với sự hiện diện của tàu sân bay Liêu Ninh, nhóm tàu tấn công duy nhất của Trung Quốc vào thời điểm hiện tại.

Đối với lục địa Đông Nam Á, Trung Quốc đã xây dựng các đập trên thượng nguồn sông Mekong gây thiệt hại cho các cộng đồng dân cư hạ nguồn ở Campuchia và Việt Nam. Cũng như với Biển Đông, Trung Quốc đưa ra các quy tắc riêng của mình xung quanh sông Mekong thông qua Hợp tác Lan Thương-Mekong. Và khi chính quyền Mỹ Donald Trump rút khỏi Thỏa thuận Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Trung Quốc đã sốt sắng hơn với việc thúc đẩy RCEP như một nền tảng thương mại tự do khu vực và cũng là để loại trừ Mỹ. Có thể nói, ASEAN đã bị Trung Quốc áp đảo.

Bây giờ FOIP đặt ra nhiều thách thức khác nhau. Thứ nhất, đối với các cường quốc lớn và trung bình trong Bộ Tứ, Trung Quốc có khả năng sẽ tăng cường căng thẳng địa chính trị, đặc biệt nếu Bắc Kinh nhận thấy Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như một sự bao vây và ngăn chặn mang tính khiêu khích. Lý do chính cho sự tồn tại của ASEAN là giữ cho các cường quốc chủ chốt ở thế kiềm chế và cân bằng, không thể áp đảo và thống trị Đông Nam Á. Mục tiêu này sẽ khó đạt được hơn nếu các cường quốc lớn lao vào cuộc đối đầu địa chiến lược.

Thứ hai, việc Mỹ mở rộng sự hiện diện quân sự tại các khu vực rộng lớn có nguy cơ dẫn tới leo thang căng thẳng. TPP đã khởi đầu như một sự hợp tác nhỏ giữa Brunei, Chile, New Zealand và Singapore, đến khi Mỹ "nhảy vào", chiếc xe tự do hóa thương mại đó đã cất cánh và được hoàn thiện mặc dù không có Mỹ. Nếu Mỹ tham gia FOIP, kịch bản tương tự có thể xảy ra và chắc chắn sẽ gây tổn hại đến hòa bình và ổn định trong khu vực bởi Trung Quốc chắc chắn sẽ phản ứng.

Cuối cùng, FOIP là một thách thức đối với vai trò trung tâm của ASEAN. Các thành viên Bộ Tứ sẽ nhấn mạnh rằng ASEAN vẫn đi đầu và đóng vai trò trung tâm trong các hành động và hoạt động xây dựng kiến trúc khu vực. Tuy nhiên, FOIP có khả năng che mờ, và bỏ qua ASEAN bằng cách thực hiện hành động cấp khu vực theo những phương cách không yêu cầu ASEAN đóng vai trò chủ đạo tại thời điểm nhóm 10 thành viên Đông Nam Á không tìm được giải pháp cho các đảo nhân tạo và các đập trên thượng lưu, hoặc thậm chí là cuộc khủng hoảng Rakhine ở Myanmar.

Theo “Bangkok Post

Viết Tuấn (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Đối thoại Shangri La thường niên lần thứ 17 ở Singapore năm nay đã không gây thất vọng với số lượng Bộ trưởng Quốc phòng và các quan chức cấp cao tham dự đạt mức kỷ lục. Trong đó, nội dung địa chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nổi lên là chủ đề trọng tâm của hội nghị này.

Đọc tiếp...

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Chuyên gia Batongbacal cho rằng bài báo năm 1999 mà Ngoại trưởng Cayetano đề cập không hề phản ánh tình hình ở Philippines và Trung Quốc sau khi Tòa Trọng tài phán quyết, bởi bài báo này đã được viết cách đây 19 năm.

Đọc tiếp...

Biển Đông vẫn "làm nóng" Đối thoại Shangri-La 2018

Biển Đông vẫn

Hội nghị thượng đỉnh rất được mong chờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã không làm lu mờ Đối thoại Shangri-La. Tranh chấp Biển Đông đã trở thành vấn đề nóng và được đề cập đến trong nhiều phát biểu của các Bộ trưởng và tại các phiên thảo luận.

Đọc tiếp...

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Mặc dù Tổng thống Mỹ đã nhiều lần ám chỉ đến khái niệm không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong các bài phát biểu cuối năm 2017, và khái niệm này có liên quan đến Chiến lược An ninh Quốc gia và Chiến lược Quốc phòng, nhưng “Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở” cũng chỉ được các nước trong khu vực đón nhận với sự dè dặt.

Đọc tiếp...

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Mặc dù Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông sẽ mất nhiều thời gian để hiện thực hóa, song các bên cũng cần phải suy nghĩ nghiêm túc về triển vọng của Bộ Quy tắc về việc Chạm trán Bất ngờ trên biển dành cho các lực lượng hàng không và dưới mặt biển.

Đọc tiếp...

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Do vấn đề Triều Tiên đang phủ sóng các báo xuất bản ngoài châu Á, những diễn biến quan trọng liên quan đến tình hình Biển Đông - nguyên nhân chính gây căng thẳng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trước khi Triều Tiên bắt đầu thử tên lửa tầm xa và vũ khí hạt nhân - đã không được chú ý một cách đầy đủ.

Đọc tiếp...

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Trong bối cảnh mối quan hệ giữa hai nước đang phát triển, Trung Quốc và Philippines mới đây đã củng cố thêm bằng một thỏa thuận chia sẻ tài nguyên tại Biển Đông. Chủ đề này được ông Tập và Tổng thống Duterte thảo luận tại cuộc gặp song phương, bên lề Diễn đàn Bác Ngao.

Đọc tiếp...

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Quan điểm trước đây của Malaysia về vấn đề Biển Đông dưới thời chính quyền của Thủ tướng Najib Razak có thể được tóm gọn tốt nhất bằng cụm từ là cách tiếp cận “chắc ăn” nhằm bảo vệ những lợi ích của Malaysia vừa duy trì mối quan hệ với Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Thách thức vẫn chờ COC

Thách thức vẫn chờ COC

ASEAN cần phải giải quyết các vấn đề cấp bách và phức tạp như định nghĩa về quân sự hóa, liệu COC có cần tính ràng buộc và phạm vi địa lý áp dụng trước khi tiến tới đồng thuận về những nguyên tắc làm giảm tranh chấp biển ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Sự chuyển hướng mạnh mẽ khỏi quan điểm truyền thống vốn thường dựa vào đồng minh hiệp ước là Mỹ của Manila đã khiến dư luận trong nước và khu vực không khỏi choáng váng, nhất là trong bối cảnh tham vọng về chủ nghĩa mở rộng lãnh thổ của Trung Quốc ngày càng lộ rõ.

Đọc tiếp...

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Ngày 17/1, tàu khu trục USS Hopper đã tiến vào vùng biển trong phạm vi 12 hải lý của Bãi cạn Scarborough. Giới chức Trung Quốc hoàn toàn có thể phớt lờ hoạt động của tàu USS Hopper, song phản ứng gay gắt của họ có thể là dấu hiệu cho thấy cường quốc này đã sẵn sàng đối đầu trực diện với Mỹ.

Đọc tiếp...

Trump "bận bịu" với Triều Tiên, Trung Quốc tiến vào Tây Thái Bình Dương

Trump

Gần đây, Trung Quốc đã tăng tốc các hoạt động không quân và hải quân ở những khu vực nhạy cảm gần Nhật Bản và Đài Loan. Đây là một phần trong công cuộc viễn chinh của nước này nhằm mở rộng sự hiện diện quân sự ra Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Ngày 10/1, Úc tuyên bố nước này sẽ không ủng hộ các hành động của bất kỳ quốc gia nào đi ngược lại phán quyết của Tòa trọng tài thường trực (PCA) về vấn đề Biển Đông, trong đó có hoạt động quân sự hóa, đồng thời khuyến khích cả Trung Quốc lẫn Philippines thực thi quyết định này.

Đọc tiếp...

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Biển Đông cách Canberra hơn 6.000 km song những hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp này đang khiến giới chức ngoại giao và quốc phòng Úc không khỏi lo ngại ở hai khía cạnh “tự do hàng hải” và “trật tự quốc tế dựa trên luật pháp”.

Đọc tiếp...

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Nhiều bức ảnh chụp từ vệ tinh gần đây cho thấy Trung Quốc đang âm thầm tiếp tục các hoạt động xây dựng và cải tạo trên Biển Đông, và nhiều khả năng sẽ sớm có những biện pháp khẳng định chủ quyền mạnh mẽ hơn.

Đọc tiếp...

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Theo một bản đồ Trung Quốc gửi lên Ủy ban Ranh giới thềm lục địa năm 2009, “đường 9 đoạn” có “độ dày” tới 20km. Trung Quốc đã biểu thị một đường ranh giới đủ rõ ràng để các nước khác phải chú ý nhưng cũng đủ mập mờ để đàm phán về quyền kiểm soát thực sự.

 

Đọc tiếp...

Chính quyền Trump "tăng tốc" chiến dịch tự do hàng hải ở Biển Đông

Chính quyền Trump

Đầu tuần này, Mỹ đã tiến hành chiến dịch FONOP thứ 4 trên Biển Đông trong năm nay, sau khi tái khởi động chiến dịch này vào tháng 5/2017 sau 7 tháng tạm ngừng. Theo hãng tin Reuters, tàu USS Chafee - tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke - đã thách thức yêu sách biển quá mức của Trung Quốc ở quần đảo Hoàng Sa trên Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Tình hình Biển Đông dường như lại nóng lên sau khi Trung Quốc chỉ trích Indonesia về quyết định đổi tên khu vực đảo Natuna giàu khí đốt tự nhiên của nước này. Điều gì ẩn sau một cái tên như vậy? Có vẻ như nó mang khá nhiều ý nghĩa, đặc biệt đối với những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, khu vực Bắc Kinh ngày càng có xu hướng coi là sân sau.

Đọc tiếp...

Kế sách “hai mặt” trong quan hệ Trung Quốc-Philippines

Kế sách “hai mặt” trong quan hệ Trung Quốc-Philippines

Vài ngày sau khi Philippines và Trung Quốc báo hiệu đã đạt được một “tạm ước” mới ở Biển Đông, quan hệ hai nước một lần nữa lại căng thẳng vì các động thái quân sự ở vùng biển chiến lược.

Đọc tiếp...

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore không phải bên tranh chấp ở Biển Đông, nhưng  là nước có hải cảng lớn nhất Đông Nam Á. Nước này từng nhiều lần khẳng định nền kinh tế mở của họ phụ thuộc vào tự do hàng hải trong khu vực.

Đọc tiếp...

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

Ngày 24/5 vừa qua, tàu khu trục lớp Arleight Burke của Hải quân Mỹ, chiếc USS Dewey, đã di chuyển vào khu vực 12 hải lý xung quanh 1 đảo nhân tạo mà Trung Quốc dựng lên ở Biển Đông. Đặc biệt, tàu khu trục này đã di chuyển đến gần Đá Vành khăn, một thực thể mà Trung Quốc đã xây dựng thành đảo nhân tạo.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Tờ “The Economist” cho rằng COC sẽ chỉ giúp Trung Quốc củng cố nắm giữ những gì họ đã có được, hạn chế tối đa việc bị can thiệp từ các nước ngoài khu vực và thể hiện họ đang ứng xử tốt trong khu vực.

Đọc tiếp...

Cần hơn một COC để ngăn chặn xung đột ở Biển Đông

Cần hơn một COC để ngăn chặn xung đột ở Biển Đông

Những cơ chế chính thức, như COC, là rất cần thiết để giảm thiểu khả năng xảy ra xung đột trong tương lai. Thêm vào đó,Trung Quốc và ASEAN cần phải phối hợp để mở rộng CUES năm 2014. Đọc tiếp...

Kế hoạch của Nga ở Biển Đông

Kế hoạch của Nga ở Biển Đông

Nga đang âm thầm tiến hành ở châu Á-Thái Bình Dương, cũng như các thỏa thuận mua bán vũ khí và năng lượng trị giá hàng tỷ USD với các bên tranh chấp khu vực. Điều này cho thấy Nga có các mục tiêu chiến lược, lợi ích và cả những hành động trực tiếp liên quan tới diễn biến tranh chấp ở vùng biển này.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Một thảm họa môi trường tiềm tàng?

Biển Đông: Một thảm họa môi trường tiềm tàng?

Hầu hết sự tập trung chú ý về Biển Đông đều xoay quanh các hành động quân sự của Trung Quốc. Tuy nhiên, thảm họa tự nhiên đang âm thầm diễn ra trong khu vực cũng là một vấn đề gây quan ngại nghiêm trọng. Đọc tiếp...

Trung Quốc cần tham gia duy trì hòa bình ở Biển Đông

Trung Quốc cần tham gia duy trì hòa bình ở Biển Đông

Sẽ là ảo tưởng nếu cho rằng Trung Quốc cuối cùng sẽ tuân thủ luật pháp quốc tế nếu các quốc gia khác liên tục gây sức ép đối với nước này. Giải quyết tranh chấp Biển Đông là một quá trình dài nhưng chỉ có sự ổn định mới có thể mở đường cho việc này.

Đọc tiếp...

Ngoại trưởng Rex Tillerson "trở lại" Biển Đông

Ngoại trưởng Rex Tillerson

Trung Quốc không phải quá xa lạ với Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson khi là cựu Giám đốc điều hành tập đoàn ExxonMobil. Ông Tillerson có thể sẽ không dễ dàng từ bỏ các mục tiêu, thậm chí còn coi vấn đề Biển Đông là cơ hội để thành công, trong khi những người khác đã thất bại.

Đọc tiếp...

Vai trò của Indonesia trong giải quyết tranh chấp ở Biển Đông

Vai trò của Indonesia trong giải quyết tranh chấp ở Biển Đông

Về lâu dài, chỉ có phương thức ngoại giao nguyên tắc và bền bỉ của Indonesia mới có thể thúc đẩy những thay đổi lối hành xử của Trung Quốc. Đây cũng là cách để đảm bảo tính toàn vẹn lãnh thổ và ổn định khu vực của Indonesia.

Đọc tiếp...

Tiêu điểm "Bộ Ba" của Trung Quốc ở Trường Sa

Tiêu điểm

Ba căn cứ Không quân của Trung Quốc là Đá Xu bi, Vành Khăn và Đá Chữ Thập ở và một căn cứ khác trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa sẽ cho phép các máy bay quân sự nước này triển khai hoạt động trên hầu như toàn bộ Biển Đông.

Đọc tiếp...

Các cơ hội cho Mỹ - Trung nếu cuộc chiến giữa hai nước nổ ra

Các cơ hội cho Mỹ - Trung nếu cuộc chiến giữa hai nước nổ ra

Cán cân sức mạnh quân sự tại Tây Thái Bình Dương hiện vẫn nghiêng về Mỹ, song điều này đang thay đổi khi Trung Quốc đầu tư lớn về ngân sách quốc phòng. Nếu cuộc chiến Mỹ - Trung nổ ra, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm đầu của Mỹ có thể mất khoảng 5-10%, nhưng Trung Quốc sẽ mất khoảng 25%, thậm chí còn cao hơn.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5785 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin