17 - 9 - 2019 | 7:41
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ Tranh chấp Biển Đông: Cách thức để các quốc gia làm rõ các yêu sách vùng biển

Tranh chấp Biển Đông: Cách thức để các quốc gia làm rõ các yêu sách vùng biển

Email In PDF.

Nếu các quốc gia tranh chấp Biển Đông đưa ra các yêu sách biển tuân thủ nghiêm ngặt UNCLOS sẽ mở ra cơ hội cho các cuộc đàm phán giữa các nước nhằm đạt được những thỏa thuận về phát triển chung trong các khu vực thực sự chồng lấn.

 

 

Lời bình luận

Khi chúng ta nhận thấy hàng loạt các hành động và phản ứng của các quốc gia đang gây nên những căng thẳng ngày càng gia tăng tại Biển Đông, dường như không có quy tắc luật quốc tế nào điều chỉnh các hoạt động của các quốc gia yêu sách, và dường như điều đó là trò chơi của chính trị của kẻ mạnh. Nhưng không đơn giản là thế.

Ý nghĩa của UNCLOS

Công ước luật biển của Liên Hợp Quốc năm 1982 (UNCLOS) có vai trò chủ đạo đối với các tranh chấp tại Biển Đông vì ba lý do.

Thứ nhất, UNCLOS thiết lập một khuôn khổ pháp lý chi tiết quy định các quyền và nghĩa vụ của các quốc gia về việc sử dụng các đại dương. Tất cả các quốc gia với các yêu sách về biển tại Biển Đông (Trung Quốc, Bru-nây, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin và Việt Nam) là các bên của UNCLOS và chịu ràng buộc về mặt pháp lý đối với các điều khoản của UNCLOS.

Thứ hai, UNCLOS quy định các vùng biển mà các quốc gia ven biển có thể yêu sách từ lãnh thổ đất liền mà quốc gia có chủ quyền. Chẳng hạn, các quốc gia ven biển có quyền thiết lập lãnh hải 12 hải lý liền kề với bờ biển mà ở đó các quốc gia có chủ quyền, trừ quyền đi lại vô hại của tất cả các nước.

UNCLOS cũng quy định rằng các quốc gia ven biển có quyền có vùng Đặc quyền kinh tế (ĐQKT) rộng 200 hải lý từ bờ biển mà ở đó họ có quyền chủ quyền với mục tiêu thăm dò và khai thác các tài nguyên sinh vật và không sinh vật ở vùng nước và vùng đáy biển và lòng đất đáy biển. Theo quy chế pháp lý của vùng ĐQKT, các quốc gia ven biển có quyền chủ quyền khai thác nguồn cá trong vùng ĐQKT, và họ có thể cấm các quốc gia đánh cá, bao gồm các quốc gia có ngư dân thường xuyên đánh cá trong vùng ĐQKT.

Thứ ba, UNCLOS quy định các vùng biển có thể được các quốc gia yêu sách từ các thực thể địa lý ngoài khơi.

Cách thức các quốc gia làm rõ các yêu sách vùng biển

Một trong những các nguyên nhân căng thẳng tại Biển Đông là việc một số các quốc gia đang yêu sách về vùng biển quá mù mờ và không hoàn toàn tuân thủ các quy định của UNCLOS. Nếu các quốc gia thực hiện các biện pháp đưa ra yêu sách vùng biển tuân thủ nghiêm ngặt vơi các quyền và nghĩa vụ theo UNCLOS, điều đó sẽ hỗ trợ rất lớn trong việc xác định các tranh chấp biển tại Biển Đông. Có ba kiểu biện pháp mà các quốc gia có thể tiến hành.

Thứ nhất, các quốc gia yêu sách vùng ĐQKT 200 hải lý tính từ đường bờ biển đất liền (hay từ quần đảo chính trong trường hợp của Phi-líp-pin), trong trường hợp chưa làm, nên thông báo chính thức ranh giới ngoài của vùng ĐQKT thông qua việc công bố biểu đồ hay danh mục các tọa độ địa lý  theo yêu cầu của UNCLOS. Ngoài ra, nếu các quốc gia có vùng lãnh hải 12 hải lý và vùng ĐQKT 200 hải lý từ đường cơ sở thẳng dọc bờ biển, nếu các quốc gia chưa làm thì nên công bố chính thức các đường cơ sở đó thông qua việc công bố biểu đồ hay danh mục tọa độ địa lý theo yêu cầu của UNCLOS.

Thứ hai, các quốc gia yêu sách nên xác định tên và vị trí của các đảo mà các quốc gia đòi hỏi chủ quyền. Điều này quan trọng vì các quốc gia có thể yêu sách chủ quyền chỉ với các thực thể đảo đá xa bờ đáp ứng được định nghĩa về “đảo”, và chỉ có các đảo mới có lãnh hải và các vùng biển khác. Một đảo được định nghĩa là “vùng đất tự nhiên có nước bao bọc, khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước.” Phần lớn các thực thể địa lý ở Biển Đông là các đá, bãi cạn, bãi cát hay bãi cạn nửa nổi nửa chìm không nổi trên mặt nước khi thủy triều lên. Một nghiên cứu học thuật có kết luận rằng chưa đến 25% trong số khoảng 170 thực thể địa lý tại quần đảo Trường Sa đáp ứng định nghĩa về đảo.

Thứ ba, nếu các quốc gia yêu sách tin rằng bất kỳ đảo mà họ yêu sách có vùng ĐQKT và TLĐ, họ nên xác định những đảo như vậy và thông báo về yêu sách về vùng ĐQKT thông qua việc công bố biểu đồ hay danh mục chính thức các tọa độ địa lý của các yêu sách theo quy định của UNCLOS. Điều này quan trọng bởi hầu hết các đảo tại Biển Đông  đều là các đảo đá nhỏ và không có người ở. Theo UNCLOS, “đảo đá không thích hợp cho con người đến ở hoặc cho một đời sống kinh tế riêng” thì không có vùng ĐQKT và TLĐ.

Phát triển chung trong khu vực có các yêu sách chồng lấn

Nếu các quốc gia yêu sách thực hiện các biện pháp trên, điều đó có thể đảm bảo các yêu sách vùng biển phù hợp với UNCLOS, và các khu vực có yêu sách về vùng biển chồng lấn có thể được xác định. Khi các khu vực có yêu sách biển chồng lấn được xác định, UNCLOS buộc các quốc gia có liên quan đi tới những dàn xếp tạm thời có tính chất thực tiễn, mà không phương hại đến thỏa thuận cuối cùng về việc phân định biên giới trên biển. Những dàn xếp như vậy có thể bao gồm các hiệp định về phát triển chung về nghề cá hay các nguồn lợi dầu mỏ.

Ngoài ra, UNCLOS quy định rằng trong thời kỳ quá độ, các Quốc gia không được phép tiến hành hành động đơn phương trong khu vực biển chồng lấn do sẽ làm phương hại hoặc cản trở việc đạt được thỏa thuận cuối cùng về phân định biên giới biển. Cuối cùng, những dàn xếp tạm thời như vậy sẽ không phương hại đến bất cứ yêu sách liên quan đến chủ quyền lãnh thổ đối với các đảo và tới viêc hoạch định cuối cùng về biên giới trên biển.

Nếu các quốc gia thành viên đảm bảo các yêu sách về biển tuân thủ UNCLOS như trình bày phía trên, điều đó có thể xác định được khu vực yêu sách chồng lấn. Điều này là phù hợp với Tuyên bố của các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN  ngày 20/7/2012 về Nguyên tắc 6 điểm, trong đó, các Bộ trưởng tái khẳng định cam kết của các quốc gia thành viên ASEAN về việc tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc Luật quốc tế được công nhận phổ cập, trong đó có UNCLOS.

Điều đó mở ra cơ hội đàm phán giữa các quốc gia yêu sách để tiến tới đạt được các dàn xếp tạm thời, trong đó có các hiệp định về phát triển chung, giống như nhận định của Đặng Tiểu Bình trước đây, cách thức bền vững duy nhất là giải quyết các tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ khó giải quyết tại Biển Đông là gác tranh chấp cùng khai thác tài nguyên.

Robert Beckman là Giám đốc, Trung tâm Luật Quốc tế, Giáo sư, Khoa Luật, Trường Đại học quốc gia Singapore.

Theo RSIS

Hương Lan (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Với thoả thuận khai thác dầu và khí chung, Trung Quốc được chia lợi nhuận và có chỗ đứng ở Bãi Cỏ Rong trong khi công nhận chủ quyền của Philippines.

Đọc tiếp...

Những "giới hạn đỏ" ở Biển Đông

 Những

Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại vẫn rất căng thẳng, quân đội Mỹ và Trung Quốc gần đây liên tục có các hành động "ăn miếng trả miếng" tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Chuyến công du Bắc Kinh lần thứ 5 của ông Duterte ít nhất lẽ ra phải là thời điểm thể hiện sự dũng cảm của Philippines - và tạo ra một sự thay đổi đối với trục chính sách đối ngoại hướng tới Trung Quốc của ông, khi tất cả những năm tháng cúi đầu phục tùng trước đây lẽ ra phải giúp Philippines có được một vị thế tốt hơn trên bàn đàm phán.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trong khi Trung Quốc và Nhật Bản tranh cãi về phân định biển, các tàu nghiên cứu Trung Quốc hoạt động trên thực địa để củng cố yêu sách của Bắc Kinh ở Biển Hoa Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Việc Mỹ và các quốc gia thành viên ASEAN lần đầu tiên tập trận hàng hải chung có hàm ý và tác động như thế nào trong bối cảnh căng thẳng trên biển ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương gia tăng hiện nay?

Đọc tiếp...

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Theo một nghiên cứu mới đăng trên ISEAS, các doanh nghiệp (SOE) của Bắc Kinh đang đóng vai trò ngày một lớn trong hoạt động xây dựng trên Biển Đông và tìm cách củng cố vị thế vững chắc trong những năm sắp tới. Nghiên cứu trên đã cho thấy Bắc Kinh đang khuyến khích các doanh nghiệp này hoạt động tại đây.

Đọc tiếp...

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Đối thoại Shangri La thường niên lần thứ 17 ở Singapore năm nay đã không gây thất vọng với số lượng Bộ trưởng Quốc phòng và các quan chức cấp cao tham dự đạt mức kỷ lục. Trong đó, nội dung địa chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nổi lên là chủ đề trọng tâm của hội nghị này.

Đọc tiếp...

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Chuyên gia Batongbacal cho rằng bài báo năm 1999 mà Ngoại trưởng Cayetano đề cập không hề phản ánh tình hình ở Philippines và Trung Quốc sau khi Tòa Trọng tài phán quyết, bởi bài báo này đã được viết cách đây 19 năm.

Đọc tiếp...

Biển Đông vẫn "làm nóng" Đối thoại Shangri-La 2018

Biển Đông vẫn

Hội nghị thượng đỉnh rất được mong chờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã không làm lu mờ Đối thoại Shangri-La. Tranh chấp Biển Đông đã trở thành vấn đề nóng và được đề cập đến trong nhiều phát biểu của các Bộ trưởng và tại các phiên thảo luận.

Đọc tiếp...

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Mặc dù Tổng thống Mỹ đã nhiều lần ám chỉ đến khái niệm không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong các bài phát biểu cuối năm 2017, và khái niệm này có liên quan đến Chiến lược An ninh Quốc gia và Chiến lược Quốc phòng, nhưng “Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở” cũng chỉ được các nước trong khu vực đón nhận với sự dè dặt.

Đọc tiếp...

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Mặc dù Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông sẽ mất nhiều thời gian để hiện thực hóa, song các bên cũng cần phải suy nghĩ nghiêm túc về triển vọng của Bộ Quy tắc về việc Chạm trán Bất ngờ trên biển dành cho các lực lượng hàng không và dưới mặt biển.

Đọc tiếp...

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Do vấn đề Triều Tiên đang phủ sóng các báo xuất bản ngoài châu Á, những diễn biến quan trọng liên quan đến tình hình Biển Đông - nguyên nhân chính gây căng thẳng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trước khi Triều Tiên bắt đầu thử tên lửa tầm xa và vũ khí hạt nhân - đã không được chú ý một cách đầy đủ.

Đọc tiếp...

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Trong bối cảnh mối quan hệ giữa hai nước đang phát triển, Trung Quốc và Philippines mới đây đã củng cố thêm bằng một thỏa thuận chia sẻ tài nguyên tại Biển Đông. Chủ đề này được ông Tập và Tổng thống Duterte thảo luận tại cuộc gặp song phương, bên lề Diễn đàn Bác Ngao.

Đọc tiếp...

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Quan điểm trước đây của Malaysia về vấn đề Biển Đông dưới thời chính quyền của Thủ tướng Najib Razak có thể được tóm gọn tốt nhất bằng cụm từ là cách tiếp cận “chắc ăn” nhằm bảo vệ những lợi ích của Malaysia vừa duy trì mối quan hệ với Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Thách thức vẫn chờ COC

Thách thức vẫn chờ COC

ASEAN cần phải giải quyết các vấn đề cấp bách và phức tạp như định nghĩa về quân sự hóa, liệu COC có cần tính ràng buộc và phạm vi địa lý áp dụng trước khi tiến tới đồng thuận về những nguyên tắc làm giảm tranh chấp biển ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Sự chuyển hướng mạnh mẽ khỏi quan điểm truyền thống vốn thường dựa vào đồng minh hiệp ước là Mỹ của Manila đã khiến dư luận trong nước và khu vực không khỏi choáng váng, nhất là trong bối cảnh tham vọng về chủ nghĩa mở rộng lãnh thổ của Trung Quốc ngày càng lộ rõ.

Đọc tiếp...

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Ngày 17/1, tàu khu trục USS Hopper đã tiến vào vùng biển trong phạm vi 12 hải lý của Bãi cạn Scarborough. Giới chức Trung Quốc hoàn toàn có thể phớt lờ hoạt động của tàu USS Hopper, song phản ứng gay gắt của họ có thể là dấu hiệu cho thấy cường quốc này đã sẵn sàng đối đầu trực diện với Mỹ.

Đọc tiếp...

Trump "bận bịu" với Triều Tiên, Trung Quốc tiến vào Tây Thái Bình Dương

Trump

Gần đây, Trung Quốc đã tăng tốc các hoạt động không quân và hải quân ở những khu vực nhạy cảm gần Nhật Bản và Đài Loan. Đây là một phần trong công cuộc viễn chinh của nước này nhằm mở rộng sự hiện diện quân sự ra Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Ngày 10/1, Úc tuyên bố nước này sẽ không ủng hộ các hành động của bất kỳ quốc gia nào đi ngược lại phán quyết của Tòa trọng tài thường trực (PCA) về vấn đề Biển Đông, trong đó có hoạt động quân sự hóa, đồng thời khuyến khích cả Trung Quốc lẫn Philippines thực thi quyết định này.

Đọc tiếp...

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Biển Đông cách Canberra hơn 6.000 km song những hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp này đang khiến giới chức ngoại giao và quốc phòng Úc không khỏi lo ngại ở hai khía cạnh “tự do hàng hải” và “trật tự quốc tế dựa trên luật pháp”.

Đọc tiếp...

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Nhiều bức ảnh chụp từ vệ tinh gần đây cho thấy Trung Quốc đang âm thầm tiếp tục các hoạt động xây dựng và cải tạo trên Biển Đông, và nhiều khả năng sẽ sớm có những biện pháp khẳng định chủ quyền mạnh mẽ hơn.

Đọc tiếp...

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Theo một bản đồ Trung Quốc gửi lên Ủy ban Ranh giới thềm lục địa năm 2009, “đường 9 đoạn” có “độ dày” tới 20km. Trung Quốc đã biểu thị một đường ranh giới đủ rõ ràng để các nước khác phải chú ý nhưng cũng đủ mập mờ để đàm phán về quyền kiểm soát thực sự.

 

Đọc tiếp...

Chính quyền Trump "tăng tốc" chiến dịch tự do hàng hải ở Biển Đông

Chính quyền Trump

Đầu tuần này, Mỹ đã tiến hành chiến dịch FONOP thứ 4 trên Biển Đông trong năm nay, sau khi tái khởi động chiến dịch này vào tháng 5/2017 sau 7 tháng tạm ngừng. Theo hãng tin Reuters, tàu USS Chafee - tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke - đã thách thức yêu sách biển quá mức của Trung Quốc ở quần đảo Hoàng Sa trên Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Tình hình Biển Đông dường như lại nóng lên sau khi Trung Quốc chỉ trích Indonesia về quyết định đổi tên khu vực đảo Natuna giàu khí đốt tự nhiên của nước này. Điều gì ẩn sau một cái tên như vậy? Có vẻ như nó mang khá nhiều ý nghĩa, đặc biệt đối với những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, khu vực Bắc Kinh ngày càng có xu hướng coi là sân sau.

Đọc tiếp...

Kế sách “hai mặt” trong quan hệ Trung Quốc-Philippines

Kế sách “hai mặt” trong quan hệ Trung Quốc-Philippines

Vài ngày sau khi Philippines và Trung Quốc báo hiệu đã đạt được một “tạm ước” mới ở Biển Đông, quan hệ hai nước một lần nữa lại căng thẳng vì các động thái quân sự ở vùng biển chiến lược.

Đọc tiếp...

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore không phải bên tranh chấp ở Biển Đông, nhưng  là nước có hải cảng lớn nhất Đông Nam Á. Nước này từng nhiều lần khẳng định nền kinh tế mở của họ phụ thuộc vào tự do hàng hải trong khu vực.

Đọc tiếp...

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

Ngày 24/5 vừa qua, tàu khu trục lớp Arleight Burke của Hải quân Mỹ, chiếc USS Dewey, đã di chuyển vào khu vực 12 hải lý xung quanh 1 đảo nhân tạo mà Trung Quốc dựng lên ở Biển Đông. Đặc biệt, tàu khu trục này đã di chuyển đến gần Đá Vành khăn, một thực thể mà Trung Quốc đã xây dựng thành đảo nhân tạo.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Tờ “The Economist” cho rằng COC sẽ chỉ giúp Trung Quốc củng cố nắm giữ những gì họ đã có được, hạn chế tối đa việc bị can thiệp từ các nước ngoài khu vực và thể hiện họ đang ứng xử tốt trong khu vực.

Đọc tiếp...

Cần hơn một COC để ngăn chặn xung đột ở Biển Đông

Cần hơn một COC để ngăn chặn xung đột ở Biển Đông

Những cơ chế chính thức, như COC, là rất cần thiết để giảm thiểu khả năng xảy ra xung đột trong tương lai. Thêm vào đó,Trung Quốc và ASEAN cần phải phối hợp để mở rộng CUES năm 2014. Đọc tiếp...

Kế hoạch của Nga ở Biển Đông

Kế hoạch của Nga ở Biển Đông

Nga đang âm thầm tiến hành ở châu Á-Thái Bình Dương, cũng như các thỏa thuận mua bán vũ khí và năng lượng trị giá hàng tỷ USD với các bên tranh chấp khu vực. Điều này cho thấy Nga có các mục tiêu chiến lược, lợi ích và cả những hành động trực tiếp liên quan tới diễn biến tranh chấp ở vùng biển này.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10286 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin