18 - 11 - 2017 | 18:52
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Liệu Philippinese có thực sự từ bỏ Mỹ để hướng sang Trung Quốc?"

Liệu Philippinese có thực sự từ bỏ Mỹ để hướng sang Trung Quốc?"

Email In PDF.

Những bất đồng (giữa Mỹ và Philippines) về "cuộc chiến chống ma túy" của ông Duterte hiện được coi là trọng tâm của những rạn nứt ngày càng trầm trọng giữa hai nước. Sự rạn nứt đó đe dọa nhấn chìm mối quan hệ của Washington với Manila, đồng minh lâu đời nhất ở châu Á.

 

619026874.jpg

Năm 2016 là một năm bước ngoặt của mối quan hệ Mỹ-Philippines nói riêng và của cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung ở Biển Đông nói chung. Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, một nhà lãnh đạo hay có những phát biểu gây sốc và gây tranh cãi, chính là trọng tâm của những mâu thuẫn địa chính trị này, bởi ông liên tục đe dọa sẽ chấm dứt liên minh quân sự kéo dài một thế kỷ nay giữa Philippines và Mỹ. Ông Duterte liên tục đưa ra những phát biểu mang tính lăng mạ, đe dọa và đả kích, nhằm nhấn mạnh chính sách không khoan nhượng của ông trong cuộc chiến chống buôn bán ma túy bất hợp pháp tràn lan. Khi Washington đe dọa rút lại gói viện trợ của Tổ chức Thách thức Thiên nhiên kỉ (MCC) trị giá 433 triệu USD do “những quan ngại về luật pháp và các quyền tự do dân sự ở Philippines”, ông Duteter đã tỏ thái độ phớt lờ và khẳng định rằng "không có viện trợ của Mỹ, nước ông cũng không chết đói". Ông Duterte còn quả quyết rằng Trung Quốc sẵn sàng lấp đầy khoảng trống viện trợ mà Mỹ để lại. Việc Philippines phụ thuộc ngày càng nhiều vào Trung Quốc cho thấy bức tranh địa chính trị trong khu vực, đặc biệt là ở Biển Đông, bắt đầu được tái định hình.

Trong ít nhất 3 năm qua, dưới sự lãnh đạo của chính quyền Tổng thống Benigno Aquino, Philippines luôn là đối thủ "đáng gờm" nhất của Trung Quốc ở Biển Đông. Nước này đã tiên phong kiện Trung Quốc lên Tòa trọng tài nhằm bác bỏ những yêu sách của Bắc Kinh (ở Biển Đông). Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của ông Duterte, Philippines ngay lập tức “lật mặt”, coi nhẹ phán quyết của Tòa trọng tài, mô tả những tranh chấp ở Biển Đông chỉ là vấn đề song phương đơn thuần, đồng thời chọn phương thức đối thoại và can dự chứ không đối đầu với Trung Quốc. Ông Duterte đã đơn phương nhạo báng chiến lược xoay trục sang châu Á của chính quyền Tổng thống Mỹ Barack Obama. Ở một khía cạnh nào đó, Washington rất lo lắng về một “làn sóng Duterte” tiềm tàng sẽ gây tan rã các nước đồng minh trong khu vực.

Tuy nhiên, thắng lợi bất ngờ của ông Donald Trump trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua đã tô thêm một nét mới vào bức tranh này. Tại khu vực, người ta hy vọng ông Trump sẽ có những hành động mạnh mẽ và quyết liệt hơn để chống lại sự bành trướng trên biển của Trung Quốc. Còn ở Manila, người dân cũng hy vọng rằng quan hệ Mỹ-Philippines sẽ được cải thiện dưới sự lãnh đạo của chính quyền mới ở Mỹ.

Trước đó, tháng 10/2016, ông Duteter tới Bắc Kinh, hứa hẹn sẽ "li khai" Mỹ và gia nhập "hệ ý thức" của Trung Quốc, đồng thời "gác lại" phán quyết của Tòa trọng tài về Biển Đông. Trong khi đó, chính quyền Obama không ngừng gia tăng chỉ trích vấn đề nhân quyền của Philippines. Các đồng minh then chốt khác ở phương Tây như Liên minh châu Âu (EU) và Liên hợp quốc (LHQ) cũng "hùa theo". Tự tin vào sự ủng hộ của Trung Quốc, nhà lãnh đạo Philippines đã cười nhạo và lăng mạ các nhà lãnh đạo hàng đầu của Mỹ. Đến cuối năm 2016, Philippines và Trung Quốc đã công khai đàm phán về một thỏa thuận quân sự lâu dài ngay khi ông Duteter vừa giảm bớt mối quan hệ quân sự với Mỹ

Nhiều người cho rằng ông Duterte không thể từ bỏ mối quan hệ liên minh kéo dài một thế kỷ với Mỹ, song ông cũng có thể giảm bớt một số lĩnh vực hợp tác quân sự song phương với Mỹ để đối lấy việc cải thiện quan hệ với Trung Quốc. Các báo cáo mới nhất cho thấy sẽ không còn những cuộc tuần tra chung trên Biển Đông giữa Mỹ và Philippines nữa. Các cuộc tập trận quân sự lớn như Cuộc tập trận Tấn công Đổ bộ Philippines (Phiblex) và Cuộc tập trận Hợp tác huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu trên biển (Carat) được cho là đã bị xóa bỏ. Số phận của cuộc tập trận quy mô lớn Balikatan (vai kề vai) hiện chưa được định đoạt.

Những bất đồng về vấn đề nhân quyền có thể làm mối quan hệ song phương giữa chính quyền của ông Duterte và ông Obama trở nên nghiêm trọng hơn. Những khoản viện trợ khổng lồ của Mỹ cho Philippines cũng như việc Mỹ cung cấp trang thiết bị và súng cho cảnh sát của Philippines hiện đã bị trì hoãn. Có thể nói, mối quan hệ song phương đang ở mức thấp nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, việc ông Trump đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua có thể sẽ giúp khôi phục liên minh đang tan vỡ này.

Trong rất nhiều dịp, ông Duteter không hề giấu diếm sự vui mừng của ông khi biết ông Trump đắc cử tổng thống Mỹ. Kể từ sau chiến thắng của ông Trump hồi tháng 11/2016, ông Duterte đã nói những điều tích cực về Tổng thống Mỹ đắc cử, thậm chí còn thừa nhận rằng ông ủng hộ ông Trump trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua. Ông nói: “Tôi thích giọng điệu (của ông Trump), nó giống với tôi…chúng tôi giống nhau. Và bạn biết đấy, những người giống nhau thường tụ tập lại với nhau”.

Có nhiều yếu tố cho thấy ông Duterte có thể lạc quan về ông Trump. Đầu tiên, chính quyền Duterte hy vọng người kế nhiệm ông Obama sẽ là một người thực dụng, luôn đặt các lợi ích chiến lược lên trên các vấn đề nhân quyền và dân chủ. Chưa kể sau cuộc điện đàm thân mật đáng ngạc nhiên với ông Trump, ông Duterte đã khẳng định rằng ông Trump thậm chí còn hỗ trợ cuộc chiếc chống ma túy của ông.

Ngoài ra, ông Duterte hy vọng Mỹ sẽ áp dụng một cách tiếp cận đơn phương mạnh mẽ hơn với các tranh chấp trên Biển Đông. Không giống như chính quyền Obama, vốn luôn gây áp lực lên các đồng minh như Philippines trong vấn đề gánh vác chi phí nhằm hạn chế yêu sách trên biển của Trung Quốc, ông Trump được kì vọng sẽ khởi động một chính sách “hòa bình thông qua sức mạnh” theo phong cách của Tổng thống Ronald Reagan. Theo toan tính của ông Duterte, điều này có nghĩa là Philippines có thể đứng ngoài các tranh chấp ở Biển Đông và để cho 2 siêu cường tự đối phó với nhau. Về lý thuyết, điều này sẽ cho phép ông duy trì mối quan hệ tương xứng với cả 2 cường quốc, trong khi vẫn duy trì phạm vi hành động cho Manila. Với ông Duterte, Philippines nên đứng ngoài cuộc đụng độ của “những gã khổng lồ” và chỉ "chăm chút" cho những lợi ích quốc gia hẹp của mình.

Việc dự đoán tương lai chính sách của các nhà lãnh đạo có tính khí thất thường như Duteter hay Trump có lẽ là một việc làm vô bổ. Việc dự đoán động cơ của họ thậm chí còn nguy hiểm hơn. Tuy nhiên, hiện giờ, Manila lạc quan cho rằng người kế nhiệm của ông Obama có thể sẽ gạt sang một bên những "hạt sạn" gần đây trong mối quan hệ song phương để hướng tới một kỷ nguyên mới mà trong đó Mỹ sẽ chứng tỏ vai trò lãnh đạo ở châu Á theo hướng thực dụng hơn và mạnh mẽ hơn.

Tác giả Richard Javad Heydarian là Phó Giáo sư về quan hệ quốc tế và khoa học chính trị tại đại học De La Salle. Bài viết đăng trên “National interest” (ngày 28/12).

Hương Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Ấn Độ chuẩn bị bước tới vị thế cường quốc toàn cầu?

Ấn Độ chuẩn bị bước tới vị thế cường quốc toàn cầu?

Thời cơ để Ấn Độ xác lập vị thế trên trường quốc tế đã đến. Mỹ cần bước đến và đón nhận sự xuất hiện này, thay vì chỉ biết đứng chờ đợi. Mỹ cần phải làm tốt hơn phần việc bình thường hóa thực tế Ấn Độ trỗi dậy và nhấn mạnh tầm quan trọng của quốc gia Nam Á này đối với lợi ích quốc gia của Mỹ và của thế giới, như cách Washington làm với nhiều đối tác châu Âu thân cận khác.

Đọc tiếp...

Hoài nghi về cách tiếp cận mới của Mỹ với Trung Quốc

Hoài nghi về cách tiếp cận mới của Mỹ với Trung Quốc

Nhà Trắng đang chuẩn bị cho một sự thay đổi chính sách khác mà gần như không được nhiều người chú ý, chính quyền Trump sẽ sớm áp dụng chiến lược “sắc nhọn” hơn với các hành vi gian lận thương mại và tìm cách chiếm công nghệ Mỹ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Triều Tiên có thể giành chiến thắng trước Mỹ bằng cách nào?

Triều Tiên có thể giành chiến thắng trước Mỹ bằng cách nào?

Việc đặt niềm tin vào hỏa lực vượt trội và tổ chức quân sự thì những thất bại cũng có thể xảy ra. Những sự thất bại đó là kết quả của tham vọng quân sự ngông cuồng, kể cả việc đánh giá thấp các yếu tố không thể định lượng nhưng lại quan trọng trong chiến tranh như tinh thần chiến đấu hay “các lực lượng tinh thần”.

Đọc tiếp...

Nhật Bản muốn trở lại mạnh mẽ hơn trên trường ngoại giao châu Á?

Nhật Bản muốn trở lại mạnh mẽ hơn trên trường ngoại giao châu Á?

Ông Shinzo Abe và liên minh cầm quyền của ông đã giành thắng lợi lớn với 2/3 số ghế tại cuộc bầu cử Hạ viện ngày 22/10, một điều kiện tiên quyết để ông tiếp tục nhiệm kỳ thủ tướng tiếp theo. Liệu ông Abe sẽ có những "đối sách" như thế nào trước Triều Tiên? Việc cải thiện mối quan hệ với Bắc Kinh có phải là mối ưu tiên của ông?

Đọc tiếp...

Ấn Độ và Mỹ có thể dẫn dắt khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào?

Ấn Độ và Mỹ có thể dẫn dắt khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào?

Những lợi ích để xây dựng cấu trúc pháp lý, kinh tế và quân sự ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là rất lớn. Nếu không có chính sách táo bạo từ Mỹ và Ấn Độ, câu trả lời sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Cách thức hình thành hợp tác an ninh giữa Philippines với các đối tác

Cách thức hình thành hợp tác an ninh giữa Philippines với các đối tác

Với việc Philippines cải thiện quan hệ với Trung Quốc sau phán quyết của Tòa, cởi mở trong quan hệ với Nga cùng và tích cực thúc đẩy đàm phán COC, dư luận cho rằng hợp tác quốc phòng lâu dài giữa Mỹ và Philippines có dấu hiệu đi xuống. Vậy các quan hệ hợp tác an ninh của Philippines với các đối tác được hình thành như thế nào?

Đọc tiếp...

Ba lý do Mỹ cần quan tâm hơn đến châu Phi

Ba lý do Mỹ cần quan tâm hơn đến châu Phi

Khi các mối quan hệ kinh tế và chính trị của Trung Quốc ở châu Phi phát triển thì chính sách trì trệ của Washington đối với châu lục này lại đang đe dọa phá hoại lợi ích của cả Mỹ và châu Phi.

Đọc tiếp...

Mỹ và Trung Quốc: Nước nào quan trọng với Úc hơn?

Mỹ và Trung Quốc: Nước nào quan trọng với Úc hơn?

Úc có nhiều lý do để ưu tiên quan hệ với Mỹ vì hai nước cùng chia sẻ các giá trị và một số lợi ích an ninh chung. Và sẽ dễ dàng hơn cho các nhà hoạch định chính sách của Úc nếu Mỹ cũng là đối tác kinh tế quan trọng nhất của nước này.

Đọc tiếp...

Philippines có hưởng lợi khi Trung Quốc thay đổi ban lãnh đạo?

Philippines có hưởng lợi khi Trung Quốc thay đổi ban lãnh đạo?

Khi Tổng thống Rodrigo Duterte tới thăm Bắc Kinh tháng 10/2016, ông đã thể hiện chính sách đối ngoại của chính quyền Philippines, đó là đưa Philippines tách dần khỏi sự phụ thuộc kinh tế và quân sự vào Mỹ đồng thời củng cố quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Mối quan hệ Ấn - Nhật: Sự nổi lên của quan hệ đối tác toàn cầu

Mối quan hệ Ấn - Nhật: Sự nổi lên của quan hệ đối tác toàn cầu

Hợp tác giữa hai nước đã trở thành một thành tố quan trọng đóng góp vào hòa bình và ổn định ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Nhưng cả Ấn Độ lẫn Nhật Bản tin rằng sẽ là khôn ngoan nếu thu hút sự tham gia của Trung Quốc về mặt kinh tế cũng như an ninh. Điều này có thể làm cho Bắc Kinh trở thành một bên liên quan có trách nhiệm trong khu vực.

Đọc tiếp...

Trận chiến của những con rồng: Tại sao Triều Tiên không tin tưởng Trung Quốc?

Trận chiến của những con rồng: Tại sao Triều Tiên không tin tưởng Trung Quốc?

Ý tưởng cho rằng Trung Quốc nắm giữ chiếc chìa khóa giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị và quân sự đang diễn ra trên bán đảo Triều Tiên đã trở thành quan điểm chủ đạo trong chính sách của Mỹ đối với Triều Tiên suốt 7 thập kỷ qua, và ý tưởng này sẽ xuất hiện bất cứ khi nào Mỹ-Triều leo thang căng thẳng và đe dọa chiến tranh.

Đọc tiếp...

Vị trí nào dành cho Nga tại châu Á?

Vị trí nào dành cho Nga tại châu Á?

Nhiều nhà quan sát nhận xét sự xoay trục sang Châu Á của Nga chủ yếu hướng tới Trung Quốc, dù trong dài hạn Bắc Kinh có thể là một mối đe dọa đối với những lợi ích của Moskva và trên thực tế Nga cũng chỉ được Trung Quốc coi là đối tác yếu hơn. Vậy trên thực tế cho tới năm 2017, vị thế của Nga tại châu Á như thế nào?

Đọc tiếp...

Lào, Campuchia và sự phụ thuộc không thể tránh khỏi đối với Trung Quốc?

Lào, Campuchia và sự phụ thuộc không thể tránh khỏi đối với Trung Quốc?

Câu hỏi không còn là liệu hai nước, đặc biệt là Campuchia, có nên tiếp tục dính dáng với Trung Quốc nữa hay không, vấn đề đặt ra là làm thế nào để sống chung và đối phó với các “hậu quả” kinh tế-xã hội của sự phụ thuộc nặng nề vào Trung Quốc về thương mại, đầu tư và viện trợ tài chính.

Đọc tiếp...

Giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” cho vấn đề hạt nhân Triều Tiên

Giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” cho vấn đề hạt nhân Triều Tiên

Các bên liên quan hiện vẫn chưa tìm được biện pháp nào thực sự hữu hiệu để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên, ngoại trừ gia tăng sức ép và cấm vận kinh tế. Các bên cần thay đổi cách nghĩ, đồng thời áp dụng giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên.

Đọc tiếp...

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Tình cảm của người dân ở hai nước đối với nhau đều bị suy giảm đến mức nghiêm trọng, và hơn 80% người dân mỗi nước đều không tin tưởng và cũng không có thiện ý với bên kia. Tình trạng này bắt đầu xuất hiện trong giai đoạn năm 1990, và trở nên rõ rệt khi bước vào thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga sẽ diễn ra từ ngày 14-20/9 và có thể trở thành cuộc tập trận quân sự lớn nhất của Moskva kể từ khi Liên Xô sụp đổ. Các quốc gia vùng Baltic đã bày tỏ mối lo ngại và cho rằng cuộc tập trận này gây ra một mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia của họ và làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng chiến lược vốn đã hiện diện ở khu vực này.

Đọc tiếp...

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Trung Quốc đã tạo được ảnh hưởng lớn đối với Campuchia, đặc biệt là sau khi Bắc Kinh đưa vào thực thi "Sáng kiến vành đai, con đường". Campuchia được đánh giá là một trong những đồng minh thân cận của Trung Quốc tại Đông Nam Á với mối quan hệ thân thiết giữa hai chính phủ.

Đọc tiếp...

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Trong mọi kịch bản xảy ra, Trung Quốc là bên thua cuộc. Bên thắng cuộc có thể phán đoán là Triều Tiên, nhưng một nhân tố chắc chắn được xác định đang là bên thắng cuộc, hưởng lợi từ tình thế hiện nay,  đó chính là Nga.

Đọc tiếp...

Thái Lan muốn "đổi gió" từ cả Mỹ lẫn Trung Quốc?

Thái Lan muốn

Kể từ cuộc đảo chính quân sự năm 2014, chính sách đối ngoại của Thái Lan đã tiến gần hơn về phía Bắc Kinh, bất chấp mối quan hệ lâu dài với Washington. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây cho thấy, Bangkok dường như muốn “đổi gió” từ cả Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Trong khi mọi sự chú ý tập trung vào tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhất là những gì liên quan tới việc quốc gia này phát triển chương trình tên lửa đủ sức tấn công nước Mỹ, thì cuộc khủng hoảng ở Đài Loan đã bắt đầu âm ỉ "cháy".

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10250 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin