18 - 4 - 2021 | 4:13
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Khái niệm “an ninh mới” của Trung Quốc

Khái niệm “an ninh mới” của Trung Quốc

Email In PDF.

Trung Quốc hoài nghi về trật tự an ninh hiện tại, đặc biệt là sự hiện diện của Mỹ ở khu vực Đông Á cũng như hệ thống liên minh “trục bánh xe và nan hoa” của Mỹ. Hoài nghi này khiến Trung Quốc đưa ra khái niệm cho rằng an ninh châu Á phải được đảm bảo bởi chính người châu Á

 

AP_obama_purple_apec_sk_141110_4x3_992.jpg

Những căng thẳng gần đây trong các tranh chấp lãnh thổ, lãnh hải ở Biển Đông đã nhấn mạnh sự thiếu đồng thuận trong trật tự an ninh hiện nay ở khu vực châu Á. Việc hiểu được nhận thức của Trung Quốc về trật tự an ninh châu Á là rất quan trọng để tìm ra các giải pháp chính sách mới nhằm tăng cường hợp tác an ninh khu vực. Vậy khái niệm trật tự an ninh của Trung Quốc là gì và nó có tác động như thế nào đối với tương lai khu vực?: Trung Quốc hoài nghi về trật tự an ninh hiện tại, đặc biệt là sự hiện diện của Mỹ ở khu vực Đông Á cũng như hệ thống liên minh “trục bánh xe và nan hoa” của Mỹ. Hoài nghi này khiến Trung Quốc đưa ra khái niệm cho rằng an ninh châu Á phải được đảm bảo bởi chính người châu Á.

Trong một bài phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) năm 2002, Trung Quốc đã tìm cách định nghĩa lại khái niệm về an ninh và tập trung nhấn mạnh vào các khả năng quân sự trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống gia tăng dẫn đến sự phụ thuộc lẫn nhau tăng lên.

Quan điểm về an ninh và hợp tác an ninh của Trung Quốc được dẫn dắt bởi Hiến chương Liên Hợp Quốc (LHQ) và Năm nguyên tắc cùng tồn tại hòa bình. Khái niệm “an ninh mới” của Trung Quốc bao gồm: quan hệ tôn trọng lẫn nhau, giải quyết hòa bình các tranh chấp, nhấn mạnh các mối đe dọa an ninh phi truyền thống như khủng bố, “ngăn chặn cuộc xâm lược bên ngoài và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ” cũng như theo đuổi sự tin cậy lẫn nhau và cùng có lợi.

Trang web của Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng đã nhấn mạnh những cụm từ đó. Tin cậy và tôn trọng lẫn nhau được hiểu là tôn trọng những khác biệt trong hệ thống chính trị của mỗi nước. Điều quan trọng đối với khái niệm này là sự nhấn mạnh của Trung Quốc vào việc không can thiệp nội bộ của nhau. Cùng có lợi có nghĩa là hợp tác “cùng thắng”, khi đó các mục tiêu an ninh chung phải đạt được bằng cách xem tất cả các nước như thành viên bình đẳng của cộng đồng quốc tế. Những nguyên tắc này tạo cơ sở cho tầm nhìn của Trung Quốc về một trật tự thế giới đa cực và các thể chế quản trị toàn cầu đa phương.

Trong khi những khái niệm trên nằm trong nền tảng pháp lý của Hiến chương LHQ, nhiều quốc gia tin rằng hàm ý của việc Trung Quốc nhấn mạnh đến những giá trị đó là một thách thức đối với trật tự quốc tế hiện nay. Sự nghi ngờ này được củng cố bởi quan điểm chính sách đối ngoại của Trung Quốc đối với hai vấn đề quan trọng: bá chủ và thu nạp. Các quan chức Trung Quốc đã tuyên bố rằng ở châu Á, “các quốc gia không nên cố gắng chi phối các vấn đề an ninh hoặc xâm phạm quyền và lợi ích chính đáng của các quốc gia khác” và “việc tham gia liên minh quân sự nhắm vào bên thứ ba không có lợi cho việc duy trì an ninh chung”. Những bình luận này có vẻ như nhằm trực tiếp vào hệ thống đồng minh của Mỹ. Trung Quốc không tin quốc gia bên ngoài có thể đem đến trật tự an ninh cho khu vực. Liệu Mỹ có được coi là một bên liên quan trong trật tự an ninh của Trung Quốc hay không vẫn là điều chưa chắc chắn.

Vậy trật tự an ninh mới của Trung Quốc sẽ hoạt động ra sao? Trung Quốc trích dẫn trường hợp của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) - với vai trò giải quyết các mối đe dọa của chủ nghĩa khủng bố, li khai và cực đoan - như một ví dụ thành công về khái niệm "an ninh mới".

Tuy nhiên, những cuộc đấu khẩu gần đây về các đảo tranh chấp ở Biển Đông đã làm dấy lên những nghi ngờ về cam kết của Trung Quốc đối với các nguyên tắc chính sách đối ngoại của nước này. Việc Trung Quốc đe dọa sử dụng vũ lực và theo đuổi các biện pháp đơn phương đã khiến nhiều người đặt câu hỏi về cam kết của Bắc Kinh trong việc thúc đẩy các mối quan hệ tin cậy lẫn nhau, bình đẳng, cùng có lợi cũng như cam kết giải quyết hòa bình các tranh chấp.

Khái niệm “an ninh mới” của Trung Quốc đã được nhắc lại trong Hội nghị thượng đỉnh về phối hợp hành động và củng cố lòng tin ở châu Á (CICA) được tổ chức tại Thượng Hải hồi tháng 5/2014. Lúc đó, Trung Quốc cũng đã đề xuất hai sáng kiến mới: Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng châu Á (AIIB) và Con đường Tơ lụa trên biển. Sáng kiến tạo ra các thể chế đa phương của Trung Quốc cho thấy Trung Quốc từng bước thực hiện các mục tiêu chính sách đối ngoại cũng như các giá trị của nó.

Tuy nhiên, điều này đã bắt đầu thay đổi. Chính sách đối ngoại của Trung Quốc hiện mang tính chiến lược lớn, với những lợi ích lâu dài cùng với một tầm nhìn mới cho an ninh khu vực và thịnh vượng kinh tế. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc đang tìm cách phấn đấu vì một “số phận chung cho châu Á” dựa trên các nguyên tắc và các giá trị được ghi trong khái niệm “an ninh mới”.

Bằng cách nhấn mạnh một khái niệm đa phương về an ninh và theo đuổi hợp tác đa phương, Trung Quốc đang dần nhận ra những thách thức rất lớn để trở thành một “cường quốc”. Chính sách đối ngoại của Trung Quốc sẽ kiểm chứng “những người bảo vệ trật tự quốc tế tự do hiện nay”. Các quốc gia lo ngại về sự trỗi dậy của Trung Quốc chắc chắn sẽ tìm hiểu về khái niệm “an ninh mới” của Trung Quốc là gì.

Theo “East Asia forum

Nhật Linh (gt)

 

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

Bài viết phân tích mục đích và sự mở rộng của hợp tác an ninh tiểu đa phương và qua đó đánh giá trường hợp của Đối thoại Tứ giác An ninh (QUAD). Sau đó, tác giả phân tích và làm rõ phản ứng của Trung Quốc, từ đó đưa ra các kết luận và dự đoán về sự tương tác giữa hai chủ thể trên sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với trật tự khu vực.

Đọc tiếp...

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Dù Mỹ và Trung Quốc đều để ngỏ kênh đối thoại, hai bên khó có thể tái thiết hoàn toàn quan hệ song phương vào thời điểm này. Chính quyền Biden quyết tâm theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn với Trung Quốc trong khi Trung Quốc tiếp tục các động thái hung hăng, ảnh hưởng đến trật tự quốc tế trong mắt Mỹ.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Chính sách Mỹ-Trung đòi hỏi một chiến lược nghiêm túc, bền vững, chứ không phải một chiến lược chắp vá trong chiến dịch tranh cử tổng thống để cứu lấy một chính quyền thất bại.

Đọc tiếp...

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội hiếm có để tận dụng tuyên bố của Bắc Kinh về sự phụ thuộc lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, chẳng hạn như sáng kiến “Vành đai và Con đường” và Biển Đông.  

Đọc tiếp...

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5479 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin