27 - 5 - 2018 | 6:16
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Trung Quốc "soi" quan hệ Nhật Bản - Đài Loan

Trung Quốc "soi" quan hệ Nhật Bản - Đài Loan

Email In PDF.

Trung Quốc tiếp tục nghi ngờ Nhật Bản âm thầm ủng hộ Đài Loan độc lập. Cách tiếp cận của Nhật Bản đối với chính quyền mới của Đài Loan có thể sẽ quyết định đến tương lai của mối quan hệ Trung-Nhật.

 

 

 

chinaflag1.jpg

Các hoạt động chính trị quốc tế xung quanh Đài Loan đang lặng lẽ thay đổi nhờ vào việc tái khởi động quan hệ giữa Nhật Bản và Đài Loan. Song mối quan hệ song phương hồi sinh này có thể khiến Bắc Kinh tức giận và gây rắc rối thêm cho mối quan hệ Trung-Nhật vốn không mấy tốt đẹp trong thời gian gần đây.

Kể từ khi bà Thái Anh Văn và Đảng Dân Tiến (DPP) ủng hộ độc lập lên cầm quyền sau cuộc bầu cử tổng thống Đài Loan năm 2016, chính phủ mới đã tập trung ưu tiên phát triển các mối quan hệ đối tác kinh tế và hiệp định thương mại với các nền kinh tế khác ngoài Trung Quốc. Chính quyền bà Thái Anh Văn đặc biệt mong muốn mở rộng quan hệ với Nhật Bản vì họ lo lắng Đài Loan ngày càng phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc đại lục. Tuy nhiên, động lực thúc đẩy quan hệ song phương với Nhật Bản nhanh chóng biến mất. Các cuộc biểu tình mạnh mẽ ở Đài Loan đã cản trở việc cắt giảm rào cản thương mại song phương, chẳng hạn như quy định nhập khẩu thực phẩm được áp dụng đối với các sản phẩm của Nhật Bản sau thảm họa hạt nhân Fukushima năm 2011.

Tuy nhiên, Nhật Bản đã có những động thái tích cực, và mối quan hệ Nhật Bản- Đài Loan bắt đầu ấm lên vào đầu năm nay. Tháng 3 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Nội vụ và Truyền thông Jiro Akama đã đến thăm Đài Loan để tham dự hội chợ du lịch Nhật Bản. Mặc dù các cuộc họp chính thức với đối tác và quan chức Đài Loan không được sắp xếp nhưng chuyến thăm này thể hiện một bước đột phá quan trọng nhất trong quan hệ hai nước kể từ khi Nhật Bản cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan năm 1972. Sau chuyến thăm này, Chính phủ Trung Quốc đã công khai chỉ trích hành động của Nhật Bản.

Tại Đài Loan, có một quy tắc chính trị khi nói đến quan hệ đối ngoại. Nếu quan hệ qua eo biển giữa Bắc Kinh và Đài Bắc ổn định, độ nhạy cảm chính trị trong quan hệ quốc tế của Đài Loan sẽ giảm đi. Ngược lại, nếu quan hệ qua eo biển không ổn định hoặc căng thẳng, khi đó bất kỳ động thái ngoại giao lớn nào của Đài Bắc đều có khả năng bị Bắc Kinh “kiểm soát và trừng phạt”. Ví dụ, trong nhiệm kỳ tổng thống Mã Anh Cửu năm 2008-2016, quan hệ qua eo biển ổn định, tạo điều kiện cho Nhật Bản và Đài Loan ký kết 28 thỏa thuận song phương - bao gồm thỏa thuận đánh bắt cá năm 2013 nhằm hạn chế sự tranh cãi ngoại giao đối với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư - ít gặp phiền phức từ Bắc Kinh.

Quan hệ Đài Loan-Nhật Bản có dấu hiệu rạn nứt trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Mã Anh Cửu khi ông Mã chỉ trích Nhật Bản xâm lược hòn đảo này trong cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ hai và thách thức yêu sách chủ quyền của Nhật Bản đối với Vùng đặc quyền kinh tế xung quanh quần đảo Okinotori ở phía Tây Thái Bình Dương.

Dưới thời Tổng thống Thái Anh Văn, quan hệ qua eo biển tiếp tục là yếu tố quan trọng trong quan hệ song phương Đài Loan- Nhật Bản. Chính quyền Trung Quốc đã chính thức đình chỉ tiếp xúc giữa Hiệp hội Quan hệ Qua eo biển Đài Loan và Quỹ Giao lưu Eo biển Đài Loan vì bà Thái từ chối chính sách “Một Trung Quốc” năm 1992 mà Chính quyền tiền nhiệm Mã Anh Cửu đã công nhận. Có thể nói, bất kỳ động thái nào của Đài Loan để tăng cường quan hệ với Mỹ hay Nhật Bản đều có thể gây phản ứng ngoại giao gay gắt từ phía Trung Quốc. Điển hình là cuộc điện đàm của bà Thái Anh Văn cho Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump hồi tháng 12 năm ngoái đã “chọc giận” Trung Quốc, dẫn đến việc Quốc đảo São Tomé và Príncipe, một trong 22 nước có quan hệ ngoại giao với Đài Loan, chấm dứt quan hệ ngoại giao với Đài Bắc. Về mặt chiến lược, Trung Quốc đã lựa chọn trả đũa Đài Loan chứ không phải với Mỹ để tránh gây rắc rối với các nhà lãnh đạo mới của cường quốc mạnh nhất thế giới.

Vị trí chính thức của Nhật Bản trong quan hệ với Đài Loan là duy trì “các mối quan hệ không chính thức dựa trên các giao lưu kinh tế và văn hóa” và sẽ không ủng hộ độc lập của Đài Loan. Tuy nhiên, Trung Quốc chỉ trích Nhật Bản và tiếp tục nghi ngờ Nhật Bản có thể âm thầm ủng hộ Đài Loan độc lập. Cách tiếp cận của Nhật Bản đối với chính quyền mới của Đài Loan có thể sẽ quyết định đến tương lai của mối quan hệ Trung-Nhật.

Đài Loan là một phần không thể thiếu của khu vực và quan hệ của hòn đảo này với các nước láng giềng và cường quốc thế giới sẽ tiếp tục phát triển bất chấp những nỗ lực cô lập của Bắc Kinh. Nhật Bản là đối tác thương mại lớn thứ hai của Đài Loan sau Trung Quốc và Đài Loan là đối tác thương mại lớn thứ năm của Nhật Bản. Tokyo không thể bảo đảm lợi ích kinh tế của mình bằng cách đơn giản ngồi chờ kết quả của các cuộc đàm phán qua eo biển. Nhật Bản cần phải lồng ghép Đài Loan vào các hiệp định thương mại tự do song phương và khu vực châu Á-Thái Bình Dương, đồng thời thúc đẩy hơn nữa Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) và Hiệp định thương mại tự do Trung - Nhật - Hàn.

Cả Bắc Kinh và Đài Bắc phải có trách nhiệm thiết lập các mối quan hệ ổn định trong khu vực. Nếu họ không làm như vậy, quan hệ Trung-Nhật có thể sẽ xấu đi. Để ngăn chặn điều này, tất cả các nước tham gia khu vực nên theo đuổi chính sách ngoại giao thận trọng và phải có dự báo tốt.

Tác giả Yasuhiro Matsuda là Giáo sư tại Viện Nghiên cứu về Châu Á, Đại học Tokyo. Bài viết đăng trên “Diễn đàn Đông Á”.

Hương Trà (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Ấn Độ-Việt Nam: Quan hệ đối tác chiến lược đang phát triển mạnh mẽ

Ấn Độ-Việt Nam: Quan hệ đối tác chiến lược đang phát triển mạnh mẽ

Những xu hướng gần đây trong mối quan hệ Ấn Độ-Việt Nam đã được ban lãnh đạo chính trị hai nước cam kết thúc đẩy mạnh mẽ. Đây chính là động lực giúp mối quan hệ hai nước tiếp tục phát triển vững mạnh hơn trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh chính trị, kinh tế khu vực và quốc tế đang có sự điều chỉnh.

Đọc tiếp...

Tương lai quan hệ Malaysia - Trung Quốc sau bầu cử 2018

Tương lai quan hệ Malaysia - Trung Quốc sau bầu cử 2018

Sau chiến thắng gây sốc của phe đối lập trong cuộc bầu cử lần thứ 14 ở Malaysia tuần qua, nhiều người cho rằng sự ra đi của Thủ tướng Najib Razak có thể dẫn đến một cách tiếp cận mới trong chính sách đối ngoại của Malaysia và ảnh hưởng đến quan hệ giữa Malaysia với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang thay đổi hay cải thiện trật tự thời hậu chiến?

Trung Quốc đang thay đổi hay cải thiện trật tự thời hậu chiến?

Việc Mỹ rõ ràng rút bỏ quan điểm ủng hộ toàn cầu hóa, cùng sự thiếu nhiệt tình của họ trong việc duy trì các cấu trúc kinh tế và an ninh thời hậu chiến mà họ giúp thiết lập và dẫn dắt, đã mở ra các cơ hội cho Trung Quốc - nền kinh tế thứ 2 thế giới - đảm nhiệm các nghĩa vụ quốc tế lớn hơn đi kèm sự trỗi dậy của họ.

Đọc tiếp...

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều có thể sử dụng quân bài hy sinh Trung Quốc

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều có thể sử dụng quân bài hy sinh Trung Quốc

Nếu Trung Quốc không kiểm điểm lại sâu sắc chính sách của mình đối với Triều Tiên mà chỉ đơn giản đẩy trách nhiệm cho nước khác, thì đây là sai lầm lịch sử và quốc gia cuối cùng bị thiệt hại sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những giới hạn trong sự can dự với Triều Tiên

Những giới hạn trong sự can dự với Triều Tiên

Trong suốt chiến dịch tranh cử vào ghế tổng thống mới của Hàn Quốc, ông Moon Jae-in đã hứa hẹn phục hồi chính sách ánh dương can dự với Triều Tiên. Dù tổng thống Hàn Quốc có cơ hội để thực hiện chính sách này hay không, chính sách Ánh dương vẫn tồn tại những hạn chế và đó là điều mà Hàn Quốc và cả Mỹ cần khắc phục.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang theo kiểu mô hình bá quyền khu vực như thế nào?

Trung Quốc đang theo kiểu mô hình bá quyền khu vực như thế nào?

Thời điểm ảnh hưởng bao trùm của Trung Quốc về kinh tế, quân sự và chính trị tại khu vực sẽ đến. Các đồng minh và đối tác của Mỹ tại khu vực có cần phải tăng cường nỗ lực phòng vệ riêng rẽ và đẩy mạnh hợp tác với quốc gia khác trong khu vực hay không và bằng cách nào?

Đọc tiếp...

Philippines: Chính sách đối ngoại nhằm đối phó với môi trường an ninh năng động

Philippines: Chính sách đối ngoại nhằm đối phó với môi trường an ninh năng động

Để hiểu được chính sách đối ngoại đang nổi lên của Duterte, cần phân tích giao điểm của 5 yếu tố then chốt: chủ nghĩa dân túy; sự tập trung quyền lực nhanh chóng trong tay Duterte; thiếu sự cam kết rõ ràng của Mỹ đối với Philippines ở Biển Đông; sự ve vãn của Trung Quốc nhằm thuyết phục Philippines gạt Phán quyết sang một bên; và cuối cùng là việc Duterte “cá nhân hoá” chính sách đối ngoại.

Đọc tiếp...

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Những lời ca tụng sự hội nhập Á-Âu của Tập Cận Bình có thể bỏ qua sự bành trướng vốn thường bạo lực của Trung Quốc, nhưng lịch sử đó chưa bị các nước láng giềng của Trung Quốc lãng quên.

Đọc tiếp...

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Ngày 7/4, Mỹ và đồng minh Anh, Pháp đã tấn công Syria. Câu hỏi đặt ra là hệ quả của cuộc tấn công sẽ như thế nào? Hành động của Mỹ có vi phạm luật pháp của chính nước Mỹ và luật pháp quốc tế hay không?

Đọc tiếp...

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Giữa Trung Quốc và Ấn Độ tồn tại rất nhiều vấn đề mang tính kết cấu, vốn đã hạn chế sự hợp tác chiến lược giữa hai nước. Ấn Độ là một nước mạnh trong khu vực, trên thế giới cũng có không ít những nước kiểu này. Làm thế nào để xử lý mối quan hệ với những nước này, trong phân tích về chiến lược ngoại giao của Trung Quốc lại không đề cập nhiều và điều này cần phải được thay đổi.

Đọc tiếp...

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Các nước Nam Á tham gia dự án Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc (MSR) đã có những quan ngại khác nhau về hậu quả của sự phụ thuộc vào tài chính và chủ quyền đối với Trung Quốc. Tất cả những điều đó cho thấy những thách thức lớn cho các dự án MSR của Trung Quốc tại khu vực này.

Đọc tiếp...

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

Dù rất tích cực can dự và hợp tác với khu vực, nhưng có một hố sâu ngăn cách giữa tham vọng và khả năng thực hiện của Ấn Độ. Nếu nghiêm túc về mở rộng ảnh hưởng về phía Đông, Ấn Độ cần thực hiện và hoàn tất nhiều việc hơn nữa.

Đọc tiếp...

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Hiện nay, với việc thông qua Đạo luật đi lại Đài Loan và xét tới những thay đổi nhân sự gần đây và có thể đang chờ giải quyết trong Chính quyền Trump, có một khả năng rất thực tế là ở một số thời điểm Trump có thể sử dụng lá bài Đài Loan theo cách có nguy cơ gây ra xung đột quân sự với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Triều Tiên và Mỹ vẫn còn khác biệt quá nhiều trong những mục tiêu kỳ vọng, và dù có thỏa thuận nào được lập ra, thì việc xác minh sự phi hạt nhân hóa Triều Tiên và một bản thảo về hiệp ước hòa bình để chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên cũng sẽ phải mất vài năm mới có thể hoàn thiện.

Đọc tiếp...

Đạo luật Đài Loan mới của Mỹ có thể dẫn đến chiến tranh Trung-Đài

Đạo luật Đài Loan mới của Mỹ có thể dẫn đến chiến tranh Trung-Đài

Câu hỏi thực sự là ông Tập sẽ có phản ứng như thế nào trong vòng 3-5 năm tới, sau khi đã đánh cược quyền lực hợp pháp của mình vào "việc trẻ hóa đất nước Trung Quốc" thông qua việc sáp nhập Đài Loan, khi ông nhận thấy rằng con đường "thống nhất hòa bình" ngày càng xa.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam tới New Zealand và Úc

Ý nghĩa chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam tới New Zealand và Úc

Việc một số cường quốc châu Á có cách tiếp cận đơn phương đối với một số vấn đề khu vực có tầm quan trọng đặc biệt đã làm cho các quốc gia liên quan lo lắng. Trong bối cảnh đó, mối quan hệ giữa các nước Úc, New Zealand, Nhật Bản, Ấn Độ và Việt Nam được tăng cường là điều hết sức quan trọng.

Đọc tiếp...

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, lớn tiếng đe dọa Đài Loan, nhiều lần lấn chiếm biên giới ở dãy Himalaya, xâm nhập thường xuyên Senkaku là những minh chứng thực tế rõ nhất về chính sách ngoại giao và chiến lược của nước này.

Đọc tiếp...

Sự răn đe hạt nhân của Mỹ ở Đông Bắc Á: Những vai trò hạn chế

Sự răn đe hạt nhân của Mỹ ở Đông Bắc Á: Những vai trò hạn chế

Trước những nỗ lực không ngừng của Triều Tiên trở thành một nhà nước sở hữu vũ khí hạt nhân và sự nổi lên của sức mạnh Trung Quốc, cuốn “Nhật Bản, Hàn Quốc và cái ô hạt nhân của Mỹ: sự răn đe sau Chiến tranh Lạnh” đưa ra cho độc giả cái nhìn sâu sắc vô giá về cách thức xem xét vai trò của Mỹ trong việc đối phó với các cuộc đối đầu hạt nhân hiện tại và trong tương lai ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

Canh bạc ngoại giao của Nga trên bán đảo Triều Tiên

Canh bạc ngoại giao của Nga trên bán đảo Triều Tiên

Nga đã học được bài học một cách khó nhọc rằng ảnh hưởng đòn bẩy và khả năng bảo vệ các lợi ích của nước này trong vấn đề bán đảo Triều Tiên tương quan với mức độ quan hệ của nước này với Triều Tiên; nếu không, Nga sẽ bị loại khỏi cuộc chơi và trở thành bên thứ yếu.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Hợp tác sức mạnh mềm

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Hợp tác sức mạnh mềm

Quan hệ Ấn Độ-Việt Nam không phải mới hình thành gần đây; hai quốc gia có quá khứ lịch sử kéo dài nhiều thiên niên kỷ, và tầm quan trọng của nó chưa bao giờ mất đi trong tiến trình phát triển của thời kỳ hiện đại.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6275 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin