18 - 4 - 2021 | 4:04
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ TPP sẽ gây chia rẽ ở châu Á?

TPP sẽ gây chia rẽ ở châu Á?

Email In PDF.

Nếu TPP có hiệu lực thì sẽ có một giả định dường như không thể lay chuyển là: TPP là nền tảng đối với sự can dự tiếp tục của Mỹ vào châu Á và sẽ đảm bảo sự ổn định trong một khu vực bị chi phối ngày càng nhiều bởi chủ nghĩa dân tộc, tranh chấp lãnh thổ và chủ nghĩa quân phiệt.

1a.jpg

Hiệp định Đối tác Kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) khó có thể được coi là động lực cho sự ổn định. Thực tế cho thấy các thỏa thuận thương mại luôn tạo ra "kẻ thắng người thua" nên không có gì ngạc nhiên khi ngày càng có nhiều ý kiến lo ngại rằng TPP sẽ không được tất cả 12 nước thành viên phê chuẩn. Tuy nhiên, nếu hiệp định này có hiệu lực thì sẽ có một giả định dường như không thể lay chuyển là: TPP là nền tảng đối với sự can dự tiếp tục của Mỹ vào châu Á và sẽ đảm bảo sự ổn định trong một khu vực bị chi phối ngày càng nhiều bởi chủ nghĩa dân tộc, tranh chấp lãnh thổ và chủ nghĩa quân phiệt. Đến nay, các nhà lập pháp Mỹ đang tập trung cao độ vào những tác hại cũng như lợi ích mà TPP có thể mang lại. Trong số những người bày tỏ thái độ hoài nghi về những lợi ích kinh tế của TPP có Thượng nghị sĩ Orrin Hatch, Chủ tịch Ủy ban Tài chính đầy quyền lực của Thượng viện. Hiện vẫn chưa có gì đảm bảo rằng quốc hội Mỹ sẽ thông qua TPP. Điều chắc chắn là khi cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đang tăng tốc, các mặt lợi và hại của một thỏa thuận thương mại lớn sẽ trở thành một chủ đề nóng bỏng.

Tuy nhiên, ngay cả khi sự ủng hộ và chống đối của mỗi bên được cân nhắc thì Nhà Trắng chắc chắn sẽ vẫn kiên quyết đối với các vấn đề về an ninh của TPP. Được xem như là một thành tố kinh tế của chính sách tái cân bằng rộng lớn hơn của Mỹ đối với châu Á, chính quyền của Tổng thống Mỹ Barack Obama đã thúc đẩy TPP như là "chìa khóa" để đảm bảo các mối quan hệ chiến lược của Mỹ với châu Á, một khuôn khổ đảm bảo sự gắn kết bền vững giữa Mỹ với một khu vực có nền kinh tế năng động và đông dân nhất thế giới. Tuy nhiên, có lý do để lo lắng rằng TPP thực sự có thể dẫn đến những căng thẳng gia tăng trong khu vực, không chỉ giữa Wasshington với Bắc Kinh.

Hiển nhiên, tất cả các hiệp định thương mại đều phản ánh lợi ích kinh tế cũng như an ninh giữa các nước tham gia và TPP không phải ngoại lệ. Tuy nhiên, việc nhấn mạnh đến khía cạnh an ninh của TPP xuất phát một phần từ thực tế rằng Trung Quốc không phải là một trong những thành viên sáng lập. Hơn nữa, ngay cả khi Washington nhấn mạnh đến cái gọi là "cấu trúc mở" của TPP - có thể cho phép nhiều quốc gia khác, trong đó có Trung Quốc tham gia - thì một điều rất rõ là Nhà Trắng xem hiệp định này như một cách để Mỹ đóng vai trò dẫn dắt việc thiết lập các quy tắc thương mại trong tương lai trước khi Trung Quốc thực hiện việc đó. Chính quyền Obama cho rằng TPP sẽ củng cố các mối quan hệ chiến lược với các đồng minh châu Á như Nhật Bản, Úc, New Zealand và Singapore, đồng thời tăng cường quan hệ với một số nước có thể đối trọng với ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực như Việt Nam và Malaysia.

Nhiều người cũng tin rằng quan hệ giữa 12 quốc gia thành viên của TPP sẽ trở nên gần gũi hơn không chỉ về mặt kinh tế mà còn cả trên khía cạnh an ninh. Thực tế cho thấy quan hệ kinh tế chặt chẽ hơn thường dẫn đến tăng cường hợp tác quân sự, chẳng hạn như trường hợp của Nhật Bản và Úc. Sau khi ký kết hiệp định thương mại tự do song phương (FTA) vào tháng 4/2014 và hiệp định này có hiệu lực từ đầu năm 2015, Tokyo và Canberra đã mở rộng hợp tác quốc phòng, góp phần củng cố mối quan hệ của cả hai với Mỹ. Các giả định về một hiệu ứng lan tỏa tích cực của các thành viên TPP dưới chiếc ô của một chương trình thương mại chung không phải lúc nào cũng đúng. Ở Mỹ, người ta cho rằng Hàn Quốc sẽ là một trong những nước đầu tiên tham gia TPP khi được phê chuẩn bởi Hiệp định thương mại tự do tiêu chuẩn cao Mỹ-Hàn (KORUS) đã có hiệu lực từ tháng 3/2012.

Hàn Quốc chắc chắn sẽ là một ứng cử viên nặng ký để tham gia TPP do KORUS được xem như một "tiêu chuẩn vàng" cho các hiệp định thương mại tự do. Tuy nhiên, Hiệp định thương mại tự do Mỹ-Hàn lại miễn trừ phần lớn thị trường gạo - vốn rất nhạy cảm về chính trị - của Hàn Quốc. Chỉ riêng điều này cũng sẽ là một vấn đề chính trị lớn đối với tất cả các nước thành viên nếu Hàn Quốc đàm phán gia nhập TPP, và chắc chắn sẽ là một vấn đề tranh cãi với Nhật Bản (một thành viên sáng lập của TPP) bởi nước này đã buộc phải nhượng bộ đối với thị trường gạo không kém phần nhạy cảm chính trị của mình. Do vậy, bất cứ tranh cãi nào do các nhà đàm phán Nhật Bản đưa ra đối với việc tiếp cận thị trường gạo của Hàn Quốc chắc chắn sẽ làm tổn hại thêm mối quan hệ Seoul-Tokyo, vốn đã lạnh nhạt do hai bên tiếp tục bất đồng về vấn đề lịch sử và chủ nghĩa dân tộc gia tăng.

TPP không phải là hiệp định thương mại đa phương duy nhất đang được thảo luận ở châu Á. Nếu hội nhập kinh tế và ổn định khu vực lớn hơn là một mục tiêu thì đang có các khuôn khổ khác thay thế. Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) không chỉ bao gồm 10 nước thành viên Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) mà còn có cả Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Úc và New Zealand. Các nhà chỉ trích RCEP nhận xét rằng hiệp định này đang nhắm đến những tiêu chuẩn thấp hơn so với TPP cũng như tập trung quá nhiều vào việc cắt giảm hàng rào thuế quan tương đối cũ. Hơn nữa, hiệp định này cũng được xem như một sáng kiến do Trung Quốc dẫn đầu mà không có Mỹ. Tuy nhiên, thực tế là đến nay RCEP đang đưa những đối tác như Myanmar và Campuchia vào khuôn khổ hiệp định khu vực mà tự nó có thể xem là bước phát triển đáng kể khi đạt được một trong những mục tiêu dài hạn của TPP - đó là khuyến khích các quốc gia phải áp dụng các tiêu chuẩn và quy tắc quốc tế.

Vẫn còn quá sớm để đưa ra nhận định về khả năng và thời điểm TPP được cả 12 quốc gia thành viên phê chuẩn. Nhưng rõ ràng RCEP vẫn nên tiếp tục tiến về phía trước bất chấp tương lai của TPP. RCEP thực sự có thể chứng minh là một hiệp định tốt hơn để đưa các đối thủ châu Á cùng nhau hợp tác trong một chương trình chung của tăng trưởng kinh tế liên tục trong khu vực mà không cần đến Mỹ.

Theo "The diplomat"

Anh Thư (gt)

 

 

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

Bài viết phân tích mục đích và sự mở rộng của hợp tác an ninh tiểu đa phương và qua đó đánh giá trường hợp của Đối thoại Tứ giác An ninh (QUAD). Sau đó, tác giả phân tích và làm rõ phản ứng của Trung Quốc, từ đó đưa ra các kết luận và dự đoán về sự tương tác giữa hai chủ thể trên sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với trật tự khu vực.

Đọc tiếp...

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Dù Mỹ và Trung Quốc đều để ngỏ kênh đối thoại, hai bên khó có thể tái thiết hoàn toàn quan hệ song phương vào thời điểm này. Chính quyền Biden quyết tâm theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn với Trung Quốc trong khi Trung Quốc tiếp tục các động thái hung hăng, ảnh hưởng đến trật tự quốc tế trong mắt Mỹ.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Chính sách Mỹ-Trung đòi hỏi một chiến lược nghiêm túc, bền vững, chứ không phải một chiến lược chắp vá trong chiến dịch tranh cử tổng thống để cứu lấy một chính quyền thất bại.

Đọc tiếp...

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội hiếm có để tận dụng tuyên bố của Bắc Kinh về sự phụ thuộc lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, chẳng hạn như sáng kiến “Vành đai và Con đường” và Biển Đông.  

Đọc tiếp...

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5526 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin