6 - 7 - 2020 | 10:38
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Ba lý do Mỹ cần quan tâm hơn đến châu Phi

Ba lý do Mỹ cần quan tâm hơn đến châu Phi

Email In PDF.

Khi các mối quan hệ kinh tế và chính trị của Trung Quốc ở châu Phi phát triển thì chính sách trì trệ của Washington đối với châu lục này lại đang đe dọa phá hoại lợi ích của cả Mỹ và châu Phi.

 

1380902690_00_76a61.jpg

Tại một bữa ăn trưa làm việc với các nhà lãnh đạo châu Phi, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ca ngợi "tiềm năng kinh doanh to lớn của châu Phi" và nhấn mạnh một hợp đồng nhỏ giữa Côte d'Ivoire và Công ty Thách thức Thiên niên kỷ (MCC) hứa hẹn sẽ cải thiện khả năng tiếp cận với phổ cập giáo dục trung học và cơ sở hạ tầng.

Phát biểu trên của ông Trump đã trở thành "chủ đề nóng" sau bài diễn văn của Thứ trưởng Ngoại giao đặc trách chính trị Tom Shannon tại Viện Hòa bình Mỹ mới đây, trong đó khẳng định các vấn đề của châu Phi "có liên quan tới lợi ích của Mỹ" trên toàn cầu. Cả ông Trump và ông Shannon đều nhấn mạnh rằng các nhà lãnh đạo châu Phi cần có những cam kết sâu sắc hơn trong việc giải quyết những thách thức an ninh của châu lục, đồng thời cũng trấn an thêm rằng sự hỗ trợ của Mỹ trong khu vực sẽ vẫn mạnh mẽ. Mặc dù các tuyên bố này chắc chắn được các nhà lãnh đạo châu Phi và các nhà hoạch định chính sách của Mỹ chào đón, nhưng vẫn có ít bằng chứng cho thấy chính quyền Trump có kế hoạch tham gia một cách nghiêm túc vào nền chính trị và kinh tế của châu Phi.

Khi các mối quan hệ kinh tế và chính trị của Trung Quốc ở châu Phi phát triển thì chính sách trì trệ của Washington đối với châu lục này lại đang đe dọa phá hoại lợi ích của cả Mỹ và châu Phi. Sự tham gia của Mỹ trong lĩnh vực kinh tế với châu Phi vẫn chưa thay đổi nhiều kể từ thời chính quyền George W. Bush. Mặc dù Ahmed Charai đã viết rằng "người Mỹ có thể tận dụng tiềm năng để bước vào lục địa này trong lĩnh vực kinh doanh, xã hội dân sự và an ninh - và vượt qua mọi giới hạn", nhưng không một chính quyền nào của Mỹ trong vài thập kỷ qua huy động một nỗ lực ở mức độ như vậy. Hợp đồng giữa MCC và Côte d'Ivoire mà ông Trump đề cập ở trên thực sự là một sáng kiến đầy hứa hẹn nhưng khoản đầu tư là "rất khiêm tốn" và quốc gia này cũng chỉ là một trong 53 quốc gia của châu Phi. Phần lớn các quy định về thương mại Mỹ-châu Phi, Luật Tăng trưởng và Cơ hội châu Phi (AGOA) đã được ký kết vào năm 2000 và sẽ không được đánh giá lại cho đến năm 2025 (theo luật định).

Ý tưởng mới duy nhất từ chính quyền Trump là bãi bỏ các quy định trước đó vốn được thực thi nhằm ngăn chặn các xung đột thương mại trong ngành khoáng sản và thay bằng các biện pháp hành pháp hoặc lập pháp. Điều này đe dọa sẽ làm hại nền kinh tế và sự ổn định của châu Phi hơn là giúp đỡ. Ngược lại, sự tham gia trong lĩnh vực kinh tế của Trung Quốc với châu Phi đã bùng nổ trong những thập kỷ gần đây. Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Toàn cầu McKinsey thì "không có quốc gia nào có mức độ tham gia (về kinh tế) sâu và tích cực đến vậy". Trao đổi thương mại giữa châu Phi và Trung Quốc tăng 20%/năm, và đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng 40%. Có khoảng 10.000 công ty Trung Quốc ở châu Phi, chiếm 12% sản lượng công nghiệp của lục địa này và 50% các dự án xây dựng có hợp đồng quốc tế. Sự phát triển rộng khắp này đã mang lại hàng trăm nghìn việc làm cho người dân châu Phi.

Sự phản ứng lạnh lùng của ông Trump đối với sáng kiến của Pháp nhằm thành lập Nhóm "G-5 Sahel" với các quốc gia châu Phi để hợp tác chống khủng bố ở Tây Bắc châu Phi tiếp tục thể hiện sự thiếu quan tâm tới các vấn đề của châu lục này, ngay cả khi ý tưởng này có thể giúp tăng khả năng thành công và khuyến khích các đối tác địa phương tự lực trong các chiến dịch chống khủng bố. Ngược lại, cam kết kinh tế của Trung Quốc đã nhanh chóng phát triển theo chiều hướng quân sự. Mặc dù trước đó không sẵn lòng triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình nhưng Trung Quốc hiện là quốc gia có số lượng quân gìn giữ hòa bình lớn nhất tại các quốc gia P5 và đưa quân đội tham gia vào 9 sứ mệnh của LHQ trên khắp châu Phi trong những năm gần đây, đặc biệt là tại các khu vực mà lợi ích kinh tế của Trung Quốc đang bị đe dọa. Trung Quốc đã mở căn cứ quân sự ở nước ngoài đầu tiên tại Djibouti hồi tháng 4/2016 và đã tiến hành các cuộc tập trận bắn đạn thật tại đây vào cuối tháng 9 vừa qua. Theo Trung Quốc, cơ sở này sẽ tạo ra một bước ngoặt, mở đường cho sự trợ giúp hải quân của Trung Quốc trong các hoạt động chống cướp biển và các chiến dịch gìn giữ hòa bình trong tương lai ở lục địa này.

Mặc dù những lợi ích từ cam kết của Trung Quốc ở châu Phi được thể hiện dưới hình thức tạo thêm việc làm và cơ sở hạ tầng, nhưng sự hiện diện của nước này lại là một bất lợi đối với lợi ích của Mỹ và người dân châu Phi. Sự sẵn sàng của Bắc Kinh trong việc đưa ra các khoản vay "không ràng buộc" có thể tạo ra các hoạt động kinh tế trong ngắn hạn, nhưng có thể dẫn đến các vấn đề đối với các nước châu Phi khi phải vật lộn để trả nợ. Kenya gần đây đã chi 4 tỉ USD, từ các khoản vay của Trung Quốc, vào dự án tuyến đường sắt mới từ thủ đô Nairobi đến thành phố cảng Mombasa. Chính phủ Kenya hứa hẹn các khoản nợ khổng lồ này sẽ được trả trong 4 năm - một tuyên bố mà nhiều người tỏ ra không mấy tin tưởng.

Đối với Mỹ, quan hệ hợp tác Trung Quốc-châu Phi phát triển sẽ dẫn tới những hậu quả ngoại giao không mong muốn, đặc biệt là mối quan hệ ngày càng sâu sắc giữa châu Phi và Triều Tiên. Do Bắc Kinh luôn ủng hộ Bình Nhưỡng trên sân khấu chính trị toàn cầu nên mối quan hệ gắn bó hơn giữa Trung Quốc với châu Phi có thể khuyến khích châu lục này mở rộng quan hệ thương mại với Triều Tiên. Có ba lý do để chính quyền Donald Trump cần tập trung hơn vào châu Phi: Thứ nhất, đó là một "phương tiện" để ngăn chặn Trung Quốc (một quốc gia mà ông Trump thường xuyên công kích trong chiến dịch vận động tranh cử) mà không làm suy giảm tình hình an ninh ở Bán đảo Triều Tiên hay Biển Đông. Thứ hai, cam kết mạnh mẽ với châu Phi sẽ thúc đẩy một số chế độ dân chủ thân thiện, có thể lôi kéo các đối tác hữu ích và các đồng minh về phía Mỹ trong bối cảnh Trung Quốc đang dần trở thành một "quốc gia toàn cầu". Cuối cùng, nguy cơ khủng bố sẽ giảm khi có sự hỗ trợ về an ninh của Mỹ dành cho các quốc gia châu Phi.

Tác giả là nhà nghiên cứu Marcel Plichta chuyên về an ninh châu Phi và quan hệ châu Phi-Trung Quốc tại Đại học Glasgow (Anh). Bài viết đăng trên trang “National Interest”.

Mỹ Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Từ lâu, “phạm vi ảnh hưởng” đã trở thành một khái niệm được coi trọng trong việc quản lý sự phức tạp của quan hệ nước lớn. Việc thiết lập phạm vi ảnh hưởng cần đến sự hiểu biết chung không chỉ giữa các nước lớn, mà cả giữa những nước đã nằm trong phạm vi ảnh hưởng của họ.

Đọc tiếp...

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Để giành được những đồng đôla phát triển đất nước, Rodrigo Duterte đã gây tổn hại đến an ninh quốc gia của Philippines. Quyết định chính sách đối ngoại lớn đầu tiên của Duterte là bác bỏ chiến thắng mang tính lịch sử của Philippines trước Trung Quốc trong vụ kiện liên quan đến tranh chấp chủ quyền trên biển.

Đọc tiếp...

Hợp tác Nga - Trung trong cuộc chiến chống COVID-19

Hợp tác Nga - Trung trong cuộc chiến chống COVID-19

Sự ủng hộ, tình cảm tốt đẹp và quyết tâm mạnh mẽ của Nga chống dịch Covid-19 đã phản ánh sự hợp tác nhân đạo ngày càng sâu rộng giữa Nga và Trung Quốc, thể hiện tình hữu nghị và quan hệ đối tác hợp tác chiến lược để cùng nhau vượt qua những khó khăn trước mắt.

Đọc tiếp...

Liệu liên minh Mỹ-Philippines có tan vỡ?

Liệu liên minh Mỹ-Philippines có tan vỡ?

Việc chấm dứt Thỏa thuận Các lực lượng Thăm viếng Mỹ-Philippines (VFA) có thể khiến cả Đông Nam Á dậy sóng, không chỉ gây tổn hại cho quốc phòng Philippines mà còn tới chiến lược biển của Mỹ đối với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Thành công của quan hệ đối tác Mỹ-Ấn

Thành công của quan hệ đối tác Mỹ-Ấn

Sau 3 năm Trump giữ chức tổng thống, quan hệ đối tác chiến lược với Ấn Độ, mà các chính quyền Mỹ liên tiếp nhau đã nuôi dưỡng như một bức tường thành âm thầm chống lại Trung Quốc, không chỉ tiếp tục tồn tại mà còn phát triển nở rộ.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4366 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin