19 - 9 - 2018 | 1:00
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Liệu Philippinese có thực sự từ bỏ Mỹ để hướng sang Trung Quốc?"

Liệu Philippinese có thực sự từ bỏ Mỹ để hướng sang Trung Quốc?"

Email In PDF.

Những bất đồng (giữa Mỹ và Philippines) về "cuộc chiến chống ma túy" của ông Duterte hiện được coi là trọng tâm của những rạn nứt ngày càng trầm trọng giữa hai nước. Sự rạn nứt đó đe dọa nhấn chìm mối quan hệ của Washington với Manila, đồng minh lâu đời nhất ở châu Á.

 

619026874.jpg

Năm 2016 là một năm bước ngoặt của mối quan hệ Mỹ-Philippines nói riêng và của cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung ở Biển Đông nói chung. Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, một nhà lãnh đạo hay có những phát biểu gây sốc và gây tranh cãi, chính là trọng tâm của những mâu thuẫn địa chính trị này, bởi ông liên tục đe dọa sẽ chấm dứt liên minh quân sự kéo dài một thế kỷ nay giữa Philippines và Mỹ. Ông Duterte liên tục đưa ra những phát biểu mang tính lăng mạ, đe dọa và đả kích, nhằm nhấn mạnh chính sách không khoan nhượng của ông trong cuộc chiến chống buôn bán ma túy bất hợp pháp tràn lan. Khi Washington đe dọa rút lại gói viện trợ của Tổ chức Thách thức Thiên nhiên kỉ (MCC) trị giá 433 triệu USD do “những quan ngại về luật pháp và các quyền tự do dân sự ở Philippines”, ông Duteter đã tỏ thái độ phớt lờ và khẳng định rằng "không có viện trợ của Mỹ, nước ông cũng không chết đói". Ông Duterte còn quả quyết rằng Trung Quốc sẵn sàng lấp đầy khoảng trống viện trợ mà Mỹ để lại. Việc Philippines phụ thuộc ngày càng nhiều vào Trung Quốc cho thấy bức tranh địa chính trị trong khu vực, đặc biệt là ở Biển Đông, bắt đầu được tái định hình.

Trong ít nhất 3 năm qua, dưới sự lãnh đạo của chính quyền Tổng thống Benigno Aquino, Philippines luôn là đối thủ "đáng gờm" nhất của Trung Quốc ở Biển Đông. Nước này đã tiên phong kiện Trung Quốc lên Tòa trọng tài nhằm bác bỏ những yêu sách của Bắc Kinh (ở Biển Đông). Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của ông Duterte, Philippines ngay lập tức “lật mặt”, coi nhẹ phán quyết của Tòa trọng tài, mô tả những tranh chấp ở Biển Đông chỉ là vấn đề song phương đơn thuần, đồng thời chọn phương thức đối thoại và can dự chứ không đối đầu với Trung Quốc. Ông Duterte đã đơn phương nhạo báng chiến lược xoay trục sang châu Á của chính quyền Tổng thống Mỹ Barack Obama. Ở một khía cạnh nào đó, Washington rất lo lắng về một “làn sóng Duterte” tiềm tàng sẽ gây tan rã các nước đồng minh trong khu vực.

Tuy nhiên, thắng lợi bất ngờ của ông Donald Trump trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua đã tô thêm một nét mới vào bức tranh này. Tại khu vực, người ta hy vọng ông Trump sẽ có những hành động mạnh mẽ và quyết liệt hơn để chống lại sự bành trướng trên biển của Trung Quốc. Còn ở Manila, người dân cũng hy vọng rằng quan hệ Mỹ-Philippines sẽ được cải thiện dưới sự lãnh đạo của chính quyền mới ở Mỹ.

Trước đó, tháng 10/2016, ông Duteter tới Bắc Kinh, hứa hẹn sẽ "li khai" Mỹ và gia nhập "hệ ý thức" của Trung Quốc, đồng thời "gác lại" phán quyết của Tòa trọng tài về Biển Đông. Trong khi đó, chính quyền Obama không ngừng gia tăng chỉ trích vấn đề nhân quyền của Philippines. Các đồng minh then chốt khác ở phương Tây như Liên minh châu Âu (EU) và Liên hợp quốc (LHQ) cũng "hùa theo". Tự tin vào sự ủng hộ của Trung Quốc, nhà lãnh đạo Philippines đã cười nhạo và lăng mạ các nhà lãnh đạo hàng đầu của Mỹ. Đến cuối năm 2016, Philippines và Trung Quốc đã công khai đàm phán về một thỏa thuận quân sự lâu dài ngay khi ông Duteter vừa giảm bớt mối quan hệ quân sự với Mỹ

Nhiều người cho rằng ông Duterte không thể từ bỏ mối quan hệ liên minh kéo dài một thế kỷ với Mỹ, song ông cũng có thể giảm bớt một số lĩnh vực hợp tác quân sự song phương với Mỹ để đối lấy việc cải thiện quan hệ với Trung Quốc. Các báo cáo mới nhất cho thấy sẽ không còn những cuộc tuần tra chung trên Biển Đông giữa Mỹ và Philippines nữa. Các cuộc tập trận quân sự lớn như Cuộc tập trận Tấn công Đổ bộ Philippines (Phiblex) và Cuộc tập trận Hợp tác huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu trên biển (Carat) được cho là đã bị xóa bỏ. Số phận của cuộc tập trận quy mô lớn Balikatan (vai kề vai) hiện chưa được định đoạt.

Những bất đồng về vấn đề nhân quyền có thể làm mối quan hệ song phương giữa chính quyền của ông Duterte và ông Obama trở nên nghiêm trọng hơn. Những khoản viện trợ khổng lồ của Mỹ cho Philippines cũng như việc Mỹ cung cấp trang thiết bị và súng cho cảnh sát của Philippines hiện đã bị trì hoãn. Có thể nói, mối quan hệ song phương đang ở mức thấp nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, việc ông Trump đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua có thể sẽ giúp khôi phục liên minh đang tan vỡ này.

Trong rất nhiều dịp, ông Duteter không hề giấu diếm sự vui mừng của ông khi biết ông Trump đắc cử tổng thống Mỹ. Kể từ sau chiến thắng của ông Trump hồi tháng 11/2016, ông Duterte đã nói những điều tích cực về Tổng thống Mỹ đắc cử, thậm chí còn thừa nhận rằng ông ủng hộ ông Trump trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua. Ông nói: “Tôi thích giọng điệu (của ông Trump), nó giống với tôi…chúng tôi giống nhau. Và bạn biết đấy, những người giống nhau thường tụ tập lại với nhau”.

Có nhiều yếu tố cho thấy ông Duterte có thể lạc quan về ông Trump. Đầu tiên, chính quyền Duterte hy vọng người kế nhiệm ông Obama sẽ là một người thực dụng, luôn đặt các lợi ích chiến lược lên trên các vấn đề nhân quyền và dân chủ. Chưa kể sau cuộc điện đàm thân mật đáng ngạc nhiên với ông Trump, ông Duterte đã khẳng định rằng ông Trump thậm chí còn hỗ trợ cuộc chiếc chống ma túy của ông.

Ngoài ra, ông Duterte hy vọng Mỹ sẽ áp dụng một cách tiếp cận đơn phương mạnh mẽ hơn với các tranh chấp trên Biển Đông. Không giống như chính quyền Obama, vốn luôn gây áp lực lên các đồng minh như Philippines trong vấn đề gánh vác chi phí nhằm hạn chế yêu sách trên biển của Trung Quốc, ông Trump được kì vọng sẽ khởi động một chính sách “hòa bình thông qua sức mạnh” theo phong cách của Tổng thống Ronald Reagan. Theo toan tính của ông Duterte, điều này có nghĩa là Philippines có thể đứng ngoài các tranh chấp ở Biển Đông và để cho 2 siêu cường tự đối phó với nhau. Về lý thuyết, điều này sẽ cho phép ông duy trì mối quan hệ tương xứng với cả 2 cường quốc, trong khi vẫn duy trì phạm vi hành động cho Manila. Với ông Duterte, Philippines nên đứng ngoài cuộc đụng độ của “những gã khổng lồ” và chỉ "chăm chút" cho những lợi ích quốc gia hẹp của mình.

Việc dự đoán tương lai chính sách của các nhà lãnh đạo có tính khí thất thường như Duteter hay Trump có lẽ là một việc làm vô bổ. Việc dự đoán động cơ của họ thậm chí còn nguy hiểm hơn. Tuy nhiên, hiện giờ, Manila lạc quan cho rằng người kế nhiệm của ông Obama có thể sẽ gạt sang một bên những "hạt sạn" gần đây trong mối quan hệ song phương để hướng tới một kỷ nguyên mới mà trong đó Mỹ sẽ chứng tỏ vai trò lãnh đạo ở châu Á theo hướng thực dụng hơn và mạnh mẽ hơn.

Tác giả Richard Javad Heydarian là Phó Giáo sư về quan hệ quốc tế và khoa học chính trị tại đại học De La Salle. Bài viết đăng trên “National interest” (ngày 28/12).

Hương Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Căng thẳng chiến lược Trung-Mỹ dưới thời Tập Cận Bình và Donald Trump: Vấn đề cũ, cách tiếp cận mới

Căng thẳng chiến lược Trung-Mỹ dưới thời Tập Cận Bình và Donald Trump: Vấn đề cũ, cách tiếp cận mới

Sau vài tháng trong tình trạng không chắc chắn, Tổng thống Donald Trump đã làm lung lay những tham vọng của Trung Quốc. Trái ngược với hy vọng ban đầu, cảm giác vỡ mộng lan khắp Bắc Kinh. Đối với Bắc Kinh, sự thất vọng đến từ thực tế rằng Tổng thống Trump đã tỏ ra phức tạp hơn mức mà ban lãnh đạo Trung Quốc từng hy vọng có thể kiềm chế.

Đọc tiếp...

Tìm kiếm một chiến lược khả thi cho khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương

Tìm kiếm một chiến lược khả thi cho khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương

Để có thể thành công, Chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và mở buộc phải thuyết phục được các lãnh đạo trong khu vực rằng Hoa Kỳ đang xây dựng một trật tự khu vực đáng để tham gia. Quan trọng nhất là việc các nguyên tắc và ý tưởng mang tính khả thi và Hoa Kỳ phải chứng minh được sự sẵn sàng cũng như khả năng thực hiện tầm nhìn của họ.

Đọc tiếp...

Rào cản khi Nga-Indonesia xích lại gần nhau

Rào cản khi Nga-Indonesia xích lại gần nhau

Đối với Nga, Indonesia lâu nay là một địa bàn tiềm năng nhưng không được chú trọng trong chính sách Hướng Đông của Nga. Tuy nhiên, từ năm 2012, Nga đã rất quan tâm đến việc thúc đẩy quan hệ với các quốc gia châu Á, trong đó có Indonesia.

Đọc tiếp...

Mỹ và phương Tây cần tham gia sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Mỹ và phương Tây cần tham gia sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

"Dự án thế kỷ" của Chủ tịch Tập Cận Bình có thể giúp một số nền kinh tế nhưng cái giá chính trị những nước này phải trả là vô cùng lớn. Theo đó Mỹ và các nước phương Tây cần tham gia sáng kiến này, không nên để Trung Quốc "một mình một ngựa" vẽ ra "một trật tự thế giới mới" trong đó Trung Quốc sẽ nắm vai trò dẫn dắt.

Đọc tiếp...

Viễn cảnh biến động địa chính trị thế giới thời gian tới

Viễn cảnh biến động địa chính trị thế giới thời gian tới

Xung đột lớn sẽ diễn ra trên 3 đấu trường lớn: Châu Âu, Đông Nam Á và Trung Đông. Những dự đoán này có vẻ cực đoan, thậm chí là kỳ cục đối với những bạn đọc từ hàng thập kỷ nay quen với sự ổn định tương đối của thế giới. Tuy nhiên, cần phải nhớ nhiều điểm cốt yếu đã diễn ra trong lịch sử.

Đọc tiếp...

Hợp tác địa kinh tế Mỹ-Ấn trong bối cảnh Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Hợp tác địa kinh tế Mỹ-Ấn trong bối cảnh Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Mỹ và Ấn Độ có cơ hội để cùng xác định và triển khai một tầm nhìn địa kinh tế cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Tuy nhiên, họ vẫn cần phải vượt qua nhiều trở ngại khó khăn. Những nỗ lực từ Mỹ đều thất thường và đôi khi là thất sách trong khi đó, lịch sử và danh tiếng của Ấn Độ trong việc làm việc với các thể chế kinh tế đa phương khá hỗn tạp.

Đọc tiếp...

Những điều chỉnh chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính phủ Shinzo Abe

Những điều chỉnh chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính phủ Shinzo Abe

Bài viết tập trung phân tích chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính quyền Thủ tướng Shinzo Abe, đồng thời bài viết cũng thảo luận về quan hệ Việt Nam – Nhật Bản, đưa ra một số khuyến nghị về biện pháp của Việt Nam trong hợp tác toàn diện với với Nhật Bản.

Đọc tiếp...

Phân tích lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược của Dittmer

Phân tích lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược của Dittmer

Bài nghiên cứu này sẽ giới thiệu khung lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược do Lowell Dittmer xây dựng năm 1981 dựa trên mối quan hệ của ba siêu cường Mỹ - Liên Xô - Trung Quốc, và phân tích tác dụng cũng như hạn chế của khung lý thuyết này.

Đọc tiếp...

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Đây là một cuộc gặp mang tính lịch sử. Nhưng liệu chiến lược “mất trí” ngẫu nhiên của Trump có thực sự hiệu quả hay không? Nếu câu trả lời là không thì đây hoàn toàn sẽ là một trò đùa đáng thất vọng, một màn kịch câm, hai cái tôi trong cuộc chơi vô nghĩa.

Đọc tiếp...

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un thu hút sự quan tâm của toàn thế giới đã diễn ra theo đúng kế hoạch. Cuộc gặp này có thể diễn ra thực sự đã vượt ngoài sức tưởng tượng của nhiều người. Tuy nhiên sau cuộc gặp này, còn nhiều vấn đề cũng được đặt ra.

Đọc tiếp...

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Cần phải có một cách tiếp cận theo từng giai đoạn đối với việc phi hạt nhân hóa vì trên thực tế, việc vạch ra một lộ trình phi hạt nhân hóa toàn diện sẽ đòi hỏi phải có một số giai đoạn hoạt động, vì lý do đơn giản là cả Washington và Bình Nhưỡng sẽ không nhất trí khởi động tiến trình này với những nhượng bộ tế nhị hay tốn kém nhất được đưa ra ngay từ đầu.

Đọc tiếp...

Lầu Năm Góc và kế hoạch cho “cuộc chiến trường kỳ” chống Trung Quốc và Nga

Lầu Năm Góc và kế hoạch cho “cuộc chiến trường kỳ” chống Trung Quốc và Nga

Sự tập trung vào Trung Quốc và Nga trong việc lập kế hoạch quân sự của Mỹ phản ánh cách mà các quan chức quân sự hàng đầu hiện đang đánh giá lại cán cân chiến lược toàn cầu, một tiến trình đã bắt đầu từ rất lâu trước khi Donald Trump bước vào Nhà Trắng.

Đọc tiếp...

Lựa chọn khả thi nào cho tổng thống Donald Trump trong vấn đề Triều Tiên?

Lựa chọn khả thi nào cho tổng thống Donald Trump trong vấn đề Triều Tiên?

Vấn đề trọng tâm là liệu Chính quyền Trump có sẵn sàng suy nghĩ lại về chính sách của Mỹ với Triều Tiên và theo đuổi các chiến lược có thể giúp ổn định tình hình thay vì giải quyết nó hay không. Kết quả đó ít lý tưởng hơn, nhưng các chính sách tốt không phải chỉ là những chính sách đáng mong muốn, mà chúng phải là những chính sách khả thi.

Đọc tiếp...

Cơn sóng thần chính trị mới của Malaysia?

Cơn sóng thần chính trị mới của Malaysia?

Trong vận động tranh cử, Thủ tướng Mahathir Mohamad, 92 tuổi, từng nhiều lần chỉ trích cựu Thủ tướng Najib Razak, lại còn cam kết sau cuộc bầu cử phải xem xét lại điều khoản hợp tác giữa Trung Quốc và Malaysia, thậm chí còn dự định khởi động lại đàm phán Biển Đông. Sự thay đổi đảng cầm quyền ở Malaysia liệu có đưa tới biến số trong quan hệ Trung Quốc-Malaysia hay không?

Đọc tiếp...

Ấn Độ-Việt Nam: Quan hệ đối tác chiến lược đang phát triển mạnh mẽ

Ấn Độ-Việt Nam: Quan hệ đối tác chiến lược đang phát triển mạnh mẽ

Những xu hướng gần đây trong mối quan hệ Ấn Độ-Việt Nam đã được ban lãnh đạo chính trị hai nước cam kết thúc đẩy mạnh mẽ. Đây chính là động lực giúp mối quan hệ hai nước tiếp tục phát triển vững mạnh hơn trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh chính trị, kinh tế khu vực và quốc tế đang có sự điều chỉnh.

Đọc tiếp...

Tương lai quan hệ Malaysia - Trung Quốc sau bầu cử 2018

Tương lai quan hệ Malaysia - Trung Quốc sau bầu cử 2018

Sau chiến thắng gây sốc của phe đối lập trong cuộc bầu cử lần thứ 14 ở Malaysia tuần qua, nhiều người cho rằng sự ra đi của Thủ tướng Najib Razak có thể dẫn đến một cách tiếp cận mới trong chính sách đối ngoại của Malaysia và ảnh hưởng đến quan hệ giữa Malaysia với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang thay đổi hay cải thiện trật tự thời hậu chiến?

Trung Quốc đang thay đổi hay cải thiện trật tự thời hậu chiến?

Việc Mỹ rõ ràng rút bỏ quan điểm ủng hộ toàn cầu hóa, cùng sự thiếu nhiệt tình của họ trong việc duy trì các cấu trúc kinh tế và an ninh thời hậu chiến mà họ giúp thiết lập và dẫn dắt, đã mở ra các cơ hội cho Trung Quốc - nền kinh tế thứ 2 thế giới - đảm nhiệm các nghĩa vụ quốc tế lớn hơn đi kèm sự trỗi dậy của họ.

Đọc tiếp...

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều có thể sử dụng quân bài hy sinh Trung Quốc

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều có thể sử dụng quân bài hy sinh Trung Quốc

Nếu Trung Quốc không kiểm điểm lại sâu sắc chính sách của mình đối với Triều Tiên mà chỉ đơn giản đẩy trách nhiệm cho nước khác, thì đây là sai lầm lịch sử và quốc gia cuối cùng bị thiệt hại sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những giới hạn trong sự can dự với Triều Tiên

Những giới hạn trong sự can dự với Triều Tiên

Trong suốt chiến dịch tranh cử vào ghế tổng thống mới của Hàn Quốc, ông Moon Jae-in đã hứa hẹn phục hồi chính sách ánh dương can dự với Triều Tiên. Dù tổng thống Hàn Quốc có cơ hội để thực hiện chính sách này hay không, chính sách Ánh dương vẫn tồn tại những hạn chế và đó là điều mà Hàn Quốc và cả Mỹ cần khắc phục.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang theo kiểu mô hình bá quyền khu vực như thế nào?

Trung Quốc đang theo kiểu mô hình bá quyền khu vực như thế nào?

Thời điểm ảnh hưởng bao trùm của Trung Quốc về kinh tế, quân sự và chính trị tại khu vực sẽ đến. Các đồng minh và đối tác của Mỹ tại khu vực có cần phải tăng cường nỗ lực phòng vệ riêng rẽ và đẩy mạnh hợp tác với quốc gia khác trong khu vực hay không và bằng cách nào?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6587 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin