22 - 11 - 2017 | 16:27
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Những xu hướng địa chính trị ở Đông Á

Những xu hướng địa chính trị ở Đông Á

Email In PDF.

Đông Á đang ở tại một thời điểm lịch sử quan trọng khi hai xu hướng địa chính trị lớn nổi lên: sự gia tăng chiến lược của Trung Quốc và tác động từ sự trỗi dậy của Trung Quốc đối với vị thế lâu dài của Mỹ ở khu vực Đông Á. Vậy, những xu hướng này có tác động như thế nào đến khu vực Đông Á? ASEAN cần phải làm gì?

 

Khi cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc tăng lên, cả Nhật Bản và ASEAN phải đánh giá các chính sách chiến lược của mình. Nhật Bản và ASEAN sẽ là hai thực thể quan trọng tiếp theo (không xếp theo thứ tự cụ thể) trong bối cảnh chiến lược hiện nay, quyết sách của họ có thể quyết định đến sự ổn định trong khu vực Đông Á. Sự trỗi dậy của Trung Quốc là câu chuyện chính của thế kỷ này. Mặc dù Bắc Kinh nhiều lần đề cập đến chiến lược “trỗi dậy hòa bình”, song những hành vi hung hăng, hiếu chiến của Trung Quốc trong thời gian qua tiếp tục đặt ra nhiều câu hỏi về ý đồ thực sự của nước này. Sự ngờ vực xuất phát từ việc Trung Quốc củng cố tuyên bố chủ quyền của mình ở vùng Biển Đông và Biển Hoa Đông, bao gồm cả việc gấp rút cải tạo đất đá để mở rộng các hòn đảo, rạn san hô ở vùng Biển Đông. Các quốc gia có yêu sách khác cùng Mỹ và Nhật Bản lo ngại Trung Quốc có ý đồ quân sự hóa các hòn đảo nhân tạo, và điều này ngày càng trở nên rõ ràng khi đầu năm 2016 Bắc Kinh đã cho triển khai các hệ thống tên lửa phòng không trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa.

Phần lớn các nhà phân tích đều cho rằng sự quyết đoán của Trung Quốc trong vấn đề biển sẽ tiếp tục leo thang. Điều này đặc biệt đúng đối với các tranh chấp ở Biển Đông khi Trung Quốc coi tiểu vùng này như là khu vực “sân sau” của riêng mình. Sự quyết đoán của Trung Quốc đã dẫn đến sự tranh cãi gay gắt không chỉ giữa các quốc gia có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông khác như Philippines và Việt Nam, mà còn với các đối tác lâu dài của mình như Malaysia và Indonesia vốn đứng trung lập trong cuộc tranh chấp này.

Xu hướng quan trọng thứ hai là khuyến khích Mỹ can dự, quan tâm và cam kết với khu vực Đông Á. Sự gia tăng chiến lược của Trung Quốc thách thức vai trò truyền thống của Mỹ như là nguồn ổn định chính trong khu vực. Mặc dù luôn lo ngại Mỹ bỏ rơi trong bối cảnh chiến lược hiện nay của Đông Á, nhưng có hai yếu tố sẽ khiến Mỹ quan tâm đến khu vực này nhiều hơn.

Thứ nhất là việc Trung Quốc và Triều Tiên mua sắm các công nghệ bất đối xứng như tên lửa đạn đạo, tàu ngầm và các vũ khí khác nhằm củng cố khả năng chống tiếp cận/chống xâm nhập và hạn chế khả năng tiếp cận các căn cứ quân sự của Mỹ ở Đông Bắc Á, và tiếp đến làm suy yếu khả năng răn đe mở rộng của Mỹ.

Yếu tố thứ hai bắt nguồn từ chính sách của Mỹ ở Trung Đông. Đối với khu vực Đông Á, Trung Đông là một nguồn phân tâm sự chú ý và các nguồn lực của Mỹ. Với tình hình hiện nay ở Syria và mối đe dọa từ tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng leo thang căng thẳng ra cả các khu vực khác, sự tham gia của Mỹ ở Trung Đông mặc dù sẽ được tăng cường, nhưng không vì thế Mỹ phớt lờ các quốc gia Đông Á.

Phản ứng của Nhật Bản và ASEAN đối với các xu hướng địa chính trị về cơ bản là khác nhau. Đối với Nhật Bản, những thay đổi này đã dẫn đến sự giải thích rõ ràng hơn về các mục tiêu an ninh quốc gia và chiến lược. Ở bên trong, Nhật Bản đã tăng cường khả năng quân sự của mình, điều chỉnh chiến lược quốc phòng tập trung hơn vào các khu vực phía Tây Nam, gỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí và tăng chi tiêu quốc phòng. Ở bên ngoài, Nhật Bản đã tăng cường hợp tác quốc phòng với Mỹ, nhất là việc hai bên ký kết Hướng dẫn mới về Hợp tác Quốc phòng Nhật Bản- Mỹ năm 2015, bản nâng cấp đầu tiên kể từ năm 1997, cho phép Nhật Bản giúp bảo vệ Mỹ và các đồng minh khác, ngay cả khi Nhật Bản không phải là nước bị tấn công (được gọi là nhiệm vụ tự vệ tập thể). Nhật Bản cũng đã củng cố quan hệ an ninh với các nước có cùng mục tiêu (Úc, Ấn Độ), hình thành các quan hệ đối tác an ninh với nước nguyên đơn trong vụ tranh chấp Biển Đông (Philippines) cũng như với Việt Nam, và tham gia vào các nỗ lực ngoại giao quốc phòng mạnh mẽ song phương và đa phương (ADMM+).

Trong khi đó, tác động đối với ASEAN vẫn chưa rõ ràng. Điều này không bất ngờ vì ASEAN là một tập thể 10 quốc gia với các lợi ích quốc gia riêng biệt. Tuy nhiên, một tác động có thể nhìn thấy được, đó là sự rạn nứt trong ASEAN. Sự khác biệt giữa nhóm ủng hộ Trung Quốc, nhóm phản đối Trung Quốc và các nước trung lập đã trở nên rõ ràng hơn. Các cuộc họp ngoại trưởng ASEAN năm 2012 và năm 2015 là những ví dụ minh chứng cho sự rạn nứt này, khi đó các nước ASEAN đã không thể đạt được một sự đồng thuận về hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông trong các thông cáo chung được công bố sau những cuộc họp. Vào tháng 4/2016, sự rạn nứt này một lần nữa được báo chí nhắc đến khi các ngoại trưởng của Trung Quốc, Lào, Campuchia và Brunei đã gặp nhau và đi đến thống nhất rằng vấn đề Biển Đông nên được giải quyết giữa Trung Quốc và các quốc gia yêu sách, chứ không phải thông qua khuôn khổ ASEAN- Trung Quốc. 

Rõ ràng để đối phó trước sự trỗi dậy của Trung Quốc, chính sách chiến lược toàn diện của Nhật Bản được hầu hết các quốc gia ASEAN chấp nhận, bởi vì động thái của Tokyo được coi là biện pháp phòng thủ. Tuy nhiên, Nhật Bản nên tránh bất kỳ hành vi gây mất ổn định về vấn đề di sản lịch sử chưa được giải quyết, chẳng hạn như thăm đền thờ Yasukuni. Điều này làm giảm thiện chí của Nhật Bản và ủng hộ quan điểm rằng Nhật Bản có thể là một nhân tố gây bất ổn. Ngoài ra, Nhật Bản nên tránh bất kỳ chiến lược cân bằng sức mạnh chống Trung Quốc mà có thể đẩy nhận thức của khu vực về việc Tokyo đang cố gắng tạo ra một liên minh chống Trung Quốc.

Đối với ASEAN, điều quan trọng là khu vực này vẫn là thể chế tổ chức hội nghị cho khu vực Đông Á thu hút sự tham gia của các nước lớn và cường quốc trong khu vực, cũng như duy trì sự liên quan của mình trong bối cảnh khu vực. Giải quyết sự thiếu đoàn kết của ASEAN là thách thức quan trọng nhất trong thập kỷ tới. ASEAN phải quyết định điểm giới hạn khi các hành động của Trung Quốc hay Mỹ trở nên bất lợi cho sự ổn định của khu vực, và đưa ra một cách tiếp cận chung cho thách thức này. Đây không phải là một sự thúc đẩy hướng tới việc tạo ra một chính sách đối ngoại và an ninh chung như của Liên minh châu Âu, mà là cách tiếp cận vấn đề dựa trên nhận thức chung. Trong khi đó, Nhật Bản đóng một vai trò quan trọng trong việc duy trì vai trò trung tâm của ASEAN nhằm bảo đảm sự hợp tác Nhật Bản- ASEAN mang lại ổn định cho khu vực.

Bhubhindar Singh là phó giáo sư và là điều phối viên Chương trình Kiến trúc Anh ninh Khu vực, trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore. Bài viết được đăng trên Policy Forum.

Văn Cường (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Comments  

 
0 #10 no prescription pharmacy FelipelibFelipelib 2017-09-22 14:33
top rated canadian pharmacies online
online discount pharmacy

safeway pharmacy
duloxetine 30mg: http://canadianpharmacyrxbsl.com/?duloxetine-30mg
canadian drugstore
zoloft withdrawal symptoms
Quote
 
 
0 #9 walmart pharmacy price check FelipelibFelipelib 2017-09-22 06:12
highest rated canadian pharmacies
canadian pharmacies shipping to usa
canada drugs online pharmacy
viagra alternatives: http://canadianpharmacyrxbsl.com/?viagra-alternatives
discount pharmacy online
canada drug pharmacy
Quote
 
 
0 #8 canada online pharmacies FelipelibFelipelib 2017-09-21 22:31
online pharmacy no prescription needed
canadian online pharmacies
highest rated canadian pharmacies
furosemide: http://canadianpharmacyrxbsl.com/?furosemide
my canadian pharmacy
visual viagra
Quote
 
 
0 #7 best non prescription online pharmacies FelipelibFelipelib 2017-09-21 16:16
prescription drug assistance
canadian online pharmacies
cheap prescription drugs
clonidine side effects: http://canadianpharmacyrxbsl.com/?clonidine-side-effects
online canadian pharmacies
metoprolol 50 mg
Quote
 
 
0 #6 canadapharmacy FeatoGeraldFeato 2017-09-20 21:20
pharmacy online mexico
http://canadianpharmacyrxbsl.com/
canadian drug
sildenafil 100 mg wirkungsdauer: http://canadianpharmacyrxbsl.com/?sildenafil-100-mg-wirkungsdauer
canada pharmacy
what is duloxetine
Quote
 
 
0 #5 cialis afecteaza fertilitatea GafRalphedita 2017-09-06 06:49
how to prevent headaches with cialis

http://cialisxrm.com/

can i take for 5mg cialis

buy cialis online: http://cialisxrm.com/
Quote
 
 
0 #4 sy1lvfw6Brettnub 2017-07-27 14:06
wh0cd834660 cymbalta 60 mg: http://cymbalta60mg.us.com/
Quote
 
 
0 #3 q2m98jgsErickemuch 2017-06-12 08:40
wh0cd5237025 doxycycline: http://doxycycline2011.top/ buy tadalafil: http://buytadalafil2013.top/ albendazole: http://buyalbendazole0.top/ retin-a: http://retina2016.gdn/
Quote
 
 
0 #2 i91iht6hBrettnub 2017-06-10 01:11
wh0cd432183 buy celexa online without prescription: http://buycelexa6.gdn/ buy trazodone: http://buytrazodone2011.top/ propranolol: http://propranolol100.top/
Quote
 
 
0 #1 Chưa hayĐỗ Minh Thơ 2017-02-12 21:14
Bài viết thiếu chủ thuyết và ý tưởng chính. Nhạt
Quote
 

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Ấn Độ chuẩn bị bước tới vị thế cường quốc toàn cầu?

Ấn Độ chuẩn bị bước tới vị thế cường quốc toàn cầu?

Thời cơ để Ấn Độ xác lập vị thế trên trường quốc tế đã đến. Mỹ cần bước đến và đón nhận sự xuất hiện này, thay vì chỉ biết đứng chờ đợi. Mỹ cần phải làm tốt hơn phần việc bình thường hóa thực tế Ấn Độ trỗi dậy và nhấn mạnh tầm quan trọng của quốc gia Nam Á này đối với lợi ích quốc gia của Mỹ và của thế giới, như cách Washington làm với nhiều đối tác châu Âu thân cận khác.

Đọc tiếp...

Hoài nghi về cách tiếp cận mới của Mỹ với Trung Quốc

Hoài nghi về cách tiếp cận mới của Mỹ với Trung Quốc

Nhà Trắng đang chuẩn bị cho một sự thay đổi chính sách khác mà gần như không được nhiều người chú ý, chính quyền Trump sẽ sớm áp dụng chiến lược “sắc nhọn” hơn với các hành vi gian lận thương mại và tìm cách chiếm công nghệ Mỹ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Triều Tiên có thể giành chiến thắng trước Mỹ bằng cách nào?

Triều Tiên có thể giành chiến thắng trước Mỹ bằng cách nào?

Việc đặt niềm tin vào hỏa lực vượt trội và tổ chức quân sự thì những thất bại cũng có thể xảy ra. Những sự thất bại đó là kết quả của tham vọng quân sự ngông cuồng, kể cả việc đánh giá thấp các yếu tố không thể định lượng nhưng lại quan trọng trong chiến tranh như tinh thần chiến đấu hay “các lực lượng tinh thần”.

Đọc tiếp...

Nhật Bản muốn trở lại mạnh mẽ hơn trên trường ngoại giao châu Á?

Nhật Bản muốn trở lại mạnh mẽ hơn trên trường ngoại giao châu Á?

Ông Shinzo Abe và liên minh cầm quyền của ông đã giành thắng lợi lớn với 2/3 số ghế tại cuộc bầu cử Hạ viện ngày 22/10, một điều kiện tiên quyết để ông tiếp tục nhiệm kỳ thủ tướng tiếp theo. Liệu ông Abe sẽ có những "đối sách" như thế nào trước Triều Tiên? Việc cải thiện mối quan hệ với Bắc Kinh có phải là mối ưu tiên của ông?

Đọc tiếp...

Ấn Độ và Mỹ có thể dẫn dắt khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào?

Ấn Độ và Mỹ có thể dẫn dắt khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào?

Những lợi ích để xây dựng cấu trúc pháp lý, kinh tế và quân sự ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là rất lớn. Nếu không có chính sách táo bạo từ Mỹ và Ấn Độ, câu trả lời sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Cách thức hình thành hợp tác an ninh giữa Philippines với các đối tác

Cách thức hình thành hợp tác an ninh giữa Philippines với các đối tác

Với việc Philippines cải thiện quan hệ với Trung Quốc sau phán quyết của Tòa, cởi mở trong quan hệ với Nga cùng và tích cực thúc đẩy đàm phán COC, dư luận cho rằng hợp tác quốc phòng lâu dài giữa Mỹ và Philippines có dấu hiệu đi xuống. Vậy các quan hệ hợp tác an ninh của Philippines với các đối tác được hình thành như thế nào?

Đọc tiếp...

Ba lý do Mỹ cần quan tâm hơn đến châu Phi

Ba lý do Mỹ cần quan tâm hơn đến châu Phi

Khi các mối quan hệ kinh tế và chính trị của Trung Quốc ở châu Phi phát triển thì chính sách trì trệ của Washington đối với châu lục này lại đang đe dọa phá hoại lợi ích của cả Mỹ và châu Phi.

Đọc tiếp...

Mỹ và Trung Quốc: Nước nào quan trọng với Úc hơn?

Mỹ và Trung Quốc: Nước nào quan trọng với Úc hơn?

Úc có nhiều lý do để ưu tiên quan hệ với Mỹ vì hai nước cùng chia sẻ các giá trị và một số lợi ích an ninh chung. Và sẽ dễ dàng hơn cho các nhà hoạch định chính sách của Úc nếu Mỹ cũng là đối tác kinh tế quan trọng nhất của nước này.

Đọc tiếp...

Philippines có hưởng lợi khi Trung Quốc thay đổi ban lãnh đạo?

Philippines có hưởng lợi khi Trung Quốc thay đổi ban lãnh đạo?

Khi Tổng thống Rodrigo Duterte tới thăm Bắc Kinh tháng 10/2016, ông đã thể hiện chính sách đối ngoại của chính quyền Philippines, đó là đưa Philippines tách dần khỏi sự phụ thuộc kinh tế và quân sự vào Mỹ đồng thời củng cố quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Mối quan hệ Ấn - Nhật: Sự nổi lên của quan hệ đối tác toàn cầu

Mối quan hệ Ấn - Nhật: Sự nổi lên của quan hệ đối tác toàn cầu

Hợp tác giữa hai nước đã trở thành một thành tố quan trọng đóng góp vào hòa bình và ổn định ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Nhưng cả Ấn Độ lẫn Nhật Bản tin rằng sẽ là khôn ngoan nếu thu hút sự tham gia của Trung Quốc về mặt kinh tế cũng như an ninh. Điều này có thể làm cho Bắc Kinh trở thành một bên liên quan có trách nhiệm trong khu vực.

Đọc tiếp...

Trận chiến của những con rồng: Tại sao Triều Tiên không tin tưởng Trung Quốc?

Trận chiến của những con rồng: Tại sao Triều Tiên không tin tưởng Trung Quốc?

Ý tưởng cho rằng Trung Quốc nắm giữ chiếc chìa khóa giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị và quân sự đang diễn ra trên bán đảo Triều Tiên đã trở thành quan điểm chủ đạo trong chính sách của Mỹ đối với Triều Tiên suốt 7 thập kỷ qua, và ý tưởng này sẽ xuất hiện bất cứ khi nào Mỹ-Triều leo thang căng thẳng và đe dọa chiến tranh.

Đọc tiếp...

Vị trí nào dành cho Nga tại châu Á?

Vị trí nào dành cho Nga tại châu Á?

Nhiều nhà quan sát nhận xét sự xoay trục sang Châu Á của Nga chủ yếu hướng tới Trung Quốc, dù trong dài hạn Bắc Kinh có thể là một mối đe dọa đối với những lợi ích của Moskva và trên thực tế Nga cũng chỉ được Trung Quốc coi là đối tác yếu hơn. Vậy trên thực tế cho tới năm 2017, vị thế của Nga tại châu Á như thế nào?

Đọc tiếp...

Lào, Campuchia và sự phụ thuộc không thể tránh khỏi đối với Trung Quốc?

Lào, Campuchia và sự phụ thuộc không thể tránh khỏi đối với Trung Quốc?

Câu hỏi không còn là liệu hai nước, đặc biệt là Campuchia, có nên tiếp tục dính dáng với Trung Quốc nữa hay không, vấn đề đặt ra là làm thế nào để sống chung và đối phó với các “hậu quả” kinh tế-xã hội của sự phụ thuộc nặng nề vào Trung Quốc về thương mại, đầu tư và viện trợ tài chính.

Đọc tiếp...

Giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” cho vấn đề hạt nhân Triều Tiên

Giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” cho vấn đề hạt nhân Triều Tiên

Các bên liên quan hiện vẫn chưa tìm được biện pháp nào thực sự hữu hiệu để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên, ngoại trừ gia tăng sức ép và cấm vận kinh tế. Các bên cần thay đổi cách nghĩ, đồng thời áp dụng giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên.

Đọc tiếp...

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Tình cảm của người dân ở hai nước đối với nhau đều bị suy giảm đến mức nghiêm trọng, và hơn 80% người dân mỗi nước đều không tin tưởng và cũng không có thiện ý với bên kia. Tình trạng này bắt đầu xuất hiện trong giai đoạn năm 1990, và trở nên rõ rệt khi bước vào thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga sẽ diễn ra từ ngày 14-20/9 và có thể trở thành cuộc tập trận quân sự lớn nhất của Moskva kể từ khi Liên Xô sụp đổ. Các quốc gia vùng Baltic đã bày tỏ mối lo ngại và cho rằng cuộc tập trận này gây ra một mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia của họ và làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng chiến lược vốn đã hiện diện ở khu vực này.

Đọc tiếp...

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Trung Quốc đã tạo được ảnh hưởng lớn đối với Campuchia, đặc biệt là sau khi Bắc Kinh đưa vào thực thi "Sáng kiến vành đai, con đường". Campuchia được đánh giá là một trong những đồng minh thân cận của Trung Quốc tại Đông Nam Á với mối quan hệ thân thiết giữa hai chính phủ.

Đọc tiếp...

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Trong mọi kịch bản xảy ra, Trung Quốc là bên thua cuộc. Bên thắng cuộc có thể phán đoán là Triều Tiên, nhưng một nhân tố chắc chắn được xác định đang là bên thắng cuộc, hưởng lợi từ tình thế hiện nay,  đó chính là Nga.

Đọc tiếp...

Thái Lan muốn "đổi gió" từ cả Mỹ lẫn Trung Quốc?

Thái Lan muốn

Kể từ cuộc đảo chính quân sự năm 2014, chính sách đối ngoại của Thái Lan đã tiến gần hơn về phía Bắc Kinh, bất chấp mối quan hệ lâu dài với Washington. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây cho thấy, Bangkok dường như muốn “đổi gió” từ cả Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Trong khi mọi sự chú ý tập trung vào tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhất là những gì liên quan tới việc quốc gia này phát triển chương trình tên lửa đủ sức tấn công nước Mỹ, thì cuộc khủng hoảng ở Đài Loan đã bắt đầu âm ỉ "cháy".

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 12906 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin