19 - 11 - 2018 | 17:59
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Năm vấn đề có thể khiến quan hệ Trung-Mỹ nóng lên

Năm vấn đề có thể khiến quan hệ Trung-Mỹ nóng lên

Email In PDF.

Mặc dù quan điểm ôn hòa của ông Trump đối với Nga đã được thấy rõ nhưng về khu vực châu Á-Thái Bình Dương, ông Trump (và đội ngũ của ông) đã cho thấy một lập trường vẫn gây nhiều tranh cãi. Dưới đây là 5 lĩnh vực mà cả Washington và Bắc Kinh sẽ cần phải xem xét cẩn thận để tránh làm bùng phát căng thẳng.

 

pix4_120314.jpg

Biển Hoa Đông/ Biển Đông

Trong những năm gần đây, Biển Đông và Biển Hoa Đông đã trở thành tâm điểm cho sự căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc. Trên Biển Hoa Đông, Mỹ phải đối mặt với tình thế "tiến thoái lưỡng nan" khi quyết định xem nên hỗ trợ toàn vẹn lãnh thổ của Nhật Bản ở mức độ nào. Ở Biển Đông, Mỹ hỗ trợ một liên minh gồm các nước phản đối tham vọng lãnh thổ của Trung Quốc. Sự thật về việc tăng khả năng quân sự của Trung Quốc là nguyên nhân của những vấn đề này. Trung Quốc hiện nay có thể chủ động đe dọa chiếm quyền kiểm soát cả hai khu vực, rung hồi chuông báo động cả trong các nước khu vực và tại Washington. Tuy nhiên, những bình luận của Tổng thống đắc cử Trump về hệ thống liên minh do Mỹ dẫn đầu đã tạo ra sự không chắc chắn về sức mạnh trong những cam kết của Mỹ. Tại Biển Hoa Đông, Nhật Bản đã được bao bọc bởi các hoạt động quân sự của riêng mình. Tokyo cũng đã nói rõ sẽ sẵn sàng đối phó với sự khiêu khích của Trung Quốc. Việt Nam cũng đã có phản ứng tương tự ở Biển Đông. Philippines thì khác, ngày càng có một lập trường không ổn định, tạo ra sự nhầm lẫn và không chắc chắn. Mặc dù ông Trump đặt ra nhiều câu hỏi về liên minh Mỹ nhưng ông đã nói rõ quan điểm của mình trong việc đối đầu với Trung Quốc. Sự nhầm lẫn và không chắc chắn có thể làm cho Biển Đông trở thành nơi mà cuộc đối đầu này sẽ xảy ra.

Thương mại

Các mối quan hệ thương mại Mỹ-Trung đã giúp cải thiện tăng trưởng kinh tế toàn cầu từ cuối những năm 1980. Việc Bắc Kinh tiếp cận nguồn vốn của Washington và Mỹ tiếp cận trực tiếp lao động và tài nguyên của Trung Quốc đã đặt nền tảng cho nền kinh tế toàn cầu sau Chiến tranh Lạnh (và có lẽ cũng là nền tảng cho sự bất ổn tài chính). Qua nhiều năm, cả Trung Quốc và Mỹ đã nuôi dưỡng mối quan hệ này, đặt vấn đề thương mại ra ngoài mối quan tâm chính trị và chiến lược. Chính quyền ông Trump đã hứa sẽ thay đổi tất cả. Tổng thống đắc cử Trump đã đưa ra kế hoạch để thách thức Trung Quốc trên một loạt các khía cạnh thương mại, một số trong đó là các khía cạnh cốt lõi của mối quan hệ. Mặc dù Trung Quốc và Mỹ vẫn cần nhau, nhưng những lời hùng biện đối đầu của ông Trump vẫn có thể châm ngòi cho một cuộc chiến tranh thương mại và có nguy cơ làm rối loạn toàn bộ nền kinh tế toàn cầu.

Triều Tiên

Triều Tiên là cơ hội và cũng là vấn đề đối với Trung Quốc. Sự tồn tại của CHDCND Triều Tiên tiếp tục ngăn chặn Hàn Quốc mở rộng ra gần biên giới Trung Quốc và khiến Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ ngày càng thêm nhiều quan ngại. Mặt khác, những trò hề của Bình Nhưỡng cho Mỹ cơ hội duy nhất để tái khẳng định vị trí trung tâm trong cấu trúc an ninh ở Đông Bắc Á và tiếp tục triển khai một loạt khí tài quân sự. Sự sụp đổ của Triều Tiên sẽ gây ra vấn đề nghiêm trọng. Trung Quốc không muốn làn sóng người tị nạn khổng lồ trải dọc biên giới, cũng không muốn Hàn Quốc bành trướng. Tuy nhiên, Bắc Kinh ít quan tâm và hỗ trợ các hành vi ngày càng lúng túng và hung hăng của Triều Tiên. Bình Nhưỡng có thể thử nghiệm cả Bắc Kinh và Washington, đưa hai nước vào cuộc xung đột theo cách mà họ không mong muốn cũng không lường trước được.

Pakistan

45 năm trước, Pakistan có vai trò là cầu nối cho việc tái thiết lập quan hệ Trung-Mỹ. Tổng thống Richard Nixon và Ngoại trưởng Henry Kissinger đã chống lại Tổng thống Yahya Khan trước sự tàn bạo của ông này ở Đông Pakistan và quốc gia châu Á này cũng tỏ ra là một đồng minh có giá trị đối với cả Mỹ và Trung Quốc trong cuộc xâm lược của Liên Xô trước đây tại Afghanistan. Ngày nay, mối quan hệ giữa Pakistan và Mỹ đã trở nên căng thẳng. Việc phát triển các mối quan hệ quốc phòng giữa Mỹ và Ấn Độ, hướng đến mục đích cân bằng với Trung Quốc, đã rung hồi chuông cảnh báo đối với Islamabad. Việc Pakistan hỗ trợ chủ nghĩa khủng bố ở Ấn Độ và Afghanistan đã khiến Mỹ thận trọng hơn trong việc tham gia vào quan hệ với nước này. Mặt khác, mối quan hệ giữa Trung Quốc với Pakistan lại tiếp tục phát triển, chứng kiến mối quan hệ hợp tác sâu rộng về các vấn đề quân sự, công nghiệp và kinh tế. Một cuộc đối đầu trực tiếp giữa Mỹ và Pakistan chắc chắn sẽ đẩy cao áp lực giữa Washington và Bắc Kinh. Do chính sách ngoại giao Nam Á của ông Trump không thể dự đoán nên khu vực này cần được theo dõi một cách chặt chẽ.

Đài Loan

Mặc dù Đài Loan từ lâu đã là điểm nối quan trọng nhất giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng cuộc đàm thoại gần đây giữa Tổng thống đắc cử Trump và nhà lãnh đạo Thái Anh Văn đã tái khẳng định vai trò trung tâm của Đài Loan. Trong cuộc gọi này và trên các phương tiện truyền thông sau đó, ông Trump cho rằng ông sẽ xem xét lại các chính sách dài hạn chiến lược mơ hồ đối với Đài Loan. Tại thời điểm này, mọi người không biết liệu ông Trump có sử dụng mối đe dọa đó để khiến Trung Quốc nhượng bộ hay không, hay chỉ sửa đổi mối quan hệ với Đài Loan để mối quan hệ này đóng vai trò trung tâm trong lập trường đối đầu của Washington với Bắc Kinh. Giới lãnh đạo Trung Quốc sẽ cần phải nghiền ngẫm câu hỏi này và nên phản ứng như thế nào với một hành vi vi phạm “giới hạn đỏ” của Bắc Kinh. Bất cứ tính toán sai lầm nào ở cả hai bên đều có thể dẫn đến một cuộc xung đột khủng khiếp.

Bắc Kinh và Washington sẽ phải thận trọng trong ngoại giao và quốc phòng để tránh xung đột trong vòng 4 năm tới. Chính quyền của ông Obama để lại một cục diện thay đổi liên tục; một trục ngoại giao bán hoàn chỉnh; một thỏa thuận thương mại đã tan lụi và một đồng minh có khả năng phá vỡ nguyên trạng. Chính quyền Trump mang thái độ đối đầu với một loạt câu hỏi quan trọng. Bắc Kinh cần phải tìm ra cách để kiềm chế Mỹ và Washington cũng cần tìm kiếm điều mình muốn đối với Trung Quốc là gì.

Tác giả Robert Farley là Giảng viên tại Đại học Kentucky (Mỹ). Bài viết đăng trên "National Interest" (ngày 25/12).

Lê Quang (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Tại sao một cuộc chiến Mỹ-Trung có thể leo thang ngoài tầm kiểm soát?

Tại sao một cuộc chiến Mỹ-Trung có thể leo thang ngoài tầm kiểm soát?

Một cuộc chiến tranh giữa hai nước vẫn ít có khả năng xảy ra, nhưng triển vọng đối đầu quân sự - ví dụ như xuất phát từ một chiến dịch quân sự của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan – không còn là không thể như trước kia. Và xác suất một cuộc đối đầu như vậy leo thang thành hạt nhân đã cao hơn những gì mà hầu hết các nhà phân tích và hoạch định chính sách vẫn hình dung.

Đọc tiếp...

Đài Loan mắc kẹt trong cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ

Đài Loan mắc kẹt trong cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đe dọa nền kinh tế xuất khẩu và phát triển công nghệ của hòn đảo tự trị Đài Loan, vốn phụ thuộc rất nhiều vào các chuỗi cung ứng của Trung Quốc đại lục.

Đọc tiếp...

Lộ trình chiến lược của Ấn Độ

Lộ trình chiến lược của Ấn Độ

Các tín hiệu chiến thuật thể hiện tình hữu nghị của Trung Quốc đối với Ấn Độ có khả năng là không kéo dài. Trong nay mai, Trung Quốc có khả năng sẽ quay sang chống lại Ấn Độ, trừ khi New Delhi sẵn sàng ủng hộ hoặc tiếp tục giữ thái độ trung lập đối với các chính sách bành trướng của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Căng thẳng chiến lược Trung-Mỹ dưới thời Tập Cận Bình và Donald Trump: Vấn đề cũ, cách tiếp cận mới

Căng thẳng chiến lược Trung-Mỹ dưới thời Tập Cận Bình và Donald Trump: Vấn đề cũ, cách tiếp cận mới

Sau vài tháng trong tình trạng không chắc chắn, Tổng thống Donald Trump đã làm lung lay những tham vọng của Trung Quốc. Trái ngược với hy vọng ban đầu, cảm giác vỡ mộng lan khắp Bắc Kinh. Đối với Bắc Kinh, sự thất vọng đến từ thực tế rằng Tổng thống Trump đã tỏ ra phức tạp hơn mức mà ban lãnh đạo Trung Quốc từng hy vọng có thể kiềm chế.

Đọc tiếp...

Tìm kiếm một chiến lược khả thi cho khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương

Tìm kiếm một chiến lược khả thi cho khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương

Để có thể thành công, Chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và mở buộc phải thuyết phục được các lãnh đạo trong khu vực rằng Hoa Kỳ đang xây dựng một trật tự khu vực đáng để tham gia. Quan trọng nhất là việc các nguyên tắc và ý tưởng mang tính khả thi và Hoa Kỳ phải chứng minh được sự sẵn sàng cũng như khả năng thực hiện tầm nhìn của họ.

Đọc tiếp...

Rào cản khi Nga-Indonesia xích lại gần nhau

Rào cản khi Nga-Indonesia xích lại gần nhau

Đối với Nga, Indonesia lâu nay là một địa bàn tiềm năng nhưng không được chú trọng trong chính sách Hướng Đông của Nga. Tuy nhiên, từ năm 2012, Nga đã rất quan tâm đến việc thúc đẩy quan hệ với các quốc gia châu Á, trong đó có Indonesia.

Đọc tiếp...

Mỹ và phương Tây cần tham gia sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Mỹ và phương Tây cần tham gia sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

"Dự án thế kỷ" của Chủ tịch Tập Cận Bình có thể giúp một số nền kinh tế nhưng cái giá chính trị những nước này phải trả là vô cùng lớn. Theo đó Mỹ và các nước phương Tây cần tham gia sáng kiến này, không nên để Trung Quốc "một mình một ngựa" vẽ ra "một trật tự thế giới mới" trong đó Trung Quốc sẽ nắm vai trò dẫn dắt.

Đọc tiếp...

Viễn cảnh biến động địa chính trị thế giới thời gian tới

Viễn cảnh biến động địa chính trị thế giới thời gian tới

Xung đột lớn sẽ diễn ra trên 3 đấu trường lớn: Châu Âu, Đông Nam Á và Trung Đông. Những dự đoán này có vẻ cực đoan, thậm chí là kỳ cục đối với những bạn đọc từ hàng thập kỷ nay quen với sự ổn định tương đối của thế giới. Tuy nhiên, cần phải nhớ nhiều điểm cốt yếu đã diễn ra trong lịch sử.

Đọc tiếp...

Hợp tác địa kinh tế Mỹ-Ấn trong bối cảnh Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Hợp tác địa kinh tế Mỹ-Ấn trong bối cảnh Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Mỹ và Ấn Độ có cơ hội để cùng xác định và triển khai một tầm nhìn địa kinh tế cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Tuy nhiên, họ vẫn cần phải vượt qua nhiều trở ngại khó khăn. Những nỗ lực từ Mỹ đều thất thường và đôi khi là thất sách trong khi đó, lịch sử và danh tiếng của Ấn Độ trong việc làm việc với các thể chế kinh tế đa phương khá hỗn tạp.

Đọc tiếp...

Những điều chỉnh chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính phủ Shinzo Abe

Những điều chỉnh chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính phủ Shinzo Abe

Bài viết tập trung phân tích chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính quyền Thủ tướng Shinzo Abe, đồng thời bài viết cũng thảo luận về quan hệ Việt Nam – Nhật Bản, đưa ra một số khuyến nghị về biện pháp của Việt Nam trong hợp tác toàn diện với với Nhật Bản.

Đọc tiếp...

Phân tích lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược của Dittmer

Phân tích lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược của Dittmer

Bài nghiên cứu này sẽ giới thiệu khung lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược do Lowell Dittmer xây dựng năm 1981 dựa trên mối quan hệ của ba siêu cường Mỹ - Liên Xô - Trung Quốc, và phân tích tác dụng cũng như hạn chế của khung lý thuyết này.

Đọc tiếp...

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Đây là một cuộc gặp mang tính lịch sử. Nhưng liệu chiến lược “mất trí” ngẫu nhiên của Trump có thực sự hiệu quả hay không? Nếu câu trả lời là không thì đây hoàn toàn sẽ là một trò đùa đáng thất vọng, một màn kịch câm, hai cái tôi trong cuộc chơi vô nghĩa.

Đọc tiếp...

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un thu hút sự quan tâm của toàn thế giới đã diễn ra theo đúng kế hoạch. Cuộc gặp này có thể diễn ra thực sự đã vượt ngoài sức tưởng tượng của nhiều người. Tuy nhiên sau cuộc gặp này, còn nhiều vấn đề cũng được đặt ra.

Đọc tiếp...

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Cần phải có một cách tiếp cận theo từng giai đoạn đối với việc phi hạt nhân hóa vì trên thực tế, việc vạch ra một lộ trình phi hạt nhân hóa toàn diện sẽ đòi hỏi phải có một số giai đoạn hoạt động, vì lý do đơn giản là cả Washington và Bình Nhưỡng sẽ không nhất trí khởi động tiến trình này với những nhượng bộ tế nhị hay tốn kém nhất được đưa ra ngay từ đầu.

Đọc tiếp...

Lầu Năm Góc và kế hoạch cho “cuộc chiến trường kỳ” chống Trung Quốc và Nga

Lầu Năm Góc và kế hoạch cho “cuộc chiến trường kỳ” chống Trung Quốc và Nga

Sự tập trung vào Trung Quốc và Nga trong việc lập kế hoạch quân sự của Mỹ phản ánh cách mà các quan chức quân sự hàng đầu hiện đang đánh giá lại cán cân chiến lược toàn cầu, một tiến trình đã bắt đầu từ rất lâu trước khi Donald Trump bước vào Nhà Trắng.

Đọc tiếp...

Lựa chọn khả thi nào cho tổng thống Donald Trump trong vấn đề Triều Tiên?

Lựa chọn khả thi nào cho tổng thống Donald Trump trong vấn đề Triều Tiên?

Vấn đề trọng tâm là liệu Chính quyền Trump có sẵn sàng suy nghĩ lại về chính sách của Mỹ với Triều Tiên và theo đuổi các chiến lược có thể giúp ổn định tình hình thay vì giải quyết nó hay không. Kết quả đó ít lý tưởng hơn, nhưng các chính sách tốt không phải chỉ là những chính sách đáng mong muốn, mà chúng phải là những chính sách khả thi.

Đọc tiếp...

Cơn sóng thần chính trị mới của Malaysia?

Cơn sóng thần chính trị mới của Malaysia?

Trong vận động tranh cử, Thủ tướng Mahathir Mohamad, 92 tuổi, từng nhiều lần chỉ trích cựu Thủ tướng Najib Razak, lại còn cam kết sau cuộc bầu cử phải xem xét lại điều khoản hợp tác giữa Trung Quốc và Malaysia, thậm chí còn dự định khởi động lại đàm phán Biển Đông. Sự thay đổi đảng cầm quyền ở Malaysia liệu có đưa tới biến số trong quan hệ Trung Quốc-Malaysia hay không?

Đọc tiếp...

Ấn Độ-Việt Nam: Quan hệ đối tác chiến lược đang phát triển mạnh mẽ

Ấn Độ-Việt Nam: Quan hệ đối tác chiến lược đang phát triển mạnh mẽ

Những xu hướng gần đây trong mối quan hệ Ấn Độ-Việt Nam đã được ban lãnh đạo chính trị hai nước cam kết thúc đẩy mạnh mẽ. Đây chính là động lực giúp mối quan hệ hai nước tiếp tục phát triển vững mạnh hơn trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh chính trị, kinh tế khu vực và quốc tế đang có sự điều chỉnh.

Đọc tiếp...

Tương lai quan hệ Malaysia - Trung Quốc sau bầu cử 2018

Tương lai quan hệ Malaysia - Trung Quốc sau bầu cử 2018

Sau chiến thắng gây sốc của phe đối lập trong cuộc bầu cử lần thứ 14 ở Malaysia tuần qua, nhiều người cho rằng sự ra đi của Thủ tướng Najib Razak có thể dẫn đến một cách tiếp cận mới trong chính sách đối ngoại của Malaysia và ảnh hưởng đến quan hệ giữa Malaysia với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang thay đổi hay cải thiện trật tự thời hậu chiến?

Trung Quốc đang thay đổi hay cải thiện trật tự thời hậu chiến?

Việc Mỹ rõ ràng rút bỏ quan điểm ủng hộ toàn cầu hóa, cùng sự thiếu nhiệt tình của họ trong việc duy trì các cấu trúc kinh tế và an ninh thời hậu chiến mà họ giúp thiết lập và dẫn dắt, đã mở ra các cơ hội cho Trung Quốc - nền kinh tế thứ 2 thế giới - đảm nhiệm các nghĩa vụ quốc tế lớn hơn đi kèm sự trỗi dậy của họ.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7637 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin