19 - 9 - 2019 | 3:06
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

Email In PDF.

"Họ có vẻ gượng ép". Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Richard Armitage đã mô tả như vậy khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau lần đầu tiên hồi năm 2014 bên lề Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại Bắc Kinh. Không có tình bạn nào giữa hai người.

 

tapcanbinh-trung-quoc.jpg

Quan hệ Trung-Nhật đã "rơi xuống vực" vào năm 2010 sau khi một tàu đánh cá của Trung Quốc đâm vào các tàu của Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản ở vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) mà cả hai nước đều tuyên bố chủ quyền. Mối quan hệ chính trị căng thẳng mà không có đối thoại kéo dài suốt nhiều năm trong khi các mối quan hệ kinh tế được tăng cường một cách nguy hiểm. Sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng giữa hai nền kinh tế trong những năm sau đó không phù hợp với tình hình chính trị căng thẳng.

Chuyến thăm cấp nhà nước của Thủ tướng Abe đến Trung Quốc hôm 26/10 đã đánh dấu việc quan hệ Trung-Nhật trở lại bình thường. Hai nhà lãnh đạo đã thể hiện một mặt trận thống nhất chống chủ nghĩa bảo hộ và nhất trí tăng cường hợp tác kinh tế. Bắc Kinh đã tổ chức tiếp đón trọng thể nhà lãnh đạo Nhật Bản và Tập Cận Bình đang cân nhắc một chuyến thăm đáp lễ.

Đây là một bước đi đúng hướng nhưng chắc chắn có những rủi ro đối với chính sách đối ngoại của Nhật Bản. Một là Nhật Bản có thể bị coi là nhượng bộ trước Trung Quốc. Sau khi phản đối việc cải tạo đất và quân sự hóa của Trung Quốc ở Biển Hoa Đông và Biển Đông, cũng như từ chối tham gia Ngân hàng Hạ tầng Đầu tư châu Á - một ngân hàng phát triển do Trung Quốc thành lập - để biến nó thành một công cụ cho nghệ thuật quản lý kinh tế nhà nước của Trung Quốc, sự thay đổi chiến lược có thể sẽ mang hơi hướng chủ nghĩa cơ hội. Nếu các quốc gia châu Á nhỏ hơn nhận thấy rằng Nhật Bản đang nhượng bộ Trung Quốc, họ có thể cũng làm điều tương tự.

Rủi ro thứ hai đối với Tokyo là cuộc gặp của Abe với Tập Cận Bình được Washington và phần còn lại của châu Á nhìn nhận như một chiến lược ngăn chặn rủi ro - một chính sách "bảo hiểm", được đưa ra bởi một nhóm chuyên gia cố vấn của Trung Quốc trong chuyến thăm Tokyo hồi tháng Tư năm nay. Nhật Bản không đủ khả năng để nhận thấy bất cứ lợi ích nào trong quan hệ với Trung Quốc cũng có thể trở thành một vật đệm trong liên minh với Mỹ.

Nhật Bản đang cố gắng tạo ra một mặt trận đa phương với Mỹ, phù hợp với các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), để giải quyết việc Trung Quốc không trao quy chế tối huệ quốc cho Nhật Bản trong quan hệ kinh tế và truyền bá các tiêu chuẩn riêng của mình. Abe không ngừng cố gắng thuyết phục Tổng thống Trump về tầm quan trọng địa chính trị của mối quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương trong việc duy trì trật tự kinh tế tự do và về sự cần thiết cho hợp tác ba bên với châu Âu để đối phó với chính sách công nghiệp của Trung Quốc. Cả hai yêu cầu này đều bị phớt lờ.

Theo một quan chức cấp cao trong Chính phủ Nhật Bản, Trump đã trao đổi riêng với ông về việc để Mỹ xử lý các chính sách kinh tế của Trung Quốc. Một đại sứ châu Âu tại Tokyo cho biết Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker cũng được thông báo điều tương tự tại Nhà Trắng. Tồi tệ hơn việc thiếu hợp tác, các mức thuế đối với ô tô và phụ tùng ô tô có thể gây ra sự rạn nứt nghiêm trọng với Mỹ và gây thiệt hại chính trị nghiêm trọng cho Abe, chứng tỏ rằng "mối quan hệ đặc biệt" của ông với Trump là vô ích.

Cách tiếp cận song phương của chính quyền Trump chỉ ra nguy cơ căn bản nhất trong tam giác quan hệ Mỹ-Nhật-Trung cũng như một lý do nằm ngoài chuyến thăm của Abe: đó là thiệt hại mà người dân phải gánh chịu do cuộc xung đột hoặc sự thông đồng giữa Mỹ và Trung Quốc. Một cuộc chiến thương mại kéo dài sẽ làm tổn hại đến Nhật Bản, vì 21,7% kim ngạch thương mại của nước này trong năm ngoái và các chuỗi cung ứng của công ty liên quan đến Trung Quốc. Chính phủ Nhật Bản cũng cảnh giác rằng liên minh với Mỹ sẽ trở nên phụ thuộc vào "các quan hệ kiểu mới giữa các nước lớn", như đã từng lo ngại dưới thời Tổng thống Barack Obama, có thể là dưới một số hình thức thỏa thuận mà Trump có thể đưa ra với Tập Cận Bình sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung "nóng" lên, Trung Quốc cần Nhật Bản đóng vai trò ít nhất là vật đệm, cũng như giành được sự ủng hộ chính trị cho đầu tư của Nhật Bản, vốn chưa bằng một nửa mức của năm 2012 trong những năm gần đây. Các quốc gia châu Á có khả năng đón nhận các mối quan hệ nồng ấm hơn. Các nhà ngoại giao của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) nói rằng những căng thẳng giữa Trung Quốc và Nhật Bản khiến họ cảm thấy như họ phải lựa chọn giữa hai nước - điều mà họ ghét cay ghét đắng

Trong khi Nhật Bản hiểu rõ rằng Mỹ sẵn sàng thách thức Trung Quốc hơn nữa, tốc độ cạnh tranh công nghệ cao và cuộc đua vũ khí hạt nhân tiềm tàng với Trung Quốc có thể đẩy Nhật Bản trở thành một con tốt và gây bất ổn cho quan hệ Trung-Nhật. Đối với Nhật Bản, rõ ràng là việc giải quyết mối quan hệ với Mỹ vô cùng quan trọng, và mối quan hệ tốt hơn với Trung Quốc là một phần trong nỗ lực của Nhật Bản để duy trì một số ảnh hưởng.

Có một điều chắc chắn: Abe quyết tâm tránh thiệt hại lớn nhất - tổn thất lâu dài cho liên minh Mỹ-Nhật. Thông báo của Bộ Quốc phòng Nhật Bản về việc đưa một tàu ngầm tham gia các cuộc tập trận quân sự ở Biển Đông là một tín hiệu đúng lúc, cho thấy Nhật Bản sẽ không có những thay đổi tiêu cực đối với liên minh và sẽ thực hiện nghĩa vụ của mình để duy trì trật tự dựa trên các quy tắc. Những chỉ trích của Phó Tổng thống Mỹ Pence về việc Trung Quốc lợi dụng thành tựu kinh tế và can thiệp vào nền chính trị của Mỹ, mang hơi hướng của bài diễn văn Bức màn sắt năm 1946 của Winston Churchill, đã không bị Tokyo phớt lờ.

Nếu ông Abe có thể đạt được sự bình thường hóa với Trung Quốc, đó là vì ông đã rất nỗ lực để củng cố liên minh Mỹ-Nhật. Ngay cả khi gặp Tập Cận Bình, ông Abe không cần nhắc nhở rằng thách thức lớn nhất về lâu dài của Nhật Bản là Trung Quốc.

Yoichi Funabashi là Chủ tịch của Tổ chức Sáng kiến Châu Á – Thái Bình Dương, Nhật Bản. Bài viết đăng trên trang “Washington post.”

Nhật Linh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Cảnh giác trước Trung Quốc, Ấn Độ củng cố quan hệ với các nước láng giềng

Cảnh giác trước Trung Quốc, Ấn Độ củng cố quan hệ với các nước láng giềng

Để củng cố và nâng cao hơn nữa vị thế của bản thân trong khu vực, đặc biệt là trong bối cảnh Trung Quốc đang ngày càng đẩy mạnh các hoạt động lôi kéo các nước khác, Ấn Độ dưới thời ông Modi buộc phải có những bước đi đúng đắn và khôn khéo, thúc đẩy mối quan hệ gắn bó và tốt đẹp với các nước láng giềng là một trong số đó.

Đọc tiếp...

Mỹ và các đồng minh cần thể hiện sự quan tâm thực sự ở Đông Nam Á

Mỹ và các đồng minh cần thể hiện sự quan tâm thực sự ở Đông Nam Á

Đông Nam Á là khu vực rất quan trọng đối với Trung Quốc, tạo ra “thế tiến thoái lưỡng nan ở eo biển Malacca”. Khoảng 80% tổng nguồn cung cấp năng lượng của Trung Quốc đi qua eo biển Malacca. Sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) chủ yếu là một giải pháp để thoát khỏi tình thế khó xử này. 

Đọc tiếp...

Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ gán mác cho Trung Quốc là một "cường quốc theo chủ nghĩa xét lại". Trong khi, Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ Christopher Wray đã gọi Trung Quốc là "một mối đe dọa toàn xã hội".

Đọc tiếp...

Trump tấn công hệ thống thương mại toàn cầu

Trump tấn công hệ thống thương mại toàn cầu

Sau khi chỉ trích thương mại tự do trong lúc vận động tranh cử chức Tổng thống Mỹ, ông đã biến chủ nghĩa dân tộc về kinh tế trở thành tâm điểm trong chương trình nghị sự của mình.Với việc coi thường các quy tắc thương mại quốc tế, Chính quyền Trump đã làm suy giảm vị thế của Mỹ trên thế giới và khiến các chính phủ khác phải cân nhắc việc sử dụng các công cụ tương tự để hạn chế thương mại một cách độc đoán.

Đọc tiếp...

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiện tại có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong đó, chỉ có 2 nước - Trung Quốc và Ấn Độ - xác nhận cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên”, mặc dù Ấn Độ đã bắt đầu rút lại cam kết này dưới thời chính quyền Thủ tướng Modi.

Đọc tiếp...

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Khi Trung Quốc xâm nhập sâu hơn vào châu Á và các nơi khác trên thế giới, nhiều nhà quan sát đã dự đoán rằng ngày Bắc Kinh trở thành bá chủ thống trị các nước láng giềng chỉ còn là vấn đề thời gian. Nhưng câu chuyện về sự thống trị tất yếu của Trung Quốc này dựa trên những giả định chủ chốt quá thường xuyên không được xem xét kỹ lưỡng. Chặng đường của Trung Quốc tiến tới vị thế hàng đầu khu vực có thể chông chênh hơn dự kiến.

Đọc tiếp...

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

Cuộc tập trận AUMX diễn ra tại căn cứ hải quân Sattahip ở tỉnh Chon Buri của Thái Lan gần một năm sau khi ASEAN tiến hành một cuộc tập trận hàng hải tương tự với Trung Quốc ở ngoài khơi tỉnh Quảng Đông. Điểm mâu thuẫn là sự kình địch ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc trong khi nguyên tắc của ASEAN là duy trì tính trung tâm và cân bằng địa chính trị của khối giữa hai siêu cường này.

Đọc tiếp...

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt.

Đọc tiếp...

Kỷ nguyên bất định của Châu Á

Kỷ nguyên bất định của Châu Á

Một Trung Quốc quyết đoán hơn nhưng đầy sóng gió ở nội tại, đi liền với một hệ thống liên minh Mỹ rạn nứt và một hải quân Mỹ không còn giữ được sự thống trị như những thập kỷ qua. Cuộc khủng hoảng ở Hồng Công và quan hệ xấu đi giữa Nhật Bản và Hàn Quốc chỉ là bước mở đầu cho một kỷ nguyên bất định.

Đọc tiếp...

Cấu trúc an ninh khu vực Đông Á đang sụp đổ?

Cấu trúc an ninh khu vực Đông Á đang sụp đổ?

Cạnh tranh Mỹ-Trung, Nhật Bản tái vũ trang, khủng hoảng tên lửa Triều Tiên, hợp tác Nga-Trung ngày càng gia tăng. Trong khi đó, ảnh hưởng của Mỹ đã dần suy giảm trong suốt gần một thập kỷ qua, Trung Quốc trỗi dậy mạnh mẽ. Tất cả đang làm nổi lên những quan ngại rằng trật tự an ninh hậu Chiến tranh Thế giới II sắp sụp đổ.

Đọc tiếp...

Thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) của Trung Quốc: Quá khứ, hiện tại và tương lai

Thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) của Trung Quốc: Quá khứ, hiện tại và tương lai

Trung Quốc cùng với Nhật Bản, Hàn Quốc và các nền kinh tế phát triển nhanh khác ở Châu Á đã và đang là động lực chính cho sự tăng trưởng của thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) thế giới trong những năm gần đây. Với nhu cầu khí và LNG vô cùng lớn, Trung Quốc đang theo đuổi quyết liệt các dự án khí ga và khí LNG tại Trung Á, Úc, Trung Đông, Đông Nam Á và Bắc Mỹ.

Đọc tiếp...

Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Malaysia đã có sự thay đổi ngoạn mục về chính sách đối với Trung Quốc sau khi Mahathir lên nắm quyền. Cách hành xử khôn khéo của chính quyền Mahathir đã chứng minh tầm quan trọng của chủ nghĩa tượng trưng, chính sách ngoại giao, và một chút không khoan nhượng, là điều không thể xem nhẹ. Đây cũng là bài học tham khảo quan trọng cho các nước khác trong quan hệ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Đằng sau nước cờ của Ấn Độ tại Kashmir

Đằng sau nước cờ của Ấn Độ tại Kashmir

Kashmir là khu vực tranh chấp được phân chia giữa Ấn Độ, Pakistan, và Trung Quốc. Quyết định xóa bỏ quy chế đặc biệt của khu vực Jammu và Kashmir là một nước đi táo bạo của thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Động thái này về lâu dài có thể đem lại lợi ích cho Ấn Độ, tuy nhiên hiện tại nó đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các nước có liên quan đến tranh chấp và cả chính người dân Kashmir.

Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại với Mỹ gây chia rẽ giới lãnh đạo Trung Quốc

Cuộc chiến thương mại với Mỹ gây chia rẽ giới lãnh đạo Trung Quốc

Khi Nhà Trắng quyết định đánh thuế đối với các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, các nhà lãnh đạo Mỹ đã bất đồng về câu hỏi liệu cuộc chiến thương mại dài hơi này có phải là một đường lối hành động khôn ngoan hay không? Và bây giờ, Bắc Kinh cũng đang chia rẽ như vậy.

Đọc tiếp...

Tính logic địa chính trị trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Tính logic địa chính trị trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Địa chính trị bao gồm các vấn đề chính trị, kinh tế và quân sự. Khi so sánh Trung Quốc và Nhật Bản, chúng ta phải chú ý cả ba vấn đề này. Trong trường hợp của Nhật Bản, các cân nhắc quân sự được ưu tiên hơn hai vấn đề kia và hạn chế các hành động của Mỹ. Trong trường hợp của Trung Quốc, cả chính trị và kinh tế đều thúc đẩy Mỹ hành động, trong khi không có sự cân nhắc về quân sự để ngăn chặn Mỹ. Tính lô gíc địa chính trị đã đưa chúng ta đến điểm này. Và Mỹ khó có thể lùi bước nếu Trung Quốc không nhượng bộ. 

Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại có khiến Trung-Mỹ đối đầu chính trị?

Cuộc chiến thương mại có khiến Trung-Mỹ đối đầu chính trị?

Cuộc đọ sức Trung-Mỹ chưa cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt sau hàng loạt các cuộc đàm phán bế tắc. Liệu thương chiến có lây lan sang lĩnh vực chính trị và gây ra kết quả tương tự như cuộc đại suy thoái kinh tế những năm 30 của thế kỷ 20?

Đọc tiếp...

Quan hệ với Trung Quốc làm suy yếu nước Nga

Quan hệ với Trung Quốc làm suy yếu nước Nga

Nhờ vào nhân tố thúc đẩy là Mỹ mà Nga và Trung Quốc ngày càng xích lại gần nhau hơn. Tuy nhiên, trong mối quan hệ này, Nga lại là phía bị động và phụ thuộc vào Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Cách mà Mỹ vừa thách thức vừa chung sống với Trung Quốc

Cách mà Mỹ vừa thách thức vừa chung sống với Trung Quốc

Trung Quốc hiện đang là đối thủ số một của Mỹ, khiến cho nhiều người liên tưởng đến tình trạng khá tương tự trong thời kỳ Chiến tranh lạnh giữa Mỹ và Liên Xô. Tuy nhiên, quan hệ với Trung Quốc thời nay không thể giống cách mà Mỹ đã thực hiện với Liên Xô ngày trước.

Đọc tiếp...

Đang xuất hiện một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới ở châu Á?

Đang xuất hiện một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới ở châu Á?

Khi không còn những hiệp ước kiểm soát vũ khí, Nga, Mỹ và Trung Quốc sẽ tăng cường kho vũ khí hạt nhân, bóng ma Chiến tranh Lạnh xuất hiện trở lại.

Đọc tiếp...

Thách thức trong quan hệ Campuchia - Trung Quốc

Thách thức trong quan hệ Campuchia - Trung Quốc

Mối quan hệ giữa Campuchia và Trung Quốc đang ngày càng gắn bó chặt chẽ.Tuy nhiên, điều này cũng đã đặt ra một câu hỏi: Tại sao một quốc gia hùng mạnh tầm thế giới lại trở thành người bạn thân nhất của một quốc gia nhỏ và nghèo như Campuchia?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7032 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin