31 - 3 - 2020 | 2:53
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Email In PDF.

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt.

 

 

Các tàu Trung Quốc và Nhật Bản áp sát quần đảo Senkaku / Điếu Ngư đang tranh chấp ở Biển Hoa Đông vào năm 2013. Ảnh: GETTY

Từ tháng 4 đến tháng 6 năm nay, các tàu hải cảnh Trung Quốc đã tiến vào vùng tiếp giáp xung quanh quần đảo tranh chấp Senkaku/ Điếu Ngư ở Biển Hoa Đông trong 64 ngày liên tiếp. Tại khu vực nhạy cảm này, số vụ xâm nhập của Trung Quốc tính đến thời điểm hiện tại đã vượt xa tổng số của năm 2018. Mặc dù các vụ xâm nhập mới nhất xảy ra trong bối cảnh mối quan hệ song phương Trung-Nhật đang được cải thiện và không tạo ra hay báo hiệu một sự cố hay một cuộc khủng hoảng lớn nào, nhưng việc căng thẳng gia tăng trở lại chỉ là vấn đề thời gian. Do các cuộc khủng hoảng ở quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư có thể đem tới những hậu quả to lớn cho sự ổn định của khu vưc, liên minh Mỹ-Nhật và cạnh tranh Trung-Mỹ, do dó việc hiểu được chiến lược của Bắc Kinh là hết sức quan trọng.

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt. Theo truyền thống, một quốc gia có ý định chia rẽ một liên minh thường tập trung nỗ lực vào đối tác “cấp thấp” -hoặc dễ bị tổn thương hơn- của liên minh đó, nhưng trong cuộc xung đột Senkaku/Điếu Ngư, mục tiêu chính của Trung Quốc lại nhằm vào Mỹ - đối tác “cấp cao”. Bắc Kinh nhận thức được sự bất cân xứng đáng kể về lợi ích giữa Mỹ và Nhật Bản trong tranh chấp, và Washington trên thực tế không có lợi ích tại quần đảo này nên muốn tránh khả năng xảy ra một cuộc xung đột thảm khốc với Trung Quốc. Hay nói cách khác, trong xung đột Senkaku/Điếu Ngư, Washington được coi là bên dễ bị tổn thương hơn.

Bằng cách gợi ra các lợi ích của Mỹ trong quản lý xung đột, ổn định khủng hoảng và quan hệ Trung-Mỹ lành mạnh, Bắc Kinh đã tìm cách xúi giục và thúc ép Mỹ áp dụng các chính sách “đi ngược lại” với lợi ích lãnh thổ của Nhật Bản. Bằng cách làm này, Trung Quốc đã gieo rắc sự bất hòa trong liên minh Mỹ-Nhật và làm tăng nỗi lo của Nhật Bản về việc bị Mỹ bỏ rơi. Trong năm 2012-2013, sau khi điều số lượng tàu và máy bay chưa từng có vào vùng biển và không phận xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư làm nguy cơ xung đột gia tăng ở Biển Hoa Đông, Bắc Kinh đã kêu gọi Washington kiềm chế Nhật Bản và buộc Tokyo phải nhượng bộ. Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố: “Chúng tôi kêu gọi phía Mỹ chịu trách nhiệm về vấn đề quần đảo Điếu Ngư và thực hiện các hành động cụ thể để bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực”. Bắc Kinh thậm chí còn đi xa hơn, yêu cầu Mỹ làm trung gian hòa giải. Trong một hội thảo do Bộ Ngoại giao Trung Quốc tổ chức, một cựu quan chức cấp cao nước này nhận xét: “Nếu Mỹ thực sự muốn đóng vai trò trung lập và mang tính xây dựng, Washington nên kêu gọi các bên tranh chấp ngồi vào bàn đàm phán và giải quyết sự khác biệt bằng các biện pháp hòa bình”.

Washington tỏ ra dễ dàng chấp nhận lời kêu gọi của Bắc Kinh. Nhà Trắng thúc giục Tokyo nhượng bộ, trong khi Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ khi đó là Tom Donilong gợi ý rằng “các bên nên tìm cách nói chuyện về vấn đề này thông qua kênh ngoại giao”. Trong khoảng thời gian đó, Trung Quốc bắt đầu thúc đẩy khái niệm mơ hồ về “quan hệ nước lớn kiểu mới”, một khuôn khổ rộng mở cho tương lai quan hệ Mỹ-Trung mà chính quyền Obama, vốn muốn thiết lâp quan hê lành mạnh lâu dài, ban đầu đã chấp nhận. “Tôn trọng lợi ích cốt lõi” được cho là “điểm then chốt” của khuôn khổ quan hệ kiểu mới này. Tháng 4/2013, Bắc Kinh lần đầu tiên tuyên bố quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư là một trong những “lợi ích cốt lõi” của nước này. Bắc Kinh do đó đã tìm cách liên kết các mối quan hệ Mỹ-Trung được cải thiện với việc Washington sẵn sàng giảm bớt sự ủng hộ cho các lợi ích lãnh thổ của Nhật Bản.

Tiếp theo, vào cuối năm 2013, Trung Quốc tuyên bố thiết lập Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) trên Biển Hoa Đông, bao gồm quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, được thiết kế để đặt lợi ích của Mỹ và Nhật Bản đối lập với nhau. Đây là động thái hiếm hoi được thông báo vào thời điểm đó, Bắc Kinh đã công khai đề nghị thực thi một cơ chế xử lý khủng hoảng vốn bị trì trệ từ lâu sau khi thành lập ADIZ.

Bất chấp sự phản đối của Tokyo vì lo ngại Trung Quốc sẽ hợp pháp hóa các yêu sách lãnh thổ, Washington lại nhanh chóng ủng hộ lời đề nghị của Bắc Kinh. Phó Tổng thống Joe Biden thậm chí tuyên bố rằng ADIZ “là rất cần thiết để quản lý khủng hoảng”. Điều này làm “tăng số lượng cử tri Nhật Bản nghi ngờ về cam kết bảo đảm an ninh của Mỹ”. Mặc dù mối quan hệ Mỹ-Trung ngày nay khác xa so với thời điểm của chính quyền Obama, Bắc Kinh có thể được cho là sẽ sử dụng một chiến lược tương tự chống lại chính quyền Trump và các chính quyền khác trong tương lai. Bất chấp mối quan hệ Mỹ-Trung trở nên đối nghịch như thế nào, sự bất cân xứng trong lợi ích Mỹ-Nhật có thể sẽ tiếp tục bị lợi dụng và tạo thành một điểm yếu cố hữu trong một liên minh mạnh mẽ.

Andrew Taffer là Chuyên viên nghiên cứu của Bộ phận An ninh Trung Quốc & Ấn Độ-Thái Bình Dương tại Trung tâm Phân tích Hải quân (Australia). Bài viết được đăng trên The Interpreter.

Kim Nguyên (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Từ lâu, “phạm vi ảnh hưởng” đã trở thành một khái niệm được coi trọng trong việc quản lý sự phức tạp của quan hệ nước lớn. Việc thiết lập phạm vi ảnh hưởng cần đến sự hiểu biết chung không chỉ giữa các nước lớn, mà cả giữa những nước đã nằm trong phạm vi ảnh hưởng của họ.

Đọc tiếp...

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Để giành được những đồng đôla phát triển đất nước, Rodrigo Duterte đã gây tổn hại đến an ninh quốc gia của Philippines. Quyết định chính sách đối ngoại lớn đầu tiên của Duterte là bác bỏ chiến thắng mang tính lịch sử của Philippines trước Trung Quốc trong vụ kiện liên quan đến tranh chấp chủ quyền trên biển.

Đọc tiếp...

Hợp tác Nga - Trung trong cuộc chiến chống COVID-19

Hợp tác Nga - Trung trong cuộc chiến chống COVID-19

Sự ủng hộ, tình cảm tốt đẹp và quyết tâm mạnh mẽ của Nga chống dịch Covid-19 đã phản ánh sự hợp tác nhân đạo ngày càng sâu rộng giữa Nga và Trung Quốc, thể hiện tình hữu nghị và quan hệ đối tác hợp tác chiến lược để cùng nhau vượt qua những khó khăn trước mắt.

Đọc tiếp...

Liệu liên minh Mỹ-Philippines có tan vỡ?

Liệu liên minh Mỹ-Philippines có tan vỡ?

Việc chấm dứt Thỏa thuận Các lực lượng Thăm viếng Mỹ-Philippines (VFA) có thể khiến cả Đông Nam Á dậy sóng, không chỉ gây tổn hại cho quốc phòng Philippines mà còn tới chiến lược biển của Mỹ đối với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Thành công của quan hệ đối tác Mỹ-Ấn

Thành công của quan hệ đối tác Mỹ-Ấn

Sau 3 năm Trump giữ chức tổng thống, quan hệ đối tác chiến lược với Ấn Độ, mà các chính quyền Mỹ liên tiếp nhau đã nuôi dưỡng như một bức tường thành âm thầm chống lại Trung Quốc, không chỉ tiếp tục tồn tại mà còn phát triển nở rộ.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đối với kinh tế Thái Lan, Indonesia và Ấn Độ

Tác động của COVID-19 đối với kinh tế Thái Lan, Indonesia và Ấn Độ

Virus corona đã và đang giáng một đòn mạnh vào các nền kinh tế châu Á, cho thấy rõ cái giá phải trả khi phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Ảnh hưởng của Trung Quốc và Mỹ ở Đông Nam Á

Ảnh hưởng của Trung Quốc và Mỹ ở Đông Nam Á

Cuộc khảo sát với các chuyên gia, học giả trong khu vực do Viện nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS-Yusof Ishak) thực hiện cho thấy cái nhìn mới mẻ và sâu sắc về mức độ ảnh hưởng của hai cường quốc thế giới là Mỹ và Trung Quốc đối với khu vực Đông Nam Á. 

Đọc tiếp...

Chính sách thân Bắc Kinh của Tổng thống Duterte va phải bức tường thành nCoV

Chính sách thân Bắc Kinh của Tổng thống Duterte va phải bức tường thành nCoV

Sự bùng phát của đại dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona (Covid-19) đã tác động không nhỏ tới kinh tế - xã hội của Philippines và gây áp lực cho chính sách thân Trung Quốc của chính quyền tổng thống Duterte.

Đọc tiếp...

Báo cáo trước Quốc hội Mỹ về đánh giá kinh tế và an ninh Mỹ- Trung

Báo cáo trước Quốc hội Mỹ về đánh giá kinh tế và an ninh Mỹ- Trung

Bất chấp những tham vọng ngày càng tăng của mình về định hình trật tự khu vực và thậm chí là trật tự toàn cầu, Bắc Kinh đang phải đối mặt với nhiều thách thức đối với các nỗ lực quản lý kinh tế, hiện đại hóa quân sự và ảnh hưởng chính trị vốn có thể hạn chế khả năng nước này đạt được các mục tiêu chính sách đối ngoại.  

Đọc tiếp...

Hậu quả địa chính trị của dịch nCoV

Hậu quả địa chính trị của dịch nCoV

Điều gì sẽ xảy ra nếu các kịch bản tồi tệ nhất về nCoV trở thành hiện thực và dịch bệnh này phát triển nhanh hơn so với các biện pháp phòng ngừa mà cộng đồng quốc tế và Trung Quốc đang triển khai? Dịch viêm đường hô hấp cấp do nCoV gây ra ở Trung Quốc có thể sẽ đạt đỉnh vào tháng này. Trong bối cảnh đó, hãy cùng nhau xem xét các hậu quả  địa chính trị và kinh tế của dịch bệnh này.

Đọc tiếp...

Thực chất Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản-Philippines

Thực chất Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản-Philippines

Nhật Bản và Philippines cuối cùng cũng đã tổ chức được vòng đầu tiên của Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng mới vào đầu tháng này. Mặc dù cơ chế này chỉ là một trong nhiều sự tiến triển trong quan hệ song phương, song có ý nghĩa đối với mối quan hệ an ninh, cũng như tổng thể mối quan hệ song phương nói chung.

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần cuối)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần cuối)

Trước những áp lực của Mỹ và đồng minh, Trung Quốc đã chuyển hướng sang Nga. Tuy nhiên thực tế là Nga và Trung Quốc không phải là những đồng minh tự nhiên và họ nghi ngờ về từng động thái của nhau nhiều hơn là tin tưởng, điều này sẽ hủy hoại và làm cho bất kỳ thỏa thuận song phương nào mà họ có thể đạt được bị thất bại. Kết quả là Trung Quốc sẽ thấy mình thực sự bị cô lập và hoàn toàn phụ thuộc vào những nước mà họ đã kiểm soát để duy trì việc vận hành nền kinh tế của mình.

 

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 2)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 2)

Bên cạnh những thách thức về kinh tế trong nước, Tập Cận Bình còn phải đối mặt với một nước Mỹ đang nhanh chóng mở rộng khả năng quân sự. Không dừng ở đó, ông Tập cũng phải đối mặt với các khả năng quân sự ngày càng mở rộng của Nhật Bản, Đài Loan và Philippines.  

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 1)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 1)

Cơ hội “từ trên trời rơi xuống” dành cho Trung Quốc trong lĩnh vực kinh tế và thương mại thực sự đã qua. Hiện Trung Quốc đang vấp phải sự phản ứng dữ dội từ các nước trong khu vực và đặc biệt là từ Mỹ với một vị tổng thống dường như muốn đối đầu với Trung Quốc trên mọi mặt trận và bằng mọi cách.

Đọc tiếp...

Sách lược đầu tư của Mỹ vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Sách lược đầu tư của Mỹ vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ luôn là vấn đề được giới chiến lược, học thuật ở Trung Quốc và nước ngoài tập trung thảo luận và nghiên cứu. Nhưng những phân tích thực nghiệm cụ thể lại khá ít, tập trung quá nhiều vào lĩnh vực chính trị và an ninh. Bài viết sẽ tập trung vào sách lược cạnh tranh đầu tư cơ sở hạ tầng trong khuôn khổ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ, phân tích mục tiêu, lộ trình và triển vọng phát triển của chiến lược này, đưa ra đánh giá mang tính thử nghiệm về tác động có thể có của chiến lược này đối với hợp tác “Vành đai và Con đường”.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa chính trị trong chiến lược phòng thủ của Đài Loan

Ý nghĩa chính trị trong chiến lược phòng thủ của Đài Loan

Đài Loan sắp tới sẽ phải đối mặt với một thời kỳ đáng ngại. Chiến lược phòng thủ của Đài Loan đang trở nên phi logic trong khi Trung Quốc lại đang tiến gần tới khả năng thực hiện tuyên bố “thống nhất Đài Loan” của mình.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6444 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin