20 - 5 - 2018 | 22:40
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Quan hệ Mỹ-Nhật: “Đồng sàng dị mộng”?

Quan hệ Mỹ-Nhật: “Đồng sàng dị mộng”?

Email In PDF.

Xét trên cả khía cạnh chính thức và không chính thức, cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe gần đây là một lời khẳng định rõ ràng cho mối liên minh giữa hai nước. Tuy nhiên, thực tế mối quan hệ này có thể phát triển như thế nào lại là điều cần bàn kỹ.

 

ad0bb820cc448120210f6a7067000d11_original.jpg

Chính Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai khẳng định rằngmọi lĩnh vực nằm trong quyền hạn của Nhật Bảnm chỉ chủ quyền quần đảo Senkaku, nơi Trung Quốc gọi là Điếu Ngư và cũng tuyên bố chủ quyền) đều nằm trong phạm vi mối liên minh Mỹ-Nhật”. Ông đã nhấn mạnh tới quyền tự do hàng hải, một vấn đ cũng đang rất nóng Biển Đông, cũng như những nguy cơ từ mối đe dọa hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên. Người đứng đầu Nhà Trắng cũng cảm ơn Nhật Bản vì đã cho phép quân đội Mỹ đồn trú trên lãnh thổ của mình, song không hề đ cập tới việcchia sẻ gánh nặng”, điều ông từng nhiều lần nhắc tới trong chiến dịch tranh cử khi bày tỏ sự hoài nghi về những đóng góp của Nhật Bản trong các hoạt động quốc phòng chung.          

Về phần mình, trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Trump, ông Abe đã tái khẳng định tầm quan trọng của mối quan hệ Mỹ-Nhật, và nhấn mạnh rằng trong 6 tháng qua ông đã tới thăm Mỹ tới 4 lần. Ông Abe cũng nhắc tới khoản đầu tư trị giá 150 tỷ USD mà các doanh nghiệp Nhật Bản đang đ vào Mỹ, cũng như tầm quan trọng của các khoản đầu tư này đối với vấn đ tạo việc làm nước sở tại. Thủ tướng Abe nhấn mạnh nhiều lĩnh vực quan trọng mà hợp tác an ninh Mỹ-Nhật đang được củng cố, trong đó hoạt động chống khủng bố và chống lại các mối đe dọa từ Triều Tiên.

Đây là lần thứ hai kể từ khi nhậm chức ông Trump có cuộc gặp thượng đỉnh với một nhà lãnh đạo nước ngoài (sau cuộc gặp trước đó với Thủ tướng Anh Theresa May). Cuộc gặp lần này cũng diễn ra sau hàng loạt cuộc điện đàm không mấy dễ chịu giữa người đứng đầu Nhà Trắng với các đồng minh và đối tác lâu năm như Đức, Úc và Mexico. Nói một cách ngắn gọn, ông Trump đã “đón nhậnThủ tướng Abe một cách dễ dàng và nhã nhặn. Hai nhà lãnh đạo thậm chí còn đạt đồng thuận trong hàng loạt vấn đ, nhiều hơn những gì mà các nhà quan sát Washington có thể kỳ vọng 6 tuần trước.

Với những gì hiện diện trong cuộc gặp này, câu hỏi đặt ra là liệu người ta có nên chờ đợi một mối quan hệ gần gũi và nồng ấm, tương tự những gì từng diễn ra cách đây 30 năm dưới thời Tổng thống Mỹ Ronald Reagan và Thủ tướng Nhật Bản Yasuhiro Nakasone hay không? Tác giả Kent E.Calder tỏ ý hoài nghi về triển vọng dài hạn này và chỉ ra ba lý do dẫn tới sự hoài nghi của mình. Trước hết, ông cho rằng đó là tính cách của cá nhân ông Trump. Nhà lãnh đạo Mỹ cần củng cố các mối quan hệ và sự ủng hộ của dư luận khi mới bắt đầu nhiệm kỳ, song ông có thể nhanh chóng thay đổi quan điểm trong tương lai, điều mà ông đã nhiều lần làm trong quá khứ. Lý do thứ hai mà ông nhắc đến là nền tảng chính trị của ông Trump, một người có xu hướng bảo hộ, và rất khác Tổng thống Reagan. Lý do thứ ba chính là thực tế nền dân số đang có xu hướng già hóa của Nhật Bản có thể sẽ không đem lại được nhiều nguồn lực có lợi cho Mỹ, nhất là trên khía cạnh tài chính, như thời ông Reagan.

Theo những phân tích thời gian qua, ông Trump được xem là vị Tổng thống Mỹ có tư tưởng đ cao bản thân và vị kỷ nhất kể từ thời Theodore Roosevelt. Trong vài tuần trở lại đây, sự ủng hộ của dư luận cả trong và ngoài nước đối với ông đã sụt giảm nhiều. trong nước, ông đang vướng vào nhiều tranh cãi về pháp lý liên quan đến sắc lệnh nhập cư vừa bị tòa án đình chỉ, trong khi bình diện quốc tế, ông lại mâu thuẫn với nhiều nhà lãnh đạo thế giới, kể cả các đồng minh thân thiết, và vấp phải sự phản đối mạnh mẽ sau khi rút Mỹ khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và các thỏa thuận môi trường toàn cầu.

Có thể nói, mối quan hệ thân thiện của Thủ tướng Abe với ông Trump là điều vô cùng giá trị, nhất là trong bối cảnh hiện tại. Tuy nhiên, lực lượng ủng hộ ông Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử hồi tháng 11/2016 là một yếu tố cần lưu ý trong dài hạn đối với sự bền vững của mối quan hệ đang nở rộ giữa hai bờ Thái Bình Dương này. Ông Trump đắc cử, trái với nhiều dự đoán, khi phá vỡbức tường xanh” - màu tượng trưng của đảng Dân chủ - nhiều bang từng ủng hộ đảng này trong suốt hơn 1/4 thế kỷ. Lực lượng công nhân thuộc các ngành công nghiệp là những người đóng vai trò lớn trong chiến thắng của ông Trump, và những người làm việc trong các ngành sản xuất ô tô, thép và máy móc là lực lượng từ lâu có nhiều mâu thuẫn với Nhật Bản. Đây là điều trái ngược hoàn toàn với những gì diễn ra dưới thời Tổng thống Reagan, khi những người ủng hộ ông có cái nhìn khá thiện cảm về nước Nhật.

Khi nghĩ về tương lai mối quan hệ Trump-Abe, có một câu hỏi cần đặt ra, nhất là với một người thực dụng như ông Trump, là Nhật Bản có thể hoặc muốn đem tới Mỹ những gì, đ củng cố nền công nghiệp của nước này? Một phóng viên có mặt trong cuộc họp báo chung giữa hai nhà lãnh đạo đã đặt câu hỏi rằng khẩu hiệu “đưa nước Mỹ vĩ đại trở lạicủa ông Trump nên được hiểu thế nào cho Thủ tướng Abe, và ông đã đáp lại rằng ông kỳ vọng đó sẽ là việc Mỹ đóng một vai trò an ninh bền vững hơn. Trong khi đó, người đứng đầu Nhà Trắng không ngần ngại trả lời rằng mục tiêu mà ông hướng đến là kinh tế.

Dưới thời Tổng thống Mỹ Reagan, Nhật Bản của Thủ tướng Nakasone có thể đem đến những hỗ trợ kinh tế-chính trị vô giá cho Mỹ thông qua dòng vốn lớn, nhờ sự tự do hóa tài chính Nhật Bản, giúp Mỹ đầu tư xây dựng năng lực quốc phòng. Ngày nay, với việc nền kinh tế Nhật Bản chững lại, và Nhật Bản cũng có nhiều mối quan tâm hơn bên ngoài, rõ ràng không thể những sự đầu tư mạnh mẽ như trước. Hơn thế nữa, bên cạnh Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc và nhiều quốc gia khác cũng đang cạnh tranh với các mục tiêu của ông Trump. Giới chức Nhật Bản và các doanh nghiệp tư nhân cần sự sáng tạo lớn hơn và nhiều tham vọng hơn trong việc phát triển các khái niệm hợp tác kinh tế với Mỹ đ có thể đạt tới sự thịnh vượng và mở rộng trong quan hệ song phương như thời Reagan và Nakasone. Dù đã có những tuyên bố mạnh mẽ trong cuộc gặp vừa qua, song những dự định của họ có thể khác xa những gì mà ông Trump và những người ủng hộ trong đợi. Rõ ràng, Nhật Bản và Mỹ, tuy “đồng sàngnhưng thực tế lại đangdị mộng”.

Tác giả là nhà nghiên cứu Kent E.Calder, Giám đốc Viện Nghiên cứu Đông Á Reischauer, thuộc Trường Đại học Johns Hopkins Washington. Bài viết đăng trênKyodo”.

Vũ Hiền (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều có thể sử dụng quân bài hy sinh Trung Quốc

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều có thể sử dụng quân bài hy sinh Trung Quốc

Nếu Trung Quốc không kiểm điểm lại sâu sắc chính sách của mình đối với Triều Tiên mà chỉ đơn giản đẩy trách nhiệm cho nước khác, thì đây là sai lầm lịch sử và quốc gia cuối cùng bị thiệt hại sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những giới hạn trong sự can dự với Triều Tiên

Những giới hạn trong sự can dự với Triều Tiên

Trong suốt chiến dịch tranh cử vào ghế tổng thống mới của Hàn Quốc, ông Moon Jae-in đã hứa hẹn phục hồi chính sách ánh dương can dự với Triều Tiên. Dù tổng thống Hàn Quốc có cơ hội để thực hiện chính sách này hay không, chính sách Ánh dương vẫn tồn tại những hạn chế và đó là điều mà Hàn Quốc và cả Mỹ cần khắc phục.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang theo kiểu mô hình bá quyền khu vực như thế nào?

Trung Quốc đang theo kiểu mô hình bá quyền khu vực như thế nào?

Thời điểm ảnh hưởng bao trùm của Trung Quốc về kinh tế, quân sự và chính trị tại khu vực sẽ đến. Các đồng minh và đối tác của Mỹ tại khu vực có cần phải tăng cường nỗ lực phòng vệ riêng rẽ và đẩy mạnh hợp tác với quốc gia khác trong khu vực hay không và bằng cách nào?

Đọc tiếp...

Philippines: Chính sách đối ngoại nhằm đối phó với môi trường an ninh năng động

Philippines: Chính sách đối ngoại nhằm đối phó với môi trường an ninh năng động

Để hiểu được chính sách đối ngoại đang nổi lên của Duterte, cần phân tích giao điểm của 5 yếu tố then chốt: chủ nghĩa dân túy; sự tập trung quyền lực nhanh chóng trong tay Duterte; thiếu sự cam kết rõ ràng của Mỹ đối với Philippines ở Biển Đông; sự ve vãn của Trung Quốc nhằm thuyết phục Philippines gạt Phán quyết sang một bên; và cuối cùng là việc Duterte “cá nhân hoá” chính sách đối ngoại.

Đọc tiếp...

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Những lời ca tụng sự hội nhập Á-Âu của Tập Cận Bình có thể bỏ qua sự bành trướng vốn thường bạo lực của Trung Quốc, nhưng lịch sử đó chưa bị các nước láng giềng của Trung Quốc lãng quên.

Đọc tiếp...

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Ngày 7/4, Mỹ và đồng minh Anh, Pháp đã tấn công Syria. Câu hỏi đặt ra là hệ quả của cuộc tấn công sẽ như thế nào? Hành động của Mỹ có vi phạm luật pháp của chính nước Mỹ và luật pháp quốc tế hay không?

Đọc tiếp...

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Giữa Trung Quốc và Ấn Độ tồn tại rất nhiều vấn đề mang tính kết cấu, vốn đã hạn chế sự hợp tác chiến lược giữa hai nước. Ấn Độ là một nước mạnh trong khu vực, trên thế giới cũng có không ít những nước kiểu này. Làm thế nào để xử lý mối quan hệ với những nước này, trong phân tích về chiến lược ngoại giao của Trung Quốc lại không đề cập nhiều và điều này cần phải được thay đổi.

Đọc tiếp...

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Các nước Nam Á tham gia dự án Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc (MSR) đã có những quan ngại khác nhau về hậu quả của sự phụ thuộc vào tài chính và chủ quyền đối với Trung Quốc. Tất cả những điều đó cho thấy những thách thức lớn cho các dự án MSR của Trung Quốc tại khu vực này.

Đọc tiếp...

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

Dù rất tích cực can dự và hợp tác với khu vực, nhưng có một hố sâu ngăn cách giữa tham vọng và khả năng thực hiện của Ấn Độ. Nếu nghiêm túc về mở rộng ảnh hưởng về phía Đông, Ấn Độ cần thực hiện và hoàn tất nhiều việc hơn nữa.

Đọc tiếp...

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Hiện nay, với việc thông qua Đạo luật đi lại Đài Loan và xét tới những thay đổi nhân sự gần đây và có thể đang chờ giải quyết trong Chính quyền Trump, có một khả năng rất thực tế là ở một số thời điểm Trump có thể sử dụng lá bài Đài Loan theo cách có nguy cơ gây ra xung đột quân sự với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Triều Tiên và Mỹ vẫn còn khác biệt quá nhiều trong những mục tiêu kỳ vọng, và dù có thỏa thuận nào được lập ra, thì việc xác minh sự phi hạt nhân hóa Triều Tiên và một bản thảo về hiệp ước hòa bình để chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên cũng sẽ phải mất vài năm mới có thể hoàn thiện.

Đọc tiếp...

Đạo luật Đài Loan mới của Mỹ có thể dẫn đến chiến tranh Trung-Đài

Đạo luật Đài Loan mới của Mỹ có thể dẫn đến chiến tranh Trung-Đài

Câu hỏi thực sự là ông Tập sẽ có phản ứng như thế nào trong vòng 3-5 năm tới, sau khi đã đánh cược quyền lực hợp pháp của mình vào "việc trẻ hóa đất nước Trung Quốc" thông qua việc sáp nhập Đài Loan, khi ông nhận thấy rằng con đường "thống nhất hòa bình" ngày càng xa.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam tới New Zealand và Úc

Ý nghĩa chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam tới New Zealand và Úc

Việc một số cường quốc châu Á có cách tiếp cận đơn phương đối với một số vấn đề khu vực có tầm quan trọng đặc biệt đã làm cho các quốc gia liên quan lo lắng. Trong bối cảnh đó, mối quan hệ giữa các nước Úc, New Zealand, Nhật Bản, Ấn Độ và Việt Nam được tăng cường là điều hết sức quan trọng.

Đọc tiếp...

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, lớn tiếng đe dọa Đài Loan, nhiều lần lấn chiếm biên giới ở dãy Himalaya, xâm nhập thường xuyên Senkaku là những minh chứng thực tế rõ nhất về chính sách ngoại giao và chiến lược của nước này.

Đọc tiếp...

Sự răn đe hạt nhân của Mỹ ở Đông Bắc Á: Những vai trò hạn chế

Sự răn đe hạt nhân của Mỹ ở Đông Bắc Á: Những vai trò hạn chế

Trước những nỗ lực không ngừng của Triều Tiên trở thành một nhà nước sở hữu vũ khí hạt nhân và sự nổi lên của sức mạnh Trung Quốc, cuốn “Nhật Bản, Hàn Quốc và cái ô hạt nhân của Mỹ: sự răn đe sau Chiến tranh Lạnh” đưa ra cho độc giả cái nhìn sâu sắc vô giá về cách thức xem xét vai trò của Mỹ trong việc đối phó với các cuộc đối đầu hạt nhân hiện tại và trong tương lai ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

Canh bạc ngoại giao của Nga trên bán đảo Triều Tiên

Canh bạc ngoại giao của Nga trên bán đảo Triều Tiên

Nga đã học được bài học một cách khó nhọc rằng ảnh hưởng đòn bẩy và khả năng bảo vệ các lợi ích của nước này trong vấn đề bán đảo Triều Tiên tương quan với mức độ quan hệ của nước này với Triều Tiên; nếu không, Nga sẽ bị loại khỏi cuộc chơi và trở thành bên thứ yếu.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Hợp tác sức mạnh mềm

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Hợp tác sức mạnh mềm

Quan hệ Ấn Độ-Việt Nam không phải mới hình thành gần đây; hai quốc gia có quá khứ lịch sử kéo dài nhiều thiên niên kỷ, và tầm quan trọng của nó chưa bao giờ mất đi trong tiến trình phát triển của thời kỳ hiện đại.

Đọc tiếp...

Khía cạnh địa chính trị của sự đồng thuận Bắc Kinh-Moskva

Khía cạnh địa chính trị của sự đồng thuận Bắc Kinh-Moskva

Bất chấp mọi rủi ro, quan hệ Trung-Nga đã phát triển thành sự hợp tác ngày càng chặt chẽ hơn. Việc tích hợp "Vành đai và Con đường" của Trung Quốc và Liên minh kinh tế Á-Âu của Nga sẽ có những tác động lớn đối với cả Châu Á và phương Tây.

Đọc tiếp...

Mỹ cần củng cố quan hệ đồng minh để đối phó với Trung Quốc

Mỹ cần củng cố quan hệ đồng minh để đối phó với Trung Quốc

Việc công bố Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) và Chiến lược Quốc phòng (NDS) mới, Chính quyền Trump đã báo trước về mối quan hệ đối đầu hơn với Trung Quốc. Tuy nhiên, các đồng minh và bạn bè của Mỹ nghi ngờ về việc liệu lời lẽ của Chính quyền Mỹ có liên hệ thế nào với thực tế chiến lược.

Đọc tiếp...

Các biện pháp thúc đẩy quan hệ chiến lược Mỹ - Indonesia

Các biện pháp thúc đẩy quan hệ chiến lược Mỹ - Indonesia

Việc tổ chức tập trận chung Mỹ - Indoneisa gần quần đảo Natuna sẽ giúp tăng cường quan hệ đối tác an ninh giữa hai nước và cho Trung Quốc thấy rằng Indonesia sẽ không còn áp dụng một cách tiếp cận thụ động đối với các mối quan tâm ở Biển Đông.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7790 khách và 2 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin