19 - 11 - 2017 | 17:28
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

Email In PDF.

Triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc. Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân.

 

1374366796768.jpg

Việc triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) tại Hàn Quốc do Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ công bố vào ngày 6/3 vừa qua sẽ giúp cải thiện khả năng ngăn chặn của Mỹ trước cuộc tấn công của Triều Tiên (nếu xảy ra). Tuy nhiên, hệ thống này cũng có thể làm suy yếu đáng kể sự ổn định chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc - một vấn đề chưa được thảo luận rộng rãi.

Giới chức Mỹ và các nhà quan sát Trung Quốc đã nhanh chóng xoa dịu sự quan ngại của Bắc Kinh bằng cách nhấn mạnh rằng bản chất của THAAD là để tự vệ, đồng thời khẳng định Triều Tiên mới là mục tiêu chính của hệ thống. Mối đe dọa từ Triều Tiên là một mối nguy hiểm thực sự cần được giải quyết, nhưng giải quyết mối nguy đó theo cách như vậy có thể gây ra các vấn đề lâu dài tồi tệ hơn cho Đông Á. Cái giá phải trả khi Mỹ quyết định triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (BMD) tới Đông Á là phản ứng của Trung Quốc. Việc triển khai THAAD, cùng việc tăng cường khả năng nhắm mục tiêu của Mỹ vào các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc bằng vũ khí hạt nhân và vũ khí thông thường, đã tạo cho Bắc Kinh động lực mạnh mẽ để điều chỉnh lực lượng hạt nhân của mình. Theo đó, Trung Quốc sẽ cải thiện khả năng của lực lượng hạt nhân, nhưng lại làm suy yếu sự ổn định chiến lược trong khu vực.

Trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh, các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc còn rất khiêm tốn do quy mô kho vũ khí nhỏ hơn rõ rệt so với các nước lớn như Mỹ và Liên Xô. Mao Trạch Đông đã coi vũ khí hạt nhân là "hổ giấy" không có tác dụng trên chiến trường và ông không tham gia vào cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân với 2 siêu cường này. Lực lượng hạt nhân hiện đại của Trung Quốc đã cải thiện khả năng tấn công nhưng vẫn còn thấp kém so với Mỹ, và vẫn tuân theo học thuyết năm 1964 trước đây là không trở thành nước sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên. Quy mô lực lượng hạt nhân nhỏ của Trung Quốc là một dấu hiệu tốt cho sự ổn định chiến lược, bởi Bắc Kinh có ít động cơ thúc đẩy việc sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên trong một cuộc xung đột. Chi phí cao cho cuộc tấn công thứ hai khiến Mỹ không thể sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên, trong khi đó, Trung Quốc cũng sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên vì không thể áp đảo được Mỹ.

THAAD và BMD làm tăng cường thế cân bằng chiến lược này khi giúp Mỹ đạt được một mức độ phòng thủ cao trước các vụ đáp trả bằng hạt nhân. Mỹ có thể cảm thấy tự tin hơn khi tiến hành cuộc tấn công đầu tiên chống lại các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc nếu các lực lượng nhỏ bé này có thể bị đánh bại bởi hệ thống BMD. Các cải tiến trong tấn công viễn thám bằng vũ khí thông thường cùng với năng lực hạt nhân của Mỹ làm tăng khả năng tấn công trước tiên, trong khi đó, những tiến bộ trong hệ thống BMD làm tăng khả năng phá hủy các vũ khí hạt nhân còn sót lại của Trung Quốc.

Nếu khả năng sống sót của kho vũ khí hạt nhân quy mô nhỏ mà Trung Quốc sở hữu bị đe doạ, Bắc Kinh có thể sẽ phải điều chỉnh về cả học thuyết và công nghệ vũ khí để tăng cường khả năng sống sót và trả đũa. Những thay đổi trong học thuyết không sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên của Trung Quốc sẽ là một thay đổi lớn và phải đối mặt với nhiều rào cản trong nước. Tuy nhiên, các ấn phẩm về quân sự của Trung Quốc gần đây cho rằng việc cải thiện khả năng cảnh báo sớm và đặt các lực lượng hạt nhân lên mức cảnh giác cao hơn có thể giúp Trung Quốc tăng cường khả năng phát hiện trước khi bị Mỹ tấn công. Việc điều chỉnh công nghệ vũ khí cũng có thể làm tăng khả năng sống sót. Việc bổ sung nhiều đầu đạn hạt nhân cho các tên lửa sẽ tạo ra sức mạnh lớn hơn để chúng có thể tồn tại trong cuộc tấn công đầu tiên, trong khi đó, các tên lửa siêu thanh có thể tiến hành các cuộc thao diễn trên không, gây khó khăn cho hệ thống BMD trong việc đánh chặn các đầu đạn hạt nhân.

Tất cả các phương án này sẽ có những tác động tiêu cực đến sự ổn định chiến lược bởi chúng đang giúp Bắc Kinh tăng cường khả năng giành ưu thế. Trong một cuộc xung đột, Trung Quốc phải đối mặt với vấn đề "dùng hay không dùng", còn Mỹ thì đối mặt với việc tìm cơ hội phá hủy các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc càng sớm càng tốt. Vậy là một cuộc khủng hoảng hay xung đột thông thường đang leo thang thành một cuộc xung đột hạt nhân với mức độ ngày càng lớn hơn. Tất nhiên, không thể chắc chắn tuyệt đối rằng kịch bản ảm đạm này sẽ xảy ra. Mặc dù có nhiều ý kiến cho rằng Trung Quốc có thể thay đổi học thuyết và lực lượng hạt nhân theo cách bất ổn trên, nhưng vẫn chưa có thông báo chính thức nào về việc này. Bắc Kinh cũng có thể đổ lỗi cho việc triển khai THAAD khiến nước này không thể kiểm soát được hành vi của Triều Tiên, đồng thời điều chỉnh chính sách của mình theo hướng làm giảm mối đe dọa từ Triều Tiên và THAAD. Cần lưu ý rằng THAAD không thể bắn hạ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa nhắm vào Trung Quốc nhưng lại có thể giúp các hệ thống BMD khác theo dõi và tham gia vào việc phóng các tên lửa đó.

Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân, từ đó làm suy yếu sự ổn định chiến lược. THAAD có lợi cho Mỹ bằng cách làm phức tạp thêm khả năng tiến hành các đợt tấn công tên lửa của Triều Tiên nhằm vào các hải cảng mà lực lượng quân đội Mỹ có thể sử dụng trong một cuộc xung đột. Tuy nhiên, triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc.

Tác giả Eric Gomez là nhà phân tích chính sách quốc phòng và đối ngoại tại Viện nghiên cứu chính sách CATO (Mỹ). Bài viết đăng trên “The Diplomat”.

Hương Trà (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Ấn Độ chuẩn bị bước tới vị thế cường quốc toàn cầu?

Ấn Độ chuẩn bị bước tới vị thế cường quốc toàn cầu?

Thời cơ để Ấn Độ xác lập vị thế trên trường quốc tế đã đến. Mỹ cần bước đến và đón nhận sự xuất hiện này, thay vì chỉ biết đứng chờ đợi. Mỹ cần phải làm tốt hơn phần việc bình thường hóa thực tế Ấn Độ trỗi dậy và nhấn mạnh tầm quan trọng của quốc gia Nam Á này đối với lợi ích quốc gia của Mỹ và của thế giới, như cách Washington làm với nhiều đối tác châu Âu thân cận khác.

Đọc tiếp...

Hoài nghi về cách tiếp cận mới của Mỹ với Trung Quốc

Hoài nghi về cách tiếp cận mới của Mỹ với Trung Quốc

Nhà Trắng đang chuẩn bị cho một sự thay đổi chính sách khác mà gần như không được nhiều người chú ý, chính quyền Trump sẽ sớm áp dụng chiến lược “sắc nhọn” hơn với các hành vi gian lận thương mại và tìm cách chiếm công nghệ Mỹ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Triều Tiên có thể giành chiến thắng trước Mỹ bằng cách nào?

Triều Tiên có thể giành chiến thắng trước Mỹ bằng cách nào?

Việc đặt niềm tin vào hỏa lực vượt trội và tổ chức quân sự thì những thất bại cũng có thể xảy ra. Những sự thất bại đó là kết quả của tham vọng quân sự ngông cuồng, kể cả việc đánh giá thấp các yếu tố không thể định lượng nhưng lại quan trọng trong chiến tranh như tinh thần chiến đấu hay “các lực lượng tinh thần”.

Đọc tiếp...

Nhật Bản muốn trở lại mạnh mẽ hơn trên trường ngoại giao châu Á?

Nhật Bản muốn trở lại mạnh mẽ hơn trên trường ngoại giao châu Á?

Ông Shinzo Abe và liên minh cầm quyền của ông đã giành thắng lợi lớn với 2/3 số ghế tại cuộc bầu cử Hạ viện ngày 22/10, một điều kiện tiên quyết để ông tiếp tục nhiệm kỳ thủ tướng tiếp theo. Liệu ông Abe sẽ có những "đối sách" như thế nào trước Triều Tiên? Việc cải thiện mối quan hệ với Bắc Kinh có phải là mối ưu tiên của ông?

Đọc tiếp...

Ấn Độ và Mỹ có thể dẫn dắt khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào?

Ấn Độ và Mỹ có thể dẫn dắt khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào?

Những lợi ích để xây dựng cấu trúc pháp lý, kinh tế và quân sự ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là rất lớn. Nếu không có chính sách táo bạo từ Mỹ và Ấn Độ, câu trả lời sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Cách thức hình thành hợp tác an ninh giữa Philippines với các đối tác

Cách thức hình thành hợp tác an ninh giữa Philippines với các đối tác

Với việc Philippines cải thiện quan hệ với Trung Quốc sau phán quyết của Tòa, cởi mở trong quan hệ với Nga cùng và tích cực thúc đẩy đàm phán COC, dư luận cho rằng hợp tác quốc phòng lâu dài giữa Mỹ và Philippines có dấu hiệu đi xuống. Vậy các quan hệ hợp tác an ninh của Philippines với các đối tác được hình thành như thế nào?

Đọc tiếp...

Ba lý do Mỹ cần quan tâm hơn đến châu Phi

Ba lý do Mỹ cần quan tâm hơn đến châu Phi

Khi các mối quan hệ kinh tế và chính trị của Trung Quốc ở châu Phi phát triển thì chính sách trì trệ của Washington đối với châu lục này lại đang đe dọa phá hoại lợi ích của cả Mỹ và châu Phi.

Đọc tiếp...

Mỹ và Trung Quốc: Nước nào quan trọng với Úc hơn?

Mỹ và Trung Quốc: Nước nào quan trọng với Úc hơn?

Úc có nhiều lý do để ưu tiên quan hệ với Mỹ vì hai nước cùng chia sẻ các giá trị và một số lợi ích an ninh chung. Và sẽ dễ dàng hơn cho các nhà hoạch định chính sách của Úc nếu Mỹ cũng là đối tác kinh tế quan trọng nhất của nước này.

Đọc tiếp...

Philippines có hưởng lợi khi Trung Quốc thay đổi ban lãnh đạo?

Philippines có hưởng lợi khi Trung Quốc thay đổi ban lãnh đạo?

Khi Tổng thống Rodrigo Duterte tới thăm Bắc Kinh tháng 10/2016, ông đã thể hiện chính sách đối ngoại của chính quyền Philippines, đó là đưa Philippines tách dần khỏi sự phụ thuộc kinh tế và quân sự vào Mỹ đồng thời củng cố quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Mối quan hệ Ấn - Nhật: Sự nổi lên của quan hệ đối tác toàn cầu

Mối quan hệ Ấn - Nhật: Sự nổi lên của quan hệ đối tác toàn cầu

Hợp tác giữa hai nước đã trở thành một thành tố quan trọng đóng góp vào hòa bình và ổn định ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Nhưng cả Ấn Độ lẫn Nhật Bản tin rằng sẽ là khôn ngoan nếu thu hút sự tham gia của Trung Quốc về mặt kinh tế cũng như an ninh. Điều này có thể làm cho Bắc Kinh trở thành một bên liên quan có trách nhiệm trong khu vực.

Đọc tiếp...

Trận chiến của những con rồng: Tại sao Triều Tiên không tin tưởng Trung Quốc?

Trận chiến của những con rồng: Tại sao Triều Tiên không tin tưởng Trung Quốc?

Ý tưởng cho rằng Trung Quốc nắm giữ chiếc chìa khóa giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị và quân sự đang diễn ra trên bán đảo Triều Tiên đã trở thành quan điểm chủ đạo trong chính sách của Mỹ đối với Triều Tiên suốt 7 thập kỷ qua, và ý tưởng này sẽ xuất hiện bất cứ khi nào Mỹ-Triều leo thang căng thẳng và đe dọa chiến tranh.

Đọc tiếp...

Vị trí nào dành cho Nga tại châu Á?

Vị trí nào dành cho Nga tại châu Á?

Nhiều nhà quan sát nhận xét sự xoay trục sang Châu Á của Nga chủ yếu hướng tới Trung Quốc, dù trong dài hạn Bắc Kinh có thể là một mối đe dọa đối với những lợi ích của Moskva và trên thực tế Nga cũng chỉ được Trung Quốc coi là đối tác yếu hơn. Vậy trên thực tế cho tới năm 2017, vị thế của Nga tại châu Á như thế nào?

Đọc tiếp...

Lào, Campuchia và sự phụ thuộc không thể tránh khỏi đối với Trung Quốc?

Lào, Campuchia và sự phụ thuộc không thể tránh khỏi đối với Trung Quốc?

Câu hỏi không còn là liệu hai nước, đặc biệt là Campuchia, có nên tiếp tục dính dáng với Trung Quốc nữa hay không, vấn đề đặt ra là làm thế nào để sống chung và đối phó với các “hậu quả” kinh tế-xã hội của sự phụ thuộc nặng nề vào Trung Quốc về thương mại, đầu tư và viện trợ tài chính.

Đọc tiếp...

Giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” cho vấn đề hạt nhân Triều Tiên

Giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” cho vấn đề hạt nhân Triều Tiên

Các bên liên quan hiện vẫn chưa tìm được biện pháp nào thực sự hữu hiệu để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên, ngoại trừ gia tăng sức ép và cấm vận kinh tế. Các bên cần thay đổi cách nghĩ, đồng thời áp dụng giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên.

Đọc tiếp...

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Tình cảm của người dân ở hai nước đối với nhau đều bị suy giảm đến mức nghiêm trọng, và hơn 80% người dân mỗi nước đều không tin tưởng và cũng không có thiện ý với bên kia. Tình trạng này bắt đầu xuất hiện trong giai đoạn năm 1990, và trở nên rõ rệt khi bước vào thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga sẽ diễn ra từ ngày 14-20/9 và có thể trở thành cuộc tập trận quân sự lớn nhất của Moskva kể từ khi Liên Xô sụp đổ. Các quốc gia vùng Baltic đã bày tỏ mối lo ngại và cho rằng cuộc tập trận này gây ra một mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia của họ và làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng chiến lược vốn đã hiện diện ở khu vực này.

Đọc tiếp...

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Trung Quốc đã tạo được ảnh hưởng lớn đối với Campuchia, đặc biệt là sau khi Bắc Kinh đưa vào thực thi "Sáng kiến vành đai, con đường". Campuchia được đánh giá là một trong những đồng minh thân cận của Trung Quốc tại Đông Nam Á với mối quan hệ thân thiết giữa hai chính phủ.

Đọc tiếp...

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Trong mọi kịch bản xảy ra, Trung Quốc là bên thua cuộc. Bên thắng cuộc có thể phán đoán là Triều Tiên, nhưng một nhân tố chắc chắn được xác định đang là bên thắng cuộc, hưởng lợi từ tình thế hiện nay,  đó chính là Nga.

Đọc tiếp...

Thái Lan muốn "đổi gió" từ cả Mỹ lẫn Trung Quốc?

Thái Lan muốn

Kể từ cuộc đảo chính quân sự năm 2014, chính sách đối ngoại của Thái Lan đã tiến gần hơn về phía Bắc Kinh, bất chấp mối quan hệ lâu dài với Washington. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây cho thấy, Bangkok dường như muốn “đổi gió” từ cả Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Trong khi mọi sự chú ý tập trung vào tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhất là những gì liên quan tới việc quốc gia này phát triển chương trình tên lửa đủ sức tấn công nước Mỹ, thì cuộc khủng hoảng ở Đài Loan đã bắt đầu âm ỉ "cháy".

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10099 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin