15 - 11 - 2019 | 5:22
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Email In PDF.

Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ gán mác cho Trung Quốc là một "cường quốc theo chủ nghĩa xét lại". Trong khi, Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ Christopher Wray đã gọi Trung Quốc là "một mối đe dọa toàn xã hội".

 

 

Tháng 4 vừa qua, Kiron Skinner - cựu Giám đốc hoạch định chính sách của Bộ Ngoại giao Mỹ - cho rằng chiến lược mới của Mỹ đối với Trung Quốc được xây dựng dựa trên nhận thức rằng cuộc xung đột hiện nay với Bắc Kinh "là một cuộc chiến với một nền văn minh khác và một hệ tư tưởng khác mà Mỹ chưa từng gặp phải trước đây". Với Trung Quốc, Skinner gợi ý đây là "lần đầu tiên Mỹ sẽ có một đối thủ cạnh tranh quyền lực lớn không phải là người da trắng". Những bình luận của bà đã được nhiều người hiểu rằng bà đề cập đến cuốn sách "Cuộc xung đột giữa các nền văn minh" (Clash of Civilations) của tác giả Samuel Huntington.

Nhận xét của Skinner đã vấp phải nhiều ý kiến chỉ trích vì sự thiếu hiểu biết sâu sắc, cũng như không chính xác về mặt lịch sử. Các đối thủ về ý thức hệ hoặc "không phải người da trắng" trước đây được những người chỉ trích nêu tên bao gồm Đức Quốc xã và Đế quốc Nhật Bản. Tuy nhiên, có một ví dụ gần đây hơn về sự cạnh tranh quyền lực đang gia tăng liên quan đến những phát biểu công khai chính thức nhằm dán nhãn cho "phe đối lập" về cơ bản là khác biệt và vì sự khác biệt đó đòi hỏi Mỹ phải có cách tiếp cận đối đầu hơn: cái được gọi là "vấn đề Nhật Bản" trong thập kỷ 80 và 90 của thế kỷ trước. Nó mang những điểm tương đồng nổi bật với sự cứng rắn hiện nay trong những phát biểu của Mỹ về Trung Quốc và sự chắc chắn (mới phát hiện) rằng Trung Quốc sẽ không trở nên giống Mỹ hơn.

Sau Chiến tranh Thế giới II, việc Nhật Bản nhanh chóng chuyển từ kẻ thù sang đồng minh thân thiết của Mỹ và sau đó trở thành cường quốc kinh tế đã trở thành một câu chuyện nổi tiếng. Nhật Bản đã nhanh chóng được công nhận là một trong những nền kinh tế phương Tây phát triển thuộc Tổ chức Hợp tác Phát triển Kinh tế (OECD) và là một phần của trật tự tư bản dân chủ tự do do Mỹ dẫn đầu.

Điều này đã thay đổi khi mối quan hệ kinh tế Mỹ-Nhật trở thành nguồn gốc của sự cạnh tranh. Từ năm 1982, Nhật Bản đã trở thành đối tác thương mại thâm hụt lớn nhất của Mỹ và năm 1985 là chủ nợ lớn nhất của nước này. Tình trạng thâm hụt thương mại ngày càng tăng và khoản nợ của Mỹ đã gây ra một cuộc tranh luận về khả năng Nhật Bản vượt Mỹ về mặt kinh tế.

Tại Washington đã xuất hiện những lời giải thích cho rằng Nhật Bản khác với phương Tây - khi chệch hướng khỏi các nguyên tắc thương mại tự do và chủ nghĩa tư bản thị trường - so với trước đây. Các nhãn mác mới như "quốc gia phát triển" và "chủ nghĩa tư bản tương đối" đã được tạo ra để định nghĩa lại Nhật Bản liên quan đến lý thuyết kinh tế hiện tại.

Sự khác biệt của Nhật Bản được giải thích thêm thông qua những mô tả hoàn toàn tương phản về văn hóa và xã hội. Ví dụ năm 1991, Samuel Huntington khi so sánh Nhật Bản với Mỹ đã viết rằng "một bên nhấn mạnh vào tính tập thể, sự đồng thuận, chính quyền, hệ thống cấp bậc, kỷ luật; bên kia chú trọng chủ nghĩa cá nhân, sự cạnh tranh, bất đồng ý kiến, chủ nghĩa bình quân, tính tư lợi không bị kiềm soát... Một bên xác định con đường lâu dài và và tiết kiệm và đầu tư; bên kia tập trung vào mục tiêu ngắn hạn và chi tiêu và tiêu dùng". Khi sức ép của Mỹ - được thực hiện thông qua các biện pháp thuế quan, đàm phán, các sáng kiến và khuôn khổ khác nhau - thất bại trong việc làm giảm thâm hụt thương mại, cam kết của Nhật Bản về trật tự tự do nói chung và liên minh Mỹ-Nhật nói riêng đã bị nghi ngờ. Một Nhật Bản đang trỗi dậy không chỉ được coi là mối đe dọa đối với sự thống trị về kinh tế của Mỹ, mà còn được cho là đang thúc đẩy một "Pax Nipponica" - một trật tự thương mại theo thuyết trọng thương mới.

Nền kinh tế Nhật Bản trở nên "khác biệt, khép kín và đe dọa". Những ám chỉ về việc Nhật Bản "không công bằng", "gian lận" và "chiến tranh kinh tế" đã trở nên phổ biến; một cuộc thăm dò do tờ New York Times (Mỹ) thực hiện hồi cuối thập kỷ 80 và đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước cho thấy công chúng Mỹ coi nền kinh tế Nhật Bản là một mối đe dọa lớn hơn so với quân đội Liên Xô. Nhật Bản đã thay thế Liên Xô trở thành "kẻ ngoại đạo". Những người theo chủ nghĩa xét lại có ảnh hưởng trong chính quyền đầu tiên của Bill Clinton đã lập luận rằng Nhật Bản "khác biệt về cơ bản" và việc đối phó với Nhật Bản đòi hỏi một cách tiếp cận đối đầu hơn so với phương pháp của chủ nghĩa tư bản dân chủ tự do thông thường.

Trong thực tế, chiến lược "định hướng kết quả" này đã được chứng minh là không thành công. Nó đã bị lặng lẽ chôn vùi khi nền kinh tế và thâm hụt thương mại của Nhật Bản suy giảm đáng kể trong nửa cuối thập kỷ 90 của thế kỷ XX (và khi thâm hụt của Mỹ giảm và sự chú ý bắt đầu chuyển sang một Trung Quốc đang trỗi dậy). Toàn bộ những sự kiện quan trọng đánh dấu cuộc đụng độ gay gắt nhất giữa Mỹ và Nhật Bản thời hậu chiến, với khả năng phá hoại cơ sở khái niệm về mối quan hệ giữa hai quốc gia. Mặc dù những thông tin lan truyền lớn hơn ảnh hưởng đến mối quan hệ an ninh đã được ngăn chặn, "cuộc chiến tranh giành quyền bá chủ" giữa Mỹ và Nhật Bản đã được coi là một khả năng.

Trong quan hệ Mỹ-Trung ngày nay, cả hai lĩnh vực kinh tế và an ninh đều là những lĩnh vực có nhiều bất đồng, khiến xu hướng chung hiện nay trong các cơ quan chính phủ Mỹ là vay tiền của Trung Quốc dưới dạng chứng khoán thậm chí còn có vấn đề hơn. Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ gán mác cho Trung Quốc là một "cường quốc theo chủ nghĩa xét lại". Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ Christopher Wray đã gọi Trung Quốc là "một mối đe dọa toàn xã hội". Ủy ban về Mối đe dọa hiện nay - một nhóm vận động hành lang của phe cánh hữu - đã được tiếp thêm sức mạnh để bảo vệ các giá trị phương Tây trước sức mạnh ngày càng tăng của Trung Quốc.

Năm 2019, Trung Quốc không chỉ tham gia một liên minh quân sự khác so với Nhật Bản đã làm trước đây, mà Mỹ và Trung Quốc cũng thiếu sự liên kết và các mối quan hệ an ninh có thể đảm bảo rằng sự nghi ngờ xuất phát từ những tranh chấp thương mại Mỹ-Nhật trong quá khứ có thể được xử lý. Với cuộc chiến thương mại hiện nay, Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đang làm suy yếu hơn nữa sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế có khả năng kiềm chế xung đột. Căn cứ vào hậu quả tiềm tàng của việc biến Trung Quốc thành một "kẻ ngoại đạo" mới, điều quan trọng cần nhớ là "mối đe dọa kinh tế" mà Nhật Bản đặt ra đã trở thành một cuộc tranh luận tại Mỹ về sự xung đột văn hóa đòi hỏi phải áp dụng một cách tiếp cận duy nhất: đó là đối đầu./.

Tác giả Nicola Nymalm là Nghiên cứu Viên tại chương trình An ninh và Chính trị Châu Á và Toàn cầu, Viện nghiên cứu các vấn đề quốc tế Thụy Điển. Bài viết đăng trên “East Asia Forum”.

Nhật Linh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Thực chất Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản-Philippines

Thực chất Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản-Philippines

Nhật Bản và Philippines cuối cùng cũng đã tổ chức được vòng đầu tiên của Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng mới vào đầu tháng này. Mặc dù cơ chế này chỉ là một trong nhiều sự tiến triển trong quan hệ song phương, song có ý nghĩa đối với mối quan hệ an ninh, cũng như tổng thể mối quan hệ song phương nói chung.

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần cuối)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần cuối)

Trước những áp lực của Mỹ và đồng minh, Trung Quốc đã chuyển hướng sang Nga. Tuy nhiên thực tế là Nga và Trung Quốc không phải là những đồng minh tự nhiên và họ nghi ngờ về từng động thái của nhau nhiều hơn là tin tưởng, điều này sẽ hủy hoại và làm cho bất kỳ thỏa thuận song phương nào mà họ có thể đạt được bị thất bại. Kết quả là Trung Quốc sẽ thấy mình thực sự bị cô lập và hoàn toàn phụ thuộc vào những nước mà họ đã kiểm soát để duy trì việc vận hành nền kinh tế của mình.

 

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 2)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 2)

Bên cạnh những thách thức về kinh tế trong nước, Tập Cận Bình còn phải đối mặt với một nước Mỹ đang nhanh chóng mở rộng khả năng quân sự. Không dừng ở đó, ông Tập cũng phải đối mặt với các khả năng quân sự ngày càng mở rộng của Nhật Bản, Đài Loan và Philippines.  

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 1)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 1)

Cơ hội “từ trên trời rơi xuống” dành cho Trung Quốc trong lĩnh vực kinh tế và thương mại thực sự đã qua. Hiện Trung Quốc đang vấp phải sự phản ứng dữ dội từ các nước trong khu vực và đặc biệt là từ Mỹ với một vị tổng thống dường như muốn đối đầu với Trung Quốc trên mọi mặt trận và bằng mọi cách.

Đọc tiếp...

Sách lược đầu tư của Mỹ vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Sách lược đầu tư của Mỹ vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ luôn là vấn đề được giới chiến lược, học thuật ở Trung Quốc và nước ngoài tập trung thảo luận và nghiên cứu. Nhưng những phân tích thực nghiệm cụ thể lại khá ít, tập trung quá nhiều vào lĩnh vực chính trị và an ninh. Bài viết sẽ tập trung vào sách lược cạnh tranh đầu tư cơ sở hạ tầng trong khuôn khổ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ, phân tích mục tiêu, lộ trình và triển vọng phát triển của chiến lược này, đưa ra đánh giá mang tính thử nghiệm về tác động có thể có của chiến lược này đối với hợp tác “Vành đai và Con đường”.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa chính trị trong chiến lược phòng thủ của Đài Loan

Ý nghĩa chính trị trong chiến lược phòng thủ của Đài Loan

Đài Loan sắp tới sẽ phải đối mặt với một thời kỳ đáng ngại. Chiến lược phòng thủ của Đài Loan đang trở nên phi logic trong khi Trung Quốc lại đang tiến gần tới khả năng thực hiện tuyên bố “thống nhất Đài Loan” của mình.

Đọc tiếp...

Nga “ngả vào” Trung Quốc - Mối đe dọa đối với Hàn Quốc?

Nga “ngả vào” Trung Quốc - Mối đe dọa đối với Hàn Quốc?

Sự hợp tác ngày càng gia tăng giữa Bắc Kinh và Moskva dường như đang giúp Nga mạnh bạo hơn khi thể hiện năng lực cũng như thách thức sức mạnh của mạng lưới liên minh của Mỹ ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

Ấn Độ - Hi vọng lớn nhất của Mỹ ở châu Á

Ấn Độ - Hi vọng lớn nhất của Mỹ ở châu Á

Trong hai thập kỷ qua, Washington đã đặt nhiều hi vọng vào Ấn Độ trên vũ đài thế giới. Rộng lớn, đông dân và giàu tài nguyên, xét theo tất cả các biểu hiện bề ngoài, Ấn Độ là một cường quốc đã sẵn sàng. Và với tư cách là nền dân chủ lớn nhất thế giới, theo những hi vọng đó, nước này hứa hẹn sẽ trở thành đối tác quan trọng của Mỹ vào thời điểm cuộc cạnh tranh giữa các bên thách thức đang ngày càng gia tăng.

Đọc tiếp...

Năm điều Mỹ cần cân nhắc khi đối phó Trung Quốc

Năm điều Mỹ cần cân nhắc khi đối phó Trung Quốc

Chính quyền của Tổng thống Trump đang đối đầu với Trung Quốc theo một cách khó có thể thúc đẩy thế cạnh tranh của Mỹ hay thu hút được sự ủng hộ rộng rãi. Cuối tháng trước, ông Trump đã ra một tuyên bố cứng rắn: “Chúng tôi không cần Trung Quốc, và thành thật mà nói, chúng tôi còn tốt hơn nếu không có họ”.

Đọc tiếp...

Bước tiếp theo trong xây dựng quan hệ quân sự Ấn-Trung

Bước tiếp theo trong xây dựng quan hệ quân sự Ấn-Trung

Cuộc đối đầu tại Doklam ở lãnh thổ Bhutan năm 2017 kéo dài 73 ngày trong địa hình hiểm trở và nguy hiểm dọc theo Đường kiểm soát thực tế (LAC) là phép thử đối với tinh thần cũng như cách thức giải quyết vấn đề của quân đội hai nước.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt-Mỹ thời tổng thống Trump

Quan hệ Việt-Mỹ thời tổng thống Trump

Trước những phát ngôn chỉ trích của Tổng thống Mỹ Donald Trump về sự lạm dụng đối tác trong vấn đề thương mại của Việt Nam, mối quan hệ giữa hai quốc gia thực sự không hề chứng kiến một sự chuyển biến tiêu cực.

Đọc tiếp...

Tranh chấp thương mại Trung - Mỹ sẽ đi về đâu?

Tranh chấp thương mại Trung - Mỹ sẽ đi về đâu?

Cuộc chiến thương mại Trung - Mỹ bắt đầu từ tháng 3/2018, cho đến nay, cùng với những đòn trừng phạt và trả đũa nối tiếp nhau, những tổn thất trực tiếp mà cả hai bên phải gánh chịu là điều dễ dàng nhận thấy. Những đòn trừng phạt và trả đũa ấy liệu đơn thuần chỉ nhắm đến lợi ích kinh tế, hay bên trong còn ẩn chứa những mục tiêu mang tính chiến lược và liệu rằng cuộc thương chiến này có đi đến hồi kết?

Đọc tiếp...

Yếu tố khiến Trung-Nga xích lại gần nhau

Yếu tố khiến Trung-Nga xích lại gần nhau

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và chiến dịch trừng phạt kéo dài của Washington đối với Moskva đã thúc đẩy việc tăng cường quan hệ kinh tế và năng lượng giữa hai nước láng giềng phương Đông.

Đọc tiếp...

Cảnh giác trước Trung Quốc, Ấn Độ củng cố quan hệ với các nước láng giềng

Cảnh giác trước Trung Quốc, Ấn Độ củng cố quan hệ với các nước láng giềng

Để củng cố và nâng cao hơn nữa vị thế của bản thân trong khu vực, đặc biệt là trong bối cảnh Trung Quốc đang ngày càng đẩy mạnh các hoạt động lôi kéo các nước khác, Ấn Độ dưới thời ông Modi buộc phải có những bước đi đúng đắn và khôn khéo, thúc đẩy mối quan hệ gắn bó và tốt đẹp với các nước láng giềng là một trong số đó.

Đọc tiếp...

Mỹ và các đồng minh cần thể hiện sự quan tâm thực sự ở Đông Nam Á

Mỹ và các đồng minh cần thể hiện sự quan tâm thực sự ở Đông Nam Á

Đông Nam Á là khu vực rất quan trọng đối với Trung Quốc, tạo ra “thế tiến thoái lưỡng nan ở eo biển Malacca”. Khoảng 80% tổng nguồn cung cấp năng lượng của Trung Quốc đi qua eo biển Malacca. Sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) chủ yếu là một giải pháp để thoát khỏi tình thế khó xử này. 

Đọc tiếp...

Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ gán mác cho Trung Quốc là một "cường quốc theo chủ nghĩa xét lại". Trong khi, Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ Christopher Wray đã gọi Trung Quốc là "một mối đe dọa toàn xã hội".

Đọc tiếp...

Trump tấn công hệ thống thương mại toàn cầu

Trump tấn công hệ thống thương mại toàn cầu

Sau khi chỉ trích thương mại tự do trong lúc vận động tranh cử chức Tổng thống Mỹ, ông đã biến chủ nghĩa dân tộc về kinh tế trở thành tâm điểm trong chương trình nghị sự của mình.Với việc coi thường các quy tắc thương mại quốc tế, Chính quyền Trump đã làm suy giảm vị thế của Mỹ trên thế giới và khiến các chính phủ khác phải cân nhắc việc sử dụng các công cụ tương tự để hạn chế thương mại một cách độc đoán.

Đọc tiếp...

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiện tại có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong đó, chỉ có 2 nước - Trung Quốc và Ấn Độ - xác nhận cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên”, mặc dù Ấn Độ đã bắt đầu rút lại cam kết này dưới thời chính quyền Thủ tướng Modi.

Đọc tiếp...

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Khi Trung Quốc xâm nhập sâu hơn vào châu Á và các nơi khác trên thế giới, nhiều nhà quan sát đã dự đoán rằng ngày Bắc Kinh trở thành bá chủ thống trị các nước láng giềng chỉ còn là vấn đề thời gian. Nhưng câu chuyện về sự thống trị tất yếu của Trung Quốc này dựa trên những giả định chủ chốt quá thường xuyên không được xem xét kỹ lưỡng. Chặng đường của Trung Quốc tiến tới vị thế hàng đầu khu vực có thể chông chênh hơn dự kiến.

Đọc tiếp...

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

Cuộc tập trận AUMX diễn ra tại căn cứ hải quân Sattahip ở tỉnh Chon Buri của Thái Lan gần một năm sau khi ASEAN tiến hành một cuộc tập trận hàng hải tương tự với Trung Quốc ở ngoài khơi tỉnh Quảng Đông. Điểm mâu thuẫn là sự kình địch ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc trong khi nguyên tắc của ASEAN là duy trì tính trung tâm và cân bằng địa chính trị của khối giữa hai siêu cường này.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4796 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin