26 - 8 - 2019 | 0:40
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ Trung Quốc đang đánh mất hình ảnh ngoại giao?

Trung Quốc đang đánh mất hình ảnh ngoại giao?

Email In PDF.

Lối hành xử thô bạo trong vấn đề chủ quyền biển đang dẫn dắt Trung Quốc đi hết sai lầm này đến sai lầm khác. Sai lầm lớn nhất là can dự “trắng trợn” thông qua nước chủ nhà Campuchia tại AMM tháng 7 vừa rồi. Một chiến thắng quá đắt của Trung Quốc, kẻ hưởng lợi lớn ở đây không ai khác là Mỹ.

 

Năm 2016, phần của TQ trong nền kinh tế thế giới sẽ lớn hơn Mỹ tính theo sức mua (PPP). Đó sẽ là một tiến bộ rung chuyển. Năm 1980 khi Mỹ chiếm 25% GDP thế giới, TQ mới chỉ 2.2%. Vậy mà, sau 30 năm lớn mạnh trong vị trí địa chính trị của mình, người TQ đã dường như sắp đánh mất nó đúng khi cần điều đó nhất.

Các nhà lãnh đạo TQ sẽ thật ngây thơ và ngu ngốc nếu chỉ trông vào sự lớn mạnh lặng lẽ và thái bình của đất nước mình để trỗi dậy trên thế giới. Một lúc nào đó, Mỹ sẽ tỉnh dậy từ giấc ngủ địa chính trị của mình; đã có những dấu hiệu cho thấy Mỹ đã mở một mắt để nhìn.

Tuy nhiên TQ đã bắt đầu phạm sai lầm nghiêm trọng. Sau khi Nhật chấp nhận sức ép của TQ và thả tàu TQ bị bắt giữ tháng 9/2010, TQ đã đi quá xa và đòi Nhật xin lỗi, làm cho phía Nhật ngơ ngác.

Cũng tương tự, sau khi Bắc TT nã pháo giết những thường dân vô tội Nam TT tháng 11/2010, TQ vẫn giữ im lặng. Cẩn trọng đối ứng lại, Nam TT cử đại sứ dự Lễ trao giải Nobel cho nhà hoạt động TQ về nhân quyền bị tù đày Lưu Hiểu Ba tháng 12/2010.

TQ cũng làm nhiều người Ấn Độ tức giận qua việc độc đoán không cấp visa cho những quan chức cao cấp. TTg Ôn Gia Bảo, sau đó đã giữ yên sóng gió qua những cuộc gặp với TTg Manmohan Singh, song những khiêu khích không cần thiết vẫn để lại dư âm mất lòng tin ở Ấn Độ.

Tất cả những khuyết điểm đó không là gì so với những gì TQ đã làm với ASEAN tháng 7 vừa rồi. Lần đầu trong 45 năm, AMM của ASEAN không thống nhất được tuyên bố chung, bề ngoài là vì chủ tịch ASEAN lúc đó, CPC, không muốn tuyên bố chung nói đến tranh chấp song phương ở Biển Đông. Cả thế giới, trong đó có các nước ASEAN, hiểu quan điểm của CPC là kết quả sức ép quá lớn từ TQ.

Chiến thắng của TQ phải trả giá đắt. TQ thắng trận chiến Tuyên bố chung, nhưng TQ có thể đã đánh mất 20 năm vất vả tích lũy thiện chí, kết quả của nỗ lực đó cụ thể như là Hiệp định tự do thương mại TQ-ASEAN ký tháng 11/2002.

Quan trọng hơn, những nhà lãnh đạo trước đó của TQ đã tính toán rằng một ASEAN thống nhất và mạnh mẽ là một vùng đệm có giá trị ngăn chiến lược bao vây của Mỹ. Bây giờ, với việc chia rẽ ASEAN, TQ đã cung cấp cho Mỹ cơ hội địa chính trị tốt nhất có thể có trong khu vực. Nếu Đặng Tiểu Bình còn sống, ông sẽ vô cùng lo lắng.

Có thể không công bằng khi cáo buộc nhà lãnh đạo TQ về tranh cãi trong ASEAN vừa rồi. Cũng nhiều khả năng những quan chức cấp dưới quá ganh tị đã thúc ép quan điểm cứng rắn về Biển Đông, nơi mà không nhà lãnh đạo TQ nào, nếu được chọn lựa, lại chọn phương thức làm tan vỡ Tuyên bố chung AMM. Song điều đã xảy ra bộc lộ sự yếu kém trong quyết sách của TQ.

Đường “9 đoạn” TQ đã vẽ trên Biển Đông có thể chẳng minh chứng được gì ngoài một cái cối xay đá quàng quanh cổ TQ. Không khôn ngoan gì lại kèm bản đồ đó vào một công hàm đáp lại một kiến nghị chung do Việt Nam và Malaysia trình lên UB của LHQ về Ranh giới Thềm lục địa tháng 5/2009. Đó là lần đầu tiên TQ đã gộp bản đồ đó vào một thông đạt chính thức lên LHQ và đã gây ra lo lắng ghê gớm trong một số thành viên ASEAN.

Mỹ đã không để mất cơ hội mà việc gộp bản đồ đó mang lại, đó là tại sao Mỹ, theo một cách rất bất thường, đã cố gắng thông qua Luật về Công ước Biển. Việc công khai đường “9 vạch” tại LHQ, TQ đã bước vào tình thế “được ăn cả, ngã về không”.

Trên thực tế, như nhà sử học lỗi lạc Wang Gungwu, giáo sư sử học Viễn Đông, đã chỉ ra, những tấm bản đồ đầu tiên yêu sách chủ quyền ở Biển Đông là người Nhật Bản và được TQ Quốc Dân (Đài Loan) thừa kế. Đối với trong nước, đường “9 vạch” cũng có thể gây phiền toái cho chính phủ vì phải trình cho các nhà phê bình một bằng chứng hữu dụng. Bất kỳ dụng ý thỏa hiệp nào sẽ đẩy các quan chức vào tình thế chính trị khó xử. Nói cách khác, một vài mô đá ở Biển Đông đã đẩy TQ vào tình thế giữa đá và một nơi cứng không khác gì đá.

Không còn nghi ngờ gì nữa, TQ sẽ phải tìm đường thỏa hiệp về đường “9 vạch”. Nói riêng, TQ đã bắt đầu làm như vậy. Cho dù đường đó bao phủ vùng nước Đông Bắc các đảo Natuna thuộc về Indonesia, TQ đã cho Indonesia đảm bảo vô điều kiện rằng TQ không yêu sách các đảo Natuna hay vùng đặc quyền kinh tế các đảo này.

Những đảm bảo riêng tư đó đã bình ổn quan hệ với Indonesia. Vậy tại sao không làm như vậy với các quốc gia ASEAN khác ?

Di sản của Đặng và tiền nhiệm Mao Trạch Đông rất khác nhau. Nhưng hai lãnh đạo quan trọng nhất này của Nước Cộng hòa Nhân dân đều thống nhất ở một lĩnh vực: cả hai đều cúi chịu tất cả để đạt được nhượng bộ về lãnh thổ nhằm giải quyết xung đột biên giới. Điều đó lý giải tại sao TQ rất rộng rãi với Nga, thí dụ, trong các giải pháp biên giới.

Mao và Đặng có thể làm được vì cả hai có sức mạnh lãnh đạo TQ. Thách thức đối với thế giới ngày nay là TQ đã trở thành đa cực về chính trị: không có lãnh đạo nào đủ mạnh để quyết định các nhượng bộ đơn phương và khôn ngoan.

Sẽ không có gì xảy ra ở TQ cho đến khi chuyển giao lãnh đạo hoàn thành vào tháng 11. Chính quyền mới của Tập Cận Bình và Lý Khắc Cường sẽ cần một thời gian để ổn định. Nhưng Mỹ đang thức dậy. Phần còn lại của thế giới năm 2016 cũng sẽ như vậy.

Câu hỏi lớn lúc đó sẽ là: Liệu, về mặt địa chính trị, TQ có hùng mạnh vào loại Số 1 như khi TQ đã ở vị trí Số 2 hay không ?

Kishore Mabubani, Hiệu trưởng Trường Chính sách Công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore .

 

Theo Project Syndicate 

Mỹ Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Những "giới hạn đỏ" ở Biển Đông

 Những

Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại vẫn rất căng thẳng, quân đội Mỹ và Trung Quốc gần đây liên tục có các hành động "ăn miếng trả miếng" tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Theo một nghiên cứu mới đăng trên ISEAS, các doanh nghiệp (SOE) của Bắc Kinh đang đóng vai trò ngày một lớn trong hoạt động xây dựng trên Biển Đông và tìm cách củng cố vị thế vững chắc trong những năm sắp tới. Nghiên cứu trên đã cho thấy Bắc Kinh đang khuyến khích các doanh nghiệp này hoạt động tại đây.

Đọc tiếp...

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Đối thoại Shangri La thường niên lần thứ 17 ở Singapore năm nay đã không gây thất vọng với số lượng Bộ trưởng Quốc phòng và các quan chức cấp cao tham dự đạt mức kỷ lục. Trong đó, nội dung địa chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nổi lên là chủ đề trọng tâm của hội nghị này.

Đọc tiếp...

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Chuyên gia Batongbacal cho rằng bài báo năm 1999 mà Ngoại trưởng Cayetano đề cập không hề phản ánh tình hình ở Philippines và Trung Quốc sau khi Tòa Trọng tài phán quyết, bởi bài báo này đã được viết cách đây 19 năm.

Đọc tiếp...

Biển Đông vẫn "làm nóng" Đối thoại Shangri-La 2018

Biển Đông vẫn

Hội nghị thượng đỉnh rất được mong chờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã không làm lu mờ Đối thoại Shangri-La. Tranh chấp Biển Đông đã trở thành vấn đề nóng và được đề cập đến trong nhiều phát biểu của các Bộ trưởng và tại các phiên thảo luận.

Đọc tiếp...

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Mặc dù Tổng thống Mỹ đã nhiều lần ám chỉ đến khái niệm không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong các bài phát biểu cuối năm 2017, và khái niệm này có liên quan đến Chiến lược An ninh Quốc gia và Chiến lược Quốc phòng, nhưng “Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở” cũng chỉ được các nước trong khu vực đón nhận với sự dè dặt.

Đọc tiếp...

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Mặc dù Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông sẽ mất nhiều thời gian để hiện thực hóa, song các bên cũng cần phải suy nghĩ nghiêm túc về triển vọng của Bộ Quy tắc về việc Chạm trán Bất ngờ trên biển dành cho các lực lượng hàng không và dưới mặt biển.

Đọc tiếp...

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Do vấn đề Triều Tiên đang phủ sóng các báo xuất bản ngoài châu Á, những diễn biến quan trọng liên quan đến tình hình Biển Đông - nguyên nhân chính gây căng thẳng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trước khi Triều Tiên bắt đầu thử tên lửa tầm xa và vũ khí hạt nhân - đã không được chú ý một cách đầy đủ.

Đọc tiếp...

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Trong bối cảnh mối quan hệ giữa hai nước đang phát triển, Trung Quốc và Philippines mới đây đã củng cố thêm bằng một thỏa thuận chia sẻ tài nguyên tại Biển Đông. Chủ đề này được ông Tập và Tổng thống Duterte thảo luận tại cuộc gặp song phương, bên lề Diễn đàn Bác Ngao.

Đọc tiếp...

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Quan điểm trước đây của Malaysia về vấn đề Biển Đông dưới thời chính quyền của Thủ tướng Najib Razak có thể được tóm gọn tốt nhất bằng cụm từ là cách tiếp cận “chắc ăn” nhằm bảo vệ những lợi ích của Malaysia vừa duy trì mối quan hệ với Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Thách thức vẫn chờ COC

Thách thức vẫn chờ COC

ASEAN cần phải giải quyết các vấn đề cấp bách và phức tạp như định nghĩa về quân sự hóa, liệu COC có cần tính ràng buộc và phạm vi địa lý áp dụng trước khi tiến tới đồng thuận về những nguyên tắc làm giảm tranh chấp biển ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Sự chuyển hướng mạnh mẽ khỏi quan điểm truyền thống vốn thường dựa vào đồng minh hiệp ước là Mỹ của Manila đã khiến dư luận trong nước và khu vực không khỏi choáng váng, nhất là trong bối cảnh tham vọng về chủ nghĩa mở rộng lãnh thổ của Trung Quốc ngày càng lộ rõ.

Đọc tiếp...

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Ngày 17/1, tàu khu trục USS Hopper đã tiến vào vùng biển trong phạm vi 12 hải lý của Bãi cạn Scarborough. Giới chức Trung Quốc hoàn toàn có thể phớt lờ hoạt động của tàu USS Hopper, song phản ứng gay gắt của họ có thể là dấu hiệu cho thấy cường quốc này đã sẵn sàng đối đầu trực diện với Mỹ.

Đọc tiếp...

Trump "bận bịu" với Triều Tiên, Trung Quốc tiến vào Tây Thái Bình Dương

Trump

Gần đây, Trung Quốc đã tăng tốc các hoạt động không quân và hải quân ở những khu vực nhạy cảm gần Nhật Bản và Đài Loan. Đây là một phần trong công cuộc viễn chinh của nước này nhằm mở rộng sự hiện diện quân sự ra Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Ngày 10/1, Úc tuyên bố nước này sẽ không ủng hộ các hành động của bất kỳ quốc gia nào đi ngược lại phán quyết của Tòa trọng tài thường trực (PCA) về vấn đề Biển Đông, trong đó có hoạt động quân sự hóa, đồng thời khuyến khích cả Trung Quốc lẫn Philippines thực thi quyết định này.

Đọc tiếp...

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Biển Đông cách Canberra hơn 6.000 km song những hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp này đang khiến giới chức ngoại giao và quốc phòng Úc không khỏi lo ngại ở hai khía cạnh “tự do hàng hải” và “trật tự quốc tế dựa trên luật pháp”.

Đọc tiếp...

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Nhiều bức ảnh chụp từ vệ tinh gần đây cho thấy Trung Quốc đang âm thầm tiếp tục các hoạt động xây dựng và cải tạo trên Biển Đông, và nhiều khả năng sẽ sớm có những biện pháp khẳng định chủ quyền mạnh mẽ hơn.

Đọc tiếp...

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Theo một bản đồ Trung Quốc gửi lên Ủy ban Ranh giới thềm lục địa năm 2009, “đường 9 đoạn” có “độ dày” tới 20km. Trung Quốc đã biểu thị một đường ranh giới đủ rõ ràng để các nước khác phải chú ý nhưng cũng đủ mập mờ để đàm phán về quyền kiểm soát thực sự.

 

Đọc tiếp...

Chính quyền Trump "tăng tốc" chiến dịch tự do hàng hải ở Biển Đông

Chính quyền Trump

Đầu tuần này, Mỹ đã tiến hành chiến dịch FONOP thứ 4 trên Biển Đông trong năm nay, sau khi tái khởi động chiến dịch này vào tháng 5/2017 sau 7 tháng tạm ngừng. Theo hãng tin Reuters, tàu USS Chafee - tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke - đã thách thức yêu sách biển quá mức của Trung Quốc ở quần đảo Hoàng Sa trên Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Tình hình Biển Đông dường như lại nóng lên sau khi Trung Quốc chỉ trích Indonesia về quyết định đổi tên khu vực đảo Natuna giàu khí đốt tự nhiên của nước này. Điều gì ẩn sau một cái tên như vậy? Có vẻ như nó mang khá nhiều ý nghĩa, đặc biệt đối với những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, khu vực Bắc Kinh ngày càng có xu hướng coi là sân sau.

Đọc tiếp...

Kế sách “hai mặt” trong quan hệ Trung Quốc-Philippines

Kế sách “hai mặt” trong quan hệ Trung Quốc-Philippines

Vài ngày sau khi Philippines và Trung Quốc báo hiệu đã đạt được một “tạm ước” mới ở Biển Đông, quan hệ hai nước một lần nữa lại căng thẳng vì các động thái quân sự ở vùng biển chiến lược.

Đọc tiếp...

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore không phải bên tranh chấp ở Biển Đông, nhưng  là nước có hải cảng lớn nhất Đông Nam Á. Nước này từng nhiều lần khẳng định nền kinh tế mở của họ phụ thuộc vào tự do hàng hải trong khu vực.

Đọc tiếp...

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

Ngày 24/5 vừa qua, tàu khu trục lớp Arleight Burke của Hải quân Mỹ, chiếc USS Dewey, đã di chuyển vào khu vực 12 hải lý xung quanh 1 đảo nhân tạo mà Trung Quốc dựng lên ở Biển Đông. Đặc biệt, tàu khu trục này đã di chuyển đến gần Đá Vành khăn, một thực thể mà Trung Quốc đã xây dựng thành đảo nhân tạo.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Tờ “The Economist” cho rằng COC sẽ chỉ giúp Trung Quốc củng cố nắm giữ những gì họ đã có được, hạn chế tối đa việc bị can thiệp từ các nước ngoài khu vực và thể hiện họ đang ứng xử tốt trong khu vực.

Đọc tiếp...

Cần hơn một COC để ngăn chặn xung đột ở Biển Đông

Cần hơn một COC để ngăn chặn xung đột ở Biển Đông

Những cơ chế chính thức, như COC, là rất cần thiết để giảm thiểu khả năng xảy ra xung đột trong tương lai. Thêm vào đó,Trung Quốc và ASEAN cần phải phối hợp để mở rộng CUES năm 2014. Đọc tiếp...

Kế hoạch của Nga ở Biển Đông

Kế hoạch của Nga ở Biển Đông

Nga đang âm thầm tiến hành ở châu Á-Thái Bình Dương, cũng như các thỏa thuận mua bán vũ khí và năng lượng trị giá hàng tỷ USD với các bên tranh chấp khu vực. Điều này cho thấy Nga có các mục tiêu chiến lược, lợi ích và cả những hành động trực tiếp liên quan tới diễn biến tranh chấp ở vùng biển này.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Một thảm họa môi trường tiềm tàng?

Biển Đông: Một thảm họa môi trường tiềm tàng?

Hầu hết sự tập trung chú ý về Biển Đông đều xoay quanh các hành động quân sự của Trung Quốc. Tuy nhiên, thảm họa tự nhiên đang âm thầm diễn ra trong khu vực cũng là một vấn đề gây quan ngại nghiêm trọng. Đọc tiếp...

Trung Quốc cần tham gia duy trì hòa bình ở Biển Đông

Trung Quốc cần tham gia duy trì hòa bình ở Biển Đông

Sẽ là ảo tưởng nếu cho rằng Trung Quốc cuối cùng sẽ tuân thủ luật pháp quốc tế nếu các quốc gia khác liên tục gây sức ép đối với nước này. Giải quyết tranh chấp Biển Đông là một quá trình dài nhưng chỉ có sự ổn định mới có thể mở đường cho việc này.

Đọc tiếp...

Ngoại trưởng Rex Tillerson "trở lại" Biển Đông

Ngoại trưởng Rex Tillerson

Trung Quốc không phải quá xa lạ với Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson khi là cựu Giám đốc điều hành tập đoàn ExxonMobil. Ông Tillerson có thể sẽ không dễ dàng từ bỏ các mục tiêu, thậm chí còn coi vấn đề Biển Đông là cơ hội để thành công, trong khi những người khác đã thất bại.

Đọc tiếp...

Vai trò của Indonesia trong giải quyết tranh chấp ở Biển Đông

Vai trò của Indonesia trong giải quyết tranh chấp ở Biển Đông

Về lâu dài, chỉ có phương thức ngoại giao nguyên tắc và bền bỉ của Indonesia mới có thể thúc đẩy những thay đổi lối hành xử của Trung Quốc. Đây cũng là cách để đảm bảo tính toàn vẹn lãnh thổ và ổn định khu vực của Indonesia.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5250 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin