18 - 9 - 2020 | 13:54
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Từ bỏ NATO và bảo vệ châu Âu mới - Hướng đi tiếp theo của Mỹ?

Từ bỏ NATO và bảo vệ châu Âu mới - Hướng đi tiếp theo của Mỹ?

Email In PDF.

Mỹ nên hợp tác với NATO với tư cách không phải là thành viên của tổ chức này, và tập trung vào các nguồn lực hữu hạn mà Mỹ có thể đạt được, từ những cuộc cạnh tranh quan trọng mà Mỹ phải đối mặt với Trung Quốc ở Thái Bình Dương đến những quốc gia ở châu Âu mới vẫn có ý chí chiến đấu, và vẫn mang theo ngọn đuốc của nền văn minh phương Tây.

mullen_newgreatgame_malacca.jpg

Ngày 11/3, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã có mặt tại Hungary, chặng dừng chân đầu tiên trong chuyến công du 5 nước châu Âu. Sự kiện này cũng đánh dấu lễ kỷ niệm 30 năm kết thúc chủ nghĩa cộng sản ở “châu Âu mới” – bao gồm các quốc gia Trung Âu, nơi mà chủ nghĩa tư bản, nền văn minh phương Tây và sự ủng hộ dành cho Mỹ đã thu hút sự hưởng ứng rộng rãi của công chúng. Pompeo đã trích dẫn những đấu tranh mang tính lịch sử và đôi khi tốn kém của người dân Hungary nhằm chống lại nạn áp bức vào năm 1848, 1956, và 1989.

Mối quan hệ nồng ấm và đang được cải thiện này trái ngược với tình trạng tụt dốc và chống lại các quyền lực từ Mỹ của “châu Âu cũ”, vốn bảo thủ và đầy thành kiến, đặc biệt khi phương tiện “bám víu” quan trọng nhất của họ chính là Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Háo hức muốn bảo vệ một liên minh mà tư cách thành viên của Mỹ đang suy yếu, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg gần đây đã tuyên bố rằng các thành viên NATO sẽ chi thêm 100 tỷ USD cho quốc phòng trong vòng 2 năm. Tuyên bố này nhằm mục đích làm vừa lòng Tổng thống Mỹ Donald Trump vì những sức ép mà ông đã tạo ra cho các thành viên NATO khi buộc họ phải chi tiêu nhiều hơn nữa cho quốc phòng, và cũng để ngăn cản ông Trump tiếp tục xem xét việc đơn phương rút khỏi liên minh.

Chỉ có một vấn đề phát sinh trong tuyên bố của Stoltenberg – điều này không phải sự thật. Chắc chắn việc các thành viên NATO chi thêm 100 tỷ USD là điều rất hấp dẫn. Dù vậy, Mỹ mới là quốc gia chi tiêu cho quốc phòng châu Âu nhiều hơn tất cả các nước NATO khác cộng lại. Đức, Pháp, và phần còn lại của châu Âu cũ lại dành ít hơn mức 2% tổng sản lượng quốc nội (GDP) mà họ cam kết chi tiêu cho quốc phòng. Ngoài Mỹ, chỉ có Anh, Ba Lan, và một số ít các quốc gia nhỏ khác đáp ứng được yêu cầu này.

Như Stoltenberg từng nói, phải chăng các thành viên NATO đang ngày càng thể hiện một sự thay đổi rõ ràng? Có phải họ đã hiểu thấu sự không công bằng cơ bản từ việc Mỹ tài trợ cho nền quốc phòng của họ khi họ tiến hành lợi dụng Mỹ về thương mại, và nếu các cuộc thăm dò là đáng tin, hãy xem cách họ đối xử với Mỹ khi chỉ có 34% người Pháp và 30% người Đức nói rằng họ có quan điểm tán thành Mỹ?

Rõ ràng là không. Có rất ít bằng chứng từ tuyên bố của Stoltenberg cho thấy các thành viên NATO bắt đầu thực hiện nghĩa vụ của mình một cách nghiêm túc.

Hãy xem xét các nền kinh tế và quân sự lớn nhất trong NATO. Mặc dù có nền kinh tế lớn nhất châu Âu, song ngân sách quốc phòng của Đức chỉ đạt dưới 50 tỷ USD (trong khi Mỹ vượt hơn 700 tỷ USD). Gần đây, Bộ Tài chính Đức đã nghi ngờ khả năng quốc gia này có thể đáp ứng cam kết tăng chi tiêu quốc phòng dần dần lên 1,5% GDP vào năm 2024.

Anh đang làm tốt hơn một chút với kế hoạch tăng 0,5% chi tiêu quốc phòng vào năm 2020. Tuy nhiên, nguồn tài chính mới trong năm 2019 chỉ đạt khoảng 1,3 tỷ USD, và có những nghi ngờ rằng liệu việc tăng chi tiêu cho quốc phòng có thể duy trì được trong bối cảnh hỗn loạn chính trị hiện tại ở Anh hay không.

Nền kinh tế lớn thứ ba châu Âu là Pháp. Tháng 7/2018, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã cam kết tăng chi tiêu quốc phòng thêm 2,1 tỷ USD. Tuy nhiên, do nền kinh tế đang chậm lại và trong bối cảnh các cuộc biểu tình dân túy dẫn đến khủng hoảng tại Pháp gia tăng, việc duy trì mức tăng khiêm tốn này cũng là một điều đáng nghi ngờ.

Còn Italy đã cam kết sẽ cắt giảm 500 triệu USD ngân sách quốc phòng trong năm nay.

Thổ Nhĩ Kỳ là một ngoại lệ, họ có lực lượng quân đội lớn nhất ở NATO ngoại trừ Mỹ. Nước này đã tăng chi tiêu quốc phòng đáng kể trong những năm gần đây, đặc biệt là để đối phó với cuộc chiến kéo dài ở Syria. Tuy nhiên, khả năng tăng chi tiêu quốc phòng trong tương lai của quốc gia này gần như là không thể.

Vì vậy, 100 tỷ USD mà Stoltenberg đề cập đến ở đâu mà có, đặc biệt là nếu các nhân vật tầm cỡ của NATO chỉ có khả năng tăng vài tỷ USD? Ai sẽ “chi” tiền? Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha hay Hy Lạp? Có vẻ như tuyên bố này chỉ đơn thuần là việc tính toán hoang tưởng.

Chưa dừng lại ở đó, ông Stoltenberg cũng có hành động đi ngược với Mỹ trong tháng 2 này liên quan đến Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) Nga-Mỹ, vốn đang bị chính quyền Trump từ bỏ một cách khôn ngoan thông qua các báo cáo dài hạn đáng tin cậy về sự không tuân thủ của Nga. Theo đó, Stoltenberg cam kết với Moskva rằng các thành viên NATO sẽ gắn bó với hiệp ước này. Đây quả là một sự đoàn kết và phòng thủ chung nực cười.

Trong khi đó, sẽ thật bất ngờ khi biết rằng Hy Lạp đã không còn phản đối để Macedonia trở thành một thành viên mới của NATO, vốn coi đây là một việc đã rồi. Do vậy, Mỹ sẽ có nghĩa vụ phải bảo đảm quốc phòng cho một quốc gia nữa mà đại đa số chúng ta không thể tìm thấy trên bản đồ, và việc này chẳng cung cấp thêm thứ gì cho quốc phòng Mỹ, nhưng sự bổ sung đó sẽ gia tăng tính đa nghi của Nga.

Tuy nhiên, sự khôn ngoan của Stoltenberg không làm thay đổi thực tế ngày càng rõ ràng rằng NATO không còn là một cơ chế để châu Âu cũ lợi dụng Mỹ nữa. Lục địa giàu có với một nền kinh tế trị giá 17 nghìn tỷ USD này – nhiều gấp 10 lần so với Nga – không cần sự bảo vệ quốc phòng của Mỹ. Hơn nữa, hầu hết các quốc gia ở châu Âu cũ đã chọn chủ nghĩa vô thần, chủ nghĩa toàn cầu, chủ nghĩa đa văn hóa. Vậy chính xác thì Mỹ đang bảo vệ cái gì?

Mỹ nên hợp tác với NATO với tư cách không phải là thành viên của tổ chức này, giống như Thụy Điển, và tập trung vào các nguồn lực hữu hạn mà Mỹ có thể đạt được, từ những cuộc cạnh tranh quan trọng mà Mỹ phải đối mặt với Trung Quốc ở Thái Bình Dương đến những quốc gia ở châu Âu mới vẫn có ý chí chiến đấu, và vẫn mang theo ngọn đuốc của nền văn minh phương Tây.

Tác giả Christian Whiton là cố vấn cấp cao Bộ Ngoại giao dưới chính quyền Donald Trump và George W. Bush. Bài viết đăng trên trang “National interest”.

Vũ Hiền (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Chính sách Mỹ-Trung đòi hỏi một chiến lược nghiêm túc, bền vững, chứ không phải một chiến lược chắp vá trong chiến dịch tranh cử tổng thống để cứu lấy một chính quyền thất bại.

Đọc tiếp...

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội hiếm có để tận dụng tuyên bố của Bắc Kinh về sự phụ thuộc lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, chẳng hạn như sáng kiến “Vành đai và Con đường” và Biển Đông.  

Đọc tiếp...

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Từ lâu, “phạm vi ảnh hưởng” đã trở thành một khái niệm được coi trọng trong việc quản lý sự phức tạp của quan hệ nước lớn. Việc thiết lập phạm vi ảnh hưởng cần đến sự hiểu biết chung không chỉ giữa các nước lớn, mà cả giữa những nước đã nằm trong phạm vi ảnh hưởng của họ.

Đọc tiếp...

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Để giành được những đồng đôla phát triển đất nước, Rodrigo Duterte đã gây tổn hại đến an ninh quốc gia của Philippines. Quyết định chính sách đối ngoại lớn đầu tiên của Duterte là bác bỏ chiến thắng mang tính lịch sử của Philippines trước Trung Quốc trong vụ kiện liên quan đến tranh chấp chủ quyền trên biển.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4421 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin