18 - 4 - 2021 | 4:26
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Quan hệ Mỹ-ASEAN: Những Cơ hội và thách thức

Quan hệ Mỹ-ASEAN: Những Cơ hội và thách thức

Email In PDF.

Vẫn còn quá sớm để kết luận rằng nước Mỹ thời kỳ hậu Obama sẽ từ bỏ chiến lược tái cân bằng. Tuy nhiên, có một thực tế là Washington khó có thể phớt lờ các vấn đề kinh tế và an ninh tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương và Đông Nam Á.

 

VTT-26-USA-2-ASEAN.jpg

 

Hội nghị Cấp cao Mỹ-ASEAN diễn ra hồi tháng trước ở Sunnyland là minh chứng rõ ràng cho những cam kết của Washington đối với khu vực Đông Nam Á. Mặc dù chưa rõ những cam kết này có được duy trì sau khi Tổng thống Barack Obama kết thúc nhiệm kỳ hay không, song nhiều người hy vọng nó sẽ được tổng thống kế tiếp của Mỹ tiếp tục thực hiện do những cơ hội về kinh tế cũng như tầm quan trọng về an ninh mà khu vực châu Á-Thái Bình Dương mang lại.

Hội nghị Cấp cao Mỹ-ASEAN mang tính biểu tượng và đầy ý nghĩa bởi đây là lần đầu tiên Washington tổ chức một hội nghị cấp cao với ASEAN trên đất Mỹ. Sự kiện này cho thấy tầm quan trọng ngày một lớn của ASEAN trong chiến lược tái cân bằng của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương, hay còn được biết đến với tên gọi “Chiến lược xoay trục sang châu Á”. Hội nghị đồng thời cũng đánh dấu một sự thay đổi trong xu hướng truyền thống của Mỹ, vốn trước đây thường đánh giá thấp tầm quan trọng của khu vực Đông Nam Á.

Thông qua chiến lược tái cân bằng, Mỹ muốn mở rộng mạng lưới đồng minh và bè bạn vì mục đích chung là mang lại an ninh, thịnh vượng kinh tế cho khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Mặc dù có những lo ngại rằng nước Mỹ thời kỳ hậu Obama có thể thờ ơ với Đông Nam Á, song có một thực tế là tầm quan trọng về kinh tế và an ninh của khu vực châu Á-Thái Bình Dương có thể giúp duy trì chiến lược tái cân bằng của Mỹ kể cả sau khi ông Obama rời khỏi Nhà Trắng.

Quan hệ Mỹ-ASEAN trong "chiến lược xoay trục sang châu Á"

Các nước thành viên ASEAN đã nhận thức một cách rõ ràng về "chiến lược tái cân bằng" của Mỹ. Ví dụ, Malaysia là một đối tác quan trọng của Mỹ trong "chiến lược xoay trục sang châu Á". Trên thực tế, quan hệ Mỹ-Malaysia đã được cải thiện và nâng cấp thành “Đối tác Toàn diện” vào tháng 4/2014. Malaysia hiện là một trong những nước tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Xuyên Thái Bình Dương (TPP) do Mỹ khởi xướng, một hiệp định thương mại tự do có quy mô khổng lồ. Malaysia và Mỹ cũng đang hợp tác chặt chẽ trong cuộc chiến chống tổ chức khủng bố "Nhà nước Hồi giáo" (IS) ở Iraq và Syria.
Các nước thành viên ASEAN khác như Việt Nam, Philippines và Singapore cũng đã xây dựng các mối quan hệ gần gũi hơn với Mỹ. Ví dụ, Việt Nam và Mỹ cũng đã nâng cấp quan hệ song phương thành "đối tác toàn diện". Theo đó, hai nước không chỉ hợp tác trong lĩnh vực kinh tế và an ninh mà còn hợp tác về văn hóa, du lịch và thể thao...

Tại Hội nghị Cấp cao Mỹ-ASEAN vừa qua, Washington và các nhà lãnh đạo ASEAN cũng đã đưa ra gói kế hoạch “Kết nối Mỹ-ASEAN” nhằm cung cấp kiến thức kỹ thuật cho các nước thành viên khác trong ASEAN như Philippines và Indonesia để giúp các nước này chuẩn bị tham gia TPP. Mỹ cũng sẽ thành lập các trung tâm kinh tế tại Singapore (Singapore), Bangkok (Thái Lan) và Jakarta (Indonesia) nhằm thúc đẩy sự can dự của Mỹ với khu vực này trong lĩnh vực kinh tế. Mặc dù không chỉ đích danh Trung Quốc hay trực tiếp đề cập đến vấn đề Biển Đông, song Tổng thống Obama và các nhà lãnh đạo ASEAN đã khéo léo kêu gọi (các bên liên quan) kiềm chế và tuân thủ luật pháp quốc tế nhằm giải quyết các tranh chấp trên biển một cách hòa bình.

Những thách thức và cơ hội liên quan đến chiến lược tái cân bằng của Mỹ

Hiện vẫn chưa rõ tổng thống tiếp theo của Mỹ có tiếp tục thực hiện chiến lược tái cân bằng này hay không. Ví dụ, có những lo ngại rằng TPP - vốn là yếu tố quan trọng trong chính sách thương mại của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương - có thể bị xói mòn bởi sự phản đối cũng như các trở ngại trong Quốc hội Mỹ. Một số ứng cử viên tổng thống nổi bật đã chỉ trích TPP, và hiện không ai có thể nói chắc chắn rằng tổng thống Mỹ tiếp theo có tiếp tục can dự với ASEAN hay không.

Vẫn còn quá sớm để kết luận rằng nước Mỹ thời kỳ hậu Obama sẽ từ bỏ chiến lược tái cân bằng. Tuy nhiên, có một thực tế là Washington khó có thể phớt lờ các vấn đề kinh tế và an ninh tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương và Đông Nam Á. Châu Á-Thái Bình Dương có một vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế toàn cầu, và cùng với sự ra đời của TPP, vai trò đó của khu vực sẽ càng được nâng cao. Ngoài ra, TPP cũng sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế của Mỹ. Việc Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được thành lập hồi cuối năm 2015 cũng sẽ mang lại các cơ hội kinh doanh tiềm năng và sinh lợi cho các công ty và doanh nghiệp Mỹ.

Trong bối cảnh IS trở thành mối đe dọa ngày một lớn ở Đông Nam Á, việc Mỹ hợp tác với ASEAN để đối phó với sự xâm nhập của IS vào khu vực cũng sẽ mang lại lợi ích cho chính nước Mỹ. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn của giới truyền thông trong thời gian diễn ra Hội nghị Cấp cao Mỹ-ASEAN, Tổng thống Obama đã ca ngợi Malaysia, Brunei và Indonesia là các quốc gia tiêu biểu cho “Hồi giáo ôn hòa nhất” trong ASEAN, những nước mà Mỹ muốn cùng hợp tác để đẩy lùi mối đe dọa từ IS. Các tranh chấp tại Biển Đông sẽ tiếp tục thu hút sự chú ý của Mỹ, trong bối cảnh tự do hàng hải và an ninh giao thương ở Biển Đông là yếu tố sống còn đối với thương mại, điều có tính quyết định đối với sự thịnh vượng kinh tế cho cả khu vực châu Á-Thái Bình Dương và Mỹ. Vì vậy, chắc chắn Mỹ sẽ tiếp tục can dự vào các vấn đề liên quan đến hàng hải tại khu vực Đông Nam Á.

Tác động của Hội nghị Cấp cao Mỹ-ASEAN

Hội nghị Cấp cao Mỹ-ASEAN cho thấy cam kết của Washington đối với khu vực Đông Nam Á không còn chỉ hạn chế trong các vấn đề an ninh truyền thống. Thông qua "sức mạnh mềm", Mỹ ngày càng tăng cường can dự với ASEAN trong các vấn đề kinh tế cũng như an ninh phi truyền thống. Hội nghị này có thể đặt tiền đề cho các tổng thống tương lai của Mỹ tổ chức các cuộc họp tương tự và thể chế cơ chế này. Bên cạnh đó, Tổng thống Obama có thể cũng muốn truyền thông điệp cho tổng thống kế tiếp rằng: Mỹ nên duy trì chiến lược tái cân bằng.

Một số nhà phân tích cho rằng chính quyền Obama đã bắt đầu đánh giá cao chủ nghĩa đa phương kiểu ASEAN. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên khi mà chính sách đối ngoại của Tổng thống Obama tập trung vào hợp tác đa phương theo các tiêu chí quốc tế. Tuy nhiên, điều này có thể không diễn ra trong chính quyền kế tiếp ở Mỹ.

Để giúp duy trì sự chú ý của Mỹ đối với Đông Nam Á, các nước ASEAN cần tích cực hợp tác với Mỹ vì những lợi ích chung. Trên thực tế, chỉ có cùng chia sẻ mục tiêu chung - đó là tất cả vì sự thịnh vượng - mới giúp duy trì chiến lược xoay trục sang châu Á của Mỹ trong tương lai gần.

Tác giả David Han là nhà nghiên cứu thuộc Chương trình Malaysia tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore. Bài viết đăng trên trang “Eurasia review” (Ngày 2/3).

Vũ Hiền (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

Bài viết phân tích mục đích và sự mở rộng của hợp tác an ninh tiểu đa phương và qua đó đánh giá trường hợp của Đối thoại Tứ giác An ninh (QUAD). Sau đó, tác giả phân tích và làm rõ phản ứng của Trung Quốc, từ đó đưa ra các kết luận và dự đoán về sự tương tác giữa hai chủ thể trên sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với trật tự khu vực.

Đọc tiếp...

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Dù Mỹ và Trung Quốc đều để ngỏ kênh đối thoại, hai bên khó có thể tái thiết hoàn toàn quan hệ song phương vào thời điểm này. Chính quyền Biden quyết tâm theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn với Trung Quốc trong khi Trung Quốc tiếp tục các động thái hung hăng, ảnh hưởng đến trật tự quốc tế trong mắt Mỹ.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Chính sách Mỹ-Trung đòi hỏi một chiến lược nghiêm túc, bền vững, chứ không phải một chiến lược chắp vá trong chiến dịch tranh cử tổng thống để cứu lấy một chính quyền thất bại.

Đọc tiếp...

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội hiếm có để tận dụng tuyên bố của Bắc Kinh về sự phụ thuộc lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, chẳng hạn như sáng kiến “Vành đai và Con đường” và Biển Đông.  

Đọc tiếp...

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5453 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin