30 - 8 - 2015 | 14:15
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ Chuyên gia quân sự quốc tế bình luận về lữ đội tàu ngầm của Việt Nam

Chuyên gia quân sự quốc tế bình luận về lữ đội tàu ngầm của Việt Nam

Email In PDF.

Ngày 4/8, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam, Đại tướng Phùng Quang Thanh cho biết, trong 5 - 6 năm tới, hải quân VN sẽ có một biên đội tàu ngầm, gồm 06 chiếc tàu ngầm lớp Kilo do Nga sản xuất.  Một số mạng tin quốc tế dẫn lời bình luận của các chuyên gia quân sự về khả năng của hải quân Việt Nam.

Loại tàu ngầm mà Nga bán cho VN được coi là một trong những loại tàu ngầm có tính năng tĩnh âm nhất. Nó được lắp 6 nòng phóng ngư lôi 533mm, vũ khí trang bị chính có ít nhất là 4 tên lửa, 18 quả ngư lôi và 24 quả thủy lôi.

Bình luận trên mạng “Tân Hoa xã” ngày 5/8, chuyên gia quân sự TQ cho rằng, khả năng của 6 tàu ngầm này là không thể coi thường, nếu vận hành đúng kỹ thuật, có thể gây phiền hà tương đối lớn cho đối thủ. Hải quân VN có thể bằng huấn luyện 1 - 2 năm, có thể sử dụng tàu ngầm hiện đại hóa cao này và có thể sử dụng được các loại vũ khí của nó, nhưng điều này không có nghĩa là có thể nhanh chóng thành thạo việc điều khiển tàu ngầm, cũng không có nghĩa là tàu ngầm đó có thể phát huy tác dụng khi giao chiến với đối thủ mạnh có năng lực tác chiến tương đối hoàn thiện.

Đối với hải quân chưa từng được trang bị tàu ngầm, để vận hành thành thục sẽ gặp phải nhiều vấn đề phức tạp. Đầu tiên là xây dựng hệ thống đồng bộ. Khi tàu ngầm tác chiến cần dựa vào hệ thống bên ngoài như: chỉ huy thông tin, tiếp tế trên mặt biển…; trong bảo trì hàng ngày cũng cần một hệ thống đồng bộ như trạm năng lượng, trạm cấp điện cấp khí, trạm nước sạch… mà hải quân VN trong những lĩnh vực này vẫn chưa có gì. Ngoài ra, bản đồ hàng hải dưới nước khi vận hành tàu ngầm cũng rất khó mua được bằng tiền, mà phải điều tra chính xác tỉ mỉ tình hình đáy biển ở vùng biển mà tàu ngầm hoạt động mới có thể đảm bảo tàu ngầm vận hành an toàn, phát huy đầy đủ sức chiến đầu của nó. Tuy nhiên, hiện nay VN cũng cơ bản không có khả năng này. Vì vậy, dùng 5 - 6 năm để xây dựng một biên đội tạu ngầm thì cũng có thể, nhưng hình thành sức chiến đầu toàn diện thì e rằng hơi ngắn.

Theo giới quan sát, VN muốn dự phòng mọi bất trắc có thể xảy đến trong trường hợp tranh chấp chủ quyền với TQ tại vùng Biển Đông biến thành xung đột vũ trang. Bình luận về việc này, chuyên gia quân sự Trương Bác (TQ) cho rằng, VN là nước có thực lực quân sự mạnh nhất ở khu vực ĐNÁ, mặc dù ông Phùng Quang Thanh nhấn mạnh biên đội tàu ngầm nói trên là nhằm phục vụ mục đích tự vệ, nhưng nguy cơ an ninh tiềm tàng lớn nhất của VN hiện nay là cọ sát với các nước trong vấn đề tranh chấp Biển Đông. Nhìn từ góc độ này, biên đội tàu ngầm của VN “mang ý nghĩa đề phòng TQ”. Nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu ĐNÁ Ian Stanley thì cho biết cách đây 2 năm VN đã mua 02 chiếc tàu ngầm loại nhỏ từ BTT, hiện đều đang được sử dụng. Lần này VN mua tàu ngầm từ Nga, “chính là để tranh đoạt Biển Đông”. VN dù rơi vào khó khăn tài chính do lạm phát nghiêm trọng, nhưng chi tiêu quốc phòng thì chưa bao giờ giảm đi. Năm 2010, VN chi 1 tỷ USD để mua 12 máy bay chiến đấu SU-30MK2 từ Nga. Mới tuần trước, VN cũng đã nhận được chiếc máy bay tuần tra bờ biển mẫu C212 đầu tiên trong hợp đồng đặt mua 03 chiếc của công ty Airbus Military (Tây Ban Nha), để trang bị cho lực lượng Cảnh sát biển VN.

Trong khi đó, hãng thông tấn Nga RIA Novosti ngày 1/8 đưa tin, ngày 25/7, chiếc tàu chiến thứ hai loại Gepard mà VN đặt mua của Nga đã chính thức cập cảng Cam Ranh. Sự kiện này cho thấy là Hà Nội tiếp tục củng cố lực lượng hải quân của mình. Cũng theo nguồn tin trên, chiếc tàu chiến mới giao cho VN lần này đã được cải tiến hơn so với chiếc tàu cùng loại đã được bàn giao ngày 5/3. Cả hai chiếc tàu này đều được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ tuần tra, theo dõi và tiêu diệt các mục tiêu từ trên không cho đến trên và dưới mặt biển, có khả năng tác chiến độc lập hoặc phối hợp. Việc tiếp nhận chiếc tàu chiến Gepard thứ hai đã được chính quyền VN hoàn toàn giữ kín, như để tránh đổ thêm dầu vào lửa trong bối cảnh quan hệ Hà Nội - Bắc Kinh đang căng thẳng, sau hàng loạt hành động hung hăng của TQ nhắm vào VN.

Trên tờ Manila Standard Today trên mạng ngày 17/7, nhà báo PLP Art Villasanta mới đây đã không ngần ngại cho rằng hai tàu khu trục Gepard thuộc loại hiện đại nhất trong khu vực ĐNÁ hiện nay, chỉ thua 6 tàu chiến tàng hình đa chức năng lớp Formidable của Singapore. Việc hải quân VN được trang bị thêm hai tàu khu trục này nằm trong tiến trình hiện đại hóa quân đội khởi sự từ nhiều năm qua, từ trước khi tình hình Biển Đông trở nên căng thẳng do các hành động áp đặt chủ quyền của TQ. Theo nhà báo này, mặc dù các hệ thống vũ khí mua của Nga đã góp phần giúp quân đội VN thêm tự tin trong khả năng đối phó với TQ nếu tình hình Biển Đông xấu đi nhưng hiện tại, nếu tính về tương quan lực lượng, VN kém xa TQ. Hải quân TQ có 26 tàu khu trục, 50 thuyền hộ tống, 7 tầu ngầm tấn công, ba tàu ngầm hạt nhân, 80 tàu tuần duyên trang bị tên lửa, hơn 200 thuyền tấn công nhanh. Tuy nhiên, ông này nói rằng năng lực chống tàu ngầm của TQ chưa được chứng minh, và các hạm đội của TQ dễ trở thành con mồi cho các tàu ngầm Kilo của VN trong tương lai./.

Thanh Tân (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Gây bất ổn tại Biển Đông: Trung Quốc “tự bắn vào chân” mình

Gây bất ổn tại Biển Đông: Trung Quốc “tự bắn vào chân” mình

Mỹ và Nhật Bản đều không muốn công khai đối đầu với Trung Quốc. Tuy nhiên, hai nước muốn Trung Quốc lưu ý một thực tế đơn giản rằng: các hành động gây bất ổn ở Biển Đông sẽ chỉ khiến Bắc Kinh chịu nhiều thiệt hại hơn.

Đọc tiếp...

Liên kết quốc phòng Mỹ - Úc: Cách đối phó tốt nhất đối với Trung Quốc

Liên kết quốc phòng Mỹ - Úc: Cách đối phó tốt nhất đối với Trung Quốc

Úc sẽ cần phải tăng cường và làm sâu sắc hơn quan hệ quốc phòng chặt chẽ với Mỹ như là cách tốt nhất để bảo vệ lợi ích và tự do hành động của mình trong một có khu vực đầy biến động mà Trung Quốc là trung tâm.

Đọc tiếp...

Vai trò và lôgích hành động của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Vai trò và lôgích hành động của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Vai trò hòa giải đã khiến ASEAN vừa có thể hối thúc các bên có tranh chấp triển khai và duy trì đối thoại, vừa có thể làm hạ nhiệt tình hình Biển Đông

Đọc tiếp...

Sự cần thiết phải đẩy nhanh tiến trình đàm phán COC

Sự cần thiết phải đẩy nhanh tiến trình đàm phán COC

Singapore chính thức thay thế Thái Lan trở thành nước điều phối quan ASEAN và Trung Quốc từ ngày 5/8. Việc làm thế nào để đối phó với các tranh chấp ở Biển Đông, đặc biệt để tránh những tranh chấp biển giữa Trung Quốc và một số nước thành viên ASEAN trở nên xấu đi hoặc dẫn đến xung đột, là chủ đề không thể né tránh.

Đọc tiếp...

Vấn đề Biển Đông: Trung Quốc sẽ chịu áp lực lớn tại ARF năm nay

Vấn đề Biển Đông: Trung Quốc sẽ chịu áp lực lớn tại ARF năm nay

ARF và Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN là cơ hội để các nước Đông Nam Á trực tiếp bày tỏ quan ngại với phía Bắc Kinh về những hành vi mà nhiều quốc gia coi là mang tính khiêu khích.

Đọc tiếp...

Trung Quốc có thể xây thêm đường băng thứ hai ở Trường Sa

Trung Quốc có thể xây thêm đường băng thứ hai ở Trường Sa

Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, Bắc Kinh có thể đang chuẩn bị xây dựng thêm một đường băng thứ hai dài 3.000 m trên một đảo nhân tạo thuộc quần đảo Trường Sa.

Đọc tiếp...

Campuchia: Vai trò trung gian hòa giải mới trong vấn đề Biển Đông?

Campuchia: Vai trò trung gian hòa giải mới trong vấn đề Biển Đông?

Đối với những ai theo sát diễn biến trên Biển Đông cũng như khu vực Đông Nam Á, đề nghị lần này của Campuchia gợi khá nhiều tò mò

Đọc tiếp...

Trung Quốc có thể bị mất bạn bè ở Đông Nam Á

Trung Quốc có thể bị mất bạn bè ở Đông Nam Á

Thái độ hung hăng và hành vi hiếu chiến của Trung Quốc tại Biển Đông sẽ là nguyên nhân chính khiến cho nhiều nước Đông Nam Á lạnh nhạt với những sáng kiến của nước này. Đây có lẽ là bước thụt lùi trong việc triển khai chính sách của Trung Quốc trong giai đoạn hiện nay. 

Đọc tiếp...

Đừng sợ Trung Quốc có thể nghĩ gì

Đừng sợ Trung Quốc có thể nghĩ gì

Mọi động thái trong chính sách đối ngoại của Úc đều được đánh giá từ góc độ những khó chịu có thể gây ra cho Trung Quốc. Cách tiếp cận này của Úc cần phải thay đổi. Điều này sẽ nhận được sự tôn trọng của Bắc Kinh nhiều hơn là chỉ tập trung vào những mặt tích cực hoặc nhắm mắt làm ngơ với những hành động của Trung Quốc đang gây căng thẳng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Luật pháp quốc tế là công cụ để duy trì hòa bình

Luật pháp quốc tế là công cụ để duy trì hòa bình

Tờ “Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng” bằng tiếng Trung đã đăng bài phát biểu của Giáo sư Jerome A. Cohen tại Hội nghị tiểu ban châu Á Thái Bình Dương thuộc Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ hôm 17/6, trong đó cho rằng Mỹ và Trung Quốc phải tôn trọng luật pháp quốc tế thì mới có thể duy trì hòa bình.

Đọc tiếp...

Nhật Bản và Philippines tiếp tục thách thức Trung Quốc ở Biển Đông

Nhật Bản và Philippines tiếp tục thách thức Trung Quốc ở Biển Đông

Trong khuôn khổ cuộc tập trận chung giữa hai nước, ngày 24/6 Nhật Bản và Philippines tiếp tục cho máy bay tuần tra P-3C Orion và máy bay tuần tra Islander bay gần các khu vực đang tranh chấp ở Biển Đông, bất chấp những chỉ trích của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Chiến lược đầy toan tính của Trung Quốc ở Biển Đông

Chiến lược đầy toan tính của Trung Quốc ở Biển Đông

Thực sự chưa ai biết điều gì có thể giúp "đóng băng" hành động cải tạo của Trung Quốc ở Biển Đông

Đọc tiếp...

Thỏa thuận quân sự Mỹ-Philippines có thể tiếp tục bị trì hoãn?

Thỏa thuận quân sự Mỹ-Philippines có thể tiếp tục bị trì hoãn?

Thỏa thuận quốc phòng Mỹ-Philippines, được ký kết hơn 1 năm trước đây nhằm đối phó lại sức mạnh hải quân đang tăng lên của Trung Quốc ở Biển Đông, cho tới nay vẫn chưa được thực hiện, và hiện có thể phải đối mặt với một trở ngại chính trị mới ở Manila.

Đọc tiếp...

Mỹ tái cân bằng sang Đông Nam Á

Mỹ tái cân bằng sang Đông Nam Á

Chiến lược “xoay trục” sau này là “tái cân bằng” lần đầu được Ngoại trưởng Mỹ Clinton nêu ra trong một bài viết vào tháng 10/2011. Tuy nhiên ý nghĩa và tầm quan trọng của chiến lược này vẫn chưa được đánh giá một cách toàn diện ngay cả trong nội bộ nước Mỹ trong khi Trung Quốc hiện nay có các hành động đơn phương đe dọa các nước láng giềng và gây tổn hại đến ổn định khu vực.

Đọc tiếp...

Liệu có phải Trung Quốc đang cải tạo đất ở Biển Đông?

Liệu có phải Trung Quốc đang cải tạo đất ở Biển Đông?

Giáo sư Carl Thayer cho rằng, với hoạt động cải tạo đất, Trung Quốc đang thay đổi bản chất của UNCLOS và cắt xén vùng biển trung tâm của Đông Nam Á.

Đọc tiếp...

Học giả Nga đánh giá về chính sách của Trung Quốc ở Biển Đông

Học giả Nga đánh giá về chính sách của Trung Quốc ở Biển Đông

Tranh chấp Biển Đông dường như đã thay đổi về bản chất do sự gia tăng xung đột trong những năm gần đây và tranh chấp hiện đã trở thành vấn đề mang tính toàn cầu. Điều này được lý giải là do sự thay đổi chính sách lớn của Trung Quốc. Trên thực tế Trung Quốc hành động không tôn trọng các quyền lợi hợp pháp của các bên tranh chấp và làm tất cả để xoá bỏ hoàn toàn nguyên trạng ở khu vực Biển Đông. 

Đọc tiếp...

Lý do khiến chiến tranh dễ xảy ra ở Biển Đông

Lý do khiến chiến tranh dễ xảy ra ở Biển Đông

Nếu Trung Quốc vẫn trì hoãn đàm phán một Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông, mặt khác tiếp tục xây dựng đảo, cố gắng kiểm soát khoảng 80% diện tích Biển Đông bằng sức mạnh quân sự và cho rằng vấn đề này là "không thể thương lượng" thì nguy cơ nổ ra một cuộc chiến tranh ở Thái Bình Dương là điều khó tránh khỏi. Đọc tiếp...

Các chiến lược áp đặt cái giá phải trả gián tiếp ở Biển Đông

Các chiến lược áp đặt cái giá phải trả gián tiếp ở Biển Đông

Căng thẳng tại các vùng biển ở Châu Á do các hành động đơn phương của Trung Quốc từ lâu đã dấy lên nhiều câu hỏi về hòa bình và ổn định lâu dài, cơ sở cho phát triển chung của khu vực. Căng thẳng này không có dấu hiệu dịu bớt bất chấp quan ngại ngày càng gia tăng của quốc tế. Vì vậy, Mỹ và các nước ASEAN cần phải thiết lập và áp đặt cái giá phải trả, bên cạnh nỗ lực của chính sách đối ngoại, nhằm ngăn chặn các hành động cưỡng ép gây bất ổn của Trung Quốc ở khu vực. 

Đọc tiếp...

Sách Trắng Quốc phòng Trung Quốc - Những tác động về an ninh biển

Sách Trắng Quốc phòng Trung Quốc - Những tác động về an ninh biển

Sách Trắng về chiến lược quân sự mới của Trung Quốc công bố ngày 26/5/2015 đang tạo nên những “gợn sóng” trong giới chiến lược toàn cầu. Đối với Ấn Độ, chiến lược quân sự mới của Trung Quốc là một mối quan ngại, bởi nó thể hiện tư tưởng bành trướng của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược "Tái cân bằng" của Mỹ đang ở giai đoạn nào?

Chiến lược

Khi nào thì chiến lược này đạt “trạng thái cân bằng” như mong muốn của Mỹ để chuyển sang một giai đoạn khác? Câu trả lời phụ thuộc nhiều vào cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc trong khu vực này.

Đọc tiếp...

Báo Nga: Tại sao Biển Đông đang trở thành một trung tâm căng thẳng mới của thế giới

Báo Nga: Tại sao Biển Đông đang trở thành một trung tâm căng thẳng mới của thế giới

Giá trị kinh tế của các đảo ở Biển Đông là không đáng kể và có thể được giải quyết tương đối nhanh chóng. Giá trị chiến lược to lớn và kết quả của cuộc tranh giành các đảo này sẽ có tác động toàn cầu. Bất kỳ cuộc khủng hoảng quân sự trong khu vực sẽ dẫn tới hậu quả chính trị và kinh tế toàn cầu.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang chơi bài tấn công, không phải phòng thủ tại Biển Đông

Trung Quốc đang chơi bài tấn công, không phải phòng thủ tại Biển Đông

Việc xây dựng các đảo nhân tạo là ví dụ xác thực mới nhất và kịch tính nhất về sự cứng rắn đang gia tăng của Trung Quốc tại Biển Đông. Có 3 giả thiết về hành vi quyết đoán và cứng rắn của Trung Quốc đối với tranh chấp Biển Đông.

Đọc tiếp...

Giải pháp tránh nổ ra xung đột Mỹ-Trung tại Biển Đông

Giải pháp tránh nổ ra xung đột Mỹ-Trung tại Biển Đông

Do Trung Quốc đã phê chuẩn UNCLOS và Mỹ tôn trọng bộ luật quốc tế này, nên có cơ sở cho việc thương thuyết trực tiếp và nghiêm túc giữa Mỹ và Trung Quốc về sự mập mờ của cái gọi là "Đường 9 Đoạn" và sự bảo đảm quyền tự do hàng hải. Với hoạt động ngoại giao được quản lý thích hợp, có thể tránh được xung đột Mỹ-Trung tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Căng thẳng ở Biển Đông vẫn chưa thể "hạ nhiệt"

Căng thẳng ở Biển Đông vẫn chưa thể

Những tranh cãi về hoạt động xây dựng đảo của Trung Quốc ở Biển Đông có vẻ như bớt gay gắt hơn tại "Đối thoại Shangri-la 14" vừa diễn ra ở Singapore trong các ngày 29-31/5. Tuy nhiên, căng thẳng ở khu vực này vẫn tiếp diễn trong thời gian tới do triển vọng tìm ra một giải pháp ngoại giao vẫn còn xa vời. 

Đọc tiếp...

Mỹ - Ấn thảo luận tình hình Biển Đông

Mỹ - Ấn thảo luận tình hình Biển Đông

Trong khuôn khổ chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Ashton Carter, ngày 3/6, Ấn Độ và Mỹ đã thảo luận tình hình khu vực Biển Đông và các biện pháp có thể giúp ổn định khu vực, trong bối cảnh có những thông tin về việc Trung Quốc tiến hành xây dựng các đảo nhân tạo mới đang làm gia tăng căng thẳng tại khu vực Đông Nam Á. 

Đọc tiếp...

Trung Quốc và Mỹ tránh xung đột tại Đối thoại Shangri-la

Trung Quốc và Mỹ tránh xung đột tại Đối thoại Shangri-la

Sau một tuần công khai công kích các hoạt động xây dựng đảo nhân tạo trên các đá ngầm, đá và rặng san hô ở vùng biển tranh chấp ở Biển Đông, ngày họp đầu tiên của Đối thoại Shangrila, cuộc họp thường niên ở Singapore với sự tham dự của hầu hết các nước lớn và nhỏ ở châu Á, đã tạo cơ hội để cả Trung Quốc và Mỹ “hạ nhiệt”.

Đọc tiếp...

Kế hoạch hòa bình của Đài Loan tại Biển Đông

Kế hoạch hòa bình của Đài Loan tại Biển Đông

Ngày 26/5, Tổng thống Đài Loan Mã Anh Cửu đưa ra một kế hoạch nhằm xoa dịu căng thẳng trên Biển Đông, nơi Brunei, Trung Quốc Đại lục, Malaysia, Philippines, Đài Loan và Việt Nam có những tuyên bố chủ quyền chồng lấn đối với một loạt thực thể trên vùng biển này. Sáng kiến Hòa bình Biển Đông của ông Mã Anh Cửu kêu gọi các bên gạt tranh chấp sang một bên và cùng đàm phán các thỏa thuận chia sẻ nguồn tài nguyên.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đẩy mạnh phát triển hải quân, xây dựng hải đăng trên Biển Đông

Trung Quốc đẩy mạnh phát triển hải quân, xây dựng hải đăng trên Biển Đông

Ngày 26/5, chính quyền Trung Quốc ra Sách Trắng quốc phòng thể hiện chiến lược quân sự trong thời gian tới, chú trọng tăng cường sức mạnh hải quân, đồng thời công bố kế hoạch xây dựng hai ngọn hải đăng tại khu vực Biển Đông đang có nhiều tranh chấp. Những sự việc này nhiều khả năng sẽ làm gia tăng căng thẳng tại khu vực này, vốn đã không "sóng yên biển lặng" vì các tham vọng của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Chìa khóa ngăn chặn đối đầu quân sự Mỹ-Trung tại Biển Đông

Chìa khóa ngăn chặn đối đầu quân sự Mỹ-Trung tại Biển Đông

Cả Trung Quốc và Mỹ đều hiểu rằng sự đối đầu quân sự giữa hai nước vì các vấn đề chủ quyền có liên quan đến Biển Đông là không phù hợp với lợi ích của họ. Hai nước đang có đủ những vấn đề nội trị, nhất là Trung Quốc, và các vấn đề quốc tế, nhất là Mỹ, để nhận ra rằng sự thù địch quân sự với một đối tác kinh tế chủ chốt không phải là một ý tưởng hay, nhất là trong giai đoạn hiện nay.

Đọc tiếp...

Mỹ sẽ phản ứng như thế nào trong một cuộc khủng hoảng Biển Đông?

Mỹ sẽ phản ứng như thế nào trong một cuộc khủng hoảng Biển Đông?

Đầu tháng 5/2015, tàu chiến ven biển Fort Worth của Mỹ đã di chuyển qua giới hạn 12 hải lý tính từ một số hòn đảo nhân tạo mà Trung Quốc đang xây dựng trái phép ở Biển Đông.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

CHUYÊN ĐỀ ĐẶC BIỆT

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6311 khách Trực tuyến

Đăng nhập