30 - 3 - 2017 | 21:35
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Liệu Philippinese có thực sự từ bỏ Mỹ để hướng sang Trung Quốc?"

Liệu Philippinese có thực sự từ bỏ Mỹ để hướng sang Trung Quốc?"

Email In PDF.

Những bất đồng (giữa Mỹ và Philippines) về "cuộc chiến chống ma túy" của ông Duterte hiện được coi là trọng tâm của những rạn nứt ngày càng trầm trọng giữa hai nước. Sự rạn nứt đó đe dọa nhấn chìm mối quan hệ của Washington với Manila, đồng minh lâu đời nhất ở châu Á.

 

619026874.jpg

Năm 2016 là một năm bước ngoặt của mối quan hệ Mỹ-Philippines nói riêng và của cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung ở Biển Đông nói chung. Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, một nhà lãnh đạo hay có những phát biểu gây sốc và gây tranh cãi, chính là trọng tâm của những mâu thuẫn địa chính trị này, bởi ông liên tục đe dọa sẽ chấm dứt liên minh quân sự kéo dài một thế kỷ nay giữa Philippines và Mỹ. Ông Duterte liên tục đưa ra những phát biểu mang tính lăng mạ, đe dọa và đả kích, nhằm nhấn mạnh chính sách không khoan nhượng của ông trong cuộc chiến chống buôn bán ma túy bất hợp pháp tràn lan. Khi Washington đe dọa rút lại gói viện trợ của Tổ chức Thách thức Thiên nhiên kỉ (MCC) trị giá 433 triệu USD do “những quan ngại về luật pháp và các quyền tự do dân sự ở Philippines”, ông Duteter đã tỏ thái độ phớt lờ và khẳng định rằng "không có viện trợ của Mỹ, nước ông cũng không chết đói". Ông Duterte còn quả quyết rằng Trung Quốc sẵn sàng lấp đầy khoảng trống viện trợ mà Mỹ để lại. Việc Philippines phụ thuộc ngày càng nhiều vào Trung Quốc cho thấy bức tranh địa chính trị trong khu vực, đặc biệt là ở Biển Đông, bắt đầu được tái định hình.

Trong ít nhất 3 năm qua, dưới sự lãnh đạo của chính quyền Tổng thống Benigno Aquino, Philippines luôn là đối thủ "đáng gờm" nhất của Trung Quốc ở Biển Đông. Nước này đã tiên phong kiện Trung Quốc lên Tòa trọng tài nhằm bác bỏ những yêu sách của Bắc Kinh (ở Biển Đông). Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của ông Duterte, Philippines ngay lập tức “lật mặt”, coi nhẹ phán quyết của Tòa trọng tài, mô tả những tranh chấp ở Biển Đông chỉ là vấn đề song phương đơn thuần, đồng thời chọn phương thức đối thoại và can dự chứ không đối đầu với Trung Quốc. Ông Duterte đã đơn phương nhạo báng chiến lược xoay trục sang châu Á của chính quyền Tổng thống Mỹ Barack Obama. Ở một khía cạnh nào đó, Washington rất lo lắng về một “làn sóng Duterte” tiềm tàng sẽ gây tan rã các nước đồng minh trong khu vực.

Tuy nhiên, thắng lợi bất ngờ của ông Donald Trump trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua đã tô thêm một nét mới vào bức tranh này. Tại khu vực, người ta hy vọng ông Trump sẽ có những hành động mạnh mẽ và quyết liệt hơn để chống lại sự bành trướng trên biển của Trung Quốc. Còn ở Manila, người dân cũng hy vọng rằng quan hệ Mỹ-Philippines sẽ được cải thiện dưới sự lãnh đạo của chính quyền mới ở Mỹ.

Trước đó, tháng 10/2016, ông Duteter tới Bắc Kinh, hứa hẹn sẽ "li khai" Mỹ và gia nhập "hệ ý thức" của Trung Quốc, đồng thời "gác lại" phán quyết của Tòa trọng tài về Biển Đông. Trong khi đó, chính quyền Obama không ngừng gia tăng chỉ trích vấn đề nhân quyền của Philippines. Các đồng minh then chốt khác ở phương Tây như Liên minh châu Âu (EU) và Liên hợp quốc (LHQ) cũng "hùa theo". Tự tin vào sự ủng hộ của Trung Quốc, nhà lãnh đạo Philippines đã cười nhạo và lăng mạ các nhà lãnh đạo hàng đầu của Mỹ. Đến cuối năm 2016, Philippines và Trung Quốc đã công khai đàm phán về một thỏa thuận quân sự lâu dài ngay khi ông Duteter vừa giảm bớt mối quan hệ quân sự với Mỹ

Nhiều người cho rằng ông Duterte không thể từ bỏ mối quan hệ liên minh kéo dài một thế kỷ với Mỹ, song ông cũng có thể giảm bớt một số lĩnh vực hợp tác quân sự song phương với Mỹ để đối lấy việc cải thiện quan hệ với Trung Quốc. Các báo cáo mới nhất cho thấy sẽ không còn những cuộc tuần tra chung trên Biển Đông giữa Mỹ và Philippines nữa. Các cuộc tập trận quân sự lớn như Cuộc tập trận Tấn công Đổ bộ Philippines (Phiblex) và Cuộc tập trận Hợp tác huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu trên biển (Carat) được cho là đã bị xóa bỏ. Số phận của cuộc tập trận quy mô lớn Balikatan (vai kề vai) hiện chưa được định đoạt.

Những bất đồng về vấn đề nhân quyền có thể làm mối quan hệ song phương giữa chính quyền của ông Duterte và ông Obama trở nên nghiêm trọng hơn. Những khoản viện trợ khổng lồ của Mỹ cho Philippines cũng như việc Mỹ cung cấp trang thiết bị và súng cho cảnh sát của Philippines hiện đã bị trì hoãn. Có thể nói, mối quan hệ song phương đang ở mức thấp nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, việc ông Trump đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua có thể sẽ giúp khôi phục liên minh đang tan vỡ này.

Trong rất nhiều dịp, ông Duteter không hề giấu diếm sự vui mừng của ông khi biết ông Trump đắc cử tổng thống Mỹ. Kể từ sau chiến thắng của ông Trump hồi tháng 11/2016, ông Duterte đã nói những điều tích cực về Tổng thống Mỹ đắc cử, thậm chí còn thừa nhận rằng ông ủng hộ ông Trump trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua. Ông nói: “Tôi thích giọng điệu (của ông Trump), nó giống với tôi…chúng tôi giống nhau. Và bạn biết đấy, những người giống nhau thường tụ tập lại với nhau”.

Có nhiều yếu tố cho thấy ông Duterte có thể lạc quan về ông Trump. Đầu tiên, chính quyền Duterte hy vọng người kế nhiệm ông Obama sẽ là một người thực dụng, luôn đặt các lợi ích chiến lược lên trên các vấn đề nhân quyền và dân chủ. Chưa kể sau cuộc điện đàm thân mật đáng ngạc nhiên với ông Trump, ông Duterte đã khẳng định rằng ông Trump thậm chí còn hỗ trợ cuộc chiếc chống ma túy của ông.

Ngoài ra, ông Duterte hy vọng Mỹ sẽ áp dụng một cách tiếp cận đơn phương mạnh mẽ hơn với các tranh chấp trên Biển Đông. Không giống như chính quyền Obama, vốn luôn gây áp lực lên các đồng minh như Philippines trong vấn đề gánh vác chi phí nhằm hạn chế yêu sách trên biển của Trung Quốc, ông Trump được kì vọng sẽ khởi động một chính sách “hòa bình thông qua sức mạnh” theo phong cách của Tổng thống Ronald Reagan. Theo toan tính của ông Duterte, điều này có nghĩa là Philippines có thể đứng ngoài các tranh chấp ở Biển Đông và để cho 2 siêu cường tự đối phó với nhau. Về lý thuyết, điều này sẽ cho phép ông duy trì mối quan hệ tương xứng với cả 2 cường quốc, trong khi vẫn duy trì phạm vi hành động cho Manila. Với ông Duterte, Philippines nên đứng ngoài cuộc đụng độ của “những gã khổng lồ” và chỉ "chăm chút" cho những lợi ích quốc gia hẹp của mình.

Việc dự đoán tương lai chính sách của các nhà lãnh đạo có tính khí thất thường như Duteter hay Trump có lẽ là một việc làm vô bổ. Việc dự đoán động cơ của họ thậm chí còn nguy hiểm hơn. Tuy nhiên, hiện giờ, Manila lạc quan cho rằng người kế nhiệm của ông Obama có thể sẽ gạt sang một bên những "hạt sạn" gần đây trong mối quan hệ song phương để hướng tới một kỷ nguyên mới mà trong đó Mỹ sẽ chứng tỏ vai trò lãnh đạo ở châu Á theo hướng thực dụng hơn và mạnh mẽ hơn.

Tác giả Richard Javad Heydarian là Phó Giáo sư về quan hệ quốc tế và khoa học chính trị tại đại học De La Salle. Bài viết đăng trên “National interest” (ngày 28/12).

Hương Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

Triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc. Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân.

Đọc tiếp...

Hạn chót cho chính sách Trung Quốc của Mỹ

Hạn chót cho chính sách Trung Quốc của Mỹ

Các đời tổng thống Mỹ từ năm 1979 đến nay đều cho rằng một Trung Quốc mạnh mẽ, hòa bình sẽ mang lại lợi ích lớn nhất cho sự ổn định quốc tế và Mỹ. Tổng thống Trump liệu có sẵn sàng đưa ra tuyên bố tương tự?

Đọc tiếp...

Cách Úc xử lý quan hệ khu vực trong bối cảnh bất ổn toàn cầu

Cách Úc xử lý quan hệ khu vực trong bối cảnh bất ổn toàn cầu

Với nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump và sự quyết đoán của Trung Quốc làm tăng bất ổn khu vực, Úc cùng với các nước láng giềng nên tìm kiếm những cách thức mới để thắt chặt các mối quan hệ khu vực, tránh hoài niệm quá khứ.

Đọc tiếp...

Thách thức Donald Trump của Shinzo Abe và các lựa chọn chính sách ngoại giao của Nhật Bản

Thách thức Donald Trump của Shinzo Abe và các lựa chọn chính sách ngoại giao của Nhật Bản

Thách thức đối với Abe là phải khéo léo tìm cho Nhật Bản một vai trò trong môi trường an ninh mới và bất ổn hiện nay tại khu vực, và làm cho vai trò đó ăn khớp với mục tiêu của chính ông là “làm cho Nhật Bản vĩ đại trở lại” về mặt chính trị-quân sự ở châu Á và toàn cầu.

Đọc tiếp...

Nhật Bản tìm kiếm quan hệ chiến lược vững mạnh hơn ở Đông Nam Á

Nhật Bản tìm kiếm quan hệ chiến lược vững mạnh hơn ở Đông Nam Á

Trong 6 ngày vào tháng 1/2017, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã di chuyển trên 18.000 ki-lô-mét, đến thăm Philippines, Indonesia, Việt Nam và Úc. Thời điểm và kế hoạch hành trình của chuyến đi có phần gấp gáp này phản ánh nhiều lo ngại về bối cảnh chính trị đang thay đổi.

Đọc tiếp...

Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Tổng thống Mỹ đem lại nguy cơ về cuộc chiến kinh tế và những căng thẳng trong vấn đề lãnh thổ. Tuy nhiên, ông Tập Cận Bình có thể sử dụng kẻ thù bên ngoài này để tăng cường quyền lực của mình. 

Đọc tiếp...

Quan hệ Mỹ-Trung sẽ như thế nào dưới thời Donald Trump?

Quan hệ Mỹ-Trung sẽ như thế nào dưới thời Donald Trump?

Quan hệ Mỹ-Trung là trọng tâm của sự cân bằng chiến lược tương lai tại châu Á. Diễn biến ban đầu cho thấy Bắc Kinh đã tiếp nhận việc Donald Trump đắc cử với ít nhiều lạc quan. Tuy nhiên, những phát ngôn và diễn biến sau đó đã buộc Bắc Kinh lựa chọn thực hiện chính sách chờ thời thận trọng. Tương lai mối quan hệ Mỹ - Trung sẽ được định hình như thế nào?

Đọc tiếp...

Những nước cờ của Nga trong bối cảnh Mỹ có tân tổng thống

Những nước cờ của Nga trong bối cảnh Mỹ có tân tổng thống

Mặc dù ông Putin đã lấy lại được phần nào vị thế vốn có của Nga trên trường quốc tế, tuy nhiên, nếu không đẩy mạnh nền kinh tế đang chậm chạp của mình, thì khả năng tiến xa của Nga trong tương lai sẽ bị hạn chế.

Đọc tiếp...

Vai trò của Nga trong cấu trúc châu Á-Thái Bình Dương

Vai trò của Nga trong cấu trúc châu Á-Thái Bình Dương

Không bao giờ nên cho rằng trong bất cứ cuộc cuộc khủng hoảng địa chính trị trong tương lai nào tại châu Á, lợi ích kinh tế sẽ thắng thế trước các đam mê chính trị. Đó là lý do Châu Á cần một tổ chức khu vực có khả năng giải quyết những vấn đề chính sách kinh tế và an ninh.

Đọc tiếp...

Cạnh tranh địa chính trị Trung-Ấn định hình bức tranh chiến lược Nam Á

Cạnh tranh địa chính trị Trung-Ấn định hình bức tranh chiến lược Nam Á

Trung Quốc chỉ là một trong ba chặng dừng chân của chuyến công du nước ngoài gần đây của Ngoại trưởng Ấn Độ, song điểm dừng chân này lại có ý nghĩa bao trùm lên cả chuyến đi.

Đọc tiếp...

Nhiều triển vọng trong mối quan hệ Nhật Bản-Ấn Độ

Nhiều triển vọng trong mối quan hệ Nhật Bản-Ấn Độ

Trong môi trường địa chính trị như hiện nay, Nhật Bản sẽ hưởng lợi từ việc thúc đẩy mối quan hệ với các nước khác trong khu vực, và có thể họ sẽ theo đuổi mối quan hệ sâu rộng với Ấn Độ, một đối tác tự nhiên của Nhật Bản.

Đọc tiếp...

“Giải pháp Trung quốc”: Bắc kinh đáp trả ông Trump

“Giải pháp Trung quốc”: Bắc kinh đáp trả ông Trump

Khi ông Trump tập trung vào việc làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại, Trung Quốc nhận ra được quà tặng trời cho về địa chính trị: Cơ hội giành được vị thế cao về đạo đức trên toàn cầu và dẫn dắt sự phát triển của các lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Quan hệ Mỹ-Nhật: “Đồng sàng dị mộng”?

Quan hệ Mỹ-Nhật: “Đồng sàng dị mộng”?

Xét trên cả khía cạnh chính thức và không chính thức, cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe gần đây là một lời khẳng định rõ ràng cho mối liên minh giữa hai nước. Tuy nhiên, thực tế mối quan hệ này có thể phát triển như thế nào lại là điều cần bàn kỹ.

Đọc tiếp...

Nhân tố Trump trong liên minh Mỹ-Úc

Nhân tố Trump trong liên minh Mỹ-Úc

Trên khắp thế giới, các nhà lãnh đạo đang cố gắng phân tích xem chính quyền Trump có ý nghĩa gì với họ và họ nên xử lý quan hệ này như thế nào. Tình trạng khó khăn này là rõ ràng hơn cả đối với Canberra vì liên minh Mỹ-Úc rất bền chặt trong nhiều thập kỷ qua.

Đọc tiếp...

Các bước triển khai một TPP không có Mỹ

Các bước triển khai một TPP không có Mỹ

TPP đã rơi vào tình trạng rối loạn sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố rút Mỹ ra khỏi thỏa thuận thương mại mang tính bước ngoặt này. Hiện nay, một số thành viên TPP đang tìm kiếm một thỏa thuận thương mại không có Mỹ, được gọi là "TPP11" hoặc "TPP 12-1".

Đọc tiếp...

Ấn Độ đang vật lộn với Trung Quốc ở khu vực?

Ấn Độ đang vật lộn với Trung Quốc ở khu vực?

Trung Quốc có thể vượt trội Ấn Độ về mặt quân sự song nhận thức rằng không thể ảnh hưởng đến khu vực bằng quân sự nên thay vào đó, bắt đầu sử dụng sức mạnh kinh tế để cho thấy kinh tế có thể thay đổi cán cân quyền lực ở bất kỳ khu vực nào.

Đọc tiếp...

Mỹ và chính sách "Một Trung Quốc"

Mỹ và chính sách

Bài viết mang tính cơ bản của hai chuyên gia hàng đầu tại CSIS, Bonnie S. Galser và Michael J. Green, về chính sách “Một Trung Quốc” của Mỹ cũng như tầm quan trọng của Đài Loan đối với cả Trung Quốc và Mỹ.

Đọc tiếp...

Châu Phi với sáng kiến “Một vành đai, một con đường” của Trung Quốc

Châu Phi với sáng kiến “Một vành đai, một con đường” của Trung Quốc

Kế hoạch của Trung Quốc nhằm tăng cường sáng kiến OBOR ở châu Phi diễn ra không chỉ ở trong một thế giới hậu Brexit, mà còn trong bối cảnh nước Mỹ vừa có một chính quyền mới, đứng đầu bởi ông Donald Trump, người hầu như chưa hề đề cập đến bất kỳ chính sách đối ngoại nào đối với châu Phi. Đây là cơ hội quý giá để Trung Quốc tăng cường thúc đẩy sáng kiến này tại Châu Phi.

Đọc tiếp...

Mỹ phải có cách tiếp cận riêng với Duterte

Mỹ phải có cách tiếp cận riêng với Duterte

Dù cách thức biểu hiện bề ngoài đôi khi rất khó hiểu và bốc đồng nhưng trên thực tế ông Duterte hiểu rất rõ mình đang làm gì và muốn gì. Ông dám lựa chọn rủi ro có tính toán để bảo vệ các lợi ích quốc gia và Chính quyền Trump sẽ phải có cách tiếp cận riêng với vị tổng thống theo đường lối dân túy này.

Đọc tiếp...

Úc đã sẵn sàng trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung?

Úc đã sẵn sàng trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung?

Mặc dù là một nền kinh tế mở tương đối nhỏ, Úc rõ ràng vẫn có thể bị ảnh hưởng trong một cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Nếu chính sách thuế của ông Trump làm tổn hại quá trình chuyển đổi kinh tế của Trung Quốc sẽ gây ra thiệt hại to lớn đối với triển vọng kinh tế của Úc, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp và dịch vụ.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7866 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin