24 - 4 - 2018 | 15:33
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Mối đe dọa bắt nguồn từ chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng

Mối đe dọa bắt nguồn từ chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng

Email In PDF.

Một mối đe dọa đang dần hiện hữu, khi lãnh đạo các cường quốc như Mỹ, Nga và Trung Quốc đều cam kết xây dựng đất nước hùng mạnh, lấy cảm hứng từ đế chế vang bóng một thời của quốc gia mình. Đây là biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng vốn đang ngày càng gia tăng trên thế giới hiện nay.

 

Nước Mỹ lâu nay vẫn đi theo xu hướng toàn cầu hóa. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump đã thề sẽ " đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại", trong khi các quốc gia từng là cường quốc trong lịch sử nhân loại một thời như Trung Quốc, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ lấy chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng làm động cơ dẫn dắt đất nước. Năm 2012, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố sẽ "tạo ra sự hồi sinh vĩ đại của dân tộc Trung Quốc". Cũng trong năm này, Tổng thống Nga Vladimir Putin quay trở lại nắm quyền tại Điện Kremlin và bắt đầu dự án "đưa nước Nga vĩ đại trở lại". Tại Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Tayyip Erdogan cũng đang tìm cách khơi gợi tinh thần dân tộc từ thời kỳ vinh quang của đế chế Ottoman.

Bầu không khí chính trị tại Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Nga đang gióng lên hồi chuông cảnh bảo về những mối nguy hiểm của việc khơi lại nỗi luyến tiếc chủ nghĩa dân tộc. Cả ba quốc gia này đều mong muốn phục hồi sự vĩ đại lừng danh thiên hạ một thời của mình, kết hợp với chiến dịch tuyên truyền của chính phủ chống lại những lực lượng thù địch bên ngoài và những "kẻ thù từ bên trong", những kẻ chống lại chủ nghĩa dân tộc. Các nền dân chủ hiện nay đều có xu hướng khơi gợi chủ nghĩa dân tộc, chẳng hạn như Nhật Bản, Ấn Độ, Hungary, Anh... Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đang dẫn đầu một chiến dịch đầy nhiệt huyết làm hồi sinh tinh thần dân tộc quốc gia khi nhắc lại thời kỳ oanh liệt của nước Nhật ở thế kỷ 19. Khi đó, Nhật Bản là quốc gia hùng mạnh nhất châu Á. Tại Ấn Độ, Thủ tướng Narendra Modi đã lãnh đạo phong trào dân tộc Hindu, vừa kêu gọi hiện đại hóa Ấn Độ, vừa khơi gợi tinh thần tự hào của người Hindu trong lịch sử. Tại Hungary, Thủ tướng Viktor Orban là người theo chủ nghĩa dân tộc, tỏ ra nuối tiếc những phần lãnh thổ mà Hungary bị mất sau Chiến tranh Thế giới Thứ nhất.

Sự kiện "Brexit" (nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu) vừa qua cũng bắt nguồn từ sự luyến tiếc chủ nghĩa dân tộc. Những người tuyên truyền cho chiến dịch "Brexit" đã đề cao một "nước Anh toàn cầu", gợi lại những ký ức về một nước Anh thống trị toàn thế giới chứ không phải chỉ là một thành viên của câu lạc bộ gồm 28 quốc gia châu Âu hiện giờ.

Chính những tác động tiêu cực của toàn cầu hóa đã mang lại những thay đổi nói trên. Những ảnh hưởng của chủ nghĩa tư bản toàn cầu, bao gồm vấn đề di cư trên diện rộng và cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, đã làm gia tăng nỗi luyến tiếc về một thời ổn định hơn, đồng nhất hơn và lấy quốc gia làm trọng tâm. Những hành động làm sống lại chủ nghĩa dân tộc ở một nước có thể sẽ kích động các phong trào tương tự ở các nơi khác. Ồng Trump đã coi "Brexit" là nguồn cảm hứng và không che giấu sự ngưỡng mộ đối với ông Putin.  

Còn một lý do nữa dẫn đến tình trạng này là nhiều người cho rằng chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng có thể dẫn đến sự dịch chuyển sức mạnh kinh tế và chính trị từ phương Tây sang châu Á. Điều này có nghĩa là sự giàu có và ảnh hưởng trên toàn cầu của Mỹ đang bị xói mòn. Đối với những nước lớn tại châu Á như Trung Quốc và Ấn Độ, sức mạnh toàn cầu chuyển dịch sẽ khơi dậy những tham vọng làm sống lại sự vĩ đại dân tộc và văn hóa, vốn bị che phủ trong thời kỳ chủ nghĩa đế quốc phương Tây. Với các nước như Nga, Trung Quốc, Anh, Nhật Bản và Ấn Độ, tất cả đều theo khuôn mẫu của chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng. Tuy nhiên, không phải tất cả các quốc gia trên thế giới đều theo xu hướng này. Hầu hết các quốc gia phương Tây dân chủ như Canada, Úc và hầu hết các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu đều không bị lôi cuốn vào chủ nghĩa dân tộc. Thật khó tưởng tượng được khẩu hiệu "đưa nước Đức vĩ đại trở lại" sẽ thành hiện thực ở Đức. Tại nhiều quốc gia, thể lực ủng hộ, cổ súy chủ nghĩa dân tộc vẫn chỉ là một lực lượng mới trong xã hội mà thôi.

Tại Anh, Mỹ, hầu hết những nhà chính trị lớn, có uy tín tại các nước này cho đến hiện nay vẫn theo xu hướng nhìn về phía trước. Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã nói về việc "xây dựng cây cầu nối để bước sang thế kỷ 21", còn Tổng thống Mỹ đương nhiệm Barack Obama thì phát động chiến dịch "hy vọng và thay đổi". Tại Anh, cựu Thủ tướng Tony Blair đã nói về một "Cool Britannia" (nước Anh sành điệu), đồng thời tìm cách gây dựng lại hình ảnh một nước Anh tôn nghiêm theo phong cách cổ điển và trầm lắng để trở thành "Nước Anh sành điệu" trong suốt những năm đầu nhiệm kỳ của mình. Trong khi đó, cựu Thủ tướng David Cameron thì chứng tỏ mình là một người bảo thủ mang phong cách hiện đại. Ở Nga trước thời Tổng thống Vladimir Putin, người ta quan tâm hướng về tương lai hơn là muốn đưa nước Nga trở lại thời kỳ đế chế vàng son trị thiên hạ một thời.

Những lời kêu gọi lòng yêu nước hiện là một phần chuẩn mực trong những thông điệp chính trị trên khắp thế giới. Tuy nhiên, phải nhìn nhận một cách công bằng là chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng chỉ trở thành nguy hiểm khi nó thù địch với tất cả những quốc gia bên ngoài. Trong bối cảnh đó, khả năng đụng độ giữa các hệ tư tưởng mang tính dân tộc sẽ gia tăng. Có một thực tế là khả năng đối đầu giữa chủ nghĩa dân tộc của nước Mỹ với chủ nghĩa dân tộc của Trung Quốc tại Thái Bình Dương dường như đã gia tăng kể từ khi ông Trump đắc cử Tổng thống Mỹ. Đối với những người theo chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng, việc chỉ ra những sai trái của " những kẻ ngoại bang" sẽ dễ hơn là chỉ ra được những phức tạp trong lịch sử dân tộc mình. Lịch sử có thể tạo ra nguồn cảm hứng, làm sống lại tinh thần dân tộc tại Mỹ hay nơi nào đó trên thế giới, nhưng đồng thời cảnh báo tất cả chúng ta về một thế giới với nguy cơ đối đầu hơn là hợp tác để phát triển.

Theo "Financial Times" (ngày 2/1)

 

Hương Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Philippines: Chính sách đối ngoại nhằm đối phó với môi trường an ninh năng động

Philippines: Chính sách đối ngoại nhằm đối phó với môi trường an ninh năng động

Để hiểu được chính sách đối ngoại đang nổi lên của Duterte, cần phân tích giao điểm của 5 yếu tố then chốt: chủ nghĩa dân túy; sự tập trung quyền lực nhanh chóng trong tay Duterte; thiếu sự cam kết rõ ràng của Mỹ đối với Philippines ở Biển Đông; sự ve vãn của Trung Quốc nhằm thuyết phục Philippines gạt Phán quyết sang một bên; và cuối cùng là việc Duterte “cá nhân hoá” chính sách đối ngoại.

Đọc tiếp...

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Những lời ca tụng sự hội nhập Á-Âu của Tập Cận Bình có thể bỏ qua sự bành trướng vốn thường bạo lực của Trung Quốc, nhưng lịch sử đó chưa bị các nước láng giềng của Trung Quốc lãng quên.

Đọc tiếp...

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Ngày 7/4, Mỹ và đồng minh Anh, Pháp đã tấn công Syria. Câu hỏi đặt ra là hệ quả của cuộc tấn công sẽ như thế nào? Hành động của Mỹ có vi phạm luật pháp của chính nước Mỹ và luật pháp quốc tế hay không?

Đọc tiếp...

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Giữa Trung Quốc và Ấn Độ tồn tại rất nhiều vấn đề mang tính kết cấu, vốn đã hạn chế sự hợp tác chiến lược giữa hai nước. Ấn Độ là một nước mạnh trong khu vực, trên thế giới cũng có không ít những nước kiểu này. Làm thế nào để xử lý mối quan hệ với những nước này, trong phân tích về chiến lược ngoại giao của Trung Quốc lại không đề cập nhiều và điều này cần phải được thay đổi.

Đọc tiếp...

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Các nước Nam Á tham gia dự án Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc (MSR) đã có những quan ngại khác nhau về hậu quả của sự phụ thuộc vào tài chính và chủ quyền đối với Trung Quốc. Tất cả những điều đó cho thấy những thách thức lớn cho các dự án MSR của Trung Quốc tại khu vực này.

Đọc tiếp...

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

Dù rất tích cực can dự và hợp tác với khu vực, nhưng có một hố sâu ngăn cách giữa tham vọng và khả năng thực hiện của Ấn Độ. Nếu nghiêm túc về mở rộng ảnh hưởng về phía Đông, Ấn Độ cần thực hiện và hoàn tất nhiều việc hơn nữa.

Đọc tiếp...

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Hiện nay, với việc thông qua Đạo luật đi lại Đài Loan và xét tới những thay đổi nhân sự gần đây và có thể đang chờ giải quyết trong Chính quyền Trump, có một khả năng rất thực tế là ở một số thời điểm Trump có thể sử dụng lá bài Đài Loan theo cách có nguy cơ gây ra xung đột quân sự với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Triều Tiên và Mỹ vẫn còn khác biệt quá nhiều trong những mục tiêu kỳ vọng, và dù có thỏa thuận nào được lập ra, thì việc xác minh sự phi hạt nhân hóa Triều Tiên và một bản thảo về hiệp ước hòa bình để chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên cũng sẽ phải mất vài năm mới có thể hoàn thiện.

Đọc tiếp...

Đạo luật Đài Loan mới của Mỹ có thể dẫn đến chiến tranh Trung-Đài

Đạo luật Đài Loan mới của Mỹ có thể dẫn đến chiến tranh Trung-Đài

Câu hỏi thực sự là ông Tập sẽ có phản ứng như thế nào trong vòng 3-5 năm tới, sau khi đã đánh cược quyền lực hợp pháp của mình vào "việc trẻ hóa đất nước Trung Quốc" thông qua việc sáp nhập Đài Loan, khi ông nhận thấy rằng con đường "thống nhất hòa bình" ngày càng xa.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam tới New Zealand và Úc

Ý nghĩa chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam tới New Zealand và Úc

Việc một số cường quốc châu Á có cách tiếp cận đơn phương đối với một số vấn đề khu vực có tầm quan trọng đặc biệt đã làm cho các quốc gia liên quan lo lắng. Trong bối cảnh đó, mối quan hệ giữa các nước Úc, New Zealand, Nhật Bản, Ấn Độ và Việt Nam được tăng cường là điều hết sức quan trọng.

Đọc tiếp...

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, lớn tiếng đe dọa Đài Loan, nhiều lần lấn chiếm biên giới ở dãy Himalaya, xâm nhập thường xuyên Senkaku là những minh chứng thực tế rõ nhất về chính sách ngoại giao và chiến lược của nước này.

Đọc tiếp...

Sự răn đe hạt nhân của Mỹ ở Đông Bắc Á: Những vai trò hạn chế

Sự răn đe hạt nhân của Mỹ ở Đông Bắc Á: Những vai trò hạn chế

Trước những nỗ lực không ngừng của Triều Tiên trở thành một nhà nước sở hữu vũ khí hạt nhân và sự nổi lên của sức mạnh Trung Quốc, cuốn “Nhật Bản, Hàn Quốc và cái ô hạt nhân của Mỹ: sự răn đe sau Chiến tranh Lạnh” đưa ra cho độc giả cái nhìn sâu sắc vô giá về cách thức xem xét vai trò của Mỹ trong việc đối phó với các cuộc đối đầu hạt nhân hiện tại và trong tương lai ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

Canh bạc ngoại giao của Nga trên bán đảo Triều Tiên

Canh bạc ngoại giao của Nga trên bán đảo Triều Tiên

Nga đã học được bài học một cách khó nhọc rằng ảnh hưởng đòn bẩy và khả năng bảo vệ các lợi ích của nước này trong vấn đề bán đảo Triều Tiên tương quan với mức độ quan hệ của nước này với Triều Tiên; nếu không, Nga sẽ bị loại khỏi cuộc chơi và trở thành bên thứ yếu.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Hợp tác sức mạnh mềm

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Hợp tác sức mạnh mềm

Quan hệ Ấn Độ-Việt Nam không phải mới hình thành gần đây; hai quốc gia có quá khứ lịch sử kéo dài nhiều thiên niên kỷ, và tầm quan trọng của nó chưa bao giờ mất đi trong tiến trình phát triển của thời kỳ hiện đại.

Đọc tiếp...

Khía cạnh địa chính trị của sự đồng thuận Bắc Kinh-Moskva

Khía cạnh địa chính trị của sự đồng thuận Bắc Kinh-Moskva

Bất chấp mọi rủi ro, quan hệ Trung-Nga đã phát triển thành sự hợp tác ngày càng chặt chẽ hơn. Việc tích hợp "Vành đai và Con đường" của Trung Quốc và Liên minh kinh tế Á-Âu của Nga sẽ có những tác động lớn đối với cả Châu Á và phương Tây.

Đọc tiếp...

Mỹ cần củng cố quan hệ đồng minh để đối phó với Trung Quốc

Mỹ cần củng cố quan hệ đồng minh để đối phó với Trung Quốc

Việc công bố Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) và Chiến lược Quốc phòng (NDS) mới, Chính quyền Trump đã báo trước về mối quan hệ đối đầu hơn với Trung Quốc. Tuy nhiên, các đồng minh và bạn bè của Mỹ nghi ngờ về việc liệu lời lẽ của Chính quyền Mỹ có liên hệ thế nào với thực tế chiến lược.

Đọc tiếp...

Các biện pháp thúc đẩy quan hệ chiến lược Mỹ - Indonesia

Các biện pháp thúc đẩy quan hệ chiến lược Mỹ - Indonesia

Việc tổ chức tập trận chung Mỹ - Indoneisa gần quần đảo Natuna sẽ giúp tăng cường quan hệ đối tác an ninh giữa hai nước và cho Trung Quốc thấy rằng Indonesia sẽ không còn áp dụng một cách tiếp cận thụ động đối với các mối quan tâm ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Nguy cơ xung đột giữa các cường quốc

Nguy cơ xung đột giữa các cường quốc

Gần 20 năm thả nổi chiến lược đã rơi vào tay Trung Quốc và Nga. Nước Mỹ cần hiểu rằng họ chính là nước hưởng lợi đầu tiên của hệ thống quốc tế hiện hành và là cường quốc duy nhất có khả năng và nguồn lực để bảo vệ hệ thống này khỏi bị tấn công.

Đọc tiếp...

Sự nổi lên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Sự nổi lên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Trung Quốc, dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, đang vươn lên thách thức Mỹ và phương Tây. Cả Chính quyền Trump lẫn EU đều có lỗi khi Trung Quốc chiếm được ưu thế trên vũ đài toàn cầu.

Đọc tiếp...

Chiến lược kinh tế của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương

Chiến lược kinh tế của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương

Bối cảnh ở châu Á-Thái Bình Dương đang thay đổi nhanh chóng - thường theo những cách không có lợi cho lợi ích của Mỹ. Tuy nhiên, các tác giả của báo cáo tin chắc rằng một chiến lược kinh tế toàn diện và được thực hiện thận trọng của Mỹ đối với khu vực có thể định hình những xu hướng này có lợi cho các lợi ích dài hạn của Mỹ và hướng nó về tương lai ổn định, thịnh vượng hơn cho tất cả.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10314 khách và 2 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin