24 - 4 - 2017 | 22:14
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Email In PDF.

Tổng thống Mỹ đem lại nguy cơ về cuộc chiến kinh tế và những căng thẳng trong vấn đề lãnh thổ. Tuy nhiên, ông Tập Cận Bình có thể sử dụng kẻ thù bên ngoài này để tăng cường quyền lực của mình. 

 

Tập Cận Bình đã giành chiến thắng thứ nhất trước tổng thống Mỹ Donald Trump. Nhưng phần căng thẳng giữa hai cường quốc thế giới thì vẫn còn đó. Dưới áp lực của Bắc Kinh, Tổng thống khó đoán Donald Trump cuối cùng đã thừa nhận nguyên tắc bất khả xâm phạm "một Trung Quốc", theo đó Mỹ không còn duy trì quan hệ ngoại giao với Đài Loan kể từ năm 1979; trước đó, Mỹ cho biết đã sẵn sàng để phá vỡ nguyên tắc này. Tuy nhiên, các nhà chức trách Trung Quốc vẫn luôn giữ thái độ cảnh giác, đặc biệt là bởi Mỹ đã trách người khổng lồ Trung Quốc về chủ đề các quần đảo tranh chấp mà Trung Quốc chiếm ở Biển Đông; và Mỹ để ngỏ khả năng xử phạt đối với hoạt động thương mại không công bằng của Trung Quốc. Đây là những mối đe dọa một cách nghiêm túc với Trung Quốc bởi Tập Cận Bình không thể xuất hiện với một vị thế yếu trước thời điểm đại hội lớn của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang cận kề. 

Liệu rủi ro về kinh tế có thật sự lớn đối với Bắc Kinh? 

Donald Trump, người cáo buộc Trung Quốc phá giá đồng tiền của mình để thúc đẩy xuất khẩu (thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc lên tới 347 tỷ USD trong năm 2016), đã đe dọa (trong chiến dịch tranh cử tổng thống) tăng thuế các sản phẩm Trung Quốc lên đến 45%. Chính quyền Bắc Kinh đã bất lực trong nỗ lực làm chậm sự sụp đổ của đồng nhân dân tệ so với đồng USD thời gian gần đây (tỉ giá đồng nhân dân tệ so với USD đã giảm 7% trong năm 2016), bởi lẽ phía Trung Quốc nghi ngờ ông chủ mới của Nhà Trắng có thể thực hiện các tuyên bố của mình liên quan đến khả năng làm tăng giá đồng nhân dân tệ. Trung Quốc chắc chắn có phương tiện để trả đũa Mỹ, bằng cách xử phạt các công ty lớn của Mỹ đã thâm nhập sâu vào thị trường Trung Quốc, như nhà sản xuất ô tô General Motors. Dù sao Trung Quốc, với kim ngạch xuất khẩu đã giảm 7,7% trong năm 2016, cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi Mỹ chiếm gần 1/5 lượng hàng xuất khẩu của Trung Quốc. 

Nhưng các mối nguy hiểm còn vượt qua vấn đề hải quan. Theo chuyên gia kinh tế Mahamoud Islam của Trung tâm nghiên cứu Euler Hermes có trụ sở tại Hong Kong thì "Ưu đãi thuế cho đầu tư vào Mỹ, cùng với sự thắt chặt mạnh mẽ của chính sách tiền tệ của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), có thể thúc đẩy dòng vốn rút khỏi Trung Quốc nhanh hơn nữa". Lượng vốn bị rút khỏi Trung Quốc năm 2016 được ước tính khoảng 725 tỉ USD. Vấn đề là, những dòng vốn bị rút khỏi Trung Quốc càng gây thêm sức ép giảm giá đối với đồng nhân dân tệ, điều này lại có tác động làm tăng chi phí nhập khẩu và, như một vòng tròn luẩn quẩn xấu xa, càng làm chảy vốn lớn hơn khỏi Trung Quốc... Những cuộc tấn công như vậy từ phía Mỹ gây khó khăn cho Bắc Kinh trong những kế hoạch phục hồi kinh tế của họ, nhất là trong bối cảnh tăng trưởng năm 2016 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1990 (+ 6,7%/năm, theo số liệu chính thức). Bắc Kinh đang cố gắng để tránh một cuộc chiến thương mại bằng cách cho rằng nó sẽ làm suy yếu cả hai quốc gia và đưa ra dấu hiệu thiện chí trong lĩnh vực tiền tệ. 

Khả năng xảy ra một cuộc chiến tranh ở Biển Đông? 

Ông Donald Trump đã gây sốc Bắc Kinh bằng cách chấp nhận một cuộc gọi từ Tổng thống Đài Loan vào đầu tháng 12/2016 và sử dụng quy chế của hòn đảo này là một con bài mặc cả để đạt được những nhượng bộ trong lĩnh vực thương mại. Trung Quốc cấm các nước có quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh thiết lập quan hệ ngoại giao với Đài Bắc. Dù Donald Trump đã vừa phải lùi một bước, nhưng Trung Quốc không thể nào quên sự sỉ nhục này. Vì vậy, Trung Quốc theo dõi chặt chẽ các mối quan hệ không chính thức - hợp tác, mua bán vũ khí ... - của những doanh nhân với Tổng thống Đài Loan, mà Trung Quốc nghi ngờ thúc đẩy khát vọng độc lập. 

Trung Quốc cũng đang rất căng thẳng bởi sự thay đổi giọng điệu của Mỹ ở Biển Đông. Trung Quốc yêu sách chủ quyền gần như tất cả các vùng biển của Biển Đông mà trong đó nhiều quốc gia láng giềng có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc ở một số đảo. Nhưng cuối tháng 1 vừa qua, Nhà Trắng loan báo Mỹ sẽ không để cho Trung Quốc kiểm soát các đảo trong vùng biển "quốc tế". Trước khi nhậm chức, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson thậm chí đe dọa sẽ chặn không cho Trung Quốc tiếp cận các đảo tranh chấp. Ông Tillerson đã giảm nhẹ quan điểm của mình trong tiến trình thực hiện, bởi nó có thể dẫn đến một cuộc xung đột vũ trang. 

Theo Valérie Niquet, người đứng đầu bộ phận Châu Á của Tổ chức nghiên cứu chiến lược (FRS), thì người Trung Quốc đặc biệt lo lắng về người đối thoại không thể đoán trước Donald Trump bởi Trung Quốc "không thể đủ khả năng để giành chiến thắng trong một cuộc xung đột vũ trang với Mỹ, mặc dù khả năng của Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) đã được tăng cường đáng kể". Bắc Kinh, luôn áp dụng một thái độ/quan điểm rất chú ý, cố gắng tìm cách nhân rộng các chương trình phô trương lực lượng quân sự để ngăn cản, từ đó khuất phục Mỹ.

Liệu những áp lực này có làm rối loạn chính sách đối nội của Trung Quốc? 

Giai đoạn hỗn loạn này diễn ra vào thời điểm khi các nhà chức trách Trung Quốc muốn ổn định để tập trung vào phục hồi kinh tế và chuẩn bị Đại hội lần thứ XIX ĐCSTQ dự kiến diễn ra vào nửa cuối năm 2017. Nhân dịp sự kiện lớn này, diễn ra 5 năm một lần, các vận động chính trị cũng gia tăng và căng thẳng, nhà lãnh đạo số 1 của Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ tiếp tục thêm 5 năm và nhiều quan chức của ĐCSTQ sẽ được gia hạn. 

Theo nhận định của nhà chính trị Willy Lam tại Đại học Trung Quốc ở Hong Kong, Tập Cận Bình, người muốn đạt được điều đó trong một vị trí vững chắc để sắp đặt các phụng sự trung thành của mình, "phải cứng rắn và chặt chẽ trong con bài với Mỹ bởi ông không thể để bị mất mặt, không để có ấn tượng về sự nhượng bộ trước Hoa Kỳ". Nhà lãnh đạo của Trung Quốc sẽ phải chịu trách nhiệm cho một sự sỉ nhục, đặc biệt là về vấn đề toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc. Bằng cách thể hiện không thể lay chuyển về vấn đề Đài Loan và nhận được sự nhượng bộ của Trump trước đòi hỏi của mình, Tập Cận Bình đến nay đã ghi điểm, nhưng chắc chắn là vẫn luôn cảnh giác. 

Những rủi ro bên ngoài cũng ảnh hưởng đến khả năng của chính quyền trong việc cải cách nền kinh tế. Trong khi ngành thép đang chịu sức ép nặng nề do dư thừa công suất (trên 300 triệu tấn/năm), và Bắc Kinh vẫn chưa thực sự sẵn sàng, trong những thời điểm khó khăn, để đưa ra những biện pháp mạnh mà nó có thể tước đi việc làm của hàng chục nghìn công nhân mà từ đó có thể gây ra tình trạng bất ổn xã hội nghiêm trọng. 

Trump, một con bài quan trọng để Tập Cận Bình củng cố quyền lực? 

Mặc dù Chính quyền Trump gia tăng áp lực lên vai Tập Cận Bình, nhưng Chủ tịch Trung Quốc lại có thể sử dụng nó để giành chiến thắng chính trị trong bối cảnh này. Ông Juliette Genevaz, chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc tại viện IRSEM của Pháp nhận định trong khi chiến dịch chống tham nhũng của Tập Cận Bình, được phát động từ khi ông nhậm chức vào cuối năm 2012, đã đem lại sự tâp trung quyền lực của ông nhưng cũng gây ra nhiều thù hằn trong ĐCSTQ, thì các mối đe dọa của Mỹ "có thể giúp tăng cường sức mạnh của Tập Cận Bình thay vì làm suy yếu ông ". Còn ông Jean-Pierre Cabestan, chuyên gia về Trung Quốc tại Đại học tại Hong Kong thì cho rằng tình hình căng thẳng này có thể cho phép Tập Cận Bình có cớ để kiềm chế đối thủ nội bộ của mình trong bối cảnh khi "an ninh, trật tự và ổn định xã hội là ưu tiên". 

Sự thù địch với Mỹ cũng phục vụ lợi ích của Tập Cận Bình bởi bối cảnh ấy nuôi dưỡng hình ảnh một lãnh đạo dân tộc/yêu nước của Tập, người đã hứa thực hiện "giấc mơ Trung Hoa". Ông Willy Lam nói cụ thể hơn: Trong bối cảnh suy thoái kinh tế, niềm tự hào yêu nước đã thực sự trở thành "trụ cột duy nhất về tính hợp pháp của ĐCSTQ". 

Một cơ hội để Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng? 

Ngược lại, các bài phát biểu về chủ nghĩa biệt lập và hiếu chiến của Donald Trump có thể giúp Tập Cận Bình khẳng định là một nhà lãnh đạo có trách nhiệm trên toàn cầu. Đảo ngược các mô hình/kịch bản dự kiến, nhà lãnh đạo Trung Quốc tự giới thiệu mình một nhà tiên phong của thương mại tự do tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos vào tháng 1/2017. Và cho dù thực tế có thể khác đi, Tập Cận Bình đã thành công trong hoạt động truyền thông của mình. Việc lấp đầy khoảng trống bỏ lại của Mỹ, đặc biệt là trong mắt của châu Âu, Trung Quốc đã làm như một đối tác đáng tin cậy và có thể ảnh hưởng đến quản trị toàn cầu. 

Song song đó, khi Donald Trump, như đã hứa, đã hủy bỏ Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Bắc Kinh tận dụng cơ hội này để làm sống lại hiệp định khu vực riêng của mình và thúc đẩy "con đường tơ lụa mới", một đề án lớn kết nối cơ sở hạ tầng Trung Quốc với châu Âu qua Trung Á. Đây là một cách để Trung Quốc không chỉ xuất khẩu hàng hóa và năng lực sản xuất dư thừa của mình, mà còn mở rộng ảnh hưởng đối với khu vực. Cho đến nay, Tập Cận Bình đã biết cách để chống lại đối thủ Mỹ vốn không thể đoán trước. Vấn đề là làm sao để chiến thắng trong các ván bài tiếp sau…

Theo Le Figaro (Pháp)

Hương Lan (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Trên cơ sở phân tích, đánh giá ba nhân tố cơ bản, bài viết đưa ra một số giải pháp chủ yếu hướng những nhân tố vào phát huy những tác động tích cực, hạn chế những tác động tiêu cực của quan hệ kinh tế Việt - Trung đến quốc phòng Việt Nam.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và trò chơi nước lớn

Ấn Độ và trò chơi nước lớn

Cần có tư duy chiến lược mới khi Ấn Độ đối mặt với tam giác Mỹ - Nga - Trung. Trong khi Pakistan có nhiều lựa chọn, Ấn Độ sẽ phải bảo vệ lợi ích trong khu vực bằng cách tái cấu trúc chiến lược lấy Mỹ làm trung tâm.

Đọc tiếp...

Đánh giá về những tác động sắp tới của Brexit đối với ASEAN

Đánh giá về những tác động sắp tới của Brexit đối với ASEAN

Tính phức tạp của thương mại toàn cầu và phong trào chuỗi giá trị tại các nước ASEAN có nghĩa là mức độ ảnh hưởng của khu vực đối với cú sốc từ bên ngoài đang ngày càng có tính liên kết và tác động toàn diện hơn. 

Đọc tiếp...

Cơn ác mộng lớn nhất ở châu Á: Chiến tranh Mỹ-Trung tại Triều Tiên

Cơn ác mộng lớn nhất ở châu Á: Chiến tranh Mỹ-Trung tại Triều Tiên

Kịch bản tồi tệ nhất là việc chính quyền Triều Tiên sụp đổ và khoảng trống chính trị được tạo ra sau đó. Cạnh tranh lợi ích ở Triều Tiên có thể đẩy hai quốc gia quyền lực nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc vào cuộc xung đột quân sự trực tiếp.

Đọc tiếp...

Syria - Thứ thách cho mối quan hệ Trump-Putin

Syria - Thứ thách cho mối quan hệ Trump-Putin

Với việc ra lệnh tấn công chóng vánh vào căn cứ quân sự của Syria, Chính phủ Mỹ đã thể hiện thái độ cứng rắn với Chính quyền Bashar al-Assad và đồng minh của Nga. Cuộc khủng hoảng bất chợt này đã đặt dấu hỏi về triển vọng xích lại gần nhau giữa Nga và Mỹ.

Đọc tiếp...

Rùa và Thỏ - Trung Quốc đang thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ?

Rùa và Thỏ - Trung Quốc đang thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ?

Giống như thỏ, Chính quyền Trump đang vội vã chuyển từ chính sách này sang chính sách khác, đôi khi mâu thuẫn với chính mình và sẵn sàng công kích bất kì đối thủ nào họ nhìn thấy. Trung Quốc, giống như rùa, vươn đầu thận trọng ra khỏi mai, đi những bước chậm chạp, chịu khó.

Đọc tiếp...

Hành động của ông Trump đặt Đài Loan vào thế khó xử

Hành động của ông Trump đặt Đài Loan vào thế khó xử

Ông Trump từng tuyên bố Mỹ không bị ràng buộc bởi chính sách “Một Trung Quốc” như người tiền nhiệm của ông. Nhận xét đó, nếu nghiêm túc, sẽ báo hiệu sự thay đổi lớn trong chính sách của Mỹ.

Đọc tiếp...

Mục đích chuyến thăm Trung Quốc của Quốc vương Saudi Arabia

Mục đích chuyến thăm Trung Quốc của Quốc vương Saudi Arabia

Chuyến thăm của Quốc vương Salman đã khẳng định mối quan hệ đối tác chiến lược mới, đang phát triển mạnh mẽ giữa hai nước, nhất là khi Bắc Kinh tìm cách thúc đẩy sự ổn định cho Sáng kiến Con đường Tơ lụa trên Biển của nước này.

Đọc tiếp...

Sự lỡ lời hay là sự cúi đầu của Mỹ trước Trung Quốc?

Sự lỡ lời hay là sự cúi đầu của Mỹ trước Trung Quốc?

Nhiều khả năng Trung Quốc sẽ thử phản ứng của Chính quyền Mỹ thông qua những hoạt động cương quyết ở Biển Đông. Việc ngăn chặn Trung Quốc đòi hỏi Mỹ đưa ra tín hiệu rõ ràng và nhất quán về những gì có thể chấp nhận và không thể chấp nhận.

Đọc tiếp...

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

Triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc. Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân.

Đọc tiếp...

Hạn chót cho chính sách Trung Quốc của Mỹ

Hạn chót cho chính sách Trung Quốc của Mỹ

Các đời tổng thống Mỹ từ năm 1979 đến nay đều cho rằng một Trung Quốc mạnh mẽ, hòa bình sẽ mang lại lợi ích lớn nhất cho sự ổn định quốc tế và Mỹ. Tổng thống Trump liệu có sẵn sàng đưa ra tuyên bố tương tự?

Đọc tiếp...

Cách Úc xử lý quan hệ khu vực trong bối cảnh bất ổn toàn cầu

Cách Úc xử lý quan hệ khu vực trong bối cảnh bất ổn toàn cầu

Với nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump và sự quyết đoán của Trung Quốc làm tăng bất ổn khu vực, Úc cùng với các nước láng giềng nên tìm kiếm những cách thức mới để thắt chặt các mối quan hệ khu vực, tránh hoài niệm quá khứ.

Đọc tiếp...

Thách thức Donald Trump của Shinzo Abe và các lựa chọn chính sách ngoại giao của Nhật Bản

Thách thức Donald Trump của Shinzo Abe và các lựa chọn chính sách ngoại giao của Nhật Bản

Thách thức đối với Abe là phải khéo léo tìm cho Nhật Bản một vai trò trong môi trường an ninh mới và bất ổn hiện nay tại khu vực, và làm cho vai trò đó ăn khớp với mục tiêu của chính ông là “làm cho Nhật Bản vĩ đại trở lại” về mặt chính trị-quân sự ở châu Á và toàn cầu.

Đọc tiếp...

Nhật Bản tìm kiếm quan hệ chiến lược vững mạnh hơn ở Đông Nam Á

Nhật Bản tìm kiếm quan hệ chiến lược vững mạnh hơn ở Đông Nam Á

Trong 6 ngày vào tháng 1/2017, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã di chuyển trên 18.000 ki-lô-mét, đến thăm Philippines, Indonesia, Việt Nam và Úc. Thời điểm và kế hoạch hành trình của chuyến đi có phần gấp gáp này phản ánh nhiều lo ngại về bối cảnh chính trị đang thay đổi.

Đọc tiếp...

Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Tổng thống Mỹ đem lại nguy cơ về cuộc chiến kinh tế và những căng thẳng trong vấn đề lãnh thổ. Tuy nhiên, ông Tập Cận Bình có thể sử dụng kẻ thù bên ngoài này để tăng cường quyền lực của mình. 

Đọc tiếp...

Quan hệ Mỹ-Trung sẽ như thế nào dưới thời Donald Trump?

Quan hệ Mỹ-Trung sẽ như thế nào dưới thời Donald Trump?

Quan hệ Mỹ-Trung là trọng tâm của sự cân bằng chiến lược tương lai tại châu Á. Diễn biến ban đầu cho thấy Bắc Kinh đã tiếp nhận việc Donald Trump đắc cử với ít nhiều lạc quan. Tuy nhiên, những phát ngôn và diễn biến sau đó đã buộc Bắc Kinh lựa chọn thực hiện chính sách chờ thời thận trọng. Tương lai mối quan hệ Mỹ - Trung sẽ được định hình như thế nào?

Đọc tiếp...

Những nước cờ của Nga trong bối cảnh Mỹ có tân tổng thống

Những nước cờ của Nga trong bối cảnh Mỹ có tân tổng thống

Mặc dù ông Putin đã lấy lại được phần nào vị thế vốn có của Nga trên trường quốc tế, tuy nhiên, nếu không đẩy mạnh nền kinh tế đang chậm chạp của mình, thì khả năng tiến xa của Nga trong tương lai sẽ bị hạn chế.

Đọc tiếp...

Vai trò của Nga trong cấu trúc châu Á-Thái Bình Dương

Vai trò của Nga trong cấu trúc châu Á-Thái Bình Dương

Không bao giờ nên cho rằng trong bất cứ cuộc cuộc khủng hoảng địa chính trị trong tương lai nào tại châu Á, lợi ích kinh tế sẽ thắng thế trước các đam mê chính trị. Đó là lý do Châu Á cần một tổ chức khu vực có khả năng giải quyết những vấn đề chính sách kinh tế và an ninh.

Đọc tiếp...

Cạnh tranh địa chính trị Trung-Ấn định hình bức tranh chiến lược Nam Á

Cạnh tranh địa chính trị Trung-Ấn định hình bức tranh chiến lược Nam Á

Trung Quốc chỉ là một trong ba chặng dừng chân của chuyến công du nước ngoài gần đây của Ngoại trưởng Ấn Độ, song điểm dừng chân này lại có ý nghĩa bao trùm lên cả chuyến đi.

Đọc tiếp...

Nhiều triển vọng trong mối quan hệ Nhật Bản-Ấn Độ

Nhiều triển vọng trong mối quan hệ Nhật Bản-Ấn Độ

Trong môi trường địa chính trị như hiện nay, Nhật Bản sẽ hưởng lợi từ việc thúc đẩy mối quan hệ với các nước khác trong khu vực, và có thể họ sẽ theo đuổi mối quan hệ sâu rộng với Ấn Độ, một đối tác tự nhiên của Nhật Bản.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 9853 khách và 2 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin