20 - 1 - 2018 | 0:45
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Mối đe dọa bắt nguồn từ chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng

Mối đe dọa bắt nguồn từ chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng

Email In PDF.

Một mối đe dọa đang dần hiện hữu, khi lãnh đạo các cường quốc như Mỹ, Nga và Trung Quốc đều cam kết xây dựng đất nước hùng mạnh, lấy cảm hứng từ đế chế vang bóng một thời của quốc gia mình. Đây là biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng vốn đang ngày càng gia tăng trên thế giới hiện nay.

 

Nước Mỹ lâu nay vẫn đi theo xu hướng toàn cầu hóa. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump đã thề sẽ " đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại", trong khi các quốc gia từng là cường quốc trong lịch sử nhân loại một thời như Trung Quốc, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ lấy chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng làm động cơ dẫn dắt đất nước. Năm 2012, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố sẽ "tạo ra sự hồi sinh vĩ đại của dân tộc Trung Quốc". Cũng trong năm này, Tổng thống Nga Vladimir Putin quay trở lại nắm quyền tại Điện Kremlin và bắt đầu dự án "đưa nước Nga vĩ đại trở lại". Tại Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Tayyip Erdogan cũng đang tìm cách khơi gợi tinh thần dân tộc từ thời kỳ vinh quang của đế chế Ottoman.

Bầu không khí chính trị tại Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Nga đang gióng lên hồi chuông cảnh bảo về những mối nguy hiểm của việc khơi lại nỗi luyến tiếc chủ nghĩa dân tộc. Cả ba quốc gia này đều mong muốn phục hồi sự vĩ đại lừng danh thiên hạ một thời của mình, kết hợp với chiến dịch tuyên truyền của chính phủ chống lại những lực lượng thù địch bên ngoài và những "kẻ thù từ bên trong", những kẻ chống lại chủ nghĩa dân tộc. Các nền dân chủ hiện nay đều có xu hướng khơi gợi chủ nghĩa dân tộc, chẳng hạn như Nhật Bản, Ấn Độ, Hungary, Anh... Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đang dẫn đầu một chiến dịch đầy nhiệt huyết làm hồi sinh tinh thần dân tộc quốc gia khi nhắc lại thời kỳ oanh liệt của nước Nhật ở thế kỷ 19. Khi đó, Nhật Bản là quốc gia hùng mạnh nhất châu Á. Tại Ấn Độ, Thủ tướng Narendra Modi đã lãnh đạo phong trào dân tộc Hindu, vừa kêu gọi hiện đại hóa Ấn Độ, vừa khơi gợi tinh thần tự hào của người Hindu trong lịch sử. Tại Hungary, Thủ tướng Viktor Orban là người theo chủ nghĩa dân tộc, tỏ ra nuối tiếc những phần lãnh thổ mà Hungary bị mất sau Chiến tranh Thế giới Thứ nhất.

Sự kiện "Brexit" (nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu) vừa qua cũng bắt nguồn từ sự luyến tiếc chủ nghĩa dân tộc. Những người tuyên truyền cho chiến dịch "Brexit" đã đề cao một "nước Anh toàn cầu", gợi lại những ký ức về một nước Anh thống trị toàn thế giới chứ không phải chỉ là một thành viên của câu lạc bộ gồm 28 quốc gia châu Âu hiện giờ.

Chính những tác động tiêu cực của toàn cầu hóa đã mang lại những thay đổi nói trên. Những ảnh hưởng của chủ nghĩa tư bản toàn cầu, bao gồm vấn đề di cư trên diện rộng và cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, đã làm gia tăng nỗi luyến tiếc về một thời ổn định hơn, đồng nhất hơn và lấy quốc gia làm trọng tâm. Những hành động làm sống lại chủ nghĩa dân tộc ở một nước có thể sẽ kích động các phong trào tương tự ở các nơi khác. Ồng Trump đã coi "Brexit" là nguồn cảm hứng và không che giấu sự ngưỡng mộ đối với ông Putin.  

Còn một lý do nữa dẫn đến tình trạng này là nhiều người cho rằng chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng có thể dẫn đến sự dịch chuyển sức mạnh kinh tế và chính trị từ phương Tây sang châu Á. Điều này có nghĩa là sự giàu có và ảnh hưởng trên toàn cầu của Mỹ đang bị xói mòn. Đối với những nước lớn tại châu Á như Trung Quốc và Ấn Độ, sức mạnh toàn cầu chuyển dịch sẽ khơi dậy những tham vọng làm sống lại sự vĩ đại dân tộc và văn hóa, vốn bị che phủ trong thời kỳ chủ nghĩa đế quốc phương Tây. Với các nước như Nga, Trung Quốc, Anh, Nhật Bản và Ấn Độ, tất cả đều theo khuôn mẫu của chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng. Tuy nhiên, không phải tất cả các quốc gia trên thế giới đều theo xu hướng này. Hầu hết các quốc gia phương Tây dân chủ như Canada, Úc và hầu hết các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu đều không bị lôi cuốn vào chủ nghĩa dân tộc. Thật khó tưởng tượng được khẩu hiệu "đưa nước Đức vĩ đại trở lại" sẽ thành hiện thực ở Đức. Tại nhiều quốc gia, thể lực ủng hộ, cổ súy chủ nghĩa dân tộc vẫn chỉ là một lực lượng mới trong xã hội mà thôi.

Tại Anh, Mỹ, hầu hết những nhà chính trị lớn, có uy tín tại các nước này cho đến hiện nay vẫn theo xu hướng nhìn về phía trước. Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã nói về việc "xây dựng cây cầu nối để bước sang thế kỷ 21", còn Tổng thống Mỹ đương nhiệm Barack Obama thì phát động chiến dịch "hy vọng và thay đổi". Tại Anh, cựu Thủ tướng Tony Blair đã nói về một "Cool Britannia" (nước Anh sành điệu), đồng thời tìm cách gây dựng lại hình ảnh một nước Anh tôn nghiêm theo phong cách cổ điển và trầm lắng để trở thành "Nước Anh sành điệu" trong suốt những năm đầu nhiệm kỳ của mình. Trong khi đó, cựu Thủ tướng David Cameron thì chứng tỏ mình là một người bảo thủ mang phong cách hiện đại. Ở Nga trước thời Tổng thống Vladimir Putin, người ta quan tâm hướng về tương lai hơn là muốn đưa nước Nga trở lại thời kỳ đế chế vàng son trị thiên hạ một thời.

Những lời kêu gọi lòng yêu nước hiện là một phần chuẩn mực trong những thông điệp chính trị trên khắp thế giới. Tuy nhiên, phải nhìn nhận một cách công bằng là chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng chỉ trở thành nguy hiểm khi nó thù địch với tất cả những quốc gia bên ngoài. Trong bối cảnh đó, khả năng đụng độ giữa các hệ tư tưởng mang tính dân tộc sẽ gia tăng. Có một thực tế là khả năng đối đầu giữa chủ nghĩa dân tộc của nước Mỹ với chủ nghĩa dân tộc của Trung Quốc tại Thái Bình Dương dường như đã gia tăng kể từ khi ông Trump đắc cử Tổng thống Mỹ. Đối với những người theo chủ nghĩa dân tộc hồi tưởng, việc chỉ ra những sai trái của " những kẻ ngoại bang" sẽ dễ hơn là chỉ ra được những phức tạp trong lịch sử dân tộc mình. Lịch sử có thể tạo ra nguồn cảm hứng, làm sống lại tinh thần dân tộc tại Mỹ hay nơi nào đó trên thế giới, nhưng đồng thời cảnh báo tất cả chúng ta về một thế giới với nguy cơ đối đầu hơn là hợp tác để phát triển.

Theo "Financial Times" (ngày 2/1)

 

Hương Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Stratfor: Dự báo tình hình thế giới 2018

Stratfor: Dự báo tình hình thế giới 2018

Năm 2017 đã trôi qua với nhiều biến động. Năm 2018 sẽ diễn biến như thế nào? Tiếp nối xu hướng đang diễn ra trong năm 2017 hay sẽ có những bước ngoặt mới định hình xu hướng mới trong đời sống chính trị quốc tế? Dự báo Tình hình Thế giới 2018 của công ty Phân tích Tình báo toàn cầu Stratfor sẽ cho chúng ta bức tranh tổng thể về vấn đề này.

Đọc tiếp...

Nga-Nhật: Những giới hạn của sự xích lại gần mang tính chiến lược

Nga-Nhật: Những giới hạn của sự xích lại gần mang tính chiến lược

Một sự xích lại gần nhau Nhật-Nga như mong muốn của hai bên thực sự ít khả năng được định hình, vì lẽ chính sách ngoại giao Nga vốn "lấy phương Tây làm trung tâm", hay chính sách ngoại giao Nhật Bản khó có thể xa rời đường hướng của Mỹ, và thế tương quan lực lượng địa chính trị ở châu Á vốn được hình thành xung quanh sự đối đầu Trung-Mỹ.

Đọc tiếp...

Nhật-Trung và dòng ký ức lịch sử

Nhật-Trung và dòng ký ức lịch sử

Trải qua 80 năm vụ thảm sát Nam Kinh, những vấn đề lịch sử sẽ vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến mối quan hệ Trung – Nhật. Người dân khu vực Đông Á cần tìm tiến hành những bước đi táo bạo để giải quyết vấn đề, giữ ổn định, hòa bình khu vực.

Đọc tiếp...

Nga có thể đóng vai trò gì trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng Triều Tiên?

Nga có thể đóng vai trò gì trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng Triều Tiên?

Nga có những lợi thế riêng trong việc giải quyết vấn đề Triều Tiên. Sự hiện diện của Nga trong vai trò một bên hòa giải tiềm năng có thể là hữu ích, nhưng với điều kiện Bắc Triều Tiên chấp nhận và Mỹ - Nga phải nhất trí cao về một mẫu số chung trong vấn đề Triều Tiên: phi hạt nhân hóa.

Đọc tiếp...

Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc gây thêm căng thẳng với Ấn Độ

Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc gây thêm căng thẳng với Ấn Độ

Nếu Bắc Kinh duy trì cách thức thực hiện sáng kên Vành đai và Con đường (BRI) hiện nay, thì họ sẽ buộc New Delhi phải đối trọng với sức mạnh đang gia tăng của Trung Quốc, điều này sẽ mang lại cho Mỹ một cơ hội để tiếp tục làm sâu sắc thêm các mối quan hệ an ninh và kinh tế với New Delhi để đối phó với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Chính sách đối ngoại của Nga: Cái nhìn năm 2018

Chính sách đối ngoại của Nga: Cái nhìn năm 2018

Trên cơ sở cách tiếp cận có hệ thống, báo cáo gia đã phân tích những định hướng then chốt trong chính sách đối ngoại của Nga trong năm 2018, xác định những mối đe dọa chính và cơ hội đối với nước Nga trên trường quốc tế. Các dự báo của báo cáo này bao trùm các khu vực phương Tây, châu Á-Thái Bình Dương, Trung Đông và khu vực láng giềng lân cận.

Đọc tiếp...

Tác động chiến lược và kinh tế tới Nam Á từ sáng kiến Con đường Tơ lụa trên biển của Trung Quốc

Tác động chiến lược và kinh tế tới Nam Á từ sáng kiến Con đường Tơ lụa trên biển của Trung Quốc

Bài nghiên cứu này xem xét việc sáng kiến Con đường Tơ lụa trên biển (MSR) được xây dựng với mục đích gì và được thực hiện ra sao trong khu vực Nam Á, đánh giá các tính toán chính trị và kinh tế của các nước trong khu vực khi tham gia MSR, và xác định những hành động của các nước này để đánh giá khả năng thành công của sáng kiến MSR.

Đọc tiếp...

Chuyển dịch quyền lực và quản lý cường quốc: Ba thập kỷ quan hệ Trung – Nhật – Mỹ

Chuyển dịch quyền lực và quản lý cường quốc: Ba thập kỷ quan hệ Trung – Nhật – Mỹ

Thách thức đặt ra với Mỹ về một Nhật Bản đang trỗi dậy vào những năm 1970 và 1980 được coi là dạng thách thức nào, và thách thức này có điểm gì khác biệt so với thách thức mà Trung Quốc đặt ra cho vị thế của Mỹ ở Đông Á từ đầu những năm 2000? Bài viết sẽ đi sâu phân tích trả lời cho những câu hỏi này.

Đọc tiếp...

Tầm nhìn an ninh khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương: Quan điểm từ Ấn Độ

Tầm nhìn an ninh khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương: Quan điểm từ Ấn Độ

Sự trỗi dậy chưa từng có về kinh tế và quân sự của Trung Quốc, hành vi gây hấn của nước này, các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ và sự thay đổi về địa chiến lược mà điều này mang lại, là nguyên nhân chủ yếu gây ra những căng thẳng đang gia tăng trong khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương. Sự cân bằng trong khu vực đã bị đảo lộn và việc khôi phục nó là chìa khóa để đảm bảo ổn định khu vực trong tương lai.

Đọc tiếp...

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Tổng thống Donald Trump và câu đố Ấn Độ của Mỹ

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Tổng thống Donald Trump và câu đố Ấn Độ của Mỹ

Việc Washington quyết định gắn chặt Ấn Độ vào chiến lược châu Á của họ và việc New Delhi sẵn sàng từ bỏ những do dự về khuôn khổ bốn bên chắc chắn sẽ cải thiện các triển vọng cho Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như một khái niệm địa chính trị đáng tin cậy.

Đọc tiếp...

Jerusalem: Tìm kiếm một nhà trung gian hòa giải trung thực

Jerusalem: Tìm kiếm một nhà trung gian hòa giải trung thực

Tuyên bố của tổng thống Trump cho thấy Mỹ sẽ rất khó đóng vai trò là bên trung gian trung thực. Bây giờ là lúc Liên minh châu Âu phải làm rõ rằng họ không cần sự cho phép của Mỹ để theo đuổi sự đồng thuận quốc tế cho hòa bình ở Trung Đông. Đã đến lúc phải chuyển từ lời nói sang hành động.

Đọc tiếp...

Hồi chuông cảnh tỉnh của Tổng thống Donald Trump đối với Trung Quốc

Hồi chuông cảnh tỉnh của Tổng thống Donald Trump đối với Trung Quốc

Để đối phó với chính sách đối ngoại ngày càng quyết đoán của Trung Quốc, Mỹ cần phải củng cố các nền móng trong nước và tiếp tục đầu tư vào các liên minh, các quan hệ đối tác và các hệ thống quy tắc và quy chuẩn mà cho phép nước này và các nước châu Á phát triển.

Đọc tiếp...

Tác động của 3 siêu dự án cơ sở hạ tầng của Trung Quốc tại Đông Nam Á

Tác động của 3 siêu dự án cơ sở hạ tầng của Trung Quốc tại Đông Nam Á

Các nước Đông Nam Á có những mối quan ngại thực sự trước những dự án của Trung Quốc. Sự “khập khiễng” về năng lực và nguyện vọng giữa Trung Quốc và các nước Đông Nam Á sẽ là nguyên nhân chính cản trở sự tiến triển của những dự án đầy tham vọng của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Nhật - Ấn và giấc mơ Ấn Độ - Thái Bình Dương

Nhật - Ấn và giấc mơ Ấn Độ - Thái Bình Dương

Nếu Mỹ mong muốn một “Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở”, như Ngoại trưởng Rex Tillerson đã hối thúc và Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã thảo luận trong cuộc gặp gần đây giữa họ ở Tokyo, thì sẽ không có 2 cường quốc nào quan trọng bằng Ấn Độ và Nhật Bản.

Đọc tiếp...

Ấn Độ chuẩn bị bước tới vị thế cường quốc toàn cầu?

Ấn Độ chuẩn bị bước tới vị thế cường quốc toàn cầu?

Thời cơ để Ấn Độ xác lập vị thế trên trường quốc tế đã đến. Mỹ cần bước đến và đón nhận sự xuất hiện này, thay vì chỉ biết đứng chờ đợi. Mỹ cần phải làm tốt hơn phần việc bình thường hóa thực tế Ấn Độ trỗi dậy và nhấn mạnh tầm quan trọng của quốc gia Nam Á này đối với lợi ích quốc gia của Mỹ và của thế giới, như cách Washington làm với nhiều đối tác châu Âu thân cận khác.

Đọc tiếp...

Hoài nghi về cách tiếp cận mới của Mỹ với Trung Quốc

Hoài nghi về cách tiếp cận mới của Mỹ với Trung Quốc

Nhà Trắng đang chuẩn bị cho một sự thay đổi chính sách khác mà gần như không được nhiều người chú ý, chính quyền Trump sẽ sớm áp dụng chiến lược “sắc nhọn” hơn với các hành vi gian lận thương mại và tìm cách chiếm công nghệ Mỹ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Triều Tiên có thể giành chiến thắng trước Mỹ bằng cách nào?

Triều Tiên có thể giành chiến thắng trước Mỹ bằng cách nào?

Việc đặt niềm tin vào hỏa lực vượt trội và tổ chức quân sự thì những thất bại cũng có thể xảy ra. Những sự thất bại đó là kết quả của tham vọng quân sự ngông cuồng, kể cả việc đánh giá thấp các yếu tố không thể định lượng nhưng lại quan trọng trong chiến tranh như tinh thần chiến đấu hay “các lực lượng tinh thần”.

Đọc tiếp...

Nhật Bản muốn trở lại mạnh mẽ hơn trên trường ngoại giao châu Á?

Nhật Bản muốn trở lại mạnh mẽ hơn trên trường ngoại giao châu Á?

Ông Shinzo Abe và liên minh cầm quyền của ông đã giành thắng lợi lớn với 2/3 số ghế tại cuộc bầu cử Hạ viện ngày 22/10, một điều kiện tiên quyết để ông tiếp tục nhiệm kỳ thủ tướng tiếp theo. Liệu ông Abe sẽ có những "đối sách" như thế nào trước Triều Tiên? Việc cải thiện mối quan hệ với Bắc Kinh có phải là mối ưu tiên của ông?

Đọc tiếp...

Ấn Độ và Mỹ có thể dẫn dắt khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào?

Ấn Độ và Mỹ có thể dẫn dắt khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào?

Những lợi ích để xây dựng cấu trúc pháp lý, kinh tế và quân sự ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là rất lớn. Nếu không có chính sách táo bạo từ Mỹ và Ấn Độ, câu trả lời sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Cách thức hình thành hợp tác an ninh giữa Philippines với các đối tác

Cách thức hình thành hợp tác an ninh giữa Philippines với các đối tác

Với việc Philippines cải thiện quan hệ với Trung Quốc sau phán quyết của Tòa, cởi mở trong quan hệ với Nga cùng và tích cực thúc đẩy đàm phán COC, dư luận cho rằng hợp tác quốc phòng lâu dài giữa Mỹ và Philippines có dấu hiệu đi xuống. Vậy các quan hệ hợp tác an ninh của Philippines với các đối tác được hình thành như thế nào?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 147268 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin