8 - 8 - 2020 | 22:31
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Email In PDF.

Hiện tại có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong đó, chỉ có 2 nước - Trung Quốc và Ấn Độ - xác nhận cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên”, mặc dù Ấn Độ đã bắt đầu rút lại cam kết này dưới thời chính quyền Thủ tướng Modi.

  

“Tại sao Mỹ lại tự trói tay mình với chính sách đó?” - Đây là câu hỏi của phóng viên hãng tin CNN Jake Tapper gửi tới Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren của bang Massachusetts trong buổi tranh luận của đảng Dân chủ Mỹ hồi tuần trước. Câu hỏi này ngay lập tức hé lộ một vết rạn nứt chính sách lâu nay trong chiến lược hạt nhân của Mỹ. Chính sách đang được đề cập là cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước”, trong đó Mỹ cam kết không trở thành quốc gia đầu tiên triển khai vũ khí hạt nhân trong một cuộc xung đột quân sự. Và theo cam kết này, Mỹ sẽ vẫn có quyền trả đũa ồ ạt.

Mặc dù cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã suy đi tính lại cam kết này, song ông vẫn không phê chuẩn chính thức. Mỹ vẫn luôn giữ lại một sự lựa chọn “sử dụng trước tiên”, giúp Washington có thể triển khai vũ khí hạt nhân bất kỳ lúc nào, thậm chí khi không bị khiêu khích. Lawrence Wittner, Giáo sư danh dự môn Lịch sử tại Đại học Albany (Mỹ), nói: “Tôi cho rằng có 2 vấn đề cơ bản trong sự lựa chọn ‘sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên’. Đầu tiên là trong số các quốc gia phi hạt nhân, điều này tạo động lực để họ sản xuất vũ khí hạt nhân. Bởi nếu Mỹ tấn công trước, họ sẽ không thể ngăn cản… khi đó, biện pháp ngăn chặn tốt nhất dường như là phát triển vũ khí hạt nhân của riêng họ. Vấn đề thứ hai là điều này khuyến khích những quốc gia sở hữu hạt nhân ‘động thủ’ trước. Do đó, trong trường hợp xảy ra khủng hoảng, trong một cuộc đối đầu, (họ) lo sợ đánh mất tài sản hạt nhân… điều này khiến họ có động lực tấn công trước, và theo tư duy đó, cả hai quốc gia có thể rơi vào một cuộc chiến hạt nhân mà họ không muốn hoặc không chuẩn bị trước”.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ William Perry phục vụ dưới thời Tổng thống Bill Clinton giai đoạn năm 1994-1997 cho rằng chính sách hạt nhân hiện tại là một chính sách vô ích tồn tại từ thời Chiến tranh Lạnh. Ông nói: “Quay trở lại những ngày đầu tiên của Chiến tranh Lạnh, khi chúng ta phải đối mặt với viễn cảnh xung đột với Liên Xô ở châu Âu và không có các lực lượng thông thường để ngăn chặn họ… chúng ta đã phải tính đến kế hoạch sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên trong trường hợp xảy ra cuộc tấn công thông thường bởi chúng ta không tin rằng các lực lượng thông thường của (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) NATO có đủ sức ngăn chặn Hồng quân. Kể từ khi đó, vấn đề này đã biến mất, nhưng chúng ta vẫn duy trì chính sách và tôi cho rằng mọi người đã không suy nghĩ thấu đáo về việc chúng ta không cần điều đó vào lúc này”.

Conn Hallinan, một nhà báo của tạp chí Foreign Policy, đồng ý rằng động lực chính chống lại việc áp dụng cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên” là việc tuân theo suy nghĩ truyền thống. Ông nói: “Tôi cho rằng có một nhóm nào đó của tổ chức quốc phòng (không phải tất cả mọi người) coi vũ khí hạt nhân chỉ là một phần trong kho vũ khí quân sự tiêu chuẩn của Mỹ... Về cơ bản, họ luôn lập luận rằng Mỹ cần có quyền sử dụng vũ khí hạt nhân, và bất cứ điều gì khác có thể cản trở tổng thống”.

Theo cả 3 chuyên gia, một cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên” sẽ không chỉ đơn thuần là một cử chỉ lấy lệ và sẽ được các quốc gia khác hiểu là một khởi đầu chân thành cho việc không phổ biến vũ khí hạt nhân. Ông Perry nói: “Tôi nghĩ rằng nếu chúng ta đưa ra một tuyên bố ‘không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên’ tại Mỹ, chúng ta sẽ nghiêm túc về điều đó. Nó sẽ không mang tính biểu tượng. Và sau đó, nếu chúng ta làm điều đó, chúng ta sẽ sao lưu bằng những thay đổi về việc bố trí lực lượng và những thay đổi chính sách của chúng ta”. Những thay đổi cấu trúc đó “sẽ là dấu hiệu rõ ràng gửi tới người dân Mỹ và các quốc gia khác rằng chúng không mang tính biểu tượng, rằng chúng ta nghiêm túc về điều đó”. Chính sự thay đổi trong quan điểm hạt nhân làm cho cam kết trở nên hiệu quả. Ông Hallinan nói: “Ý của tôi là chiến tranh hạt nhân sẽ không xảy ra. Khi ai đó bắn tên lửa vào bạn, bạn sẽ có thể phát hiện ra điều đó (hy vọng là thế)…”, ám chỉ rằng sự phát hiện đó là điều sẽ tạo dựng niềm tin cho cam kết này.

Hiện tại có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong đó, chỉ có 2 nước - Trung Quốc và Ấn Độ - đã xác nhận cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên”, mặc dù Ấn Độ đã bắt đầu rút lại cam kết này dưới thời chính quyền Thủ tướng Narendra Modi. Mặc dù ông Perry cho rằng cam kết này sẽ không nhận được nhiều sự chú ý trong các cuộc bầu cử sơ bộ ban đầu, nhưng ông tin nó sẽ được thảo luận nghiêm túc trong cuộc tổng tuyển cử tại Mỹ. Ông nói: “Ứng cử viên đảng Dân chủ, dù là ai đi nữa, cũng sẽ nhấn mạnh vấn đề này và nói rõ rằng nếu họ được bầu làm tổng thống, đây sẽ là một phần quan trọng trong chương trình nghị sự của họ”. Điều này sẽ giúp họ khác biệt với Tổng thống Mỹ đương nhiệm Donald Trump.

Tuần này đánh dấu kỷ niệm lần thứ 74 vụ đánh bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki. Các cuộc tấn công của Mỹ chống Nhật Bản - lần duy nhất vũ khí hạt nhân được sử dụng trong chiến tranh - đã khiến hàng trăm nghìn dân thường thiệt mạng. Theo ông Hallinan, sẽ có nhiều người nói rằng đang tồn tại 2 mối đe dọa đối với sự sống còn của nhân loại. Một là biến đổi khí hậu, và hai là chiến tranh hạt nhân. Cả ba chuyên gia đều nói rằng mối đe dọa của một cuộc chiến tranh hạt nhân sẽ không thể được đánh giá thấp. Ông Perry tin rằng sự nguy hiểm của thảm họa hạt nhân ngày hôm nay lớn hơn nhiều so với những năm đen tối nhất của Chiến tranh Lạnh.

Theo “National Interest

Vũ Hiền (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Chính sách Mỹ-Trung đòi hỏi một chiến lược nghiêm túc, bền vững, chứ không phải một chiến lược chắp vá trong chiến dịch tranh cử tổng thống để cứu lấy một chính quyền thất bại.

Đọc tiếp...

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội hiếm có để tận dụng tuyên bố của Bắc Kinh về sự phụ thuộc lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, chẳng hạn như sáng kiến “Vành đai và Con đường” và Biển Đông.  

Đọc tiếp...

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Từ lâu, “phạm vi ảnh hưởng” đã trở thành một khái niệm được coi trọng trong việc quản lý sự phức tạp của quan hệ nước lớn. Việc thiết lập phạm vi ảnh hưởng cần đến sự hiểu biết chung không chỉ giữa các nước lớn, mà cả giữa những nước đã nằm trong phạm vi ảnh hưởng của họ.

Đọc tiếp...

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Để giành được những đồng đôla phát triển đất nước, Rodrigo Duterte đã gây tổn hại đến an ninh quốc gia của Philippines. Quyết định chính sách đối ngoại lớn đầu tiên của Duterte là bác bỏ chiến thắng mang tính lịch sử của Philippines trước Trung Quốc trong vụ kiện liên quan đến tranh chấp chủ quyền trên biển.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5786 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin