24 - 11 - 2017 | 1:33
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Năm vấn đề có thể khiến quan hệ Trung-Mỹ nóng lên

Năm vấn đề có thể khiến quan hệ Trung-Mỹ nóng lên

Email In PDF.

Mặc dù quan điểm ôn hòa của ông Trump đối với Nga đã được thấy rõ nhưng về khu vực châu Á-Thái Bình Dương, ông Trump (và đội ngũ của ông) đã cho thấy một lập trường vẫn gây nhiều tranh cãi. Dưới đây là 5 lĩnh vực mà cả Washington và Bắc Kinh sẽ cần phải xem xét cẩn thận để tránh làm bùng phát căng thẳng.

 

pix4_120314.jpg

Biển Hoa Đông/ Biển Đông

Trong những năm gần đây, Biển Đông và Biển Hoa Đông đã trở thành tâm điểm cho sự căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc. Trên Biển Hoa Đông, Mỹ phải đối mặt với tình thế "tiến thoái lưỡng nan" khi quyết định xem nên hỗ trợ toàn vẹn lãnh thổ của Nhật Bản ở mức độ nào. Ở Biển Đông, Mỹ hỗ trợ một liên minh gồm các nước phản đối tham vọng lãnh thổ của Trung Quốc. Sự thật về việc tăng khả năng quân sự của Trung Quốc là nguyên nhân của những vấn đề này. Trung Quốc hiện nay có thể chủ động đe dọa chiếm quyền kiểm soát cả hai khu vực, rung hồi chuông báo động cả trong các nước khu vực và tại Washington. Tuy nhiên, những bình luận của Tổng thống đắc cử Trump về hệ thống liên minh do Mỹ dẫn đầu đã tạo ra sự không chắc chắn về sức mạnh trong những cam kết của Mỹ. Tại Biển Hoa Đông, Nhật Bản đã được bao bọc bởi các hoạt động quân sự của riêng mình. Tokyo cũng đã nói rõ sẽ sẵn sàng đối phó với sự khiêu khích của Trung Quốc. Việt Nam cũng đã có phản ứng tương tự ở Biển Đông. Philippines thì khác, ngày càng có một lập trường không ổn định, tạo ra sự nhầm lẫn và không chắc chắn. Mặc dù ông Trump đặt ra nhiều câu hỏi về liên minh Mỹ nhưng ông đã nói rõ quan điểm của mình trong việc đối đầu với Trung Quốc. Sự nhầm lẫn và không chắc chắn có thể làm cho Biển Đông trở thành nơi mà cuộc đối đầu này sẽ xảy ra.

Thương mại

Các mối quan hệ thương mại Mỹ-Trung đã giúp cải thiện tăng trưởng kinh tế toàn cầu từ cuối những năm 1980. Việc Bắc Kinh tiếp cận nguồn vốn của Washington và Mỹ tiếp cận trực tiếp lao động và tài nguyên của Trung Quốc đã đặt nền tảng cho nền kinh tế toàn cầu sau Chiến tranh Lạnh (và có lẽ cũng là nền tảng cho sự bất ổn tài chính). Qua nhiều năm, cả Trung Quốc và Mỹ đã nuôi dưỡng mối quan hệ này, đặt vấn đề thương mại ra ngoài mối quan tâm chính trị và chiến lược. Chính quyền ông Trump đã hứa sẽ thay đổi tất cả. Tổng thống đắc cử Trump đã đưa ra kế hoạch để thách thức Trung Quốc trên một loạt các khía cạnh thương mại, một số trong đó là các khía cạnh cốt lõi của mối quan hệ. Mặc dù Trung Quốc và Mỹ vẫn cần nhau, nhưng những lời hùng biện đối đầu của ông Trump vẫn có thể châm ngòi cho một cuộc chiến tranh thương mại và có nguy cơ làm rối loạn toàn bộ nền kinh tế toàn cầu.

Triều Tiên

Triều Tiên là cơ hội và cũng là vấn đề đối với Trung Quốc. Sự tồn tại của CHDCND Triều Tiên tiếp tục ngăn chặn Hàn Quốc mở rộng ra gần biên giới Trung Quốc và khiến Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ ngày càng thêm nhiều quan ngại. Mặt khác, những trò hề của Bình Nhưỡng cho Mỹ cơ hội duy nhất để tái khẳng định vị trí trung tâm trong cấu trúc an ninh ở Đông Bắc Á và tiếp tục triển khai một loạt khí tài quân sự. Sự sụp đổ của Triều Tiên sẽ gây ra vấn đề nghiêm trọng. Trung Quốc không muốn làn sóng người tị nạn khổng lồ trải dọc biên giới, cũng không muốn Hàn Quốc bành trướng. Tuy nhiên, Bắc Kinh ít quan tâm và hỗ trợ các hành vi ngày càng lúng túng và hung hăng của Triều Tiên. Bình Nhưỡng có thể thử nghiệm cả Bắc Kinh và Washington, đưa hai nước vào cuộc xung đột theo cách mà họ không mong muốn cũng không lường trước được.

Pakistan

45 năm trước, Pakistan có vai trò là cầu nối cho việc tái thiết lập quan hệ Trung-Mỹ. Tổng thống Richard Nixon và Ngoại trưởng Henry Kissinger đã chống lại Tổng thống Yahya Khan trước sự tàn bạo của ông này ở Đông Pakistan và quốc gia châu Á này cũng tỏ ra là một đồng minh có giá trị đối với cả Mỹ và Trung Quốc trong cuộc xâm lược của Liên Xô trước đây tại Afghanistan. Ngày nay, mối quan hệ giữa Pakistan và Mỹ đã trở nên căng thẳng. Việc phát triển các mối quan hệ quốc phòng giữa Mỹ và Ấn Độ, hướng đến mục đích cân bằng với Trung Quốc, đã rung hồi chuông cảnh báo đối với Islamabad. Việc Pakistan hỗ trợ chủ nghĩa khủng bố ở Ấn Độ và Afghanistan đã khiến Mỹ thận trọng hơn trong việc tham gia vào quan hệ với nước này. Mặt khác, mối quan hệ giữa Trung Quốc với Pakistan lại tiếp tục phát triển, chứng kiến mối quan hệ hợp tác sâu rộng về các vấn đề quân sự, công nghiệp và kinh tế. Một cuộc đối đầu trực tiếp giữa Mỹ và Pakistan chắc chắn sẽ đẩy cao áp lực giữa Washington và Bắc Kinh. Do chính sách ngoại giao Nam Á của ông Trump không thể dự đoán nên khu vực này cần được theo dõi một cách chặt chẽ.

Đài Loan

Mặc dù Đài Loan từ lâu đã là điểm nối quan trọng nhất giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng cuộc đàm thoại gần đây giữa Tổng thống đắc cử Trump và nhà lãnh đạo Thái Anh Văn đã tái khẳng định vai trò trung tâm của Đài Loan. Trong cuộc gọi này và trên các phương tiện truyền thông sau đó, ông Trump cho rằng ông sẽ xem xét lại các chính sách dài hạn chiến lược mơ hồ đối với Đài Loan. Tại thời điểm này, mọi người không biết liệu ông Trump có sử dụng mối đe dọa đó để khiến Trung Quốc nhượng bộ hay không, hay chỉ sửa đổi mối quan hệ với Đài Loan để mối quan hệ này đóng vai trò trung tâm trong lập trường đối đầu của Washington với Bắc Kinh. Giới lãnh đạo Trung Quốc sẽ cần phải nghiền ngẫm câu hỏi này và nên phản ứng như thế nào với một hành vi vi phạm “giới hạn đỏ” của Bắc Kinh. Bất cứ tính toán sai lầm nào ở cả hai bên đều có thể dẫn đến một cuộc xung đột khủng khiếp.

Bắc Kinh và Washington sẽ phải thận trọng trong ngoại giao và quốc phòng để tránh xung đột trong vòng 4 năm tới. Chính quyền của ông Obama để lại một cục diện thay đổi liên tục; một trục ngoại giao bán hoàn chỉnh; một thỏa thuận thương mại đã tan lụi và một đồng minh có khả năng phá vỡ nguyên trạng. Chính quyền Trump mang thái độ đối đầu với một loạt câu hỏi quan trọng. Bắc Kinh cần phải tìm ra cách để kiềm chế Mỹ và Washington cũng cần tìm kiếm điều mình muốn đối với Trung Quốc là gì.

Tác giả Robert Farley là Giảng viên tại Đại học Kentucky (Mỹ). Bài viết đăng trên "National Interest" (ngày 25/12).

Lê Quang (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Ấn Độ chuẩn bị bước tới vị thế cường quốc toàn cầu?

Ấn Độ chuẩn bị bước tới vị thế cường quốc toàn cầu?

Thời cơ để Ấn Độ xác lập vị thế trên trường quốc tế đã đến. Mỹ cần bước đến và đón nhận sự xuất hiện này, thay vì chỉ biết đứng chờ đợi. Mỹ cần phải làm tốt hơn phần việc bình thường hóa thực tế Ấn Độ trỗi dậy và nhấn mạnh tầm quan trọng của quốc gia Nam Á này đối với lợi ích quốc gia của Mỹ và của thế giới, như cách Washington làm với nhiều đối tác châu Âu thân cận khác.

Đọc tiếp...

Hoài nghi về cách tiếp cận mới của Mỹ với Trung Quốc

Hoài nghi về cách tiếp cận mới của Mỹ với Trung Quốc

Nhà Trắng đang chuẩn bị cho một sự thay đổi chính sách khác mà gần như không được nhiều người chú ý, chính quyền Trump sẽ sớm áp dụng chiến lược “sắc nhọn” hơn với các hành vi gian lận thương mại và tìm cách chiếm công nghệ Mỹ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Triều Tiên có thể giành chiến thắng trước Mỹ bằng cách nào?

Triều Tiên có thể giành chiến thắng trước Mỹ bằng cách nào?

Việc đặt niềm tin vào hỏa lực vượt trội và tổ chức quân sự thì những thất bại cũng có thể xảy ra. Những sự thất bại đó là kết quả của tham vọng quân sự ngông cuồng, kể cả việc đánh giá thấp các yếu tố không thể định lượng nhưng lại quan trọng trong chiến tranh như tinh thần chiến đấu hay “các lực lượng tinh thần”.

Đọc tiếp...

Nhật Bản muốn trở lại mạnh mẽ hơn trên trường ngoại giao châu Á?

Nhật Bản muốn trở lại mạnh mẽ hơn trên trường ngoại giao châu Á?

Ông Shinzo Abe và liên minh cầm quyền của ông đã giành thắng lợi lớn với 2/3 số ghế tại cuộc bầu cử Hạ viện ngày 22/10, một điều kiện tiên quyết để ông tiếp tục nhiệm kỳ thủ tướng tiếp theo. Liệu ông Abe sẽ có những "đối sách" như thế nào trước Triều Tiên? Việc cải thiện mối quan hệ với Bắc Kinh có phải là mối ưu tiên của ông?

Đọc tiếp...

Ấn Độ và Mỹ có thể dẫn dắt khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào?

Ấn Độ và Mỹ có thể dẫn dắt khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào?

Những lợi ích để xây dựng cấu trúc pháp lý, kinh tế và quân sự ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là rất lớn. Nếu không có chính sách táo bạo từ Mỹ và Ấn Độ, câu trả lời sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Cách thức hình thành hợp tác an ninh giữa Philippines với các đối tác

Cách thức hình thành hợp tác an ninh giữa Philippines với các đối tác

Với việc Philippines cải thiện quan hệ với Trung Quốc sau phán quyết của Tòa, cởi mở trong quan hệ với Nga cùng và tích cực thúc đẩy đàm phán COC, dư luận cho rằng hợp tác quốc phòng lâu dài giữa Mỹ và Philippines có dấu hiệu đi xuống. Vậy các quan hệ hợp tác an ninh của Philippines với các đối tác được hình thành như thế nào?

Đọc tiếp...

Ba lý do Mỹ cần quan tâm hơn đến châu Phi

Ba lý do Mỹ cần quan tâm hơn đến châu Phi

Khi các mối quan hệ kinh tế và chính trị của Trung Quốc ở châu Phi phát triển thì chính sách trì trệ của Washington đối với châu lục này lại đang đe dọa phá hoại lợi ích của cả Mỹ và châu Phi.

Đọc tiếp...

Mỹ và Trung Quốc: Nước nào quan trọng với Úc hơn?

Mỹ và Trung Quốc: Nước nào quan trọng với Úc hơn?

Úc có nhiều lý do để ưu tiên quan hệ với Mỹ vì hai nước cùng chia sẻ các giá trị và một số lợi ích an ninh chung. Và sẽ dễ dàng hơn cho các nhà hoạch định chính sách của Úc nếu Mỹ cũng là đối tác kinh tế quan trọng nhất của nước này.

Đọc tiếp...

Philippines có hưởng lợi khi Trung Quốc thay đổi ban lãnh đạo?

Philippines có hưởng lợi khi Trung Quốc thay đổi ban lãnh đạo?

Khi Tổng thống Rodrigo Duterte tới thăm Bắc Kinh tháng 10/2016, ông đã thể hiện chính sách đối ngoại của chính quyền Philippines, đó là đưa Philippines tách dần khỏi sự phụ thuộc kinh tế và quân sự vào Mỹ đồng thời củng cố quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Mối quan hệ Ấn - Nhật: Sự nổi lên của quan hệ đối tác toàn cầu

Mối quan hệ Ấn - Nhật: Sự nổi lên của quan hệ đối tác toàn cầu

Hợp tác giữa hai nước đã trở thành một thành tố quan trọng đóng góp vào hòa bình và ổn định ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Nhưng cả Ấn Độ lẫn Nhật Bản tin rằng sẽ là khôn ngoan nếu thu hút sự tham gia của Trung Quốc về mặt kinh tế cũng như an ninh. Điều này có thể làm cho Bắc Kinh trở thành một bên liên quan có trách nhiệm trong khu vực.

Đọc tiếp...

Trận chiến của những con rồng: Tại sao Triều Tiên không tin tưởng Trung Quốc?

Trận chiến của những con rồng: Tại sao Triều Tiên không tin tưởng Trung Quốc?

Ý tưởng cho rằng Trung Quốc nắm giữ chiếc chìa khóa giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị và quân sự đang diễn ra trên bán đảo Triều Tiên đã trở thành quan điểm chủ đạo trong chính sách của Mỹ đối với Triều Tiên suốt 7 thập kỷ qua, và ý tưởng này sẽ xuất hiện bất cứ khi nào Mỹ-Triều leo thang căng thẳng và đe dọa chiến tranh.

Đọc tiếp...

Vị trí nào dành cho Nga tại châu Á?

Vị trí nào dành cho Nga tại châu Á?

Nhiều nhà quan sát nhận xét sự xoay trục sang Châu Á của Nga chủ yếu hướng tới Trung Quốc, dù trong dài hạn Bắc Kinh có thể là một mối đe dọa đối với những lợi ích của Moskva và trên thực tế Nga cũng chỉ được Trung Quốc coi là đối tác yếu hơn. Vậy trên thực tế cho tới năm 2017, vị thế của Nga tại châu Á như thế nào?

Đọc tiếp...

Lào, Campuchia và sự phụ thuộc không thể tránh khỏi đối với Trung Quốc?

Lào, Campuchia và sự phụ thuộc không thể tránh khỏi đối với Trung Quốc?

Câu hỏi không còn là liệu hai nước, đặc biệt là Campuchia, có nên tiếp tục dính dáng với Trung Quốc nữa hay không, vấn đề đặt ra là làm thế nào để sống chung và đối phó với các “hậu quả” kinh tế-xã hội của sự phụ thuộc nặng nề vào Trung Quốc về thương mại, đầu tư và viện trợ tài chính.

Đọc tiếp...

Giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” cho vấn đề hạt nhân Triều Tiên

Giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” cho vấn đề hạt nhân Triều Tiên

Các bên liên quan hiện vẫn chưa tìm được biện pháp nào thực sự hữu hiệu để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên, ngoại trừ gia tăng sức ép và cấm vận kinh tế. Các bên cần thay đổi cách nghĩ, đồng thời áp dụng giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên.

Đọc tiếp...

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Tình cảm của người dân ở hai nước đối với nhau đều bị suy giảm đến mức nghiêm trọng, và hơn 80% người dân mỗi nước đều không tin tưởng và cũng không có thiện ý với bên kia. Tình trạng này bắt đầu xuất hiện trong giai đoạn năm 1990, và trở nên rõ rệt khi bước vào thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga sẽ diễn ra từ ngày 14-20/9 và có thể trở thành cuộc tập trận quân sự lớn nhất của Moskva kể từ khi Liên Xô sụp đổ. Các quốc gia vùng Baltic đã bày tỏ mối lo ngại và cho rằng cuộc tập trận này gây ra một mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia của họ và làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng chiến lược vốn đã hiện diện ở khu vực này.

Đọc tiếp...

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Trung Quốc đã tạo được ảnh hưởng lớn đối với Campuchia, đặc biệt là sau khi Bắc Kinh đưa vào thực thi "Sáng kiến vành đai, con đường". Campuchia được đánh giá là một trong những đồng minh thân cận của Trung Quốc tại Đông Nam Á với mối quan hệ thân thiết giữa hai chính phủ.

Đọc tiếp...

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Trong mọi kịch bản xảy ra, Trung Quốc là bên thua cuộc. Bên thắng cuộc có thể phán đoán là Triều Tiên, nhưng một nhân tố chắc chắn được xác định đang là bên thắng cuộc, hưởng lợi từ tình thế hiện nay,  đó chính là Nga.

Đọc tiếp...

Thái Lan muốn "đổi gió" từ cả Mỹ lẫn Trung Quốc?

Thái Lan muốn

Kể từ cuộc đảo chính quân sự năm 2014, chính sách đối ngoại của Thái Lan đã tiến gần hơn về phía Bắc Kinh, bất chấp mối quan hệ lâu dài với Washington. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây cho thấy, Bangkok dường như muốn “đổi gió” từ cả Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Trong khi mọi sự chú ý tập trung vào tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhất là những gì liên quan tới việc quốc gia này phát triển chương trình tên lửa đủ sức tấn công nước Mỹ, thì cuộc khủng hoảng ở Đài Loan đã bắt đầu âm ỉ "cháy".

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 12832 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin