19 - 9 - 2019 | 0:34
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Từ bỏ NATO và bảo vệ châu Âu mới - Hướng đi tiếp theo của Mỹ?

Từ bỏ NATO và bảo vệ châu Âu mới - Hướng đi tiếp theo của Mỹ?

Email In PDF.

Mỹ nên hợp tác với NATO với tư cách không phải là thành viên của tổ chức này, và tập trung vào các nguồn lực hữu hạn mà Mỹ có thể đạt được, từ những cuộc cạnh tranh quan trọng mà Mỹ phải đối mặt với Trung Quốc ở Thái Bình Dương đến những quốc gia ở châu Âu mới vẫn có ý chí chiến đấu, và vẫn mang theo ngọn đuốc của nền văn minh phương Tây.

mullen_newgreatgame_malacca.jpg

Ngày 11/3, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã có mặt tại Hungary, chặng dừng chân đầu tiên trong chuyến công du 5 nước châu Âu. Sự kiện này cũng đánh dấu lễ kỷ niệm 30 năm kết thúc chủ nghĩa cộng sản ở “châu Âu mới” – bao gồm các quốc gia Trung Âu, nơi mà chủ nghĩa tư bản, nền văn minh phương Tây và sự ủng hộ dành cho Mỹ đã thu hút sự hưởng ứng rộng rãi của công chúng. Pompeo đã trích dẫn những đấu tranh mang tính lịch sử và đôi khi tốn kém của người dân Hungary nhằm chống lại nạn áp bức vào năm 1848, 1956, và 1989.

Mối quan hệ nồng ấm và đang được cải thiện này trái ngược với tình trạng tụt dốc và chống lại các quyền lực từ Mỹ của “châu Âu cũ”, vốn bảo thủ và đầy thành kiến, đặc biệt khi phương tiện “bám víu” quan trọng nhất của họ chính là Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Háo hức muốn bảo vệ một liên minh mà tư cách thành viên của Mỹ đang suy yếu, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg gần đây đã tuyên bố rằng các thành viên NATO sẽ chi thêm 100 tỷ USD cho quốc phòng trong vòng 2 năm. Tuyên bố này nhằm mục đích làm vừa lòng Tổng thống Mỹ Donald Trump vì những sức ép mà ông đã tạo ra cho các thành viên NATO khi buộc họ phải chi tiêu nhiều hơn nữa cho quốc phòng, và cũng để ngăn cản ông Trump tiếp tục xem xét việc đơn phương rút khỏi liên minh.

Chỉ có một vấn đề phát sinh trong tuyên bố của Stoltenberg – điều này không phải sự thật. Chắc chắn việc các thành viên NATO chi thêm 100 tỷ USD là điều rất hấp dẫn. Dù vậy, Mỹ mới là quốc gia chi tiêu cho quốc phòng châu Âu nhiều hơn tất cả các nước NATO khác cộng lại. Đức, Pháp, và phần còn lại của châu Âu cũ lại dành ít hơn mức 2% tổng sản lượng quốc nội (GDP) mà họ cam kết chi tiêu cho quốc phòng. Ngoài Mỹ, chỉ có Anh, Ba Lan, và một số ít các quốc gia nhỏ khác đáp ứng được yêu cầu này.

Như Stoltenberg từng nói, phải chăng các thành viên NATO đang ngày càng thể hiện một sự thay đổi rõ ràng? Có phải họ đã hiểu thấu sự không công bằng cơ bản từ việc Mỹ tài trợ cho nền quốc phòng của họ khi họ tiến hành lợi dụng Mỹ về thương mại, và nếu các cuộc thăm dò là đáng tin, hãy xem cách họ đối xử với Mỹ khi chỉ có 34% người Pháp và 30% người Đức nói rằng họ có quan điểm tán thành Mỹ?

Rõ ràng là không. Có rất ít bằng chứng từ tuyên bố của Stoltenberg cho thấy các thành viên NATO bắt đầu thực hiện nghĩa vụ của mình một cách nghiêm túc.

Hãy xem xét các nền kinh tế và quân sự lớn nhất trong NATO. Mặc dù có nền kinh tế lớn nhất châu Âu, song ngân sách quốc phòng của Đức chỉ đạt dưới 50 tỷ USD (trong khi Mỹ vượt hơn 700 tỷ USD). Gần đây, Bộ Tài chính Đức đã nghi ngờ khả năng quốc gia này có thể đáp ứng cam kết tăng chi tiêu quốc phòng dần dần lên 1,5% GDP vào năm 2024.

Anh đang làm tốt hơn một chút với kế hoạch tăng 0,5% chi tiêu quốc phòng vào năm 2020. Tuy nhiên, nguồn tài chính mới trong năm 2019 chỉ đạt khoảng 1,3 tỷ USD, và có những nghi ngờ rằng liệu việc tăng chi tiêu cho quốc phòng có thể duy trì được trong bối cảnh hỗn loạn chính trị hiện tại ở Anh hay không.

Nền kinh tế lớn thứ ba châu Âu là Pháp. Tháng 7/2018, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã cam kết tăng chi tiêu quốc phòng thêm 2,1 tỷ USD. Tuy nhiên, do nền kinh tế đang chậm lại và trong bối cảnh các cuộc biểu tình dân túy dẫn đến khủng hoảng tại Pháp gia tăng, việc duy trì mức tăng khiêm tốn này cũng là một điều đáng nghi ngờ.

Còn Italy đã cam kết sẽ cắt giảm 500 triệu USD ngân sách quốc phòng trong năm nay.

Thổ Nhĩ Kỳ là một ngoại lệ, họ có lực lượng quân đội lớn nhất ở NATO ngoại trừ Mỹ. Nước này đã tăng chi tiêu quốc phòng đáng kể trong những năm gần đây, đặc biệt là để đối phó với cuộc chiến kéo dài ở Syria. Tuy nhiên, khả năng tăng chi tiêu quốc phòng trong tương lai của quốc gia này gần như là không thể.

Vì vậy, 100 tỷ USD mà Stoltenberg đề cập đến ở đâu mà có, đặc biệt là nếu các nhân vật tầm cỡ của NATO chỉ có khả năng tăng vài tỷ USD? Ai sẽ “chi” tiền? Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha hay Hy Lạp? Có vẻ như tuyên bố này chỉ đơn thuần là việc tính toán hoang tưởng.

Chưa dừng lại ở đó, ông Stoltenberg cũng có hành động đi ngược với Mỹ trong tháng 2 này liên quan đến Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) Nga-Mỹ, vốn đang bị chính quyền Trump từ bỏ một cách khôn ngoan thông qua các báo cáo dài hạn đáng tin cậy về sự không tuân thủ của Nga. Theo đó, Stoltenberg cam kết với Moskva rằng các thành viên NATO sẽ gắn bó với hiệp ước này. Đây quả là một sự đoàn kết và phòng thủ chung nực cười.

Trong khi đó, sẽ thật bất ngờ khi biết rằng Hy Lạp đã không còn phản đối để Macedonia trở thành một thành viên mới của NATO, vốn coi đây là một việc đã rồi. Do vậy, Mỹ sẽ có nghĩa vụ phải bảo đảm quốc phòng cho một quốc gia nữa mà đại đa số chúng ta không thể tìm thấy trên bản đồ, và việc này chẳng cung cấp thêm thứ gì cho quốc phòng Mỹ, nhưng sự bổ sung đó sẽ gia tăng tính đa nghi của Nga.

Tuy nhiên, sự khôn ngoan của Stoltenberg không làm thay đổi thực tế ngày càng rõ ràng rằng NATO không còn là một cơ chế để châu Âu cũ lợi dụng Mỹ nữa. Lục địa giàu có với một nền kinh tế trị giá 17 nghìn tỷ USD này – nhiều gấp 10 lần so với Nga – không cần sự bảo vệ quốc phòng của Mỹ. Hơn nữa, hầu hết các quốc gia ở châu Âu cũ đã chọn chủ nghĩa vô thần, chủ nghĩa toàn cầu, chủ nghĩa đa văn hóa. Vậy chính xác thì Mỹ đang bảo vệ cái gì?

Mỹ nên hợp tác với NATO với tư cách không phải là thành viên của tổ chức này, giống như Thụy Điển, và tập trung vào các nguồn lực hữu hạn mà Mỹ có thể đạt được, từ những cuộc cạnh tranh quan trọng mà Mỹ phải đối mặt với Trung Quốc ở Thái Bình Dương đến những quốc gia ở châu Âu mới vẫn có ý chí chiến đấu, và vẫn mang theo ngọn đuốc của nền văn minh phương Tây.

Tác giả Christian Whiton là cố vấn cấp cao Bộ Ngoại giao dưới chính quyền Donald Trump và George W. Bush. Bài viết đăng trên trang “National interest”.

Vũ Hiền (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Cảnh giác trước Trung Quốc, Ấn Độ củng cố quan hệ với các nước láng giềng

Cảnh giác trước Trung Quốc, Ấn Độ củng cố quan hệ với các nước láng giềng

Để củng cố và nâng cao hơn nữa vị thế của bản thân trong khu vực, đặc biệt là trong bối cảnh Trung Quốc đang ngày càng đẩy mạnh các hoạt động lôi kéo các nước khác, Ấn Độ dưới thời ông Modi buộc phải có những bước đi đúng đắn và khôn khéo, thúc đẩy mối quan hệ gắn bó và tốt đẹp với các nước láng giềng là một trong số đó.

Đọc tiếp...

Mỹ và các đồng minh cần thể hiện sự quan tâm thực sự ở Đông Nam Á

Mỹ và các đồng minh cần thể hiện sự quan tâm thực sự ở Đông Nam Á

Đông Nam Á là khu vực rất quan trọng đối với Trung Quốc, tạo ra “thế tiến thoái lưỡng nan ở eo biển Malacca”. Khoảng 80% tổng nguồn cung cấp năng lượng của Trung Quốc đi qua eo biển Malacca. Sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) chủ yếu là một giải pháp để thoát khỏi tình thế khó xử này. 

Đọc tiếp...

Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ gán mác cho Trung Quốc là một "cường quốc theo chủ nghĩa xét lại". Trong khi, Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ Christopher Wray đã gọi Trung Quốc là "một mối đe dọa toàn xã hội".

Đọc tiếp...

Trump tấn công hệ thống thương mại toàn cầu

Trump tấn công hệ thống thương mại toàn cầu

Sau khi chỉ trích thương mại tự do trong lúc vận động tranh cử chức Tổng thống Mỹ, ông đã biến chủ nghĩa dân tộc về kinh tế trở thành tâm điểm trong chương trình nghị sự của mình.Với việc coi thường các quy tắc thương mại quốc tế, Chính quyền Trump đã làm suy giảm vị thế của Mỹ trên thế giới và khiến các chính phủ khác phải cân nhắc việc sử dụng các công cụ tương tự để hạn chế thương mại một cách độc đoán.

Đọc tiếp...

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiện tại có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong đó, chỉ có 2 nước - Trung Quốc và Ấn Độ - xác nhận cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên”, mặc dù Ấn Độ đã bắt đầu rút lại cam kết này dưới thời chính quyền Thủ tướng Modi.

Đọc tiếp...

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Khi Trung Quốc xâm nhập sâu hơn vào châu Á và các nơi khác trên thế giới, nhiều nhà quan sát đã dự đoán rằng ngày Bắc Kinh trở thành bá chủ thống trị các nước láng giềng chỉ còn là vấn đề thời gian. Nhưng câu chuyện về sự thống trị tất yếu của Trung Quốc này dựa trên những giả định chủ chốt quá thường xuyên không được xem xét kỹ lưỡng. Chặng đường của Trung Quốc tiến tới vị thế hàng đầu khu vực có thể chông chênh hơn dự kiến.

Đọc tiếp...

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

Cuộc tập trận AUMX diễn ra tại căn cứ hải quân Sattahip ở tỉnh Chon Buri của Thái Lan gần một năm sau khi ASEAN tiến hành một cuộc tập trận hàng hải tương tự với Trung Quốc ở ngoài khơi tỉnh Quảng Đông. Điểm mâu thuẫn là sự kình địch ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc trong khi nguyên tắc của ASEAN là duy trì tính trung tâm và cân bằng địa chính trị của khối giữa hai siêu cường này.

Đọc tiếp...

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt.

Đọc tiếp...

Kỷ nguyên bất định của Châu Á

Kỷ nguyên bất định của Châu Á

Một Trung Quốc quyết đoán hơn nhưng đầy sóng gió ở nội tại, đi liền với một hệ thống liên minh Mỹ rạn nứt và một hải quân Mỹ không còn giữ được sự thống trị như những thập kỷ qua. Cuộc khủng hoảng ở Hồng Công và quan hệ xấu đi giữa Nhật Bản và Hàn Quốc chỉ là bước mở đầu cho một kỷ nguyên bất định.

Đọc tiếp...

Cấu trúc an ninh khu vực Đông Á đang sụp đổ?

Cấu trúc an ninh khu vực Đông Á đang sụp đổ?

Cạnh tranh Mỹ-Trung, Nhật Bản tái vũ trang, khủng hoảng tên lửa Triều Tiên, hợp tác Nga-Trung ngày càng gia tăng. Trong khi đó, ảnh hưởng của Mỹ đã dần suy giảm trong suốt gần một thập kỷ qua, Trung Quốc trỗi dậy mạnh mẽ. Tất cả đang làm nổi lên những quan ngại rằng trật tự an ninh hậu Chiến tranh Thế giới II sắp sụp đổ.

Đọc tiếp...

Thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) của Trung Quốc: Quá khứ, hiện tại và tương lai

Thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) của Trung Quốc: Quá khứ, hiện tại và tương lai

Trung Quốc cùng với Nhật Bản, Hàn Quốc và các nền kinh tế phát triển nhanh khác ở Châu Á đã và đang là động lực chính cho sự tăng trưởng của thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) thế giới trong những năm gần đây. Với nhu cầu khí và LNG vô cùng lớn, Trung Quốc đang theo đuổi quyết liệt các dự án khí ga và khí LNG tại Trung Á, Úc, Trung Đông, Đông Nam Á và Bắc Mỹ.

Đọc tiếp...

Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Malaysia đã có sự thay đổi ngoạn mục về chính sách đối với Trung Quốc sau khi Mahathir lên nắm quyền. Cách hành xử khôn khéo của chính quyền Mahathir đã chứng minh tầm quan trọng của chủ nghĩa tượng trưng, chính sách ngoại giao, và một chút không khoan nhượng, là điều không thể xem nhẹ. Đây cũng là bài học tham khảo quan trọng cho các nước khác trong quan hệ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Đằng sau nước cờ của Ấn Độ tại Kashmir

Đằng sau nước cờ của Ấn Độ tại Kashmir

Kashmir là khu vực tranh chấp được phân chia giữa Ấn Độ, Pakistan, và Trung Quốc. Quyết định xóa bỏ quy chế đặc biệt của khu vực Jammu và Kashmir là một nước đi táo bạo của thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Động thái này về lâu dài có thể đem lại lợi ích cho Ấn Độ, tuy nhiên hiện tại nó đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các nước có liên quan đến tranh chấp và cả chính người dân Kashmir.

Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại với Mỹ gây chia rẽ giới lãnh đạo Trung Quốc

Cuộc chiến thương mại với Mỹ gây chia rẽ giới lãnh đạo Trung Quốc

Khi Nhà Trắng quyết định đánh thuế đối với các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, các nhà lãnh đạo Mỹ đã bất đồng về câu hỏi liệu cuộc chiến thương mại dài hơi này có phải là một đường lối hành động khôn ngoan hay không? Và bây giờ, Bắc Kinh cũng đang chia rẽ như vậy.

Đọc tiếp...

Tính logic địa chính trị trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Tính logic địa chính trị trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Địa chính trị bao gồm các vấn đề chính trị, kinh tế và quân sự. Khi so sánh Trung Quốc và Nhật Bản, chúng ta phải chú ý cả ba vấn đề này. Trong trường hợp của Nhật Bản, các cân nhắc quân sự được ưu tiên hơn hai vấn đề kia và hạn chế các hành động của Mỹ. Trong trường hợp của Trung Quốc, cả chính trị và kinh tế đều thúc đẩy Mỹ hành động, trong khi không có sự cân nhắc về quân sự để ngăn chặn Mỹ. Tính lô gíc địa chính trị đã đưa chúng ta đến điểm này. Và Mỹ khó có thể lùi bước nếu Trung Quốc không nhượng bộ. 

Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại có khiến Trung-Mỹ đối đầu chính trị?

Cuộc chiến thương mại có khiến Trung-Mỹ đối đầu chính trị?

Cuộc đọ sức Trung-Mỹ chưa cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt sau hàng loạt các cuộc đàm phán bế tắc. Liệu thương chiến có lây lan sang lĩnh vực chính trị và gây ra kết quả tương tự như cuộc đại suy thoái kinh tế những năm 30 của thế kỷ 20?

Đọc tiếp...

Quan hệ với Trung Quốc làm suy yếu nước Nga

Quan hệ với Trung Quốc làm suy yếu nước Nga

Nhờ vào nhân tố thúc đẩy là Mỹ mà Nga và Trung Quốc ngày càng xích lại gần nhau hơn. Tuy nhiên, trong mối quan hệ này, Nga lại là phía bị động và phụ thuộc vào Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Cách mà Mỹ vừa thách thức vừa chung sống với Trung Quốc

Cách mà Mỹ vừa thách thức vừa chung sống với Trung Quốc

Trung Quốc hiện đang là đối thủ số một của Mỹ, khiến cho nhiều người liên tưởng đến tình trạng khá tương tự trong thời kỳ Chiến tranh lạnh giữa Mỹ và Liên Xô. Tuy nhiên, quan hệ với Trung Quốc thời nay không thể giống cách mà Mỹ đã thực hiện với Liên Xô ngày trước.

Đọc tiếp...

Đang xuất hiện một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới ở châu Á?

Đang xuất hiện một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới ở châu Á?

Khi không còn những hiệp ước kiểm soát vũ khí, Nga, Mỹ và Trung Quốc sẽ tăng cường kho vũ khí hạt nhân, bóng ma Chiến tranh Lạnh xuất hiện trở lại.

Đọc tiếp...

Thách thức trong quan hệ Campuchia - Trung Quốc

Thách thức trong quan hệ Campuchia - Trung Quốc

Mối quan hệ giữa Campuchia và Trung Quốc đang ngày càng gắn bó chặt chẽ.Tuy nhiên, điều này cũng đã đặt ra một câu hỏi: Tại sao một quốc gia hùng mạnh tầm thế giới lại trở thành người bạn thân nhất của một quốc gia nhỏ và nghèo như Campuchia?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8100 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin