14 - 4 - 2021 | 11:10
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ Giải quyết tranh chấp biển: Cách thức của Bangladesh – Myanmar

Giải quyết tranh chấp biển: Cách thức của Bangladesh – Myanmar

Email In PDF.

Tranh chấp biên giới biển giữa Bangladesh và Myanmar đã được giải quyết một cách hòa bình bởi tòa trọng tài quốc tế. Tuy nhiên vụ phân xử này không nhất thiết sẽ là tiền lệ cho các tranh chấp khác trong khu vực.

 

Vào ngày 14 tháng 3,  Tòa án Quốc tế về Luật biển (ITLOS) đã đưa ra phán quyết của mình trong vụ tranh chấp liên quan đến phân định biên giới biển giữa Bangladesh và Myanmar tại Vịnh Bengal. Toà án đã quyết định chọn đường cách đều được điều chỉnh làm đường biên giới giữa hai quốc gia. Phán quyết này có vẻ có lợi cho Bangladesh nhiều hơn là đường trung tuyến hay đường cách đều giữa đường biên giới của hai quốc gia do mỗi nước đề xuất. Tuy nhiên, phán quyết vẫn mang lại cho Myanmar hơn một nửa “khu vực có tranh chấp” so với Bangladesh.

Giống như thường lệ trong việc giải quyết tranh chấp biên giới biển quốc tế, không hoàn toàn có “kẻ thắng” hay “người thua” trong phán quyết của ITLOS. Bộ trưởng Ngoại giao Bangladesh, TS. Dipu Moni đã tuyên bố đó là một chiến thắng cho đất nước bà, nhưng trái lại, Myanmar cũng có thể tuyên bố mình là “người chiến thắng” khi được hưởng phần chia ở khu vực lớn hơn nhiều do hòn đảo St. Martinn không có đủ cơ sở pháp lý  để được phân định ranh giới biển đầy đủ như trong lập luận của Bangladesh.

Nguồn gốc tranh chấp

Bangladesh và Myanmar từ lâu đã có tranh chấp biên giới một phần vịnh Bengal, là nơi giàu trữ lượng hydrocarbon. Trong năm 2008-2009, đã có một số va chạm trong khu vực này giữa hải quân của hai quốc gia, nhưng tình hình đã lắng xuống khi hai quốc gia láng giềng này chấp thuận đưa tranh chấp ra ITLOS. Đây là bước tiếntích cực khi cả Bangladesh và Myanmar đồng thuận đưa tranh chấp trên biển của mình tại vịnh Bengal ra cơ quan tài phán quốc tế.

Trường hợp của Bangladesh-Myanmar là vụ tranh chấp biên giới trên biển đầu tiên được đưa ra  ITLOS, tòa án được thành lập theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển 1982 (UNCLOS) nhằm giải quyết những vấn đề tranh cãi về mặt pháp lý trong tranh chấp biển. Trước đó, tòa án này chỉ giải quyết những vụ việc tương đối nhỏ, chủ yếu liên quan đến tranh chấp đánh bắt cá. Các nhà địa chính trị và luật sư quốc tế đã theo dỏi kỹ lưỡng vụ việc để xem ITLOS sẽ giải quyết vấn đề như thế nào và kết quả sẽ ra sao.

Ấn định Biên giới trên biển

Có nhiều tranh cãi về mặt kỹ thuật về việc tại sao Tòa án lại đưa ra quyết định của mình. Không chỉ vì ranh giới biển giờ đây được cho phép nhiều hơn do những vùng biển được cho phép rộng lớn hơn theo quy định của UNCLOS, mà những nguyên tắc về ấn định biên giới biển cũng trở nên phức tạp hơn. Cũng như là các vấn đề địa lý và các quan niệm về nguyên tắc cách đều, sự chú ý giờ tập trung vào “nguyên tắc công bằng”, có thể là kinh tế, vật chất hay xã hội.

Chẳng hạn, một bên trong tranh chấp có thể lập luận rằng đường ranh giới cần thiên về quan điểm của mình bởi vì ngư dân của họ đã có truyền thống đánh bắt ở phía bên kia của đường trung tuyến trong khi đó ngư dân bên tranh chấp kia lại không đánh bắt cá ở khu vực này. Mặc dù đã có nhiều tranh luận về mặt pháp lý, nhưng vẫn  chưa có một định nghĩa được chấp nhận nào  được đưa ra chỉ đơn giản thế nào là  “nguyên tắc công bằng”.

Quan điểm riêng của thẩm phán người Trung Quốc Zhigou Gao là một khía cạnh thú vị về phán quyết của ITLOS. Trong khi vị thẩm phán này không bỏ phiếu chống lại phán quyết, thì quan điểm riêng của ông lại chỉ ra những cách nhìn nhận hoàn toàn trùng với quan điểm của Trung Quốc trong tranh chấp tại Biển Đông và Hoa Đông.

Thứ nhất, thẩm phán Gao cho rằng phương pháp cách đều/các điều kiện liên quan hông phù hợp trong việc quyết định biên giới trên biển bởi vì nó không tính đến tính chất lõm của vịnh Bengal và  kết quả sẽ không công bằng. Quan điểm này đúng với những khác biệt giữa Trung Quốc và Nhật Bản trong việc giải quyết tranh chấp biên giới biển tại Hoa Đông.

Thứ hai, ông cho rằng việc phân xử vụ đảo St. Martin tại điểm giao nhau ở điểm cuối về phía đất liền giữa hai quốc gia là không hoàn toàn chính xác. Theo ông thì đối với hòn đảo này, nên xem xét về  kích thước và khả năng duy trì đời sống kinh tế và đời sống dân cư thay vì xem nó như là một hòn đảo theo cơ chế của UNCLOS về hòn đảo được quyền có đầy đủ các vùng biển. Như vậy, dường như thẩm phán Gao đang bảo vệ cho quan điểm của Trung Quốc tại Biển Đông nơi mà nước này yêu sách các hòn đảo và cho rằng nó hoàn toàn là “những hòn đảo” theo quy định của UNCLOS, trong khi các quốc gia khác lại không cho như vậy.

Tác động đối với các tranh chấp khác.

Về khía cạnh chiến lược, phán quyết của ITLOS là một phát triển tích cực trong khu vực. Nó giải quyết nguồn gốc chủ yếu trong căng thẳng tại vịnh Bengal, và cho thấy rằng với ý chí chính trị, những tranh chấp biển có thể được giải quyết hòa bình. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là khu vực sẽ đổ xô đưa những tranh chấp biển ra ITLOS.

Tranh chấp tại những khu vực biển khác nhau, đặt biệt tranh chấp tại Biển Đông là rất phức tạp, làm cản trở việc đưa các tranh chấp này ra tòa án quốc tế trong tương lai gần. Các bên tranh chấp  đều ngại đưa tranh chấp ra tòa với lý do đơn giản là họ e ngại rằng kết quả phán quyết có thể sẽ chống lại họ.

Phán quyết gần đây của ITLOS không nhất thiết tạo thành một tiền lệ cho các tranh chấp biên giới khác. Trong phân tích cuối cùng, việc giải quyết tranh chấp vốn mang bản chất chính trị và hai quốc gia có thể chấp nhận bất cứ biên giới nào mà họ muốn mà không cần có bất kỳ tác động nào của bên thứ ba.

Sam Bateman là cố vấn Chương trình An ninh Biển của Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam (RSIS), Đại học Công nghệ Nanyang. Ông nguyên là chuẩn đô đốc hải quân Úc, quan tâm đến các khía cạnh chiến lược và chính trị về tranh chấp biên giới biển tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Theo RSIS

Trần Quang (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Thông cáo báo chí phiên khai mạc Hội thảo Quốc tế về Biển Đông lần thứ 12

Thông cáo báo chí phiên khai mạc Hội thảo Quốc tế về Biển Đông lần thứ 12

Sáng ngày 16/11/2020, tại Hà Nội, Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 12 với chủ đề “Duy trì Hoà bình và Hợp tác trong bối cảnh có nhiều biến động” do Học viện Ngoại giao (DAV), Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông (FESS) và Hội Luật gia Việt Nam (VLA) đồng tổ chức đã khai mạc.

Đọc tiếp...

Hội thảo quốc tế “Việt Nam-ASEAN: 25 năm qua và chặng đường phía trước”

Hội thảo quốc tế “Việt Nam-ASEAN: 25 năm qua và chặng đường phía trước”

Nằm trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 53 năm ngày thành lập ASEAN và 25 năm Việt Nam tham gia ASEAN, sáng 19/8 tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Hội thảo quốc tế “Việt Nam-ASEAN: 25 năm qua và chặng đường phía trước”.

Đọc tiếp...

Thông cáo báo chí: Đối thoại biển Việt Nam - EU

Thông cáo báo chí: Đối thoại biển Việt Nam - EU

Ngày 19/8/2020, Học viện Ngoại giao cùng Phái đoàn Liên minh Châu Âu (EU) tại Hà Nội và Quỹ Konrad Adenauer Stiftung (KAS) đã tổ chức Đối thoại biển với chủ đề “Phát triển biển bền vững: Chia sẻ quan điểm của Việt Nam và EU”.

Đọc tiếp...

Hội nghị Biển Đông thường niên lần thứ 10

Hội nghị Biển Đông thường niên lần thứ 10

Ngày 14/7/2020, Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS, Mỹ) (Chương trình Đông Nam Á và Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á) tổ chức Phiên 1, Hội nghị Biển Đông thường niên lần thứ 10.

Đọc tiếp...

Trung Quốc lợi dụng đại dịch Covid 19 tăng cường hành động ở Biển Đông?

Trung Quốc lợi dụng đại dịch Covid 19 tăng cường hành động ở Biển Đông?

Đại dịch COVID-19 không tạo ra những cơ hội mới cho Bắc Kinh tại Biển Đông, mà thực chất Trung Quốc chỉ tiếp tục thực hiện chiến lược lâu nay của mình.

Đọc tiếp...

Bộ Tài nguyên và Môi trường: Phát động tổ chức các hoạt động Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới năm 2020

Bộ Tài nguyên và Môi trường: Phát động tổ chức các hoạt động Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới năm 2020

Mới đây, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã ban hành công văn số 2556/BTNMT-TCBHĐVN gửi các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tổ chức các hoạt động Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới năm 2020.

Đọc tiếp...

Tài liệu tuyên truyền: Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2020

Tài liệu tuyên truyền: Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2020

Chủ đề Ngày Đại dương Thế giới năm 2020 do Liên hợp quốc lựa chọn là là “Đổi mới vì một đại dương bền vững”. Tại Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường lựa chọn chủ đề hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2020 là “Đổi mới để phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam”.

Đọc tiếp...

Giải mã chiến lược cơ hội của Trung Quốc trong bối cảnh đại dịch COVID-19

Giải mã chiến lược cơ hội của Trung Quốc trong bối cảnh đại dịch COVID-19

Đại dịch đã không làm suy giảm các hoạt động địa chính trị - trên thực tế, dịch bệnh dường như còn làm gia tăng những căng thẳng vốn có. Việc hiểu rõ liệu Trung Quốc có thay đổi chính sách đối ngoại hay không, và nếu có thì như thế nào, đóng vai trò trọng yếu trong việc đánh giá những diễn biến trong khu vực ngoại vi của Trung Quốc và những dự định tiếp theo của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Đối đầu không giúp Trung Quốc tại Biển Đông

Đối đầu không giúp Trung Quốc tại Biển Đông

Đại dịch COVID-19 là cơ hội cho nỗ lực của Trung Quốc nhằm kéo các nước Đông Nam Á lại gần hơn về phía mình. Vì vậy, trong việc xử lý xung đột ở Biển Đông, hành động cho để nhận và một cử chỉ hào phóng nào đó có thể là cách thức hữu hiệu để Bắc Kinh giành được lòng tin và sự tôn trọng từ các nước láng giềng nhỏ hơn.

Đọc tiếp...

Khả năng cuộc chiến Biển Đông định hình lại châu Á

Khả năng cuộc chiến Biển Đông định hình lại châu Á

Một cuộc chiến có thể nổ ra bất kỳ lúc nào ở Biển Đông có thể định hình lại châu Á nói riêng và thế giới nói chung, trong bối cảnh cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều đang chuẩn bị cho kịch bản này.

Đọc tiếp...

Tiền đồn quân sự Trung Quốc ở Biển Đông-Thách thức của cộng đồng quốc tế

Tiền đồn quân sự Trung Quốc ở Biển Đông-Thách thức của cộng đồng quốc tế

Trong khi thế giới đang chật vật đương đầu với đại dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (COVID-19) gây ra, Trung Quốc tiếp tục củng cố các đảo mà nước này tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông, mà không có bất kỳ phản ứng nào từ cộng đồng quốc tế.

Đọc tiếp...

ASEAN vật lộn với hai mối đe dọa: Biển Đông và COVID-19

ASEAN vật lộn với hai mối đe dọa: Biển Đông và COVID-19

Trong bối cảnh các nước trên thế giới phải đương đầu với đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19, chính phủ các nước Đông Nam Á không những phải vật lộn đối phó với đại dịch mà còn phải đối phó với những mối đe dọa vốn tồn tại dai dẳng trên mặt trận biển.

Đọc tiếp...

COVID-19 làm tăng rủi ro xung đột tại Biển Đông

COVID-19 làm tăng rủi ro xung đột tại Biển Đông

Mỹ và Trung Quốc đang sử dụng quân đội của họ để phát đi tín hiệu rằng trong đại dịch COVID-19, sẽ không bên nào lơ là cảnh giác ở Đài Loan và Biển Đông.

Đọc tiếp...

COVID 19 - Nhân tố tiềm tàng làm thay đổi cuộc chơi ở Biển Đông

COVID 19 - Nhân tố tiềm tàng làm thay đổi cuộc chơi ở Biển Đông

Vai trò "nhân tố tiềm tàng làm thay đổi cuộc chơi trên toàn cầu" của đại dịch viêm đường hô hấp cấp do virus corona chủng mới (COVID-19) có thể sẽ được bộc lộ một cách đầy đủ tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Mỹ và Philippines phản đối Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam

Mỹ và Philippines phản đối Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam

Ngày 2/4, tàu cá Việt Nam đang hoạt động bình thường tại vùng biển thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam thì bị tàu hải cảnh Trung Quốc ngăn cản và đâm chìm. Hành động này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Việt Nam và cộng đồng quốc tế. Bộ Ngoại giao Mỹ và Philippines đã đưa ra tuyên bố phản đối và kêu gọi Trung Quốc hành xử phù hợp với luật pháp quốc tế.

Đọc tiếp...

Ba vấn đề Mỹ đối mặt khi tập hợp liên minh chống Trung Quốc

Ba vấn đề Mỹ đối mặt khi tập hợp liên minh chống Trung Quốc

Hiện là thời điểm khó khăn đối với các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương khi họ bị cuốn vào cuộc cạnh tranh ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc. Một đồng minh lâu năm của Mỹ là Philippines đang thay đổi cách tiếp cận với Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Cơ chế tham vấn Trung Quốc-Malaysia và tác động đối với Biển Đông

Cơ chế tham vấn Trung Quốc-Malaysia và tác động đối với Biển Đông

Tuyên bố gần đây về cơ chế tham vấn song phương giữa Trung Quốc và Malaysia về vẫn đề biển đã làm dấy lên những nghi ngại liên quan vấn đề Biển Đông mà hai bên có yêu sách lấn.

Đọc tiếp...

Khai thác chung với Trung Quốc ở Biển Đông - Hiểm họa và lợi ích

Khai thác chung với Trung Quốc ở Biển Đông - Hiểm họa và lợi ích

Tiến triển nào trong hoạt động hợp tác ở vùng biển tranh chấp chỉ diễn ra nếu Trung Quốc chấp nhận thỏa hiệp với các quốc gia yêu sách khác bằng cách công nhận phán quyết ngày 12/7/2016 dựa trên công ước UNCLOS khi Philippines là bên thắng kiện.

Đọc tiếp...

Viễn cảnh "ác mộng" trên Biển Đông từ quan điểm của Nhật Bản

Viễn cảnh

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe lo ngại rằng Biển Đông có thể trở thành một "ao nhà của Bắc Kinh",... một vùng biển đủ sâu để Hải quân của Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có thể triển khai các tàu ngầm tấn công hạt nhân, có khả năng phóng các tên lửa mang đầu đạn hạt nhân.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ tiếp tục thâu tóm các thực thể ở Biển Đông và sẽ sử dụng các căn cứ này để phô trương sức mạnh và thực hiện hành vi đe dọa. Liệu Trung Quốc có thực sự bảo vệ các thực thể cũng như có kế hoạch gì sắp tới?

Đọc tiếp...

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Theo giới phân tích, các nước lớn ở châu Âu đang tìm cách tăng cường sự hiện diện của họ ở châu Á-Thái Bình Dương bằng các chiến dịch tự do hàng hải trong bối cảnh lo ngại căng thẳng gia tăng ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Với thoả thuận khai thác dầu và khí chung, Trung Quốc được chia lợi nhuận và có chỗ đứng ở Bãi Cỏ Rong trong khi công nhận chủ quyền của Philippines.

Đọc tiếp...

Những "giới hạn đỏ" ở Biển Đông

 Những

Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại vẫn rất căng thẳng, quân đội Mỹ và Trung Quốc gần đây liên tục có các hành động "ăn miếng trả miếng" tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Chuyến công du Bắc Kinh lần thứ 5 của ông Duterte ít nhất lẽ ra phải là thời điểm thể hiện sự dũng cảm của Philippines - và tạo ra một sự thay đổi đối với trục chính sách đối ngoại hướng tới Trung Quốc của ông, khi tất cả những năm tháng cúi đầu phục tùng trước đây lẽ ra phải giúp Philippines có được một vị thế tốt hơn trên bàn đàm phán.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trong khi Trung Quốc và Nhật Bản tranh cãi về phân định biển, các tàu nghiên cứu Trung Quốc hoạt động trên thực địa để củng cố yêu sách của Bắc Kinh ở Biển Hoa Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Việc Mỹ và các quốc gia thành viên ASEAN lần đầu tiên tập trận hàng hải chung có hàm ý và tác động như thế nào trong bối cảnh căng thẳng trên biển ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương gia tăng hiện nay?

Đọc tiếp...

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Theo một nghiên cứu mới đăng trên ISEAS, các doanh nghiệp (SOE) của Bắc Kinh đang đóng vai trò ngày một lớn trong hoạt động xây dựng trên Biển Đông và tìm cách củng cố vị thế vững chắc trong những năm sắp tới. Nghiên cứu trên đã cho thấy Bắc Kinh đang khuyến khích các doanh nghiệp này hoạt động tại đây.

Đọc tiếp...

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Đối thoại Shangri La thường niên lần thứ 17 ở Singapore năm nay đã không gây thất vọng với số lượng Bộ trưởng Quốc phòng và các quan chức cấp cao tham dự đạt mức kỷ lục. Trong đó, nội dung địa chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nổi lên là chủ đề trọng tâm của hội nghị này.

Đọc tiếp...

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Chuyên gia Batongbacal cho rằng bài báo năm 1999 mà Ngoại trưởng Cayetano đề cập không hề phản ánh tình hình ở Philippines và Trung Quốc sau khi Tòa Trọng tài phán quyết, bởi bài báo này đã được viết cách đây 19 năm.

Đọc tiếp...

Biển Đông vẫn "làm nóng" Đối thoại Shangri-La 2018

Biển Đông vẫn

Hội nghị thượng đỉnh rất được mong chờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã không làm lu mờ Đối thoại Shangri-La. Tranh chấp Biển Đông đã trở thành vấn đề nóng và được đề cập đến trong nhiều phát biểu của các Bộ trưởng và tại các phiên thảo luận.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5099 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin