25 - 4 - 2017 | 5:54
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Năm vấn đề có thể khiến quan hệ Trung-Mỹ nóng lên

Năm vấn đề có thể khiến quan hệ Trung-Mỹ nóng lên

Email In PDF.

Mặc dù quan điểm ôn hòa của ông Trump đối với Nga đã được thấy rõ nhưng về khu vực châu Á-Thái Bình Dương, ông Trump (và đội ngũ của ông) đã cho thấy một lập trường vẫn gây nhiều tranh cãi. Dưới đây là 5 lĩnh vực mà cả Washington và Bắc Kinh sẽ cần phải xem xét cẩn thận để tránh làm bùng phát căng thẳng.

 

pix4_120314.jpg

Biển Hoa Đông/ Biển Đông

Trong những năm gần đây, Biển Đông và Biển Hoa Đông đã trở thành tâm điểm cho sự căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc. Trên Biển Hoa Đông, Mỹ phải đối mặt với tình thế "tiến thoái lưỡng nan" khi quyết định xem nên hỗ trợ toàn vẹn lãnh thổ của Nhật Bản ở mức độ nào. Ở Biển Đông, Mỹ hỗ trợ một liên minh gồm các nước phản đối tham vọng lãnh thổ của Trung Quốc. Sự thật về việc tăng khả năng quân sự của Trung Quốc là nguyên nhân của những vấn đề này. Trung Quốc hiện nay có thể chủ động đe dọa chiếm quyền kiểm soát cả hai khu vực, rung hồi chuông báo động cả trong các nước khu vực và tại Washington. Tuy nhiên, những bình luận của Tổng thống đắc cử Trump về hệ thống liên minh do Mỹ dẫn đầu đã tạo ra sự không chắc chắn về sức mạnh trong những cam kết của Mỹ. Tại Biển Hoa Đông, Nhật Bản đã được bao bọc bởi các hoạt động quân sự của riêng mình. Tokyo cũng đã nói rõ sẽ sẵn sàng đối phó với sự khiêu khích của Trung Quốc. Việt Nam cũng đã có phản ứng tương tự ở Biển Đông. Philippines thì khác, ngày càng có một lập trường không ổn định, tạo ra sự nhầm lẫn và không chắc chắn. Mặc dù ông Trump đặt ra nhiều câu hỏi về liên minh Mỹ nhưng ông đã nói rõ quan điểm của mình trong việc đối đầu với Trung Quốc. Sự nhầm lẫn và không chắc chắn có thể làm cho Biển Đông trở thành nơi mà cuộc đối đầu này sẽ xảy ra.

Thương mại

Các mối quan hệ thương mại Mỹ-Trung đã giúp cải thiện tăng trưởng kinh tế toàn cầu từ cuối những năm 1980. Việc Bắc Kinh tiếp cận nguồn vốn của Washington và Mỹ tiếp cận trực tiếp lao động và tài nguyên của Trung Quốc đã đặt nền tảng cho nền kinh tế toàn cầu sau Chiến tranh Lạnh (và có lẽ cũng là nền tảng cho sự bất ổn tài chính). Qua nhiều năm, cả Trung Quốc và Mỹ đã nuôi dưỡng mối quan hệ này, đặt vấn đề thương mại ra ngoài mối quan tâm chính trị và chiến lược. Chính quyền ông Trump đã hứa sẽ thay đổi tất cả. Tổng thống đắc cử Trump đã đưa ra kế hoạch để thách thức Trung Quốc trên một loạt các khía cạnh thương mại, một số trong đó là các khía cạnh cốt lõi của mối quan hệ. Mặc dù Trung Quốc và Mỹ vẫn cần nhau, nhưng những lời hùng biện đối đầu của ông Trump vẫn có thể châm ngòi cho một cuộc chiến tranh thương mại và có nguy cơ làm rối loạn toàn bộ nền kinh tế toàn cầu.

Triều Tiên

Triều Tiên là cơ hội và cũng là vấn đề đối với Trung Quốc. Sự tồn tại của CHDCND Triều Tiên tiếp tục ngăn chặn Hàn Quốc mở rộng ra gần biên giới Trung Quốc và khiến Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ ngày càng thêm nhiều quan ngại. Mặt khác, những trò hề của Bình Nhưỡng cho Mỹ cơ hội duy nhất để tái khẳng định vị trí trung tâm trong cấu trúc an ninh ở Đông Bắc Á và tiếp tục triển khai một loạt khí tài quân sự. Sự sụp đổ của Triều Tiên sẽ gây ra vấn đề nghiêm trọng. Trung Quốc không muốn làn sóng người tị nạn khổng lồ trải dọc biên giới, cũng không muốn Hàn Quốc bành trướng. Tuy nhiên, Bắc Kinh ít quan tâm và hỗ trợ các hành vi ngày càng lúng túng và hung hăng của Triều Tiên. Bình Nhưỡng có thể thử nghiệm cả Bắc Kinh và Washington, đưa hai nước vào cuộc xung đột theo cách mà họ không mong muốn cũng không lường trước được.

Pakistan

45 năm trước, Pakistan có vai trò là cầu nối cho việc tái thiết lập quan hệ Trung-Mỹ. Tổng thống Richard Nixon và Ngoại trưởng Henry Kissinger đã chống lại Tổng thống Yahya Khan trước sự tàn bạo của ông này ở Đông Pakistan và quốc gia châu Á này cũng tỏ ra là một đồng minh có giá trị đối với cả Mỹ và Trung Quốc trong cuộc xâm lược của Liên Xô trước đây tại Afghanistan. Ngày nay, mối quan hệ giữa Pakistan và Mỹ đã trở nên căng thẳng. Việc phát triển các mối quan hệ quốc phòng giữa Mỹ và Ấn Độ, hướng đến mục đích cân bằng với Trung Quốc, đã rung hồi chuông cảnh báo đối với Islamabad. Việc Pakistan hỗ trợ chủ nghĩa khủng bố ở Ấn Độ và Afghanistan đã khiến Mỹ thận trọng hơn trong việc tham gia vào quan hệ với nước này. Mặt khác, mối quan hệ giữa Trung Quốc với Pakistan lại tiếp tục phát triển, chứng kiến mối quan hệ hợp tác sâu rộng về các vấn đề quân sự, công nghiệp và kinh tế. Một cuộc đối đầu trực tiếp giữa Mỹ và Pakistan chắc chắn sẽ đẩy cao áp lực giữa Washington và Bắc Kinh. Do chính sách ngoại giao Nam Á của ông Trump không thể dự đoán nên khu vực này cần được theo dõi một cách chặt chẽ.

Đài Loan

Mặc dù Đài Loan từ lâu đã là điểm nối quan trọng nhất giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng cuộc đàm thoại gần đây giữa Tổng thống đắc cử Trump và nhà lãnh đạo Thái Anh Văn đã tái khẳng định vai trò trung tâm của Đài Loan. Trong cuộc gọi này và trên các phương tiện truyền thông sau đó, ông Trump cho rằng ông sẽ xem xét lại các chính sách dài hạn chiến lược mơ hồ đối với Đài Loan. Tại thời điểm này, mọi người không biết liệu ông Trump có sử dụng mối đe dọa đó để khiến Trung Quốc nhượng bộ hay không, hay chỉ sửa đổi mối quan hệ với Đài Loan để mối quan hệ này đóng vai trò trung tâm trong lập trường đối đầu của Washington với Bắc Kinh. Giới lãnh đạo Trung Quốc sẽ cần phải nghiền ngẫm câu hỏi này và nên phản ứng như thế nào với một hành vi vi phạm “giới hạn đỏ” của Bắc Kinh. Bất cứ tính toán sai lầm nào ở cả hai bên đều có thể dẫn đến một cuộc xung đột khủng khiếp.

Bắc Kinh và Washington sẽ phải thận trọng trong ngoại giao và quốc phòng để tránh xung đột trong vòng 4 năm tới. Chính quyền của ông Obama để lại một cục diện thay đổi liên tục; một trục ngoại giao bán hoàn chỉnh; một thỏa thuận thương mại đã tan lụi và một đồng minh có khả năng phá vỡ nguyên trạng. Chính quyền Trump mang thái độ đối đầu với một loạt câu hỏi quan trọng. Bắc Kinh cần phải tìm ra cách để kiềm chế Mỹ và Washington cũng cần tìm kiếm điều mình muốn đối với Trung Quốc là gì.

Tác giả Robert Farley là Giảng viên tại Đại học Kentucky (Mỹ). Bài viết đăng trên "National Interest" (ngày 25/12).

Lê Quang (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Trên cơ sở phân tích, đánh giá ba nhân tố cơ bản, bài viết đưa ra một số giải pháp chủ yếu hướng những nhân tố vào phát huy những tác động tích cực, hạn chế những tác động tiêu cực của quan hệ kinh tế Việt - Trung đến quốc phòng Việt Nam.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và trò chơi nước lớn

Ấn Độ và trò chơi nước lớn

Cần có tư duy chiến lược mới khi Ấn Độ đối mặt với tam giác Mỹ - Nga - Trung. Trong khi Pakistan có nhiều lựa chọn, Ấn Độ sẽ phải bảo vệ lợi ích trong khu vực bằng cách tái cấu trúc chiến lược lấy Mỹ làm trung tâm.

Đọc tiếp...

Đánh giá về những tác động sắp tới của Brexit đối với ASEAN

Đánh giá về những tác động sắp tới của Brexit đối với ASEAN

Tính phức tạp của thương mại toàn cầu và phong trào chuỗi giá trị tại các nước ASEAN có nghĩa là mức độ ảnh hưởng của khu vực đối với cú sốc từ bên ngoài đang ngày càng có tính liên kết và tác động toàn diện hơn. 

Đọc tiếp...

Cơn ác mộng lớn nhất ở châu Á: Chiến tranh Mỹ-Trung tại Triều Tiên

Cơn ác mộng lớn nhất ở châu Á: Chiến tranh Mỹ-Trung tại Triều Tiên

Kịch bản tồi tệ nhất là việc chính quyền Triều Tiên sụp đổ và khoảng trống chính trị được tạo ra sau đó. Cạnh tranh lợi ích ở Triều Tiên có thể đẩy hai quốc gia quyền lực nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc vào cuộc xung đột quân sự trực tiếp.

Đọc tiếp...

Syria - Thứ thách cho mối quan hệ Trump-Putin

Syria - Thứ thách cho mối quan hệ Trump-Putin

Với việc ra lệnh tấn công chóng vánh vào căn cứ quân sự của Syria, Chính phủ Mỹ đã thể hiện thái độ cứng rắn với Chính quyền Bashar al-Assad và đồng minh của Nga. Cuộc khủng hoảng bất chợt này đã đặt dấu hỏi về triển vọng xích lại gần nhau giữa Nga và Mỹ.

Đọc tiếp...

Rùa và Thỏ - Trung Quốc đang thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ?

Rùa và Thỏ - Trung Quốc đang thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ?

Giống như thỏ, Chính quyền Trump đang vội vã chuyển từ chính sách này sang chính sách khác, đôi khi mâu thuẫn với chính mình và sẵn sàng công kích bất kì đối thủ nào họ nhìn thấy. Trung Quốc, giống như rùa, vươn đầu thận trọng ra khỏi mai, đi những bước chậm chạp, chịu khó.

Đọc tiếp...

Hành động của ông Trump đặt Đài Loan vào thế khó xử

Hành động của ông Trump đặt Đài Loan vào thế khó xử

Ông Trump từng tuyên bố Mỹ không bị ràng buộc bởi chính sách “Một Trung Quốc” như người tiền nhiệm của ông. Nhận xét đó, nếu nghiêm túc, sẽ báo hiệu sự thay đổi lớn trong chính sách của Mỹ.

Đọc tiếp...

Mục đích chuyến thăm Trung Quốc của Quốc vương Saudi Arabia

Mục đích chuyến thăm Trung Quốc của Quốc vương Saudi Arabia

Chuyến thăm của Quốc vương Salman đã khẳng định mối quan hệ đối tác chiến lược mới, đang phát triển mạnh mẽ giữa hai nước, nhất là khi Bắc Kinh tìm cách thúc đẩy sự ổn định cho Sáng kiến Con đường Tơ lụa trên Biển của nước này.

Đọc tiếp...

Sự lỡ lời hay là sự cúi đầu của Mỹ trước Trung Quốc?

Sự lỡ lời hay là sự cúi đầu của Mỹ trước Trung Quốc?

Nhiều khả năng Trung Quốc sẽ thử phản ứng của Chính quyền Mỹ thông qua những hoạt động cương quyết ở Biển Đông. Việc ngăn chặn Trung Quốc đòi hỏi Mỹ đưa ra tín hiệu rõ ràng và nhất quán về những gì có thể chấp nhận và không thể chấp nhận.

Đọc tiếp...

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

Triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc. Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân.

Đọc tiếp...

Hạn chót cho chính sách Trung Quốc của Mỹ

Hạn chót cho chính sách Trung Quốc của Mỹ

Các đời tổng thống Mỹ từ năm 1979 đến nay đều cho rằng một Trung Quốc mạnh mẽ, hòa bình sẽ mang lại lợi ích lớn nhất cho sự ổn định quốc tế và Mỹ. Tổng thống Trump liệu có sẵn sàng đưa ra tuyên bố tương tự?

Đọc tiếp...

Cách Úc xử lý quan hệ khu vực trong bối cảnh bất ổn toàn cầu

Cách Úc xử lý quan hệ khu vực trong bối cảnh bất ổn toàn cầu

Với nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump và sự quyết đoán của Trung Quốc làm tăng bất ổn khu vực, Úc cùng với các nước láng giềng nên tìm kiếm những cách thức mới để thắt chặt các mối quan hệ khu vực, tránh hoài niệm quá khứ.

Đọc tiếp...

Thách thức Donald Trump của Shinzo Abe và các lựa chọn chính sách ngoại giao của Nhật Bản

Thách thức Donald Trump của Shinzo Abe và các lựa chọn chính sách ngoại giao của Nhật Bản

Thách thức đối với Abe là phải khéo léo tìm cho Nhật Bản một vai trò trong môi trường an ninh mới và bất ổn hiện nay tại khu vực, và làm cho vai trò đó ăn khớp với mục tiêu của chính ông là “làm cho Nhật Bản vĩ đại trở lại” về mặt chính trị-quân sự ở châu Á và toàn cầu.

Đọc tiếp...

Nhật Bản tìm kiếm quan hệ chiến lược vững mạnh hơn ở Đông Nam Á

Nhật Bản tìm kiếm quan hệ chiến lược vững mạnh hơn ở Đông Nam Á

Trong 6 ngày vào tháng 1/2017, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã di chuyển trên 18.000 ki-lô-mét, đến thăm Philippines, Indonesia, Việt Nam và Úc. Thời điểm và kế hoạch hành trình của chuyến đi có phần gấp gáp này phản ánh nhiều lo ngại về bối cảnh chính trị đang thay đổi.

Đọc tiếp...

Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Tổng thống Mỹ đem lại nguy cơ về cuộc chiến kinh tế và những căng thẳng trong vấn đề lãnh thổ. Tuy nhiên, ông Tập Cận Bình có thể sử dụng kẻ thù bên ngoài này để tăng cường quyền lực của mình. 

Đọc tiếp...

Quan hệ Mỹ-Trung sẽ như thế nào dưới thời Donald Trump?

Quan hệ Mỹ-Trung sẽ như thế nào dưới thời Donald Trump?

Quan hệ Mỹ-Trung là trọng tâm của sự cân bằng chiến lược tương lai tại châu Á. Diễn biến ban đầu cho thấy Bắc Kinh đã tiếp nhận việc Donald Trump đắc cử với ít nhiều lạc quan. Tuy nhiên, những phát ngôn và diễn biến sau đó đã buộc Bắc Kinh lựa chọn thực hiện chính sách chờ thời thận trọng. Tương lai mối quan hệ Mỹ - Trung sẽ được định hình như thế nào?

Đọc tiếp...

Những nước cờ của Nga trong bối cảnh Mỹ có tân tổng thống

Những nước cờ của Nga trong bối cảnh Mỹ có tân tổng thống

Mặc dù ông Putin đã lấy lại được phần nào vị thế vốn có của Nga trên trường quốc tế, tuy nhiên, nếu không đẩy mạnh nền kinh tế đang chậm chạp của mình, thì khả năng tiến xa của Nga trong tương lai sẽ bị hạn chế.

Đọc tiếp...

Vai trò của Nga trong cấu trúc châu Á-Thái Bình Dương

Vai trò của Nga trong cấu trúc châu Á-Thái Bình Dương

Không bao giờ nên cho rằng trong bất cứ cuộc cuộc khủng hoảng địa chính trị trong tương lai nào tại châu Á, lợi ích kinh tế sẽ thắng thế trước các đam mê chính trị. Đó là lý do Châu Á cần một tổ chức khu vực có khả năng giải quyết những vấn đề chính sách kinh tế và an ninh.

Đọc tiếp...

Cạnh tranh địa chính trị Trung-Ấn định hình bức tranh chiến lược Nam Á

Cạnh tranh địa chính trị Trung-Ấn định hình bức tranh chiến lược Nam Á

Trung Quốc chỉ là một trong ba chặng dừng chân của chuyến công du nước ngoài gần đây của Ngoại trưởng Ấn Độ, song điểm dừng chân này lại có ý nghĩa bao trùm lên cả chuyến đi.

Đọc tiếp...

Nhiều triển vọng trong mối quan hệ Nhật Bản-Ấn Độ

Nhiều triển vọng trong mối quan hệ Nhật Bản-Ấn Độ

Trong môi trường địa chính trị như hiện nay, Nhật Bản sẽ hưởng lợi từ việc thúc đẩy mối quan hệ với các nước khác trong khu vực, và có thể họ sẽ theo đuổi mối quan hệ sâu rộng với Ấn Độ, một đối tác tự nhiên của Nhật Bản.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10429 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin