9 - 7 - 2020 | 18:34
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Email In PDF.

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt.

 

 

Các tàu Trung Quốc và Nhật Bản áp sát quần đảo Senkaku / Điếu Ngư đang tranh chấp ở Biển Hoa Đông vào năm 2013. Ảnh: GETTY

Từ tháng 4 đến tháng 6 năm nay, các tàu hải cảnh Trung Quốc đã tiến vào vùng tiếp giáp xung quanh quần đảo tranh chấp Senkaku/ Điếu Ngư ở Biển Hoa Đông trong 64 ngày liên tiếp. Tại khu vực nhạy cảm này, số vụ xâm nhập của Trung Quốc tính đến thời điểm hiện tại đã vượt xa tổng số của năm 2018. Mặc dù các vụ xâm nhập mới nhất xảy ra trong bối cảnh mối quan hệ song phương Trung-Nhật đang được cải thiện và không tạo ra hay báo hiệu một sự cố hay một cuộc khủng hoảng lớn nào, nhưng việc căng thẳng gia tăng trở lại chỉ là vấn đề thời gian. Do các cuộc khủng hoảng ở quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư có thể đem tới những hậu quả to lớn cho sự ổn định của khu vưc, liên minh Mỹ-Nhật và cạnh tranh Trung-Mỹ, do dó việc hiểu được chiến lược của Bắc Kinh là hết sức quan trọng.

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt. Theo truyền thống, một quốc gia có ý định chia rẽ một liên minh thường tập trung nỗ lực vào đối tác “cấp thấp” -hoặc dễ bị tổn thương hơn- của liên minh đó, nhưng trong cuộc xung đột Senkaku/Điếu Ngư, mục tiêu chính của Trung Quốc lại nhằm vào Mỹ - đối tác “cấp cao”. Bắc Kinh nhận thức được sự bất cân xứng đáng kể về lợi ích giữa Mỹ và Nhật Bản trong tranh chấp, và Washington trên thực tế không có lợi ích tại quần đảo này nên muốn tránh khả năng xảy ra một cuộc xung đột thảm khốc với Trung Quốc. Hay nói cách khác, trong xung đột Senkaku/Điếu Ngư, Washington được coi là bên dễ bị tổn thương hơn.

Bằng cách gợi ra các lợi ích của Mỹ trong quản lý xung đột, ổn định khủng hoảng và quan hệ Trung-Mỹ lành mạnh, Bắc Kinh đã tìm cách xúi giục và thúc ép Mỹ áp dụng các chính sách “đi ngược lại” với lợi ích lãnh thổ của Nhật Bản. Bằng cách làm này, Trung Quốc đã gieo rắc sự bất hòa trong liên minh Mỹ-Nhật và làm tăng nỗi lo của Nhật Bản về việc bị Mỹ bỏ rơi. Trong năm 2012-2013, sau khi điều số lượng tàu và máy bay chưa từng có vào vùng biển và không phận xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư làm nguy cơ xung đột gia tăng ở Biển Hoa Đông, Bắc Kinh đã kêu gọi Washington kiềm chế Nhật Bản và buộc Tokyo phải nhượng bộ. Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố: “Chúng tôi kêu gọi phía Mỹ chịu trách nhiệm về vấn đề quần đảo Điếu Ngư và thực hiện các hành động cụ thể để bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực”. Bắc Kinh thậm chí còn đi xa hơn, yêu cầu Mỹ làm trung gian hòa giải. Trong một hội thảo do Bộ Ngoại giao Trung Quốc tổ chức, một cựu quan chức cấp cao nước này nhận xét: “Nếu Mỹ thực sự muốn đóng vai trò trung lập và mang tính xây dựng, Washington nên kêu gọi các bên tranh chấp ngồi vào bàn đàm phán và giải quyết sự khác biệt bằng các biện pháp hòa bình”.

Washington tỏ ra dễ dàng chấp nhận lời kêu gọi của Bắc Kinh. Nhà Trắng thúc giục Tokyo nhượng bộ, trong khi Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ khi đó là Tom Donilong gợi ý rằng “các bên nên tìm cách nói chuyện về vấn đề này thông qua kênh ngoại giao”. Trong khoảng thời gian đó, Trung Quốc bắt đầu thúc đẩy khái niệm mơ hồ về “quan hệ nước lớn kiểu mới”, một khuôn khổ rộng mở cho tương lai quan hệ Mỹ-Trung mà chính quyền Obama, vốn muốn thiết lâp quan hê lành mạnh lâu dài, ban đầu đã chấp nhận. “Tôn trọng lợi ích cốt lõi” được cho là “điểm then chốt” của khuôn khổ quan hệ kiểu mới này. Tháng 4/2013, Bắc Kinh lần đầu tiên tuyên bố quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư là một trong những “lợi ích cốt lõi” của nước này. Bắc Kinh do đó đã tìm cách liên kết các mối quan hệ Mỹ-Trung được cải thiện với việc Washington sẵn sàng giảm bớt sự ủng hộ cho các lợi ích lãnh thổ của Nhật Bản.

Tiếp theo, vào cuối năm 2013, Trung Quốc tuyên bố thiết lập Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) trên Biển Hoa Đông, bao gồm quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, được thiết kế để đặt lợi ích của Mỹ và Nhật Bản đối lập với nhau. Đây là động thái hiếm hoi được thông báo vào thời điểm đó, Bắc Kinh đã công khai đề nghị thực thi một cơ chế xử lý khủng hoảng vốn bị trì trệ từ lâu sau khi thành lập ADIZ.

Bất chấp sự phản đối của Tokyo vì lo ngại Trung Quốc sẽ hợp pháp hóa các yêu sách lãnh thổ, Washington lại nhanh chóng ủng hộ lời đề nghị của Bắc Kinh. Phó Tổng thống Joe Biden thậm chí tuyên bố rằng ADIZ “là rất cần thiết để quản lý khủng hoảng”. Điều này làm “tăng số lượng cử tri Nhật Bản nghi ngờ về cam kết bảo đảm an ninh của Mỹ”. Mặc dù mối quan hệ Mỹ-Trung ngày nay khác xa so với thời điểm của chính quyền Obama, Bắc Kinh có thể được cho là sẽ sử dụng một chiến lược tương tự chống lại chính quyền Trump và các chính quyền khác trong tương lai. Bất chấp mối quan hệ Mỹ-Trung trở nên đối nghịch như thế nào, sự bất cân xứng trong lợi ích Mỹ-Nhật có thể sẽ tiếp tục bị lợi dụng và tạo thành một điểm yếu cố hữu trong một liên minh mạnh mẽ.

Andrew Taffer là Chuyên viên nghiên cứu của Bộ phận An ninh Trung Quốc & Ấn Độ-Thái Bình Dương tại Trung tâm Phân tích Hải quân (Australia). Bài viết được đăng trên The Interpreter.

Kim Nguyên (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Chính sách Mỹ-Trung đòi hỏi một chiến lược nghiêm túc, bền vững, chứ không phải một chiến lược chắp vá trong chiến dịch tranh cử tổng thống để cứu lấy một chính quyền thất bại.

Đọc tiếp...

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội hiếm có để tận dụng tuyên bố của Bắc Kinh về sự phụ thuộc lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, chẳng hạn như sáng kiến “Vành đai và Con đường” và Biển Đông.  

Đọc tiếp...

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Từ lâu, “phạm vi ảnh hưởng” đã trở thành một khái niệm được coi trọng trong việc quản lý sự phức tạp của quan hệ nước lớn. Việc thiết lập phạm vi ảnh hưởng cần đến sự hiểu biết chung không chỉ giữa các nước lớn, mà cả giữa những nước đã nằm trong phạm vi ảnh hưởng của họ.

Đọc tiếp...

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Để giành được những đồng đôla phát triển đất nước, Rodrigo Duterte đã gây tổn hại đến an ninh quốc gia của Philippines. Quyết định chính sách đối ngoại lớn đầu tiên của Duterte là bác bỏ chiến thắng mang tính lịch sử của Philippines trước Trung Quốc trong vụ kiện liên quan đến tranh chấp chủ quyền trên biển.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6462 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin