17 - 12 - 2018 | 12:45
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Email In PDF.

Việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, lớn tiếng đe dọa Đài Loan, nhiều lần lấn chiếm biên giới ở dãy Himalaya, xâm nhập thường xuyên Senkaku là những minh chứng thực tế rõ nhất về chính sách ngoại giao và chiến lược của nước này.

 

XiJinping.png

Vấn đề hàng đầu trong số các nội dung thảo luận của cơ chế 4 bên (Úc-Mỹ-Nhật Bản-Ấn Độ) và cũng là một trong những lý do chính mà cơ chế 4 bên liên kết chặt chẽ với nhau là hành vi gây hấn ngày càng tăng và hành động cưỡng ép của Trung Quốc. Việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, ngày càng lớn tiếng đe dọa Đài Loan, nhiều lần lấn chiếm biên giới ở dãy Himalaya, xâm nhập thường xuyên quần đảo Senkaku là những minh chứng thực tế rõ ràng nhất về chính sách ngoại giao và chiến lược của nước này.

Khi nhìn nhận về hành động của Trung Quốc trên phạm vi toàn cầu, đây dường như không phải là mối đe dọa kề cận song cũng không mang lại cảm giác yên tâm. Tiền của Trung Quốc hiện có tiếng nói mạnh mẽ ở các nước đang phát triển, được sử dụng làm đòn bẩy để đưa các công ty Trung Quốc vào các thị trường mới, thường là kết quả của các khoản vay mềm đối với các chính phủ không đủ trang trải các khoản trợ cấp. Ví dụ, nhìn vào Nam Thái Bình Dương, nhiều trường hợp cấp vốn cho các dự án không mang lại nhiều lợi ích kinh tế và lợi ích cho người dân.

Trung Quốc có nhiều hoạt động toàn cầu tích cực. Trung Quốc hiện là nước đóng góp lớn nhất cho các hoạt động gìn giữ hoà bình của Liên Hợp Quốc. Hải quân nước này phối hợp với các lực lượng hàng hải đa quốc gia đối phó với nạn cướp biển. Trung Quốc làm những điều này vì muốn được xem như một cường quốc lớn, với khả năng đóng góp vào nỗ lực toàn cầu chứ không phải vì lợi ích riêng. Vì vậy, mục tiêu của bất kỳ tương tác nào với Trung Quốc nên là khuyến khích hành vi mang tính xây dựng của nước này, làm giảm những hành động gây hấn của Trung Quốc. Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã rất thành công trong việc đạt được các mục tiêu địa chính trị của mình, nhưng đó không phải là điều bất khả xâm phạm.

Điểm yếu trong yếu tố quyền lực của Trung Quốc là cơ sở cho các nước trong cơ chế 4 bên có thể có cách tiếp cận thống nhất và chiến lược. Vấn đề nóng được đề cập trong báo chí phương Tây là sự phụ thuộc của các nước vào Trung Quốc. Điều này đặc biệt đúng ở Úc, khi kinh tế tăng trưởng 26 năm liên tục là kết quả của các mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc. Tuy nhiên điều này có thể hiểu theo cả hai chiều: Trung Quốc cần phần còn lại của thế giới ít nhất cũng như chúng ta cần Trung Quốc và có thể trở nên phụ thuộc hơn. Các thành viên của cơ chế 4 bên có thể tìm cách để khiến sự phụ thuộc lẫn nhau trở nên rõ ràng hơn. Điều này chắc chắn sẽ giúp cân bằng rất nhiều suy nghĩ rằng không còn lựa chọn nào khác ngoài việc xoa dịu Trung Quốc.

Đảng Cộng sản Trung Quốc đã sử dụng một cách khéo léo sự kết hợp giữa chủ nghĩa dân tộc và lợi ích kinh tế để củng cố sự nắm quyền của mình. Trong 20 năm qua, yếu tố kinh tế được ưu tiên hơn. Chủ nghĩa dân tộc có thể được kích động khi cần và mặc dù là một biện pháp mơ hồ song khá phù hợp với Đảng Cộng sản Trung Quốc trong bối cảnh những người theo chủ nghĩa dân tộc nổi giận khẳng định chủ quyền của mình ở những khu vực tranh chấp. Khi chủ nghĩa dân tộc quá mạnh mẽ thực sự là nguy hiểm, nhất là khi đi kèm với sự tức giận trước những bất công xã hội, có thể dẫn đến thảm họa nếu một quốc gia bị cuốn theo. Điều gì xảy ra khi có sự hợp nhất của các yếu tố âm mưu kích động chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc bùng phát? Một cuộc suy thoái kinh tế, đặc biệt là một cuộc khủng hoảng ảnh hưởng đến tầng lớp trung lưu mới khá giàu có của Trung Quốc, có thể làm cho Đảng Cộng sản Trung Quốc cố gắng lôi kéo sự chú ý ra ngoài các vấn đề nội bộ.

Cho đến nay, các biện pháp quyết đoán và đơn phương của Trung Quốc đã được tính toán để không vượt qua ngưỡng có thể nổ ra xung đột là điều có thể đoán trước. Trung Quốc đã tiếp cận có hiệu quả với Biển Đông bằng cách không bao giờ làm bất cứ điều gì cứng rắn để dẫn tới phản ứng quân sự. Tương tự, Bắc Kinh đã rút lại những lời lẽ gay gắt liên quan quần đảo Senkaku/Điếu Ngư sau khi cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama tuyên bố rằng các điều khoản của Hiệp ước Mỹ-Nhật có hiệu lực cả ở vùng quần đảo. Tuy nhiên, Trung Quốc không ngừng tiến hành các cuộc xâm nhập cường độ thấp và thực tế tăng mức độ thường xuyên xâm nhập, vừa đủ để không gây ra một sự phản đối lớn. Sự điều chỉnh đó phụ thuộc vào các nhà chức trách Trung Quốc có khả năng quản lý và kiểm soát sự bùng phát chủ nghĩa dân tộc.

Rõ ràng là Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ tiếp tục lãnh đạo Trung Quốc trong nhiều năm tới. Vị trí của ông dường như được bảo đảm. Sự kiểm soát của Đảng Cộng sản Trung Quốc dường như đủ vững chắc cho đến bây giờ, nhưng có lẽ việc tập trung quyền lực vào Tập Cận Bình đã vượt quá tầm kiểm soát của đảng này. Điều đó chắc chắn gây khó khăn cho Tập Cận Bình nếu ông này thất bại và sự thất bại về địa chính trị có thể khó quản lý, đặc biệt là nếu nền kinh tế chậm lại.

Các nước trong cơ chế 4 bên cũng có nhiều điểm mạnh, lực lượng quân sự và kinh tế tập thể của 4 nước vượt hơn Trung Quốc. Cơ chế 4 bên có thể cùng nhau ngăn cản tham vọng địa chính trị của Trung Quốc song tiềm ẩn nguy hiểm. Nếu bị bẽ mặt, Trung Quốc kích động tinh thần dân tộc chủ nghĩa và dẫn tới nguy cơ Đảng Cộng sản Trung Quốc hành động để phản ứng lại sự kích động nội bộ. Khi đó, tình trạng bất ổn ở Trung Quốc là có chủ ý.

Các tác giả Andrew Davies và Michael Shoebridge là hai chuyên gia kỳ cựu của Viện nghiên cứu chính sách chiến lược Úc. Bài viết đăng trên trang “Aspistrategist”.

Vũ Hiền (gt) 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Ấn Độ và “chuỗi đảo ngọc”

Ấn Độ và “chuỗi đảo ngọc”

New Delhi đang mở rộng sự hiện diện quân sự của họ ở khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng ở khu vực này. Dù còn thua xa Trung Quốc về tài chính cũng như cấp độ và quy mô hiện đại hóa quân đội, nhưng Ấn Độ có ưu thế địa lý và sự hậu thuẫn mạnh mẽ của quốc tế nhằm thúc đẩy những tính toán theo hướng mà New Delhi mong muốn.

Đọc tiếp...

Khi Mỹ làm đảo lộn nền kinh tế thế giới

Khi Mỹ làm đảo lộn nền kinh tế thế giới

Toàn cầu hóa đã kết nối vận mệnh của mọi nền kinh tế. Donald Trump, với tham vọng bảo vệ lợi ích kinh tế Mỹ, đã làm rung chuyển toàn bộ hệ thống. Đó là chất Mỹ điển hình khi dám đứng ra cáng đáng mọi hậu quả. Liệu Tổng thống Mỹ Trump còn có khả năng chống đỡ trước các cuộc tấn công dữ dội ở trong nước mà chính ông là mục tiêu.

Đọc tiếp...

Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

"Họ có vẻ gượng ép". Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Richard Armitage đã mô tả như vậy khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau lần đầu tiên hồi năm 2014 bên lề Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại Bắc Kinh. Không có tình bạn nào giữa hai người.

Đọc tiếp...

Trung Quốc hối hận vì đã coi ông Trump là "hổ giấy"?

Trung Quốc hối hận vì đã coi ông Trump là

Trong năm đầu tiên, đặc biệt là trong những tháng đầu Donald Trump trở  thành tổng thống Mỹ, báo chí nhà nước và các học giả Trung Quốc thường cho rằng ông là một người bốc đồng, hay chính xác là một con "hổ giấy". Nhưng xem ra, hiện giờ họ đã nhìn Trump với con mắt khác.

Đọc tiếp...

Quan hệ Trung-Nhật có quy phạm mới?

Quan hệ Trung-Nhật có quy phạm mới?

Trong chuyến thăm chính thức 3 ngày tới Bắc Kinh cuối tháng 10, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhất trí sắp xếp lại mối quan hệ song phương dựa trên 3 nguyên tắc chính: “thay đổi từ cạnh tranh sang hợp tác”; “thúc đẩy mối quan hệ thành đối tác, không phải là mối đe dọa”; và “phát triển một cơ chế thương mại tự do và công bằng”.

Đọc tiếp...

Chính sách thân Trung Quốc của Philippines có phát huy tác dụng?

Chính sách thân Trung Quốc của Philippines có phát huy tác dụng?

Cho đến nay, những số liệu mới xuất hiện trong lĩnh vực kinh tế sau khi Philippines nối lại quan hệ hữu nghị với Trung Quốc vẽ lên một bức tranh hỗn tạp. Đầu tư và thương mại không tăng nhiều, nhưng lượng du khách và lao động lại tăng lên. Xét tới các vấn đề an ninh quốc gia có liên quan tới Trung Quốc, những xu hướng này rõ ràng cần phải được giám sát.

Đọc tiếp...

Tại sao một cuộc chiến Mỹ-Trung có thể leo thang ngoài tầm kiểm soát?

Tại sao một cuộc chiến Mỹ-Trung có thể leo thang ngoài tầm kiểm soát?

Một cuộc chiến tranh giữa hai nước vẫn ít có khả năng xảy ra, nhưng triển vọng đối đầu quân sự - ví dụ như xuất phát từ một chiến dịch quân sự của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan – không còn là không thể như trước kia. Và xác suất một cuộc đối đầu như vậy leo thang thành hạt nhân đã cao hơn những gì mà hầu hết các nhà phân tích và hoạch định chính sách vẫn hình dung.

Đọc tiếp...

Đài Loan mắc kẹt trong cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ

Đài Loan mắc kẹt trong cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đe dọa nền kinh tế xuất khẩu và phát triển công nghệ của hòn đảo tự trị Đài Loan, vốn phụ thuộc rất nhiều vào các chuỗi cung ứng của Trung Quốc đại lục.

Đọc tiếp...

Lộ trình chiến lược của Ấn Độ

Lộ trình chiến lược của Ấn Độ

Các tín hiệu chiến thuật thể hiện tình hữu nghị của Trung Quốc đối với Ấn Độ có khả năng là không kéo dài. Trong nay mai, Trung Quốc có khả năng sẽ quay sang chống lại Ấn Độ, trừ khi New Delhi sẵn sàng ủng hộ hoặc tiếp tục giữ thái độ trung lập đối với các chính sách bành trướng của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Căng thẳng chiến lược Trung-Mỹ dưới thời Tập Cận Bình và Donald Trump: Vấn đề cũ, cách tiếp cận mới

Căng thẳng chiến lược Trung-Mỹ dưới thời Tập Cận Bình và Donald Trump: Vấn đề cũ, cách tiếp cận mới

Sau vài tháng trong tình trạng không chắc chắn, Tổng thống Donald Trump đã làm lung lay những tham vọng của Trung Quốc. Trái ngược với hy vọng ban đầu, cảm giác vỡ mộng lan khắp Bắc Kinh. Đối với Bắc Kinh, sự thất vọng đến từ thực tế rằng Tổng thống Trump đã tỏ ra phức tạp hơn mức mà ban lãnh đạo Trung Quốc từng hy vọng có thể kiềm chế.

Đọc tiếp...

Tìm kiếm một chiến lược khả thi cho khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương

Tìm kiếm một chiến lược khả thi cho khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương

Để có thể thành công, Chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và mở buộc phải thuyết phục được các lãnh đạo trong khu vực rằng Hoa Kỳ đang xây dựng một trật tự khu vực đáng để tham gia. Quan trọng nhất là việc các nguyên tắc và ý tưởng mang tính khả thi và Hoa Kỳ phải chứng minh được sự sẵn sàng cũng như khả năng thực hiện tầm nhìn của họ.

Đọc tiếp...

Rào cản khi Nga-Indonesia xích lại gần nhau

Rào cản khi Nga-Indonesia xích lại gần nhau

Đối với Nga, Indonesia lâu nay là một địa bàn tiềm năng nhưng không được chú trọng trong chính sách Hướng Đông của Nga. Tuy nhiên, từ năm 2012, Nga đã rất quan tâm đến việc thúc đẩy quan hệ với các quốc gia châu Á, trong đó có Indonesia.

Đọc tiếp...

Mỹ và phương Tây cần tham gia sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Mỹ và phương Tây cần tham gia sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

"Dự án thế kỷ" của Chủ tịch Tập Cận Bình có thể giúp một số nền kinh tế nhưng cái giá chính trị những nước này phải trả là vô cùng lớn. Theo đó Mỹ và các nước phương Tây cần tham gia sáng kiến này, không nên để Trung Quốc "một mình một ngựa" vẽ ra "một trật tự thế giới mới" trong đó Trung Quốc sẽ nắm vai trò dẫn dắt.

Đọc tiếp...

Viễn cảnh biến động địa chính trị thế giới thời gian tới

Viễn cảnh biến động địa chính trị thế giới thời gian tới

Xung đột lớn sẽ diễn ra trên 3 đấu trường lớn: Châu Âu, Đông Nam Á và Trung Đông. Những dự đoán này có vẻ cực đoan, thậm chí là kỳ cục đối với những bạn đọc từ hàng thập kỷ nay quen với sự ổn định tương đối của thế giới. Tuy nhiên, cần phải nhớ nhiều điểm cốt yếu đã diễn ra trong lịch sử.

Đọc tiếp...

Hợp tác địa kinh tế Mỹ-Ấn trong bối cảnh Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Hợp tác địa kinh tế Mỹ-Ấn trong bối cảnh Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Mỹ và Ấn Độ có cơ hội để cùng xác định và triển khai một tầm nhìn địa kinh tế cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Tuy nhiên, họ vẫn cần phải vượt qua nhiều trở ngại khó khăn. Những nỗ lực từ Mỹ đều thất thường và đôi khi là thất sách trong khi đó, lịch sử và danh tiếng của Ấn Độ trong việc làm việc với các thể chế kinh tế đa phương khá hỗn tạp.

Đọc tiếp...

Những điều chỉnh chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính phủ Shinzo Abe

Những điều chỉnh chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính phủ Shinzo Abe

Bài viết tập trung phân tích chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính quyền Thủ tướng Shinzo Abe, đồng thời bài viết cũng thảo luận về quan hệ Việt Nam – Nhật Bản, đưa ra một số khuyến nghị về biện pháp của Việt Nam trong hợp tác toàn diện với với Nhật Bản.

Đọc tiếp...

Phân tích lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược của Dittmer

Phân tích lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược của Dittmer

Bài nghiên cứu này sẽ giới thiệu khung lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược do Lowell Dittmer xây dựng năm 1981 dựa trên mối quan hệ của ba siêu cường Mỹ - Liên Xô - Trung Quốc, và phân tích tác dụng cũng như hạn chế của khung lý thuyết này.

Đọc tiếp...

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Đây là một cuộc gặp mang tính lịch sử. Nhưng liệu chiến lược “mất trí” ngẫu nhiên của Trump có thực sự hiệu quả hay không? Nếu câu trả lời là không thì đây hoàn toàn sẽ là một trò đùa đáng thất vọng, một màn kịch câm, hai cái tôi trong cuộc chơi vô nghĩa.

Đọc tiếp...

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un thu hút sự quan tâm của toàn thế giới đã diễn ra theo đúng kế hoạch. Cuộc gặp này có thể diễn ra thực sự đã vượt ngoài sức tưởng tượng của nhiều người. Tuy nhiên sau cuộc gặp này, còn nhiều vấn đề cũng được đặt ra.

Đọc tiếp...

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Cần phải có một cách tiếp cận theo từng giai đoạn đối với việc phi hạt nhân hóa vì trên thực tế, việc vạch ra một lộ trình phi hạt nhân hóa toàn diện sẽ đòi hỏi phải có một số giai đoạn hoạt động, vì lý do đơn giản là cả Washington và Bình Nhưỡng sẽ không nhất trí khởi động tiến trình này với những nhượng bộ tế nhị hay tốn kém nhất được đưa ra ngay từ đầu.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 9291 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin