2 - 6 - 2020 | 11:57
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Chiến lược “phòng bị nước đôi” của Trung Quốc ở vùng Vịnh

Chiến lược “phòng bị nước đôi” của Trung Quốc ở vùng Vịnh

Email In PDF.

Bắc Kinh đang thực hiện chiến lược “phòng bị nước đôi” ở vùng Vịnh, vừa tìm cách xây dựng mối quan hệ bền chặt với từng quốc gia trong khu vực tại thời điểm mà cam kết của Mỹ với Trung Đông đang bị hoài nghi. Trong bối cảnh BRI tiếp tục được định hình ở Trung Đông, người ta kỳ vọng mối quan hệ hợp tác rộng mở hơn.

 

 

xi_beijing_net.jpg

Hồi tháng 2/2019, Thái tử Saudi Arabia Mohammad bin Salman có chuyến công du “ồn ào” đến Trung Quốc. Hai bên đã ký kết 35 bản ghi nhớ hợp tác, trong đó có một thỏa thuận dầu khí mà tin tức đưa tin trị giá 10 tỷ USD.

Một số ý kiến nhìn nhận sự kiện này là sự phản ánh mối quan hệ Mỹ-Saudi Arabia đang trở nên tồi tệ hơn sau vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi hồi năm 2018. Thực tế thì đây là một phần trong mối quan hệ song phương ngày càng tốt đẹp hơn giữa Trung Quốc và Saudi Arabia vốn đã được thắt chặt kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao hồi năm 1990. Chuyến thăm trên cũng là một phần trong mối quan hệ ngày càng lớn mạnh giữa Trung Quốc với các nước thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) như Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar và Các tiểu Vương quốc Arab thống nhất (UAE).

Đối với các thể chế quân chủ vùng Vịnh, mối quan hệ sâu sắc với các cường quốc bên ngoài khu vực là một trụ cột quan trọng trong chính sách đối ngoại và an ninh của họ. Mỹ đã thể hiện vai trò quan trọng này kể từ sau cuộc chiến tranh vùng Vịnh khi ký kết các thỏa thuận hợp tác quốc phòng với Bahrain, Kuwait, Qatar và UAE. Quan hệ của Washington với các quốc gia vùng Vịnh cũng phát triển dựa trên hiệp định tiếp cận các cơ sở hạ tầng mà nước này ký với Oman hồi năm 1980.

Như theo Học thuyết Carter, Mỹ đã kiên định thực hiện chính sách cân bằng tiếp cận quyền lực đối với khu vực vùng Vịnh với 2 mục tiêu: Đảm bảo rằng không có một cường quốc bên ngoài nào có thể thách thức vai trò bá quyền của Mỹ; Đảm bảo không một quốc gia khu vực nào trở thành đủ mạnh để phá hủy sự cân bằng mong manh này.

Dưới chiếc ô an ninh của Mỹ đối với khu vực, Trung Quốc lại đang tận dụng sự đảm bảo an ninh này để làm sâu sắc ở mức độ đáng kể sự hiện diện của mình ở vùng Vịnh. Trọng tâm của Bắc Kinh chủ yếu là kinh tế. Là một nhà nhập khẩu năng lượng lớn nhất thế giới, không có gì ngạc nhiên khi Trung Quốc coi các nước vùng Vịnh là những đối tác thương mại quan trọng. Trong giai đoạn từ 2000-2017, trao đổi thương mại giữa Trung Quốc và GCC tăng vọt lên gần 150 tỷ USD từ con số chỉ chưa đầy 10 tỷ USD. Tuy nhiên, đây không đơn thuần là trao đổi thương mại một chiều. Mối quan hệ thương mại này tương đối cân bằng và thậm chí Bắc Kinh còn xuất khẩu nhiều hơn đến Bahrain và UAE hơn là nhập khẩu.

Ngoài thương mại, quan hệ kinh tế cũng phát triển đầy đủ với tài chính và đầu tư là hai trụ cột khác. Đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào GCC ở mức đáng kể, đạt gần 90 tỷ USD trong giai đoạn từ 2005-2018. Mức đầu tư này có ý nghĩa quan trọng đối với các nước vùng Vịnh trong bối cảnh họ đều chịu sức ép phải xây dựng mô hình kinh tế đa dạng hơn, và cũng đang thực hiện các dự án xây dựng và cơ sở hạ tầng “khủng”. Các công ty Trung Quốc đặc biệt có lợi khi tận dụng được lợi thế này, với cách tiếp cận mang tính cạnh tranh đối với các dự án phát triển cơ sở hạ tầng vốn đang thúc đẩy mạnh mẽ cho Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Bắc Kinh.

Các thể chế của Trung Quốc cũng đang thiết lập các quỹ đầu tư với các quỹ đầu tư nhà nước của các quốc gia khu vực để cấp vốn cho các dự án liên quan các chương trình đa dạng hóa vùng Vịnh và BRI. Cho đến thời điểm này, UAE và Qatar đã thiết lập các quỹ chung trong khi Saudi Arabia và Kuwait được cho là đang ở giai đoạn lên kế hoạch. Cả UAE và Qatar cũng đã thiết lập thỏa thuận hoán đổi tiền tệ theo đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc nhằm hỗ trợ nhiều dự án mà các công ty của Trung Quốc đang triển khai trong khu vực. Với việc các ngân hàng Trung Quốc thiết lập sự hiện diện của họ trong khu vực, phần lớn ở Dubai, đồng Nhân dân tệ được kỳ vọng sẽ được sử dụng nhiều hơn trong trao đổi thương mại giữa Trung Quốc và GCC.

Nhiều ý kiến cho rằng bản chất những mối quan hệ kinh tế này là một dấu hiệu của sự yếu kém cố hữu. Khi không có thỏa thuận an ninh tương ứng, Trung Quốc sẽ không bao giờ được coi là một cường quốc hàng đầu trong khu vực. Theo cách nhìn nhận này, Bắc Kinh là kẻ cơ hội khi hưởng thụ miễn phí lợi thế kinh tế của một lỗ hổng mà kiến trúc an ninh của Mỹ tạo ra ở khu vực. Nếu Bắc Kinh không sẵn sàng bảo vệ các khoản đầu tư và thương mại của mình bằng sự đảm bảo an ninh thì nước này sẽ không được nhìn nhận một cách nghiêm túc ở vùng Vịnh.

Mặc dù vậy, quan điểm này đã không đề cập đến cách tiếp cận của Trung Quốc. Trung Quốc đã có những bước đi chậm rãi và phần lớn là thầm lặng tiến tới một vai trò an ninh lớn hơn. Những năm gần đây đã chứng kiến các cuộc tập trận quân sự chung, các cuộc gặp cấp cao được tăng cường giữa giới chức quốc phòng, các chuyến viếng thăm tàu hải quân của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc và các thương vụ buôn bán vũ khí ngày một quan trọng.

Mặc dù không điều nào nói trên sánh ngang với vai trò an ninh của Mỹ đối với khu vực nhưng điều này không hẳn như vậy. Vì sự hiện diện an ninh lớn hơn của Trung Quốc sẽ phần nhiều bị coi là một thách thức đối với Washington. Chẳng có ích gì trong việc đối kháng với Mỹ ở khu vực và giới lãnh đạo Bắc Kinh dường như hiểu rõ điều này.

Quan trọng hơn, Trung Quốc không sẵn sàng chấp nhận bị coi là một cường quốc quân sự lớn ở Trung Đông. Mặc dù BRI đang giúp gia tăng quyền lực và tầm ảnh hưởng của Bắc Kinh nhưng chưa thể giúp nước này có sức mạnh quân sự ngang bằng với Mỹ. Vì vậy, Bắc Kinh đã sử dụng sự hiện diện kinh tế của mình như là cách thức tăng cường mối quan hệ trong một khu vực đóng vai trò quan trọng về mặt chiến lược, đồng thời tìm cách để không bị nhìn nhận là kẻ phá bĩnh (mối quan hệ Mỹ với khu vực) hoặc có tham vọng quá lớn ở vùng Vịnh.

Bắc Kinh đang thực hiện chiến lược “phòng bị nước đôi” ở vùng Vịnh, vừa tìm cách xây dựng mối quan hệ bền chặt với từng quốc gia trong khu vực tại thời điểm mà cam kết của Mỹ với Trung Đông đang bị hoài nghi. GCC lại đặc biệt tiếp nhận mối quan tâm này từ Trung Quốc, mong muốn thắt chặt quan hệ với các cường quốc ngoài khu vực với lợi ích là đạt được sự ổn định vùng Vịnh. Trong bối cảnh BRI tiếp tục được định hình ở Trung Đông, người ta kỳ vọng sẽ chứng kiến mối quan hệ hợp tác rộng mở hơn giữa Trung Quốc và GCC.

Theo “East asia forum

Hương Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Từ lâu, “phạm vi ảnh hưởng” đã trở thành một khái niệm được coi trọng trong việc quản lý sự phức tạp của quan hệ nước lớn. Việc thiết lập phạm vi ảnh hưởng cần đến sự hiểu biết chung không chỉ giữa các nước lớn, mà cả giữa những nước đã nằm trong phạm vi ảnh hưởng của họ.

Đọc tiếp...

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Để giành được những đồng đôla phát triển đất nước, Rodrigo Duterte đã gây tổn hại đến an ninh quốc gia của Philippines. Quyết định chính sách đối ngoại lớn đầu tiên của Duterte là bác bỏ chiến thắng mang tính lịch sử của Philippines trước Trung Quốc trong vụ kiện liên quan đến tranh chấp chủ quyền trên biển.

Đọc tiếp...

Hợp tác Nga - Trung trong cuộc chiến chống COVID-19

Hợp tác Nga - Trung trong cuộc chiến chống COVID-19

Sự ủng hộ, tình cảm tốt đẹp và quyết tâm mạnh mẽ của Nga chống dịch Covid-19 đã phản ánh sự hợp tác nhân đạo ngày càng sâu rộng giữa Nga và Trung Quốc, thể hiện tình hữu nghị và quan hệ đối tác hợp tác chiến lược để cùng nhau vượt qua những khó khăn trước mắt.

Đọc tiếp...

Liệu liên minh Mỹ-Philippines có tan vỡ?

Liệu liên minh Mỹ-Philippines có tan vỡ?

Việc chấm dứt Thỏa thuận Các lực lượng Thăm viếng Mỹ-Philippines (VFA) có thể khiến cả Đông Nam Á dậy sóng, không chỉ gây tổn hại cho quốc phòng Philippines mà còn tới chiến lược biển của Mỹ đối với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Thành công của quan hệ đối tác Mỹ-Ấn

Thành công của quan hệ đối tác Mỹ-Ấn

Sau 3 năm Trump giữ chức tổng thống, quan hệ đối tác chiến lược với Ấn Độ, mà các chính quyền Mỹ liên tiếp nhau đã nuôi dưỡng như một bức tường thành âm thầm chống lại Trung Quốc, không chỉ tiếp tục tồn tại mà còn phát triển nở rộ.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đối với kinh tế Thái Lan, Indonesia và Ấn Độ

Tác động của COVID-19 đối với kinh tế Thái Lan, Indonesia và Ấn Độ

Virus corona đã và đang giáng một đòn mạnh vào các nền kinh tế châu Á, cho thấy rõ cái giá phải trả khi phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Ảnh hưởng của Trung Quốc và Mỹ ở Đông Nam Á

Ảnh hưởng của Trung Quốc và Mỹ ở Đông Nam Á

Cuộc khảo sát với các chuyên gia, học giả trong khu vực do Viện nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS-Yusof Ishak) thực hiện cho thấy cái nhìn mới mẻ và sâu sắc về mức độ ảnh hưởng của hai cường quốc thế giới là Mỹ và Trung Quốc đối với khu vực Đông Nam Á. 

Đọc tiếp...

Chính sách thân Bắc Kinh của Tổng thống Duterte va phải bức tường thành nCoV

Chính sách thân Bắc Kinh của Tổng thống Duterte va phải bức tường thành nCoV

Sự bùng phát của đại dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona (Covid-19) đã tác động không nhỏ tới kinh tế - xã hội của Philippines và gây áp lực cho chính sách thân Trung Quốc của chính quyền tổng thống Duterte.

Đọc tiếp...

Báo cáo trước Quốc hội Mỹ về đánh giá kinh tế và an ninh Mỹ- Trung

Báo cáo trước Quốc hội Mỹ về đánh giá kinh tế và an ninh Mỹ- Trung

Bất chấp những tham vọng ngày càng tăng của mình về định hình trật tự khu vực và thậm chí là trật tự toàn cầu, Bắc Kinh đang phải đối mặt với nhiều thách thức đối với các nỗ lực quản lý kinh tế, hiện đại hóa quân sự và ảnh hưởng chính trị vốn có thể hạn chế khả năng nước này đạt được các mục tiêu chính sách đối ngoại.  

Đọc tiếp...

Hậu quả địa chính trị của dịch nCoV

Hậu quả địa chính trị của dịch nCoV

Điều gì sẽ xảy ra nếu các kịch bản tồi tệ nhất về nCoV trở thành hiện thực và dịch bệnh này phát triển nhanh hơn so với các biện pháp phòng ngừa mà cộng đồng quốc tế và Trung Quốc đang triển khai? Dịch viêm đường hô hấp cấp do nCoV gây ra ở Trung Quốc có thể sẽ đạt đỉnh vào tháng này. Trong bối cảnh đó, hãy cùng nhau xem xét các hậu quả  địa chính trị và kinh tế của dịch bệnh này.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4822 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin