23 - 9 - 2019 | 13:48
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ Vai trò của ASEAN trong việc giải quyết tranh chấp Biển Đông

Vai trò của ASEAN trong việc giải quyết tranh chấp Biển Đông

Email In PDF.

ASEAN và Trung Quốc cần sớm khởi động đàm phán COC, song không nên kỳ vọng sẽ hoàn thành vào tháng 11/2012. ASEAN cần chỉ định Inđônêxia và Xinhgapo – hai nước không có tranh chấp trên Biển Đông -đứng ra làm đầu mối giúp điều phối tiến trình đàm phán COC với Trung Quốc.

Thất bại lần đầu tiên trong lịch sử của ASEAN khi không ra được Thông cáo chung tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao lần thứ 45 (AMM-45) ở Phnôm Pênh vừa qua hẳn là một lời nhắc nhở về những thách thức đang đặt ra đối với ASEAN về việc duy trì và củng cố sự thống nhất của khối. 

 

Sự thất bại, do những bất đồng về vấn đề Biển Đông gây ra, đã tự nó dấy lên câu hỏi về tương lai của trung tâm ngoại giao ASEAN và khả năng ASEAN quản lý hầu hết các vấn đề quan trọng ở sân sau của mình. 

Tuy nhiên, trong vòng một tuần, thất bại hoặc trục trặc ngoại giao này - tùy thuộc vào cách người ta nhìn nhận nó – đã được sửa chữa với một chừng mực nào đó.

Inđônêxia, một thành viên sáng lập của ASEAN và cũng là nước duy nhất tuyên bố ASEAN là nền tảng của chính sách đối ngoại của mình, cảm thấy có nghĩa vụ khôi phục sự đoàn kết và gắn bó của ASEAN. 

Bộ trưởng Ngoại giao Marty Natalegawa lập tức bắt tay vào những gì mà ông ấy gọi là "một nỗ lực 36 giờ, ngoại giao con thoi, thăm và làm việc qua điện thoại" nhằm tạo dựng một lập trường chung của ASEAN về vấn đề Biển Đông. 

Nỗ lực ngoại giao đó đã được đền đáp, với việc tất cả các thành viên ASEAN đã ủng hộ và thông qua đề xuất của Bộ trưởng Ngoại giao Marty Natalegawa về nguyên tắc 6 điểm có tiêu đề “Lập trường chung của ASEAN về vấn đề Biển Đông". 

Mặc dù nguyên tắc 6 điểm chủ yếu nhắc lại lập trường lâu dài của ASEAN về vấn đề này, song thỏa thuận nói trên đã đưa ASEAN trở lại con đường của sự đồng thuận. 

Trong khi ảnh hưởng của sự trục trặc ngoại giao tại Hội nghị AMM-45 vẫn có thể được cảm nhận trong những tháng tới, ASEAN giờ đây có lý do mạnh mẽ để tiến lên phía trước. 

ASEAN cần chứng minh rằng nguyên tắc 6 điểm về vấn đề Biển Đông không chỉ là vẻ ngoại giao bề ngoài hay là một màn sương khói để che đậy sự thất bại trước đó của ASEAN. 

ASEAN cần và có thể tận dụng các mục tiêu quan trọng nhất của hoạt động ngoại giao con thoi vừa qua của Bộ trưởng Ngoại giao Marty Natalegawa, cụ thể là sự cần thiết về quản lý các xung đột tiềm tàng tại Biển Đông.

Thật vậy, một trong nguyên tắc 6 điểm đó là kêu gọi ASEAN “sớm đạt được COC”. Có hai nội dung quan trọng liên quan đến nguyên tắc này: 

Thứ nhất, ASEAN đã nhất trí về các thành tố cơ bản của COC để làm cơ sở thảo luận và đàm phán tiếp theo với Trung Quốc. 

Thứ hai, bản thân Trung Quốc, tiếp sau sáng kiến của ông Marty, đã nhắc lại rằng Bắc Kinh "sẵn sàng tham vấn với ASEAN về việc hoàn thành một Bộ qui tắc ứng xử ở Biển Đông". 
Để tiến lên phía trước, ASEAN và Trung Quốc cần bắt đầu quá trình đàm phán sớm hơn. Ngoài hàng loạt những căng thẳng trong vài tháng qua, hiện đã có dấu hiệu cho thấy qui mô quân sự của vấn đề, nếu không được xử lý đúng cách, sẽ làm phức tạp tình hình trên biển trong khu vực.

Chẳng hạn, trong một phản ứng trước những động thái tuyên bố chủ quyền khác, Trung Quốc thông báo sẽ thiết lập một trạm đồn trú quân sự tại quần đảo Hoàng Sa. 

Vì vậy, một khởi đầu sớm cho cuộc thảo luận về COC giữa ASEAN và Trung Quốc sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên. Đối với ASEAN, tham gia một cuộc thảo luận chính thức với Trung Quốc sẽ khôi phục hy vọng và niềm tin của cộng đồng quốc tế về ASEAN đối với khả năng làm việc chặt chẽ với người láng giềng khổng lồ của khối trong việc quản lý tranh chấp trên Biển Đông. 

Sự khởi động sớm cũng sẽ khôi phục sự tín nhiệm của chính ASEAN với tư cách là người quản lý trật tự khu vực, và chứng minh rằng vai trò ngoại giao trung tâm của ASEAN vẫn là một yếu tố quan trọng của các mối quan hệ khu vực. 

Đối với Trung Quốc, bước vào một cuộc thảo luận chính thức về COC với các nước ASEAN sẽ giúp xua tan những gì nghi ngờ về ý định của Bắc Kinh không chỉ đối với ASEAN, mà còn tại khu vực Biển Đông và cả khu vực châu Á-Thái Bình Dương. 

Tuy nhiên, sẽ là không thực tế để kỳ vọng rằng COC sẽ được hoàn tất vào tháng Mười Một năm nay. Thực tế, ASEAN và Trung Quốc không cần phải vội vàng cho việc chính thức ký kết một thỏa thuận như vậy. 

Như Inđônêxia đề nghị, COC cần có một tiện ích thiết thực, chứ không đơn thuần chỉ là một tuyên bố chung về các nguyên tắc. 

COC nên có chức năng như là một cơ chế chi tiết cho ngăn ngừa xung đột và quản lý khủng hoảng. Trong ngắn hạn, như lời của Bộ trưởng Ngoại giao Marty Natalegawa, COC nên hoạt động như là một "biển báo giao thông" quy định hành vi của các bên trên biển. Để có một tài liệu với tiện ích thiết thực như vậy, ASEAN và Trung Quốc nên dành ra ít nhất một năm để xây dựng dự thảo.

Để đảm bảo tính liên tục và tập trung, ASEAN có thể sẽ cần phải thiết lập các "đầu mối" giữa các bên nhằm phối hợp tiến trình. Ví dụ, ASEAN có thể chỉ định Inđônêxia và Xinhgapo đứng ra thực hiện nhiệm vụ đó. Thực tế hai nước không phải là bên tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông sẽ mang lại một mức độ "trung lập" cho quá trình này./.

Bài viết của Rizal Sukma, Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) (Inđônêxia) đăng trên The Jakarta Post 

Thùy Anh (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Viễn cảnh "ác mộng" trên Biển Đông từ quan điểm của Nhật Bản

Viễn cảnh

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe lo ngại rằng Biển Đông có thể trở thành một "ao nhà của Bắc Kinh",... một vùng biển đủ sâu để Hải quân của Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có thể triển khai các tàu ngầm tấn công hạt nhân, có khả năng phóng các tên lửa mang đầu đạn hạt nhân.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ tiếp tục thâu tóm các thực thể ở Biển Đông và sẽ sử dụng các căn cứ này để phô trương sức mạnh và thực hiện hành vi đe dọa. Liệu Trung Quốc có thực sự bảo vệ các thực thể cũng như có kế hoạch gì sắp tới?

Đọc tiếp...

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Theo giới phân tích, các nước lớn ở châu Âu đang tìm cách tăng cường sự hiện diện của họ ở châu Á-Thái Bình Dương bằng các chiến dịch tự do hàng hải trong bối cảnh lo ngại căng thẳng gia tăng ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Với thoả thuận khai thác dầu và khí chung, Trung Quốc được chia lợi nhuận và có chỗ đứng ở Bãi Cỏ Rong trong khi công nhận chủ quyền của Philippines.

Đọc tiếp...

Những "giới hạn đỏ" ở Biển Đông

 Những

Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại vẫn rất căng thẳng, quân đội Mỹ và Trung Quốc gần đây liên tục có các hành động "ăn miếng trả miếng" tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Chuyến công du Bắc Kinh lần thứ 5 của ông Duterte ít nhất lẽ ra phải là thời điểm thể hiện sự dũng cảm của Philippines - và tạo ra một sự thay đổi đối với trục chính sách đối ngoại hướng tới Trung Quốc của ông, khi tất cả những năm tháng cúi đầu phục tùng trước đây lẽ ra phải giúp Philippines có được một vị thế tốt hơn trên bàn đàm phán.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trong khi Trung Quốc và Nhật Bản tranh cãi về phân định biển, các tàu nghiên cứu Trung Quốc hoạt động trên thực địa để củng cố yêu sách của Bắc Kinh ở Biển Hoa Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Việc Mỹ và các quốc gia thành viên ASEAN lần đầu tiên tập trận hàng hải chung có hàm ý và tác động như thế nào trong bối cảnh căng thẳng trên biển ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương gia tăng hiện nay?

Đọc tiếp...

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Theo một nghiên cứu mới đăng trên ISEAS, các doanh nghiệp (SOE) của Bắc Kinh đang đóng vai trò ngày một lớn trong hoạt động xây dựng trên Biển Đông và tìm cách củng cố vị thế vững chắc trong những năm sắp tới. Nghiên cứu trên đã cho thấy Bắc Kinh đang khuyến khích các doanh nghiệp này hoạt động tại đây.

Đọc tiếp...

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Đối thoại Shangri La thường niên lần thứ 17 ở Singapore năm nay đã không gây thất vọng với số lượng Bộ trưởng Quốc phòng và các quan chức cấp cao tham dự đạt mức kỷ lục. Trong đó, nội dung địa chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nổi lên là chủ đề trọng tâm của hội nghị này.

Đọc tiếp...

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Chuyên gia Batongbacal cho rằng bài báo năm 1999 mà Ngoại trưởng Cayetano đề cập không hề phản ánh tình hình ở Philippines và Trung Quốc sau khi Tòa Trọng tài phán quyết, bởi bài báo này đã được viết cách đây 19 năm.

Đọc tiếp...

Biển Đông vẫn "làm nóng" Đối thoại Shangri-La 2018

Biển Đông vẫn

Hội nghị thượng đỉnh rất được mong chờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã không làm lu mờ Đối thoại Shangri-La. Tranh chấp Biển Đông đã trở thành vấn đề nóng và được đề cập đến trong nhiều phát biểu của các Bộ trưởng và tại các phiên thảo luận.

Đọc tiếp...

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Mặc dù Tổng thống Mỹ đã nhiều lần ám chỉ đến khái niệm không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong các bài phát biểu cuối năm 2017, và khái niệm này có liên quan đến Chiến lược An ninh Quốc gia và Chiến lược Quốc phòng, nhưng “Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở” cũng chỉ được các nước trong khu vực đón nhận với sự dè dặt.

Đọc tiếp...

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Mặc dù Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông sẽ mất nhiều thời gian để hiện thực hóa, song các bên cũng cần phải suy nghĩ nghiêm túc về triển vọng của Bộ Quy tắc về việc Chạm trán Bất ngờ trên biển dành cho các lực lượng hàng không và dưới mặt biển.

Đọc tiếp...

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Do vấn đề Triều Tiên đang phủ sóng các báo xuất bản ngoài châu Á, những diễn biến quan trọng liên quan đến tình hình Biển Đông - nguyên nhân chính gây căng thẳng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trước khi Triều Tiên bắt đầu thử tên lửa tầm xa và vũ khí hạt nhân - đã không được chú ý một cách đầy đủ.

Đọc tiếp...

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Trong bối cảnh mối quan hệ giữa hai nước đang phát triển, Trung Quốc và Philippines mới đây đã củng cố thêm bằng một thỏa thuận chia sẻ tài nguyên tại Biển Đông. Chủ đề này được ông Tập và Tổng thống Duterte thảo luận tại cuộc gặp song phương, bên lề Diễn đàn Bác Ngao.

Đọc tiếp...

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Quan điểm trước đây của Malaysia về vấn đề Biển Đông dưới thời chính quyền của Thủ tướng Najib Razak có thể được tóm gọn tốt nhất bằng cụm từ là cách tiếp cận “chắc ăn” nhằm bảo vệ những lợi ích của Malaysia vừa duy trì mối quan hệ với Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Thách thức vẫn chờ COC

Thách thức vẫn chờ COC

ASEAN cần phải giải quyết các vấn đề cấp bách và phức tạp như định nghĩa về quân sự hóa, liệu COC có cần tính ràng buộc và phạm vi địa lý áp dụng trước khi tiến tới đồng thuận về những nguyên tắc làm giảm tranh chấp biển ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Sự chuyển hướng mạnh mẽ khỏi quan điểm truyền thống vốn thường dựa vào đồng minh hiệp ước là Mỹ của Manila đã khiến dư luận trong nước và khu vực không khỏi choáng váng, nhất là trong bối cảnh tham vọng về chủ nghĩa mở rộng lãnh thổ của Trung Quốc ngày càng lộ rõ.

Đọc tiếp...

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Ngày 17/1, tàu khu trục USS Hopper đã tiến vào vùng biển trong phạm vi 12 hải lý của Bãi cạn Scarborough. Giới chức Trung Quốc hoàn toàn có thể phớt lờ hoạt động của tàu USS Hopper, song phản ứng gay gắt của họ có thể là dấu hiệu cho thấy cường quốc này đã sẵn sàng đối đầu trực diện với Mỹ.

Đọc tiếp...

Trump "bận bịu" với Triều Tiên, Trung Quốc tiến vào Tây Thái Bình Dương

Trump

Gần đây, Trung Quốc đã tăng tốc các hoạt động không quân và hải quân ở những khu vực nhạy cảm gần Nhật Bản và Đài Loan. Đây là một phần trong công cuộc viễn chinh của nước này nhằm mở rộng sự hiện diện quân sự ra Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Ngày 10/1, Úc tuyên bố nước này sẽ không ủng hộ các hành động của bất kỳ quốc gia nào đi ngược lại phán quyết của Tòa trọng tài thường trực (PCA) về vấn đề Biển Đông, trong đó có hoạt động quân sự hóa, đồng thời khuyến khích cả Trung Quốc lẫn Philippines thực thi quyết định này.

Đọc tiếp...

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Biển Đông cách Canberra hơn 6.000 km song những hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp này đang khiến giới chức ngoại giao và quốc phòng Úc không khỏi lo ngại ở hai khía cạnh “tự do hàng hải” và “trật tự quốc tế dựa trên luật pháp”.

Đọc tiếp...

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Nhiều bức ảnh chụp từ vệ tinh gần đây cho thấy Trung Quốc đang âm thầm tiếp tục các hoạt động xây dựng và cải tạo trên Biển Đông, và nhiều khả năng sẽ sớm có những biện pháp khẳng định chủ quyền mạnh mẽ hơn.

Đọc tiếp...

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Theo một bản đồ Trung Quốc gửi lên Ủy ban Ranh giới thềm lục địa năm 2009, “đường 9 đoạn” có “độ dày” tới 20km. Trung Quốc đã biểu thị một đường ranh giới đủ rõ ràng để các nước khác phải chú ý nhưng cũng đủ mập mờ để đàm phán về quyền kiểm soát thực sự.

 

Đọc tiếp...

Chính quyền Trump "tăng tốc" chiến dịch tự do hàng hải ở Biển Đông

Chính quyền Trump

Đầu tuần này, Mỹ đã tiến hành chiến dịch FONOP thứ 4 trên Biển Đông trong năm nay, sau khi tái khởi động chiến dịch này vào tháng 5/2017 sau 7 tháng tạm ngừng. Theo hãng tin Reuters, tàu USS Chafee - tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke - đã thách thức yêu sách biển quá mức của Trung Quốc ở quần đảo Hoàng Sa trên Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Tình hình Biển Đông dường như lại nóng lên sau khi Trung Quốc chỉ trích Indonesia về quyết định đổi tên khu vực đảo Natuna giàu khí đốt tự nhiên của nước này. Điều gì ẩn sau một cái tên như vậy? Có vẻ như nó mang khá nhiều ý nghĩa, đặc biệt đối với những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, khu vực Bắc Kinh ngày càng có xu hướng coi là sân sau.

Đọc tiếp...

Kế sách “hai mặt” trong quan hệ Trung Quốc-Philippines

Kế sách “hai mặt” trong quan hệ Trung Quốc-Philippines

Vài ngày sau khi Philippines và Trung Quốc báo hiệu đã đạt được một “tạm ước” mới ở Biển Đông, quan hệ hai nước một lần nữa lại căng thẳng vì các động thái quân sự ở vùng biển chiến lược.

Đọc tiếp...

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore không phải bên tranh chấp ở Biển Đông, nhưng  là nước có hải cảng lớn nhất Đông Nam Á. Nước này từng nhiều lần khẳng định nền kinh tế mở của họ phụ thuộc vào tự do hàng hải trong khu vực.

Đọc tiếp...

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

Ngày 24/5 vừa qua, tàu khu trục lớp Arleight Burke của Hải quân Mỹ, chiếc USS Dewey, đã di chuyển vào khu vực 12 hải lý xung quanh 1 đảo nhân tạo mà Trung Quốc dựng lên ở Biển Đông. Đặc biệt, tàu khu trục này đã di chuyển đến gần Đá Vành khăn, một thực thể mà Trung Quốc đã xây dựng thành đảo nhân tạo.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7891 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin