24 - 4 - 2017 | 8:29
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

Email In PDF.

Triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc. Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân.

 

1374366796768.jpg

Việc triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) tại Hàn Quốc do Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ công bố vào ngày 6/3 vừa qua sẽ giúp cải thiện khả năng ngăn chặn của Mỹ trước cuộc tấn công của Triều Tiên (nếu xảy ra). Tuy nhiên, hệ thống này cũng có thể làm suy yếu đáng kể sự ổn định chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc - một vấn đề chưa được thảo luận rộng rãi.

Giới chức Mỹ và các nhà quan sát Trung Quốc đã nhanh chóng xoa dịu sự quan ngại của Bắc Kinh bằng cách nhấn mạnh rằng bản chất của THAAD là để tự vệ, đồng thời khẳng định Triều Tiên mới là mục tiêu chính của hệ thống. Mối đe dọa từ Triều Tiên là một mối nguy hiểm thực sự cần được giải quyết, nhưng giải quyết mối nguy đó theo cách như vậy có thể gây ra các vấn đề lâu dài tồi tệ hơn cho Đông Á. Cái giá phải trả khi Mỹ quyết định triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (BMD) tới Đông Á là phản ứng của Trung Quốc. Việc triển khai THAAD, cùng việc tăng cường khả năng nhắm mục tiêu của Mỹ vào các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc bằng vũ khí hạt nhân và vũ khí thông thường, đã tạo cho Bắc Kinh động lực mạnh mẽ để điều chỉnh lực lượng hạt nhân của mình. Theo đó, Trung Quốc sẽ cải thiện khả năng của lực lượng hạt nhân, nhưng lại làm suy yếu sự ổn định chiến lược trong khu vực.

Trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh, các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc còn rất khiêm tốn do quy mô kho vũ khí nhỏ hơn rõ rệt so với các nước lớn như Mỹ và Liên Xô. Mao Trạch Đông đã coi vũ khí hạt nhân là "hổ giấy" không có tác dụng trên chiến trường và ông không tham gia vào cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân với 2 siêu cường này. Lực lượng hạt nhân hiện đại của Trung Quốc đã cải thiện khả năng tấn công nhưng vẫn còn thấp kém so với Mỹ, và vẫn tuân theo học thuyết năm 1964 trước đây là không trở thành nước sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên. Quy mô lực lượng hạt nhân nhỏ của Trung Quốc là một dấu hiệu tốt cho sự ổn định chiến lược, bởi Bắc Kinh có ít động cơ thúc đẩy việc sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên trong một cuộc xung đột. Chi phí cao cho cuộc tấn công thứ hai khiến Mỹ không thể sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên, trong khi đó, Trung Quốc cũng sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên vì không thể áp đảo được Mỹ.

THAAD và BMD làm tăng cường thế cân bằng chiến lược này khi giúp Mỹ đạt được một mức độ phòng thủ cao trước các vụ đáp trả bằng hạt nhân. Mỹ có thể cảm thấy tự tin hơn khi tiến hành cuộc tấn công đầu tiên chống lại các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc nếu các lực lượng nhỏ bé này có thể bị đánh bại bởi hệ thống BMD. Các cải tiến trong tấn công viễn thám bằng vũ khí thông thường cùng với năng lực hạt nhân của Mỹ làm tăng khả năng tấn công trước tiên, trong khi đó, những tiến bộ trong hệ thống BMD làm tăng khả năng phá hủy các vũ khí hạt nhân còn sót lại của Trung Quốc.

Nếu khả năng sống sót của kho vũ khí hạt nhân quy mô nhỏ mà Trung Quốc sở hữu bị đe doạ, Bắc Kinh có thể sẽ phải điều chỉnh về cả học thuyết và công nghệ vũ khí để tăng cường khả năng sống sót và trả đũa. Những thay đổi trong học thuyết không sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên của Trung Quốc sẽ là một thay đổi lớn và phải đối mặt với nhiều rào cản trong nước. Tuy nhiên, các ấn phẩm về quân sự của Trung Quốc gần đây cho rằng việc cải thiện khả năng cảnh báo sớm và đặt các lực lượng hạt nhân lên mức cảnh giác cao hơn có thể giúp Trung Quốc tăng cường khả năng phát hiện trước khi bị Mỹ tấn công. Việc điều chỉnh công nghệ vũ khí cũng có thể làm tăng khả năng sống sót. Việc bổ sung nhiều đầu đạn hạt nhân cho các tên lửa sẽ tạo ra sức mạnh lớn hơn để chúng có thể tồn tại trong cuộc tấn công đầu tiên, trong khi đó, các tên lửa siêu thanh có thể tiến hành các cuộc thao diễn trên không, gây khó khăn cho hệ thống BMD trong việc đánh chặn các đầu đạn hạt nhân.

Tất cả các phương án này sẽ có những tác động tiêu cực đến sự ổn định chiến lược bởi chúng đang giúp Bắc Kinh tăng cường khả năng giành ưu thế. Trong một cuộc xung đột, Trung Quốc phải đối mặt với vấn đề "dùng hay không dùng", còn Mỹ thì đối mặt với việc tìm cơ hội phá hủy các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc càng sớm càng tốt. Vậy là một cuộc khủng hoảng hay xung đột thông thường đang leo thang thành một cuộc xung đột hạt nhân với mức độ ngày càng lớn hơn. Tất nhiên, không thể chắc chắn tuyệt đối rằng kịch bản ảm đạm này sẽ xảy ra. Mặc dù có nhiều ý kiến cho rằng Trung Quốc có thể thay đổi học thuyết và lực lượng hạt nhân theo cách bất ổn trên, nhưng vẫn chưa có thông báo chính thức nào về việc này. Bắc Kinh cũng có thể đổ lỗi cho việc triển khai THAAD khiến nước này không thể kiểm soát được hành vi của Triều Tiên, đồng thời điều chỉnh chính sách của mình theo hướng làm giảm mối đe dọa từ Triều Tiên và THAAD. Cần lưu ý rằng THAAD không thể bắn hạ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa nhắm vào Trung Quốc nhưng lại có thể giúp các hệ thống BMD khác theo dõi và tham gia vào việc phóng các tên lửa đó.

Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân, từ đó làm suy yếu sự ổn định chiến lược. THAAD có lợi cho Mỹ bằng cách làm phức tạp thêm khả năng tiến hành các đợt tấn công tên lửa của Triều Tiên nhằm vào các hải cảng mà lực lượng quân đội Mỹ có thể sử dụng trong một cuộc xung đột. Tuy nhiên, triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc.

Tác giả Eric Gomez là nhà phân tích chính sách quốc phòng và đối ngoại tại Viện nghiên cứu chính sách CATO (Mỹ). Bài viết đăng trên “The Diplomat”.

Hương Trà (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Trên cơ sở phân tích, đánh giá ba nhân tố cơ bản, bài viết đưa ra một số giải pháp chủ yếu hướng những nhân tố vào phát huy những tác động tích cực, hạn chế những tác động tiêu cực của quan hệ kinh tế Việt - Trung đến quốc phòng Việt Nam.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và trò chơi nước lớn

Ấn Độ và trò chơi nước lớn

Cần có tư duy chiến lược mới khi Ấn Độ đối mặt với tam giác Mỹ - Nga - Trung. Trong khi Pakistan có nhiều lựa chọn, Ấn Độ sẽ phải bảo vệ lợi ích trong khu vực bằng cách tái cấu trúc chiến lược lấy Mỹ làm trung tâm.

Đọc tiếp...

Đánh giá về những tác động sắp tới của Brexit đối với ASEAN

Đánh giá về những tác động sắp tới của Brexit đối với ASEAN

Tính phức tạp của thương mại toàn cầu và phong trào chuỗi giá trị tại các nước ASEAN có nghĩa là mức độ ảnh hưởng của khu vực đối với cú sốc từ bên ngoài đang ngày càng có tính liên kết và tác động toàn diện hơn. 

Đọc tiếp...

Cơn ác mộng lớn nhất ở châu Á: Chiến tranh Mỹ-Trung tại Triều Tiên

Cơn ác mộng lớn nhất ở châu Á: Chiến tranh Mỹ-Trung tại Triều Tiên

Kịch bản tồi tệ nhất là việc chính quyền Triều Tiên sụp đổ và khoảng trống chính trị được tạo ra sau đó. Cạnh tranh lợi ích ở Triều Tiên có thể đẩy hai quốc gia quyền lực nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc vào cuộc xung đột quân sự trực tiếp.

Đọc tiếp...

Syria - Thứ thách cho mối quan hệ Trump-Putin

Syria - Thứ thách cho mối quan hệ Trump-Putin

Với việc ra lệnh tấn công chóng vánh vào căn cứ quân sự của Syria, Chính phủ Mỹ đã thể hiện thái độ cứng rắn với Chính quyền Bashar al-Assad và đồng minh của Nga. Cuộc khủng hoảng bất chợt này đã đặt dấu hỏi về triển vọng xích lại gần nhau giữa Nga và Mỹ.

Đọc tiếp...

Rùa và Thỏ - Trung Quốc đang thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ?

Rùa và Thỏ - Trung Quốc đang thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ?

Giống như thỏ, Chính quyền Trump đang vội vã chuyển từ chính sách này sang chính sách khác, đôi khi mâu thuẫn với chính mình và sẵn sàng công kích bất kì đối thủ nào họ nhìn thấy. Trung Quốc, giống như rùa, vươn đầu thận trọng ra khỏi mai, đi những bước chậm chạp, chịu khó.

Đọc tiếp...

Hành động của ông Trump đặt Đài Loan vào thế khó xử

Hành động của ông Trump đặt Đài Loan vào thế khó xử

Ông Trump từng tuyên bố Mỹ không bị ràng buộc bởi chính sách “Một Trung Quốc” như người tiền nhiệm của ông. Nhận xét đó, nếu nghiêm túc, sẽ báo hiệu sự thay đổi lớn trong chính sách của Mỹ.

Đọc tiếp...

Mục đích chuyến thăm Trung Quốc của Quốc vương Saudi Arabia

Mục đích chuyến thăm Trung Quốc của Quốc vương Saudi Arabia

Chuyến thăm của Quốc vương Salman đã khẳng định mối quan hệ đối tác chiến lược mới, đang phát triển mạnh mẽ giữa hai nước, nhất là khi Bắc Kinh tìm cách thúc đẩy sự ổn định cho Sáng kiến Con đường Tơ lụa trên Biển của nước này.

Đọc tiếp...

Sự lỡ lời hay là sự cúi đầu của Mỹ trước Trung Quốc?

Sự lỡ lời hay là sự cúi đầu của Mỹ trước Trung Quốc?

Nhiều khả năng Trung Quốc sẽ thử phản ứng của Chính quyền Mỹ thông qua những hoạt động cương quyết ở Biển Đông. Việc ngăn chặn Trung Quốc đòi hỏi Mỹ đưa ra tín hiệu rõ ràng và nhất quán về những gì có thể chấp nhận và không thể chấp nhận.

Đọc tiếp...

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

Triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc. Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân.

Đọc tiếp...

Hạn chót cho chính sách Trung Quốc của Mỹ

Hạn chót cho chính sách Trung Quốc của Mỹ

Các đời tổng thống Mỹ từ năm 1979 đến nay đều cho rằng một Trung Quốc mạnh mẽ, hòa bình sẽ mang lại lợi ích lớn nhất cho sự ổn định quốc tế và Mỹ. Tổng thống Trump liệu có sẵn sàng đưa ra tuyên bố tương tự?

Đọc tiếp...

Cách Úc xử lý quan hệ khu vực trong bối cảnh bất ổn toàn cầu

Cách Úc xử lý quan hệ khu vực trong bối cảnh bất ổn toàn cầu

Với nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump và sự quyết đoán của Trung Quốc làm tăng bất ổn khu vực, Úc cùng với các nước láng giềng nên tìm kiếm những cách thức mới để thắt chặt các mối quan hệ khu vực, tránh hoài niệm quá khứ.

Đọc tiếp...

Thách thức Donald Trump của Shinzo Abe và các lựa chọn chính sách ngoại giao của Nhật Bản

Thách thức Donald Trump của Shinzo Abe và các lựa chọn chính sách ngoại giao của Nhật Bản

Thách thức đối với Abe là phải khéo léo tìm cho Nhật Bản một vai trò trong môi trường an ninh mới và bất ổn hiện nay tại khu vực, và làm cho vai trò đó ăn khớp với mục tiêu của chính ông là “làm cho Nhật Bản vĩ đại trở lại” về mặt chính trị-quân sự ở châu Á và toàn cầu.

Đọc tiếp...

Nhật Bản tìm kiếm quan hệ chiến lược vững mạnh hơn ở Đông Nam Á

Nhật Bản tìm kiếm quan hệ chiến lược vững mạnh hơn ở Đông Nam Á

Trong 6 ngày vào tháng 1/2017, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã di chuyển trên 18.000 ki-lô-mét, đến thăm Philippines, Indonesia, Việt Nam và Úc. Thời điểm và kế hoạch hành trình của chuyến đi có phần gấp gáp này phản ánh nhiều lo ngại về bối cảnh chính trị đang thay đổi.

Đọc tiếp...

Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Tổng thống Mỹ đem lại nguy cơ về cuộc chiến kinh tế và những căng thẳng trong vấn đề lãnh thổ. Tuy nhiên, ông Tập Cận Bình có thể sử dụng kẻ thù bên ngoài này để tăng cường quyền lực của mình. 

Đọc tiếp...

Quan hệ Mỹ-Trung sẽ như thế nào dưới thời Donald Trump?

Quan hệ Mỹ-Trung sẽ như thế nào dưới thời Donald Trump?

Quan hệ Mỹ-Trung là trọng tâm của sự cân bằng chiến lược tương lai tại châu Á. Diễn biến ban đầu cho thấy Bắc Kinh đã tiếp nhận việc Donald Trump đắc cử với ít nhiều lạc quan. Tuy nhiên, những phát ngôn và diễn biến sau đó đã buộc Bắc Kinh lựa chọn thực hiện chính sách chờ thời thận trọng. Tương lai mối quan hệ Mỹ - Trung sẽ được định hình như thế nào?

Đọc tiếp...

Những nước cờ của Nga trong bối cảnh Mỹ có tân tổng thống

Những nước cờ của Nga trong bối cảnh Mỹ có tân tổng thống

Mặc dù ông Putin đã lấy lại được phần nào vị thế vốn có của Nga trên trường quốc tế, tuy nhiên, nếu không đẩy mạnh nền kinh tế đang chậm chạp của mình, thì khả năng tiến xa của Nga trong tương lai sẽ bị hạn chế.

Đọc tiếp...

Vai trò của Nga trong cấu trúc châu Á-Thái Bình Dương

Vai trò của Nga trong cấu trúc châu Á-Thái Bình Dương

Không bao giờ nên cho rằng trong bất cứ cuộc cuộc khủng hoảng địa chính trị trong tương lai nào tại châu Á, lợi ích kinh tế sẽ thắng thế trước các đam mê chính trị. Đó là lý do Châu Á cần một tổ chức khu vực có khả năng giải quyết những vấn đề chính sách kinh tế và an ninh.

Đọc tiếp...

Cạnh tranh địa chính trị Trung-Ấn định hình bức tranh chiến lược Nam Á

Cạnh tranh địa chính trị Trung-Ấn định hình bức tranh chiến lược Nam Á

Trung Quốc chỉ là một trong ba chặng dừng chân của chuyến công du nước ngoài gần đây của Ngoại trưởng Ấn Độ, song điểm dừng chân này lại có ý nghĩa bao trùm lên cả chuyến đi.

Đọc tiếp...

Nhiều triển vọng trong mối quan hệ Nhật Bản-Ấn Độ

Nhiều triển vọng trong mối quan hệ Nhật Bản-Ấn Độ

Trong môi trường địa chính trị như hiện nay, Nhật Bản sẽ hưởng lợi từ việc thúc đẩy mối quan hệ với các nước khác trong khu vực, và có thể họ sẽ theo đuổi mối quan hệ sâu rộng với Ấn Độ, một đối tác tự nhiên của Nhật Bản.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 9047 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin