25 - 1 - 2020 | 9:22
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

Email In PDF.

"Họ có vẻ gượng ép". Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Richard Armitage đã mô tả như vậy khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau lần đầu tiên hồi năm 2014 bên lề Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại Bắc Kinh. Không có tình bạn nào giữa hai người.

 

tapcanbinh-trung-quoc.jpg

Quan hệ Trung-Nhật đã "rơi xuống vực" vào năm 2010 sau khi một tàu đánh cá của Trung Quốc đâm vào các tàu của Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản ở vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) mà cả hai nước đều tuyên bố chủ quyền. Mối quan hệ chính trị căng thẳng mà không có đối thoại kéo dài suốt nhiều năm trong khi các mối quan hệ kinh tế được tăng cường một cách nguy hiểm. Sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng giữa hai nền kinh tế trong những năm sau đó không phù hợp với tình hình chính trị căng thẳng.

Chuyến thăm cấp nhà nước của Thủ tướng Abe đến Trung Quốc hôm 26/10 đã đánh dấu việc quan hệ Trung-Nhật trở lại bình thường. Hai nhà lãnh đạo đã thể hiện một mặt trận thống nhất chống chủ nghĩa bảo hộ và nhất trí tăng cường hợp tác kinh tế. Bắc Kinh đã tổ chức tiếp đón trọng thể nhà lãnh đạo Nhật Bản và Tập Cận Bình đang cân nhắc một chuyến thăm đáp lễ.

Đây là một bước đi đúng hướng nhưng chắc chắn có những rủi ro đối với chính sách đối ngoại của Nhật Bản. Một là Nhật Bản có thể bị coi là nhượng bộ trước Trung Quốc. Sau khi phản đối việc cải tạo đất và quân sự hóa của Trung Quốc ở Biển Hoa Đông và Biển Đông, cũng như từ chối tham gia Ngân hàng Hạ tầng Đầu tư châu Á - một ngân hàng phát triển do Trung Quốc thành lập - để biến nó thành một công cụ cho nghệ thuật quản lý kinh tế nhà nước của Trung Quốc, sự thay đổi chiến lược có thể sẽ mang hơi hướng chủ nghĩa cơ hội. Nếu các quốc gia châu Á nhỏ hơn nhận thấy rằng Nhật Bản đang nhượng bộ Trung Quốc, họ có thể cũng làm điều tương tự.

Rủi ro thứ hai đối với Tokyo là cuộc gặp của Abe với Tập Cận Bình được Washington và phần còn lại của châu Á nhìn nhận như một chiến lược ngăn chặn rủi ro - một chính sách "bảo hiểm", được đưa ra bởi một nhóm chuyên gia cố vấn của Trung Quốc trong chuyến thăm Tokyo hồi tháng Tư năm nay. Nhật Bản không đủ khả năng để nhận thấy bất cứ lợi ích nào trong quan hệ với Trung Quốc cũng có thể trở thành một vật đệm trong liên minh với Mỹ.

Nhật Bản đang cố gắng tạo ra một mặt trận đa phương với Mỹ, phù hợp với các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), để giải quyết việc Trung Quốc không trao quy chế tối huệ quốc cho Nhật Bản trong quan hệ kinh tế và truyền bá các tiêu chuẩn riêng của mình. Abe không ngừng cố gắng thuyết phục Tổng thống Trump về tầm quan trọng địa chính trị của mối quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương trong việc duy trì trật tự kinh tế tự do và về sự cần thiết cho hợp tác ba bên với châu Âu để đối phó với chính sách công nghiệp của Trung Quốc. Cả hai yêu cầu này đều bị phớt lờ.

Theo một quan chức cấp cao trong Chính phủ Nhật Bản, Trump đã trao đổi riêng với ông về việc để Mỹ xử lý các chính sách kinh tế của Trung Quốc. Một đại sứ châu Âu tại Tokyo cho biết Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker cũng được thông báo điều tương tự tại Nhà Trắng. Tồi tệ hơn việc thiếu hợp tác, các mức thuế đối với ô tô và phụ tùng ô tô có thể gây ra sự rạn nứt nghiêm trọng với Mỹ và gây thiệt hại chính trị nghiêm trọng cho Abe, chứng tỏ rằng "mối quan hệ đặc biệt" của ông với Trump là vô ích.

Cách tiếp cận song phương của chính quyền Trump chỉ ra nguy cơ căn bản nhất trong tam giác quan hệ Mỹ-Nhật-Trung cũng như một lý do nằm ngoài chuyến thăm của Abe: đó là thiệt hại mà người dân phải gánh chịu do cuộc xung đột hoặc sự thông đồng giữa Mỹ và Trung Quốc. Một cuộc chiến thương mại kéo dài sẽ làm tổn hại đến Nhật Bản, vì 21,7% kim ngạch thương mại của nước này trong năm ngoái và các chuỗi cung ứng của công ty liên quan đến Trung Quốc. Chính phủ Nhật Bản cũng cảnh giác rằng liên minh với Mỹ sẽ trở nên phụ thuộc vào "các quan hệ kiểu mới giữa các nước lớn", như đã từng lo ngại dưới thời Tổng thống Barack Obama, có thể là dưới một số hình thức thỏa thuận mà Trump có thể đưa ra với Tập Cận Bình sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung "nóng" lên, Trung Quốc cần Nhật Bản đóng vai trò ít nhất là vật đệm, cũng như giành được sự ủng hộ chính trị cho đầu tư của Nhật Bản, vốn chưa bằng một nửa mức của năm 2012 trong những năm gần đây. Các quốc gia châu Á có khả năng đón nhận các mối quan hệ nồng ấm hơn. Các nhà ngoại giao của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) nói rằng những căng thẳng giữa Trung Quốc và Nhật Bản khiến họ cảm thấy như họ phải lựa chọn giữa hai nước - điều mà họ ghét cay ghét đắng

Trong khi Nhật Bản hiểu rõ rằng Mỹ sẵn sàng thách thức Trung Quốc hơn nữa, tốc độ cạnh tranh công nghệ cao và cuộc đua vũ khí hạt nhân tiềm tàng với Trung Quốc có thể đẩy Nhật Bản trở thành một con tốt và gây bất ổn cho quan hệ Trung-Nhật. Đối với Nhật Bản, rõ ràng là việc giải quyết mối quan hệ với Mỹ vô cùng quan trọng, và mối quan hệ tốt hơn với Trung Quốc là một phần trong nỗ lực của Nhật Bản để duy trì một số ảnh hưởng.

Có một điều chắc chắn: Abe quyết tâm tránh thiệt hại lớn nhất - tổn thất lâu dài cho liên minh Mỹ-Nhật. Thông báo của Bộ Quốc phòng Nhật Bản về việc đưa một tàu ngầm tham gia các cuộc tập trận quân sự ở Biển Đông là một tín hiệu đúng lúc, cho thấy Nhật Bản sẽ không có những thay đổi tiêu cực đối với liên minh và sẽ thực hiện nghĩa vụ của mình để duy trì trật tự dựa trên các quy tắc. Những chỉ trích của Phó Tổng thống Mỹ Pence về việc Trung Quốc lợi dụng thành tựu kinh tế và can thiệp vào nền chính trị của Mỹ, mang hơi hướng của bài diễn văn Bức màn sắt năm 1946 của Winston Churchill, đã không bị Tokyo phớt lờ.

Nếu ông Abe có thể đạt được sự bình thường hóa với Trung Quốc, đó là vì ông đã rất nỗ lực để củng cố liên minh Mỹ-Nhật. Ngay cả khi gặp Tập Cận Bình, ông Abe không cần nhắc nhở rằng thách thức lớn nhất về lâu dài của Nhật Bản là Trung Quốc.

Yoichi Funabashi là Chủ tịch của Tổ chức Sáng kiến Châu Á – Thái Bình Dương, Nhật Bản. Bài viết đăng trên trang “Washington post.”

Nhật Linh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Thực chất Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản-Philippines

Thực chất Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng Nhật Bản-Philippines

Nhật Bản và Philippines cuối cùng cũng đã tổ chức được vòng đầu tiên của Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng mới vào đầu tháng này. Mặc dù cơ chế này chỉ là một trong nhiều sự tiến triển trong quan hệ song phương, song có ý nghĩa đối với mối quan hệ an ninh, cũng như tổng thể mối quan hệ song phương nói chung.

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần cuối)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần cuối)

Trước những áp lực của Mỹ và đồng minh, Trung Quốc đã chuyển hướng sang Nga. Tuy nhiên thực tế là Nga và Trung Quốc không phải là những đồng minh tự nhiên và họ nghi ngờ về từng động thái của nhau nhiều hơn là tin tưởng, điều này sẽ hủy hoại và làm cho bất kỳ thỏa thuận song phương nào mà họ có thể đạt được bị thất bại. Kết quả là Trung Quốc sẽ thấy mình thực sự bị cô lập và hoàn toàn phụ thuộc vào những nước mà họ đã kiểm soát để duy trì việc vận hành nền kinh tế của mình.

 

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 2)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 2)

Bên cạnh những thách thức về kinh tế trong nước, Tập Cận Bình còn phải đối mặt với một nước Mỹ đang nhanh chóng mở rộng khả năng quân sự. Không dừng ở đó, ông Tập cũng phải đối mặt với các khả năng quân sự ngày càng mở rộng của Nhật Bản, Đài Loan và Philippines.  

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 1)

Trung Quốc: Tứ cố vô thân (Phần 1)

Cơ hội “từ trên trời rơi xuống” dành cho Trung Quốc trong lĩnh vực kinh tế và thương mại thực sự đã qua. Hiện Trung Quốc đang vấp phải sự phản ứng dữ dội từ các nước trong khu vực và đặc biệt là từ Mỹ với một vị tổng thống dường như muốn đối đầu với Trung Quốc trên mọi mặt trận và bằng mọi cách.

Đọc tiếp...

Sách lược đầu tư của Mỹ vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Sách lược đầu tư của Mỹ vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ luôn là vấn đề được giới chiến lược, học thuật ở Trung Quốc và nước ngoài tập trung thảo luận và nghiên cứu. Nhưng những phân tích thực nghiệm cụ thể lại khá ít, tập trung quá nhiều vào lĩnh vực chính trị và an ninh. Bài viết sẽ tập trung vào sách lược cạnh tranh đầu tư cơ sở hạ tầng trong khuôn khổ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ, phân tích mục tiêu, lộ trình và triển vọng phát triển của chiến lược này, đưa ra đánh giá mang tính thử nghiệm về tác động có thể có của chiến lược này đối với hợp tác “Vành đai và Con đường”.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa chính trị trong chiến lược phòng thủ của Đài Loan

Ý nghĩa chính trị trong chiến lược phòng thủ của Đài Loan

Đài Loan sắp tới sẽ phải đối mặt với một thời kỳ đáng ngại. Chiến lược phòng thủ của Đài Loan đang trở nên phi logic trong khi Trung Quốc lại đang tiến gần tới khả năng thực hiện tuyên bố “thống nhất Đài Loan” của mình.

Đọc tiếp...

Nga “ngả vào” Trung Quốc - Mối đe dọa đối với Hàn Quốc?

Nga “ngả vào” Trung Quốc - Mối đe dọa đối với Hàn Quốc?

Sự hợp tác ngày càng gia tăng giữa Bắc Kinh và Moskva dường như đang giúp Nga mạnh bạo hơn khi thể hiện năng lực cũng như thách thức sức mạnh của mạng lưới liên minh của Mỹ ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

Ấn Độ - Hi vọng lớn nhất của Mỹ ở châu Á

Ấn Độ - Hi vọng lớn nhất của Mỹ ở châu Á

Trong hai thập kỷ qua, Washington đã đặt nhiều hi vọng vào Ấn Độ trên vũ đài thế giới. Rộng lớn, đông dân và giàu tài nguyên, xét theo tất cả các biểu hiện bề ngoài, Ấn Độ là một cường quốc đã sẵn sàng. Và với tư cách là nền dân chủ lớn nhất thế giới, theo những hi vọng đó, nước này hứa hẹn sẽ trở thành đối tác quan trọng của Mỹ vào thời điểm cuộc cạnh tranh giữa các bên thách thức đang ngày càng gia tăng.

Đọc tiếp...

Năm điều Mỹ cần cân nhắc khi đối phó Trung Quốc

Năm điều Mỹ cần cân nhắc khi đối phó Trung Quốc

Chính quyền của Tổng thống Trump đang đối đầu với Trung Quốc theo một cách khó có thể thúc đẩy thế cạnh tranh của Mỹ hay thu hút được sự ủng hộ rộng rãi. Cuối tháng trước, ông Trump đã ra một tuyên bố cứng rắn: “Chúng tôi không cần Trung Quốc, và thành thật mà nói, chúng tôi còn tốt hơn nếu không có họ”.

Đọc tiếp...

Bước tiếp theo trong xây dựng quan hệ quân sự Ấn-Trung

Bước tiếp theo trong xây dựng quan hệ quân sự Ấn-Trung

Cuộc đối đầu tại Doklam ở lãnh thổ Bhutan năm 2017 kéo dài 73 ngày trong địa hình hiểm trở và nguy hiểm dọc theo Đường kiểm soát thực tế (LAC) là phép thử đối với tinh thần cũng như cách thức giải quyết vấn đề của quân đội hai nước.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt-Mỹ thời tổng thống Trump

Quan hệ Việt-Mỹ thời tổng thống Trump

Trước những phát ngôn chỉ trích của Tổng thống Mỹ Donald Trump về sự lạm dụng đối tác trong vấn đề thương mại của Việt Nam, mối quan hệ giữa hai quốc gia thực sự không hề chứng kiến một sự chuyển biến tiêu cực.

Đọc tiếp...

Tranh chấp thương mại Trung - Mỹ sẽ đi về đâu?

Tranh chấp thương mại Trung - Mỹ sẽ đi về đâu?

Cuộc chiến thương mại Trung - Mỹ bắt đầu từ tháng 3/2018, cho đến nay, cùng với những đòn trừng phạt và trả đũa nối tiếp nhau, những tổn thất trực tiếp mà cả hai bên phải gánh chịu là điều dễ dàng nhận thấy. Những đòn trừng phạt và trả đũa ấy liệu đơn thuần chỉ nhắm đến lợi ích kinh tế, hay bên trong còn ẩn chứa những mục tiêu mang tính chiến lược và liệu rằng cuộc thương chiến này có đi đến hồi kết?

Đọc tiếp...

Yếu tố khiến Trung-Nga xích lại gần nhau

Yếu tố khiến Trung-Nga xích lại gần nhau

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và chiến dịch trừng phạt kéo dài của Washington đối với Moskva đã thúc đẩy việc tăng cường quan hệ kinh tế và năng lượng giữa hai nước láng giềng phương Đông.

Đọc tiếp...

Cảnh giác trước Trung Quốc, Ấn Độ củng cố quan hệ với các nước láng giềng

Cảnh giác trước Trung Quốc, Ấn Độ củng cố quan hệ với các nước láng giềng

Để củng cố và nâng cao hơn nữa vị thế của bản thân trong khu vực, đặc biệt là trong bối cảnh Trung Quốc đang ngày càng đẩy mạnh các hoạt động lôi kéo các nước khác, Ấn Độ dưới thời ông Modi buộc phải có những bước đi đúng đắn và khôn khéo, thúc đẩy mối quan hệ gắn bó và tốt đẹp với các nước láng giềng là một trong số đó.

Đọc tiếp...

Mỹ và các đồng minh cần thể hiện sự quan tâm thực sự ở Đông Nam Á

Mỹ và các đồng minh cần thể hiện sự quan tâm thực sự ở Đông Nam Á

Đông Nam Á là khu vực rất quan trọng đối với Trung Quốc, tạo ra “thế tiến thoái lưỡng nan ở eo biển Malacca”. Khoảng 80% tổng nguồn cung cấp năng lượng của Trung Quốc đi qua eo biển Malacca. Sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) chủ yếu là một giải pháp để thoát khỏi tình thế khó xử này. 

Đọc tiếp...

Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Trước Trung Quốc, Washington chỉ còn cách tiếp cận duy nhất là đối đầu?

Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ gán mác cho Trung Quốc là một "cường quốc theo chủ nghĩa xét lại". Trong khi, Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ Christopher Wray đã gọi Trung Quốc là "một mối đe dọa toàn xã hội".

Đọc tiếp...

Trump tấn công hệ thống thương mại toàn cầu

Trump tấn công hệ thống thương mại toàn cầu

Sau khi chỉ trích thương mại tự do trong lúc vận động tranh cử chức Tổng thống Mỹ, ông đã biến chủ nghĩa dân tộc về kinh tế trở thành tâm điểm trong chương trình nghị sự của mình.Với việc coi thường các quy tắc thương mại quốc tế, Chính quyền Trump đã làm suy giảm vị thế của Mỹ trên thế giới và khiến các chính phủ khác phải cân nhắc việc sử dụng các công cụ tương tự để hạn chế thương mại một cách độc đoán.

Đọc tiếp...

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiện tại có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong đó, chỉ có 2 nước - Trung Quốc và Ấn Độ - xác nhận cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên”, mặc dù Ấn Độ đã bắt đầu rút lại cam kết này dưới thời chính quyền Thủ tướng Modi.

Đọc tiếp...

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Khi Trung Quốc xâm nhập sâu hơn vào châu Á và các nơi khác trên thế giới, nhiều nhà quan sát đã dự đoán rằng ngày Bắc Kinh trở thành bá chủ thống trị các nước láng giềng chỉ còn là vấn đề thời gian. Nhưng câu chuyện về sự thống trị tất yếu của Trung Quốc này dựa trên những giả định chủ chốt quá thường xuyên không được xem xét kỹ lưỡng. Chặng đường của Trung Quốc tiến tới vị thế hàng đầu khu vực có thể chông chênh hơn dự kiến.

Đọc tiếp...

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

Cuộc tập trận AUMX diễn ra tại căn cứ hải quân Sattahip ở tỉnh Chon Buri của Thái Lan gần một năm sau khi ASEAN tiến hành một cuộc tập trận hàng hải tương tự với Trung Quốc ở ngoài khơi tỉnh Quảng Đông. Điểm mâu thuẫn là sự kình địch ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc trong khi nguyên tắc của ASEAN là duy trì tính trung tâm và cân bằng địa chính trị của khối giữa hai siêu cường này.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 3414 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin