28 - 9 - 2020 | 16:36
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ Vượt ra ngoài Bản nguyên tắc 6 điểm: ASEAN cần làm gì tiếp?

Vượt ra ngoài Bản nguyên tắc 6 điểm: ASEAN cần làm gì tiếp?

Email In PDF.

Sau sự cố Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN vừa qua tại Campuchia, Ngoại trưởng Inđônêxia đã tiến hành cuộc giải cứu uy tín ASEAN với kết quả đạt được là nguyên tắc 6 điểm. Giá trị của bản nguyên tắc không có gì mới, nhưng ẩn sau đó là một nhu cầu cấp bách về sự đoàn kết trong khối cũng như những bất cập về thể chế bộ máy này.

 

Cuối cùng thì vào ngày 20/7 ASEAN cũng thay thế được sự im lặng và lúng túng của mình bằng một sự đồng thuận 6 điểm. Ngoại trưởng Campuchia Hor Namhong đã thông báo Nguyên tắc 6 điểm tại Phnôm Pênh sau khi Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN trước đó vài ngày không ra được thông cáo chung, điều chưa từng xảy ra trong lịch sử 45 năm tồn tại của ASEAN.

Không có thông cáo chung do sự bất đồng trong ASEAN về việc liệu có nên, nếu có thì cách thức đề cập như thế nào, về những tranh chấp gần đây giữa Trung Quốc và Philíppin ở bãi cạn Scarborough trên Biển Đông. Ngoại trưởng Philíppin Albert del Rosario đổ lỗi cho Ngoại trưởng Hor Namhong về việc không ra được thông cáo chung, còn ông Namhong thì cho rằng lỗi là do ông del Rosario cứ cố chấp trong ngôn từ. Dù vì lý do gì thì sự cố ASEAN không có thông cáo chung sau hội nghị đã phát đi thông điệp: ASEAN thậm chí không thể thống nhất về nguyên nhân bất đồng. 

Sau đó, Ngoại trưởng Inđônêxia Marty Natalegawa đã tiến hành cuộc giải cứu uy tín ASEAN. Trong hai ngày ngoại giao con thoi, ông Natalegawa đã xúc tiến được Nguyên tắc 6 điểm mà Ngoại trưởng Campuchia Hor Namhong đọc hôm 20/7. Nguyên tắc 6 điểm tái khẳng định cam kết của các ngoại trưởng về tôn trọng Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC); tuân thủ các quy định thực thi DOC; sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC); tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS); tất cả các bên tiếp tục kiềm chế và không sử dụng vũ lực; giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS. 

Tuy nhiên, thỏa thuận 6 điểm này bản thân nó không thể giải quyết được sự chia rẽ trong ASEAN trong vấn đề Biển Đông. Cùng với Trung Quốc và Đài Loan, bốn nước Đông Nam Á, gồm Brunây, Malaixia, Philíppin và Việt Nam, đều tuyên bố chủ quyền trên phần lớn hoặc một phần Biển Đông. Trung Quốc thường xuyên gây sức ép để ASEAN không nói gì về vấn đề này. Vì lý do đó, khi Ngoại trưởng Hor Namhong đổ lỗi cho “hai nước” về việc không ra được tuyên bố chung sau hội nghị, tức là ông Hor Namhong đang thay mặt Trung Quốc chia rẽ ASEAN. Không khó để nhận thấy hai nước đó là Philíppin và Việt Nam, cũng không khó để nhận thấy phần lớn các nước ASEAN đều công khai phản đối hành vi tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông. Ông Hor Namhong cũng phàn nàn về Nguyên tắc 6 điểm, cho rằng ông đã nêu tất cả các điểm đó tại hội nghị, nhưng hai nước vẫn phản đối “có thể là do họ có âm mưu chống Campuchia”. Đây là cách hóa giải bất đồng quá tồi tệ. 

Vấn đề nữa là Nguyên tắc 6 điểm không đề cập tới sự đối đầu tại bãi cạn Scarborough. Mặc dù đó là thỏa hiệp cần thiết để ASEAN tìm lại được sự đồng thuận, song việc bỏ sót vấn đề bãi cạn Scarborough có thể tạo tiền lệ nguy hiểm trong suy nghĩ về khả năng tự chủ, rằng ASEAN thậm chí không thể nói bóng gió tới trường hợp sai phạm của Trung Quốc. Quan sát, nghe và nói những lời tốt đẹp có thể câu giờ nhằm đạt được một giải pháp, nhưng cũng có thể trì hoãn vô thời hạn kết quả đó. 

Trong khi đó, không có một phương hướng giải quyết chính thức, những nước ASEAN liên đới trong vấn đề Biển Đông có thể tự hành động. Vào cái ngày ông Hor Namhong đọc những nguyên tắc hòa bình của ASEAN, Trung Quốc thông báo sẽ thành lập khu vực cảnh bị ở Tam Sa để tiến hành các hoạt động quân sự tại quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và Trung Sa. 

Có điều gì đó không ổn trong nguyên tắc: tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS. Luật Biển đề ra các quy định phân biệt giữa vùng lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế, đồng thời xác định quyền tài phán của các nước liên quan. Tuy nhiên, UNCLOS không trả lời câu hỏi chủ quyền - chúng là đường ranh giới và quyền của ai - vì vậy Trung Quốc đã dứt khoát bác bỏ những điều khoản giải quyết tranh chấp được ghi trong Luật Biển. Trong loại tranh chấp lãnh thổ này, sự nhập nhằng là kẻ thù của sự tiến triển, vì vậy việc tham khảo UNCLOS đang được khuyến khích nhằm nhắc nhở các nước liên quan rằng họ cần phải định rõ, về vĩ độ và kinh độ, đường biên giới trên biển của họ nằm ở đâu. Tầm quan trọng của trích dẫn UNCLOS là nó có thể giúp những nước liên quan tới tranh chấp tránh xa chính sách mị dân để hướng tới nghiên cứu bản đồ, tức là hướng tới một sự thấu hiểu nguyên nhân tranh cãi, vấn đề tranh cãi và phương hướng giải quyết, trong đó có việc cùng thăm dò trong những vùng tranh chấp. 

Sứ mệnh của ông Natalegawa để cứu vãn bộ mặt của ASEAN cho thấy khối này cần có chung tiếng nói, một cách xây dựng ngay từ thời điểm này và ổn định theo thời gian. ASEAN chưa khuyến khích được thiện chí đồng thuận, lại có xu hướng tạo đặc quyền cho Chủ tịch luân phiên. Một giải pháp về thể chế là cần thiết, kéo theo việc nâng cấp cơ quan thư ký ASEAN, mở rộng ngân sách và phương thức điều hành. Tuy nhiên, cải cách thể chế không thể thực hiện trong thời điểm này, vì vậy một giải pháp chính trị là biện pháp duy nhất. ASEAN đang rất cần được dẫn dắt một cách thầm lặng và “từ đằng sau” bởi một nước thành viên có trách nhiệm, đáng tin cậy và có khả năng thuyết phục trong các cuộc tranh chấp.

Inđônêxia đã chứng tỏ cho các đồng nghiệp Đông Nam Á và ngoài khu vực thấy rằng ASEAN không thể đồng thuận nếu không được chỉ đạo. Sắp tới sẽ là thời gian khó khăn của ASEAN.

Donald K Emmerson là người điều hành Diễn đàn Đông Á, Đại học Stanford.

Theo East Asia Forum

Trần Quang (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Hội thảo quốc tế “Việt Nam-ASEAN: 25 năm qua và chặng đường phía trước”

Hội thảo quốc tế “Việt Nam-ASEAN: 25 năm qua và chặng đường phía trước”

Nằm trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 53 năm ngày thành lập ASEAN và 25 năm Việt Nam tham gia ASEAN, sáng 19/8 tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Hội thảo quốc tế “Việt Nam-ASEAN: 25 năm qua và chặng đường phía trước”.

Đọc tiếp...

Thông cáo báo chí: Đối thoại biển Việt Nam - EU

Thông cáo báo chí: Đối thoại biển Việt Nam - EU

Ngày 19/8/2020, Học viện Ngoại giao cùng Phái đoàn Liên minh Châu Âu (EU) tại Hà Nội và Quỹ Konrad Adenauer Stiftung (KAS) đã tổ chức Đối thoại biển với chủ đề “Phát triển biển bền vững: Chia sẻ quan điểm của Việt Nam và EU”.

Đọc tiếp...

Hội nghị Biển Đông thường niên lần thứ 10

Hội nghị Biển Đông thường niên lần thứ 10

Ngày 14/7/2020, Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS, Mỹ) (Chương trình Đông Nam Á và Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á) tổ chức Phiên 1, Hội nghị Biển Đông thường niên lần thứ 10.

Đọc tiếp...

Trung Quốc lợi dụng đại dịch Covid 19 tăng cường hành động ở Biển Đông?

Trung Quốc lợi dụng đại dịch Covid 19 tăng cường hành động ở Biển Đông?

Đại dịch COVID-19 không tạo ra những cơ hội mới cho Bắc Kinh tại Biển Đông, mà thực chất Trung Quốc chỉ tiếp tục thực hiện chiến lược lâu nay của mình.

Đọc tiếp...

Bộ Tài nguyên và Môi trường: Phát động tổ chức các hoạt động Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới năm 2020

Bộ Tài nguyên và Môi trường: Phát động tổ chức các hoạt động Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới năm 2020

Mới đây, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã ban hành công văn số 2556/BTNMT-TCBHĐVN gửi các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tổ chức các hoạt động Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới năm 2020.

Đọc tiếp...

Tài liệu tuyên truyền: Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2020

Tài liệu tuyên truyền: Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2020

Chủ đề Ngày Đại dương Thế giới năm 2020 do Liên hợp quốc lựa chọn là là “Đổi mới vì một đại dương bền vững”. Tại Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường lựa chọn chủ đề hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2020 là “Đổi mới để phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam”.

Đọc tiếp...

Giải mã chiến lược cơ hội của Trung Quốc trong bối cảnh đại dịch COVID-19

Giải mã chiến lược cơ hội của Trung Quốc trong bối cảnh đại dịch COVID-19

Đại dịch đã không làm suy giảm các hoạt động địa chính trị - trên thực tế, dịch bệnh dường như còn làm gia tăng những căng thẳng vốn có. Việc hiểu rõ liệu Trung Quốc có thay đổi chính sách đối ngoại hay không, và nếu có thì như thế nào, đóng vai trò trọng yếu trong việc đánh giá những diễn biến trong khu vực ngoại vi của Trung Quốc và những dự định tiếp theo của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Đối đầu không giúp Trung Quốc tại Biển Đông

Đối đầu không giúp Trung Quốc tại Biển Đông

Đại dịch COVID-19 là cơ hội cho nỗ lực của Trung Quốc nhằm kéo các nước Đông Nam Á lại gần hơn về phía mình. Vì vậy, trong việc xử lý xung đột ở Biển Đông, hành động cho để nhận và một cử chỉ hào phóng nào đó có thể là cách thức hữu hiệu để Bắc Kinh giành được lòng tin và sự tôn trọng từ các nước láng giềng nhỏ hơn.

Đọc tiếp...

Khả năng cuộc chiến Biển Đông định hình lại châu Á

Khả năng cuộc chiến Biển Đông định hình lại châu Á

Một cuộc chiến có thể nổ ra bất kỳ lúc nào ở Biển Đông có thể định hình lại châu Á nói riêng và thế giới nói chung, trong bối cảnh cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều đang chuẩn bị cho kịch bản này.

Đọc tiếp...

Tiền đồn quân sự Trung Quốc ở Biển Đông-Thách thức của cộng đồng quốc tế

Tiền đồn quân sự Trung Quốc ở Biển Đông-Thách thức của cộng đồng quốc tế

Trong khi thế giới đang chật vật đương đầu với đại dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (COVID-19) gây ra, Trung Quốc tiếp tục củng cố các đảo mà nước này tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông, mà không có bất kỳ phản ứng nào từ cộng đồng quốc tế.

Đọc tiếp...

ASEAN vật lộn với hai mối đe dọa: Biển Đông và COVID-19

ASEAN vật lộn với hai mối đe dọa: Biển Đông và COVID-19

Trong bối cảnh các nước trên thế giới phải đương đầu với đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19, chính phủ các nước Đông Nam Á không những phải vật lộn đối phó với đại dịch mà còn phải đối phó với những mối đe dọa vốn tồn tại dai dẳng trên mặt trận biển.

Đọc tiếp...

COVID-19 làm tăng rủi ro xung đột tại Biển Đông

COVID-19 làm tăng rủi ro xung đột tại Biển Đông

Mỹ và Trung Quốc đang sử dụng quân đội của họ để phát đi tín hiệu rằng trong đại dịch COVID-19, sẽ không bên nào lơ là cảnh giác ở Đài Loan và Biển Đông.

Đọc tiếp...

COVID 19 - Nhân tố tiềm tàng làm thay đổi cuộc chơi ở Biển Đông

COVID 19 - Nhân tố tiềm tàng làm thay đổi cuộc chơi ở Biển Đông

Vai trò "nhân tố tiềm tàng làm thay đổi cuộc chơi trên toàn cầu" của đại dịch viêm đường hô hấp cấp do virus corona chủng mới (COVID-19) có thể sẽ được bộc lộ một cách đầy đủ tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Mỹ và Philippines phản đối Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam

Mỹ và Philippines phản đối Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam

Ngày 2/4, tàu cá Việt Nam đang hoạt động bình thường tại vùng biển thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam thì bị tàu hải cảnh Trung Quốc ngăn cản và đâm chìm. Hành động này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Việt Nam và cộng đồng quốc tế. Bộ Ngoại giao Mỹ và Philippines đã đưa ra tuyên bố phản đối và kêu gọi Trung Quốc hành xử phù hợp với luật pháp quốc tế.

Đọc tiếp...

Ba vấn đề Mỹ đối mặt khi tập hợp liên minh chống Trung Quốc

Ba vấn đề Mỹ đối mặt khi tập hợp liên minh chống Trung Quốc

Hiện là thời điểm khó khăn đối với các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương khi họ bị cuốn vào cuộc cạnh tranh ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc. Một đồng minh lâu năm của Mỹ là Philippines đang thay đổi cách tiếp cận với Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Cơ chế tham vấn Trung Quốc-Malaysia và tác động đối với Biển Đông

Cơ chế tham vấn Trung Quốc-Malaysia và tác động đối với Biển Đông

Tuyên bố gần đây về cơ chế tham vấn song phương giữa Trung Quốc và Malaysia về vẫn đề biển đã làm dấy lên những nghi ngại liên quan vấn đề Biển Đông mà hai bên có yêu sách lấn.

Đọc tiếp...

Khai thác chung với Trung Quốc ở Biển Đông - Hiểm họa và lợi ích

Khai thác chung với Trung Quốc ở Biển Đông - Hiểm họa và lợi ích

Tiến triển nào trong hoạt động hợp tác ở vùng biển tranh chấp chỉ diễn ra nếu Trung Quốc chấp nhận thỏa hiệp với các quốc gia yêu sách khác bằng cách công nhận phán quyết ngày 12/7/2016 dựa trên công ước UNCLOS khi Philippines là bên thắng kiện.

Đọc tiếp...

Viễn cảnh "ác mộng" trên Biển Đông từ quan điểm của Nhật Bản

Viễn cảnh

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe lo ngại rằng Biển Đông có thể trở thành một "ao nhà của Bắc Kinh",... một vùng biển đủ sâu để Hải quân của Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có thể triển khai các tàu ngầm tấn công hạt nhân, có khả năng phóng các tên lửa mang đầu đạn hạt nhân.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ tiếp tục thâu tóm các thực thể ở Biển Đông và sẽ sử dụng các căn cứ này để phô trương sức mạnh và thực hiện hành vi đe dọa. Liệu Trung Quốc có thực sự bảo vệ các thực thể cũng như có kế hoạch gì sắp tới?

Đọc tiếp...

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Theo giới phân tích, các nước lớn ở châu Âu đang tìm cách tăng cường sự hiện diện của họ ở châu Á-Thái Bình Dương bằng các chiến dịch tự do hàng hải trong bối cảnh lo ngại căng thẳng gia tăng ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Với thoả thuận khai thác dầu và khí chung, Trung Quốc được chia lợi nhuận và có chỗ đứng ở Bãi Cỏ Rong trong khi công nhận chủ quyền của Philippines.

Đọc tiếp...

Những "giới hạn đỏ" ở Biển Đông

 Những

Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại vẫn rất căng thẳng, quân đội Mỹ và Trung Quốc gần đây liên tục có các hành động "ăn miếng trả miếng" tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Chuyến công du Bắc Kinh lần thứ 5 của ông Duterte ít nhất lẽ ra phải là thời điểm thể hiện sự dũng cảm của Philippines - và tạo ra một sự thay đổi đối với trục chính sách đối ngoại hướng tới Trung Quốc của ông, khi tất cả những năm tháng cúi đầu phục tùng trước đây lẽ ra phải giúp Philippines có được một vị thế tốt hơn trên bàn đàm phán.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trong khi Trung Quốc và Nhật Bản tranh cãi về phân định biển, các tàu nghiên cứu Trung Quốc hoạt động trên thực địa để củng cố yêu sách của Bắc Kinh ở Biển Hoa Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Việc Mỹ và các quốc gia thành viên ASEAN lần đầu tiên tập trận hàng hải chung có hàm ý và tác động như thế nào trong bối cảnh căng thẳng trên biển ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương gia tăng hiện nay?

Đọc tiếp...

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Theo một nghiên cứu mới đăng trên ISEAS, các doanh nghiệp (SOE) của Bắc Kinh đang đóng vai trò ngày một lớn trong hoạt động xây dựng trên Biển Đông và tìm cách củng cố vị thế vững chắc trong những năm sắp tới. Nghiên cứu trên đã cho thấy Bắc Kinh đang khuyến khích các doanh nghiệp này hoạt động tại đây.

Đọc tiếp...

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Đối thoại Shangri La thường niên lần thứ 17 ở Singapore năm nay đã không gây thất vọng với số lượng Bộ trưởng Quốc phòng và các quan chức cấp cao tham dự đạt mức kỷ lục. Trong đó, nội dung địa chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nổi lên là chủ đề trọng tâm của hội nghị này.

Đọc tiếp...

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Chuyên gia Batongbacal cho rằng bài báo năm 1999 mà Ngoại trưởng Cayetano đề cập không hề phản ánh tình hình ở Philippines và Trung Quốc sau khi Tòa Trọng tài phán quyết, bởi bài báo này đã được viết cách đây 19 năm.

Đọc tiếp...

Biển Đông vẫn "làm nóng" Đối thoại Shangri-La 2018

Biển Đông vẫn

Hội nghị thượng đỉnh rất được mong chờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã không làm lu mờ Đối thoại Shangri-La. Tranh chấp Biển Đông đã trở thành vấn đề nóng và được đề cập đến trong nhiều phát biểu của các Bộ trưởng và tại các phiên thảo luận.

Đọc tiếp...

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Mặc dù Tổng thống Mỹ đã nhiều lần ám chỉ đến khái niệm không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong các bài phát biểu cuối năm 2017, và khái niệm này có liên quan đến Chiến lược An ninh Quốc gia và Chiến lược Quốc phòng, nhưng “Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở” cũng chỉ được các nước trong khu vực đón nhận với sự dè dặt.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4521 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin