22 - 10 - 2020 | 5:50
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Email In PDF.

Việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, lớn tiếng đe dọa Đài Loan, nhiều lần lấn chiếm biên giới ở dãy Himalaya, xâm nhập thường xuyên Senkaku là những minh chứng thực tế rõ nhất về chính sách ngoại giao và chiến lược của nước này.

 

XiJinping.png

Vấn đề hàng đầu trong số các nội dung thảo luận của cơ chế 4 bên (Úc-Mỹ-Nhật Bản-Ấn Độ) và cũng là một trong những lý do chính mà cơ chế 4 bên liên kết chặt chẽ với nhau là hành vi gây hấn ngày càng tăng và hành động cưỡng ép của Trung Quốc. Việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, ngày càng lớn tiếng đe dọa Đài Loan, nhiều lần lấn chiếm biên giới ở dãy Himalaya, xâm nhập thường xuyên quần đảo Senkaku là những minh chứng thực tế rõ ràng nhất về chính sách ngoại giao và chiến lược của nước này.

Khi nhìn nhận về hành động của Trung Quốc trên phạm vi toàn cầu, đây dường như không phải là mối đe dọa kề cận song cũng không mang lại cảm giác yên tâm. Tiền của Trung Quốc hiện có tiếng nói mạnh mẽ ở các nước đang phát triển, được sử dụng làm đòn bẩy để đưa các công ty Trung Quốc vào các thị trường mới, thường là kết quả của các khoản vay mềm đối với các chính phủ không đủ trang trải các khoản trợ cấp. Ví dụ, nhìn vào Nam Thái Bình Dương, nhiều trường hợp cấp vốn cho các dự án không mang lại nhiều lợi ích kinh tế và lợi ích cho người dân.

Trung Quốc có nhiều hoạt động toàn cầu tích cực. Trung Quốc hiện là nước đóng góp lớn nhất cho các hoạt động gìn giữ hoà bình của Liên Hợp Quốc. Hải quân nước này phối hợp với các lực lượng hàng hải đa quốc gia đối phó với nạn cướp biển. Trung Quốc làm những điều này vì muốn được xem như một cường quốc lớn, với khả năng đóng góp vào nỗ lực toàn cầu chứ không phải vì lợi ích riêng. Vì vậy, mục tiêu của bất kỳ tương tác nào với Trung Quốc nên là khuyến khích hành vi mang tính xây dựng của nước này, làm giảm những hành động gây hấn của Trung Quốc. Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã rất thành công trong việc đạt được các mục tiêu địa chính trị của mình, nhưng đó không phải là điều bất khả xâm phạm.

Điểm yếu trong yếu tố quyền lực của Trung Quốc là cơ sở cho các nước trong cơ chế 4 bên có thể có cách tiếp cận thống nhất và chiến lược. Vấn đề nóng được đề cập trong báo chí phương Tây là sự phụ thuộc của các nước vào Trung Quốc. Điều này đặc biệt đúng ở Úc, khi kinh tế tăng trưởng 26 năm liên tục là kết quả của các mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc. Tuy nhiên điều này có thể hiểu theo cả hai chiều: Trung Quốc cần phần còn lại của thế giới ít nhất cũng như chúng ta cần Trung Quốc và có thể trở nên phụ thuộc hơn. Các thành viên của cơ chế 4 bên có thể tìm cách để khiến sự phụ thuộc lẫn nhau trở nên rõ ràng hơn. Điều này chắc chắn sẽ giúp cân bằng rất nhiều suy nghĩ rằng không còn lựa chọn nào khác ngoài việc xoa dịu Trung Quốc.

Đảng Cộng sản Trung Quốc đã sử dụng một cách khéo léo sự kết hợp giữa chủ nghĩa dân tộc và lợi ích kinh tế để củng cố sự nắm quyền của mình. Trong 20 năm qua, yếu tố kinh tế được ưu tiên hơn. Chủ nghĩa dân tộc có thể được kích động khi cần và mặc dù là một biện pháp mơ hồ song khá phù hợp với Đảng Cộng sản Trung Quốc trong bối cảnh những người theo chủ nghĩa dân tộc nổi giận khẳng định chủ quyền của mình ở những khu vực tranh chấp. Khi chủ nghĩa dân tộc quá mạnh mẽ thực sự là nguy hiểm, nhất là khi đi kèm với sự tức giận trước những bất công xã hội, có thể dẫn đến thảm họa nếu một quốc gia bị cuốn theo. Điều gì xảy ra khi có sự hợp nhất của các yếu tố âm mưu kích động chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc bùng phát? Một cuộc suy thoái kinh tế, đặc biệt là một cuộc khủng hoảng ảnh hưởng đến tầng lớp trung lưu mới khá giàu có của Trung Quốc, có thể làm cho Đảng Cộng sản Trung Quốc cố gắng lôi kéo sự chú ý ra ngoài các vấn đề nội bộ.

Cho đến nay, các biện pháp quyết đoán và đơn phương của Trung Quốc đã được tính toán để không vượt qua ngưỡng có thể nổ ra xung đột là điều có thể đoán trước. Trung Quốc đã tiếp cận có hiệu quả với Biển Đông bằng cách không bao giờ làm bất cứ điều gì cứng rắn để dẫn tới phản ứng quân sự. Tương tự, Bắc Kinh đã rút lại những lời lẽ gay gắt liên quan quần đảo Senkaku/Điếu Ngư sau khi cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama tuyên bố rằng các điều khoản của Hiệp ước Mỹ-Nhật có hiệu lực cả ở vùng quần đảo. Tuy nhiên, Trung Quốc không ngừng tiến hành các cuộc xâm nhập cường độ thấp và thực tế tăng mức độ thường xuyên xâm nhập, vừa đủ để không gây ra một sự phản đối lớn. Sự điều chỉnh đó phụ thuộc vào các nhà chức trách Trung Quốc có khả năng quản lý và kiểm soát sự bùng phát chủ nghĩa dân tộc.

Rõ ràng là Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ tiếp tục lãnh đạo Trung Quốc trong nhiều năm tới. Vị trí của ông dường như được bảo đảm. Sự kiểm soát của Đảng Cộng sản Trung Quốc dường như đủ vững chắc cho đến bây giờ, nhưng có lẽ việc tập trung quyền lực vào Tập Cận Bình đã vượt quá tầm kiểm soát của đảng này. Điều đó chắc chắn gây khó khăn cho Tập Cận Bình nếu ông này thất bại và sự thất bại về địa chính trị có thể khó quản lý, đặc biệt là nếu nền kinh tế chậm lại.

Các nước trong cơ chế 4 bên cũng có nhiều điểm mạnh, lực lượng quân sự và kinh tế tập thể của 4 nước vượt hơn Trung Quốc. Cơ chế 4 bên có thể cùng nhau ngăn cản tham vọng địa chính trị của Trung Quốc song tiềm ẩn nguy hiểm. Nếu bị bẽ mặt, Trung Quốc kích động tinh thần dân tộc chủ nghĩa và dẫn tới nguy cơ Đảng Cộng sản Trung Quốc hành động để phản ứng lại sự kích động nội bộ. Khi đó, tình trạng bất ổn ở Trung Quốc là có chủ ý.

Các tác giả Andrew Davies và Michael Shoebridge là hai chuyên gia kỳ cựu của Viện nghiên cứu chính sách chiến lược Úc. Bài viết đăng trên trang “Aspistrategist”.

Vũ Hiền (gt) 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Chính sách Mỹ-Trung đòi hỏi một chiến lược nghiêm túc, bền vững, chứ không phải một chiến lược chắp vá trong chiến dịch tranh cử tổng thống để cứu lấy một chính quyền thất bại.

Đọc tiếp...

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội hiếm có để tận dụng tuyên bố của Bắc Kinh về sự phụ thuộc lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, chẳng hạn như sáng kiến “Vành đai và Con đường” và Biển Đông.  

Đọc tiếp...

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Từ lâu, “phạm vi ảnh hưởng” đã trở thành một khái niệm được coi trọng trong việc quản lý sự phức tạp của quan hệ nước lớn. Việc thiết lập phạm vi ảnh hưởng cần đến sự hiểu biết chung không chỉ giữa các nước lớn, mà cả giữa những nước đã nằm trong phạm vi ảnh hưởng của họ.

Đọc tiếp...

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Để giành được những đồng đôla phát triển đất nước, Rodrigo Duterte đã gây tổn hại đến an ninh quốc gia của Philippines. Quyết định chính sách đối ngoại lớn đầu tiên của Duterte là bác bỏ chiến thắng mang tính lịch sử của Philippines trước Trung Quốc trong vụ kiện liên quan đến tranh chấp chủ quyền trên biển.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 3391 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin