18 - 8 - 2019 | 12:32
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Email In PDF.

Việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, lớn tiếng đe dọa Đài Loan, nhiều lần lấn chiếm biên giới ở dãy Himalaya, xâm nhập thường xuyên Senkaku là những minh chứng thực tế rõ nhất về chính sách ngoại giao và chiến lược của nước này.

 

XiJinping.png

Vấn đề hàng đầu trong số các nội dung thảo luận của cơ chế 4 bên (Úc-Mỹ-Nhật Bản-Ấn Độ) và cũng là một trong những lý do chính mà cơ chế 4 bên liên kết chặt chẽ với nhau là hành vi gây hấn ngày càng tăng và hành động cưỡng ép của Trung Quốc. Việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, ngày càng lớn tiếng đe dọa Đài Loan, nhiều lần lấn chiếm biên giới ở dãy Himalaya, xâm nhập thường xuyên quần đảo Senkaku là những minh chứng thực tế rõ ràng nhất về chính sách ngoại giao và chiến lược của nước này.

Khi nhìn nhận về hành động của Trung Quốc trên phạm vi toàn cầu, đây dường như không phải là mối đe dọa kề cận song cũng không mang lại cảm giác yên tâm. Tiền của Trung Quốc hiện có tiếng nói mạnh mẽ ở các nước đang phát triển, được sử dụng làm đòn bẩy để đưa các công ty Trung Quốc vào các thị trường mới, thường là kết quả của các khoản vay mềm đối với các chính phủ không đủ trang trải các khoản trợ cấp. Ví dụ, nhìn vào Nam Thái Bình Dương, nhiều trường hợp cấp vốn cho các dự án không mang lại nhiều lợi ích kinh tế và lợi ích cho người dân.

Trung Quốc có nhiều hoạt động toàn cầu tích cực. Trung Quốc hiện là nước đóng góp lớn nhất cho các hoạt động gìn giữ hoà bình của Liên Hợp Quốc. Hải quân nước này phối hợp với các lực lượng hàng hải đa quốc gia đối phó với nạn cướp biển. Trung Quốc làm những điều này vì muốn được xem như một cường quốc lớn, với khả năng đóng góp vào nỗ lực toàn cầu chứ không phải vì lợi ích riêng. Vì vậy, mục tiêu của bất kỳ tương tác nào với Trung Quốc nên là khuyến khích hành vi mang tính xây dựng của nước này, làm giảm những hành động gây hấn của Trung Quốc. Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã rất thành công trong việc đạt được các mục tiêu địa chính trị của mình, nhưng đó không phải là điều bất khả xâm phạm.

Điểm yếu trong yếu tố quyền lực của Trung Quốc là cơ sở cho các nước trong cơ chế 4 bên có thể có cách tiếp cận thống nhất và chiến lược. Vấn đề nóng được đề cập trong báo chí phương Tây là sự phụ thuộc của các nước vào Trung Quốc. Điều này đặc biệt đúng ở Úc, khi kinh tế tăng trưởng 26 năm liên tục là kết quả của các mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc. Tuy nhiên điều này có thể hiểu theo cả hai chiều: Trung Quốc cần phần còn lại của thế giới ít nhất cũng như chúng ta cần Trung Quốc và có thể trở nên phụ thuộc hơn. Các thành viên của cơ chế 4 bên có thể tìm cách để khiến sự phụ thuộc lẫn nhau trở nên rõ ràng hơn. Điều này chắc chắn sẽ giúp cân bằng rất nhiều suy nghĩ rằng không còn lựa chọn nào khác ngoài việc xoa dịu Trung Quốc.

Đảng Cộng sản Trung Quốc đã sử dụng một cách khéo léo sự kết hợp giữa chủ nghĩa dân tộc và lợi ích kinh tế để củng cố sự nắm quyền của mình. Trong 20 năm qua, yếu tố kinh tế được ưu tiên hơn. Chủ nghĩa dân tộc có thể được kích động khi cần và mặc dù là một biện pháp mơ hồ song khá phù hợp với Đảng Cộng sản Trung Quốc trong bối cảnh những người theo chủ nghĩa dân tộc nổi giận khẳng định chủ quyền của mình ở những khu vực tranh chấp. Khi chủ nghĩa dân tộc quá mạnh mẽ thực sự là nguy hiểm, nhất là khi đi kèm với sự tức giận trước những bất công xã hội, có thể dẫn đến thảm họa nếu một quốc gia bị cuốn theo. Điều gì xảy ra khi có sự hợp nhất của các yếu tố âm mưu kích động chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc bùng phát? Một cuộc suy thoái kinh tế, đặc biệt là một cuộc khủng hoảng ảnh hưởng đến tầng lớp trung lưu mới khá giàu có của Trung Quốc, có thể làm cho Đảng Cộng sản Trung Quốc cố gắng lôi kéo sự chú ý ra ngoài các vấn đề nội bộ.

Cho đến nay, các biện pháp quyết đoán và đơn phương của Trung Quốc đã được tính toán để không vượt qua ngưỡng có thể nổ ra xung đột là điều có thể đoán trước. Trung Quốc đã tiếp cận có hiệu quả với Biển Đông bằng cách không bao giờ làm bất cứ điều gì cứng rắn để dẫn tới phản ứng quân sự. Tương tự, Bắc Kinh đã rút lại những lời lẽ gay gắt liên quan quần đảo Senkaku/Điếu Ngư sau khi cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama tuyên bố rằng các điều khoản của Hiệp ước Mỹ-Nhật có hiệu lực cả ở vùng quần đảo. Tuy nhiên, Trung Quốc không ngừng tiến hành các cuộc xâm nhập cường độ thấp và thực tế tăng mức độ thường xuyên xâm nhập, vừa đủ để không gây ra một sự phản đối lớn. Sự điều chỉnh đó phụ thuộc vào các nhà chức trách Trung Quốc có khả năng quản lý và kiểm soát sự bùng phát chủ nghĩa dân tộc.

Rõ ràng là Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ tiếp tục lãnh đạo Trung Quốc trong nhiều năm tới. Vị trí của ông dường như được bảo đảm. Sự kiểm soát của Đảng Cộng sản Trung Quốc dường như đủ vững chắc cho đến bây giờ, nhưng có lẽ việc tập trung quyền lực vào Tập Cận Bình đã vượt quá tầm kiểm soát của đảng này. Điều đó chắc chắn gây khó khăn cho Tập Cận Bình nếu ông này thất bại và sự thất bại về địa chính trị có thể khó quản lý, đặc biệt là nếu nền kinh tế chậm lại.

Các nước trong cơ chế 4 bên cũng có nhiều điểm mạnh, lực lượng quân sự và kinh tế tập thể của 4 nước vượt hơn Trung Quốc. Cơ chế 4 bên có thể cùng nhau ngăn cản tham vọng địa chính trị của Trung Quốc song tiềm ẩn nguy hiểm. Nếu bị bẽ mặt, Trung Quốc kích động tinh thần dân tộc chủ nghĩa và dẫn tới nguy cơ Đảng Cộng sản Trung Quốc hành động để phản ứng lại sự kích động nội bộ. Khi đó, tình trạng bất ổn ở Trung Quốc là có chủ ý.

Các tác giả Andrew Davies và Michael Shoebridge là hai chuyên gia kỳ cựu của Viện nghiên cứu chính sách chiến lược Úc. Bài viết đăng trên trang “Aspistrategist”.

Vũ Hiền (gt) 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung: Những bí mật chiến lược của Bắc Kinh

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung: Những bí mật chiến lược của Bắc Kinh

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung hiện đang trong giai đoạn đỉnh điểm, ảnh hưởng tới không chỉ hai nước trong cuộc mà còn tới nhiều quốc gia khác. Với những tham vọng không chỉ dừng lại ở kinh tế, thương mại, Trung Quốc có những chiến lược bí mật nào để đối phó với Mỹ và tiến gần hơn tới mục đích của mình? 

Đọc tiếp...

Cách thức đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc

Cách thức đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc

Sự chuyển mình của Trung Quốc với tư cách là một cường quốc kinh tế và quân sự lớn đã tạo ra thách thức đối với nhiều quốc gia, bao gồm cả Mỹ. Tuy nhiên, sự phụ thuộc chặt chẽ lẫn nhau với Trung Quốc đòi hỏi Mỹ phải suy xét cẩn trọng về cách thức đối phó với các mối đe dọa này.

Đọc tiếp...

Liệu Mỹ có chiến bại trước Trung Quốc

Liệu Mỹ có chiến bại trước Trung Quốc

Trước tình hình Trung Quốc đang vươn lên ngày càng mạnh mẽ, thu hẹp dần khoảng cách với Mỹ, Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ Philip Davidson đã mô tả Trung Quốc là “mối đe dọa chiến lược lớn nhất của Mỹ trong dài hạn”. Liệu đây có phải là một nhận định chính xác? 

Đọc tiếp...

Kế hoạch của Trung Quốc nhằm lôi kéo Campuchia

Kế hoạch của Trung Quốc nhằm lôi kéo Campuchia

Thành công của Trung Quốc ở Campuchia cho thấy cách tiếp cận của nước này có khả năng thành công ra sao trong việc thu hút bạn bè và đồng minh ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong những tình huống cụ thể. Nhưng nó cũng cho thấy thế tiến thoái lưỡng nan căn bản vốn sẽ cản trở các nỗ lực của Trung Quốc nhằm mở rộng sự hiện diện quân sự ở nước ngoài.

Đọc tiếp...

Báo cáo đặc biệt: Sức mạnh hệ thống tên lửa – Trung Quốc dẫn đầu, Mỹ tăng tốc

Báo cáo đặc biệt: Sức mạnh hệ thống tên lửa – Trung Quốc dẫn đầu, Mỹ tăng tốc

Dưới thời Tập Cận Bình, Bắc Kinh đã nâng tầm các lực lượng tên lửa của họ đến mức nhiều tên lửa trong kho vũ khí của Trung Quốc giờ đây ngang ngửa hoặc vượt trội so với các tên lửa Mỹ. Sự thay đổi mạnh mẽ này có thể khiến các tàu sân bay Mỹ - vốn là xương sống của uy thế quân sự Mỹ - trở nên lỗi thời trong một cuộc xung đột với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Việt Nam trong chính sách Hành động hướng Đông của Ấn Độ

Việt Nam trong chính sách Hành động hướng Đông của Ấn Độ

Theo chính sách Hành động hướng Đông, Việt Nam sẽ vẫn là điểm đến quan trọng cho các dự án phát triển, thương mại và đầu tư của Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Chính sách Hành động hướng Đông và Chiến lược SVIMM của Ấn Độ

Chính sách Hành động hướng Đông và Chiến lược SVIMM của Ấn Độ

Chiến lược SVIMM (Singapore, Việt Nam, Indonesia, Myanmar và Malaysia ) có một số mục đích cố hữu theo quan điểm của Ấn Độ. Singapore, Malaysia và Indonesia là những bên tham gia liên quan đến an ninh eo biển Malacca.y. Trong khi đó, Myanmar và Việt Nam rất quan trọng đối với Ấn Độ về mặt hợp tác chống khủng bố và vai trò trọng yếu về các mục đích quốc phòng và hoạt động thăm dò khí đốt của Ấn Độ ở biển Biển Đông.

Đọc tiếp...

Quan hệ Trung Quốc-Malaysia quay trở lại lộ trình?

Quan hệ Trung Quốc-Malaysia quay trở lại lộ trình?

Sau khi Thủ tướng Mahathir lên nắm quyền (tháng 5/2018), đã có những nghi ngờ thực sự về vị thế của các siêu dự án Trung Quốc tại Malaysia. Tuy nhiên, trước và trong chuyến thăm thứ 2 của Mahathir tới Trung Quốc vào tháng 4/2019, những mối hoài nghi như vậy đã được xóa bỏ.

Đọc tiếp...

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Chiến tranh lạnh kiểu mới?

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Chiến tranh lạnh kiểu mới?

Ba thập kỷ sau khi Liên Xô sụp đổ, thời điểm đơn cực đã kết thúc. Tại Trung Quốc, Mỹ phải đối mặt với một đối thủ rất lớn và khao khát trở thành số một. Quan hệ kinh doanh và lợi nhuận, những cái trước đây giúp củng cố mối quan hệ, đã trở thành cái để cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Khai thác tiềm năng hợp tác quốc phòng to lớn giữa Ấn Độ và Việt Nam

Khai thác tiềm năng hợp tác quốc phòng to lớn giữa Ấn Độ và Việt Nam

Mặc dù không thể phủ nhận thực tế là hợp tác quốc phòng giữa hai nước đang phát triển, nhưng cần phải có một tầm nhìn chiến lược và một tư duy rõ ràng để đưa nó vào một quỹ đạo cao hơn.

Đọc tiếp...

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung: Mục tiêu là công nghệ

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung: Mục tiêu là công nghệ

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung nhận được nhiều sự chú ý, nhưng nó ẩn dấu một “cuộc chiến công nghệ” lớn hơn nhằm tranh giành sự đổi mới trong thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Sẽ là sai lầm khi nghĩ về một cuộc chiến tranh lạnh Mỹ-Trung?

Sẽ là sai lầm khi nghĩ về một cuộc chiến tranh lạnh Mỹ-Trung?

Việc bao vây kinh tế do Mỹ đứng đầu sẽ buộc Trung Quốc phải tạo ra khối kinh tế tự cung tự cấp của chính mình. Điều này sẽ làm tổn thương đến nhiều nền kinh tế châu Á vốn có quan hệ làm ăn với Trung Quốc và Mỹ, bao gồm cả Nhật Bản.

Đọc tiếp...

Chiến lược “phòng bị nước đôi” của Trung Quốc ở vùng Vịnh

Chiến lược “phòng bị nước đôi” của Trung Quốc ở vùng Vịnh

Bắc Kinh đang thực hiện chiến lược “phòng bị nước đôi” ở vùng Vịnh, vừa tìm cách xây dựng mối quan hệ bền chặt với từng quốc gia trong khu vực tại thời điểm mà cam kết của Mỹ với Trung Đông đang bị hoài nghi. Trong bối cảnh BRI tiếp tục được định hình ở Trung Đông, người ta kỳ vọng mối quan hệ hợp tác rộng mở hơn.

Đọc tiếp...

Con đường Tơ lụa trên Biển Mới Thế kỷ 21: Hệ quả Địa chính trị đối với các quốc gia Đông Nam Á

Con đường Tơ lụa trên Biển Mới Thế kỷ 21: Hệ quả Địa chính trị đối với các quốc gia Đông Nam Á

Bài viết tóm tắt khái niệm và các động cơ của Trung Quốc nói chung trong MSR Thế kỷ 21, đồng thời trình bày chi tiết sự tham gia của các nước Đông Nam Á vào dự án cũng như các hệ quả về địa chính trị mà hợp tác này mang lại cho khu vực.

Đọc tiếp...

Thế khó xử của Philippines đối với vốn đầu tư Trung Quốc

Thế khó xử của Philippines đối với vốn đầu tư Trung Quốc

Rủi ro chính trị cao trong khi lợi nhuận thu về khá thấp khiến phần lớn các nhà đầu tư nước ngoài không muốn đầu tư vào các lĩnh vực tạo ra việc làm quan trọng, do đó các quốc gia đang phát triển tại châu Á không còn nhiều lựa chọn khi nguồn vốn đầu tư Trung Quốc đang vẫy gọi.

Đọc tiếp...

Đông Nam Á và sự cạnh tranh Mỹ-Trung

Đông Nam Á và sự cạnh tranh Mỹ-Trung

Ngày 15/11/2018, Thủ tướng Lý Hiển Long từng nói: “Tôi nghĩ việc chúng ta không phải chọn đứng về phe nào là đáng mơ ước, nhưng có thể xảy ra tình huống ASEAN phải lựa chọn phe này hay phe khác. Tôi hy vọng điều đó không sớm xảy ra”.

Đọc tiếp...

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Cân nhắc các lợi ich chiến lược của Trung Quốc-Ấn Độ

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Cân nhắc các lợi ich chiến lược của Trung Quốc-Ấn Độ

Bài nghiên cứu phân tích các vấn đề địa chiến lược biển đang nổi tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong bối cảnh Mỹ-Trung đang cạnh tranh nhằm có được ưu thế vượt trội trên biển. Thêm vào đó, bài nghiên cứu cũng tập trung vào các biện pháp của Ấn Độ để đối phó với các động thái trên biển và chiến thuật hải quân của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Nhật Bản thách thức Trung Quốc ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nhật Bản thách thức Trung Quốc ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nếu có một nhân vật duy nhất đóng vai trò lớn nhất trong việc mang lại kỷ nguyên Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, thì người ta có thể cho rằng đó là Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. Với tư tưởng kiên định không ai sánh kịp, ông đã tận tâm cải tổ không chỉ chính sách đối ngoại của Nhật Bản hậu Chiến tranh thế giới thứ hai, mà còn cả trật tự thế giới hậu Mỹ đang nổi lên.

Đọc tiếp...

Can dự: Biện pháp đối phó hiệu quả nhất với Triều Tiên

Can dự: Biện pháp đối phó hiệu quả nhất với Triều Tiên

Bài phỏng vấn Tiến sĩ Chung-in Moon, cố vấn đặc biệt của Tổng thống Moon Jae-in về các vấn đề thống nhất, ngoại giao và an ninh quốc gia. Tiến sĩ Chung-in Moon được biết đến rộng rãi như là một trong những chuyên gia hàng đầu về quan hệ liên Triều cũng như nhờ đóng góp của ông về học thuật và hoạt động trong chính phủ.

Đọc tiếp...

Hội nghị Mỹ-Triều lần hai: Vai trò của Trung Quốc và Hàn Quốc

Hội nghị Mỹ-Triều lần hai: Vai trò của Trung Quốc và Hàn Quốc

Trong các cuộc đàm phán Mỹ-Triều, vai trò của Trung Quốc là đem lại cảm giác an toàn cho Triều Tiên khi đàm phán trực tiếp với Mỹ, trong khi đó, Hàn Quốc sẽ đóng vai trò là một kênh đối thoại gián tiếp giữa Mỹ và Triều Tiên, cũng như làm “chất xoa dịu” để giảm bớt những căng thẳng có thể leo thang theo giai đoạn.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8120 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin