18 - 4 - 2021 | 3:56
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Liệu Mỹ có thích ứng với trật tự mới ở châu Á?

Liệu Mỹ có thích ứng với trật tự mới ở châu Á?

Email In PDF.

Mỹ đã thống trị nền kinh tế toàn cầu và tài chính trong suốt thời kỳ hậu chiến. Nhưng sự nổi lên của các tổ chức khu vực và thỏa thuận mới ở Châu Á sẽ đặt ra thách thức cạnh tranh ngày càng tăng và lâu dài đối với vị thế lãnh đạo của Mỹ ở Thái Bình Dương.

 

Vậy, những thách thức này là gì và ảnh hưởng như thế nào đối với vai trò lãnh đạo của Mỹ trong khu vực? "

Để thích ứng và cạnh tranh, chiến lược của Mỹ phải phản ánh một sự hiểu biết thấu đáo về nguồn gốc của sự thay đổi ở Châu Á. Mỹ không thể cạnh tranh đồng thời cả địa chính trị và kinh doanh trừ khi Mỹ hiểu được cặn kẽ nguồn lực cạnh tranh của mình. Mỹ vẫn chi phối phần lớn nền kinh tế toàn cầu, nhưng ở một số giai đoạn, bóng phủ kinh tế toàn cầu của Mỹ hiện nay nhỏ hơn so với năm 2008, thậm chí nhỏ hơn nhiều so với năm 1998. Hai thời điểm này là rất quan trọng bởi cuộc khủng hoảng tài chính năm 1998 đã đánh dấu một thập kỷ đầy biến động, làm tăng các cuộc tranh luận gay gắt ở châu Á về sự phụ thuộc quá nhiều vào nền kinh tế phương Tây. Sau năm 2008, nhiều nước châu Á đã tập trung vào nhu cầu thị trường mới nổi, trong khu vực và nội địa.

Cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997-1998 đã gây tổn thất nặng nề cho nhiều nước châu Á. Lúc đó, Mỹ gần như đã "cắt đứt liên hệ với khu vực và sống khép kín". Washington đã từ chối bảo lãnh cho Thái Lan năm 1997, chỉ ba năm sau khi giải cứu Mexico. Nhiều nước châu Á bắt đầu tìm kiếm các giải pháp trong khu vực. Các ý tưởng hoán đổi tiền tệ, các thỏa thuận đầu tư, thương mại chỉ dành riêng cho khu vực châu Á, các quỹ trái phiếu khu vực và những ý tưởng khác đã xuất hiện và phát triển trong giai đoạn này. Nhiều ý tưởng đó đã không có sự tham gia của Mỹ.

Hiện nay, các thành phần thúc đẩy kinh tế có thể được nhìn thấy trong quan hệ Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), đối thủ cạnh tranh chính của Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), trong đó bao gồm các thành viên của Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và 6 cường quốc khu vực nhưng không có Mỹ. Tuy nhiên, chủ nghĩa liên kết khu vực châu Á ngày nay sẽ đặt ra một thách thức khó khăn hơn so với biến thể của nó trong những năm 1990, một phần do bối cảnh tình hình đã thay đổi. Trung Quốc không phải là nước duy nhất thúc đẩy chủ nghĩa liên kết khu vực châu Á. Trong những năm 1990, Nhật Bản đã thúc đẩy một Liên minh Tiền tệ châu Á. Gần đây nhất, New Delhi tham gia Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) do Bắc Kinh lãnh đạo và Nhóm BRICS bất chấp mâu thuẫn ngày càng tăng giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

Trung Quốc đang tìm cách lợi dụng chủ nghĩa liên kết khu vực châu Á để tập hợp chính sách kinh tế và đối ngoại của mình theo những cách chưa từng có. Việc Bắc Kinh cam kết chi những khoản tiền khổng lồ là nhằm tạo đòn bẩy cho các mục tiêu ngoại giao và kinh tế. Bị các đối thủ vây quanh, Trung Quốc được cho là "nạn nhân" của vị trí địa chiến lược của nước này. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng đang hưởng lợi từ vị trí địa lý kinh tế rất thuận lợi của mình.

Với những lý do như vậy, việc thúc đẩy mối liên kết khu vực châu Á là không thể tránh khỏi, bất kể quan điểm thế nào đi nữa của Washington. Vì vậy, Mỹ nên ủng hộ những gì đang xảy ra- chẳng hạn cơ chế đối thoại liên kết khu vực châu Á - như Mỹ ủng hộ các thể chế ở châu Âu.

Cuối cùng, các nhà hoạch định chính sách Mỹ phải trả lời ba câu hỏi:

Thứ nhất, những nhóm liên kết khu vực châu Á nào hay những hiệp định nào Mỹ có thể chấp nhận hoặc ảnh hưởng đến lợi ích cốt lõi của Mỹ? Những hiệp định thương mại hoặc những rào cản phi thuế quan ở khu vực sẽ giải quyết mối lo ngại này. Một ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng liên kết khu vực châu Á tài trợ xây dựng cầu, đường, các tuyến đường sắt cũng giúp các công ty Mỹ hưởng lợi từ cơ sở hạ tầng tốt hơn vì Washington không thể cung cấp tài chính cho các dự án quy mô lớn.

Trong khi đó, Washington cần sự gắn kết cả chiến lược và chiến thuật. Hiện nay, Mỹ không có điều đó: Chính quyền Obama ban đầu cho rằng các thể chế khu vực châu Á không đe dọa lợi ích của Mỹ. Với Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á, chủ yếu là hội thảo tọa đàm, Mỹ khuyến khích các đồng minh tham gia và cuối cùng Mỹ cũng tham gia. Nhưng bây giờ, với AIIB - một phương tiện sẽ cung cấp hàng tỷ USD để xây dựng cơ sở hạ tầng - Washington lại không khuyến khích các đồng minh tham gia và cũng tự gạt mình ra ngoài.

Thứ hai, ý tưởng liên kết khu vực châu Á sẽ bổ sung các biện pháp tiếp cận khu vực ưa thích của Mỹ? Một quỹ dự phòng châu Á và AIIB rất có thể sẽ bổ sung cho các cấu trúc hiện tại. Thay vì phản đối hoàn toàn, Washington ít nhất nên tìm cách trở thành quan sát viên của AIIB. Hoặc nếu lo ngại thiếu các tiêu chuẩn về môi trường và chống tham nhũng, khi đó Mỹ cần phải cố gắng định hình các tiêu chuẩn của tổ chức, hơn là đứng ngoài cuộc.

Thứ ba, Washington không thể đánh bại một thứ gì đó mà không có gì trong tay hay đơn giản đưa ra trò chơi cho riêng mình. TPP có lẽ là ví dụ rõ ràng nhất. Nếu một sự sắp xếp giống như RCEP đe dọa lợi ích của Mỹ, thì tại sao chính phủ Mỹ không dành sự quan tâm thỏa đáng cho TPP. Chính quyền Mỹ cần phải làm việc với Cơ quan Xúc tiến Thương mại của Quốc hội và "đem hiệp định đó về nhà".

Trên hết, Washington cần tăng cường ngoại giao kinh tế ở Châu Á. Điều này có nghĩa là khuyến khích một trật tự kinh tế thị trường mở cửa, tự do ở khu vực này. Cuối cùng, TPP là cần thiết nhưng chưa đủ. Một chương trình nghị sự mở rộng sẽ bao gồm các hiệp định đầu tư song phương với Trung Quốc và Ấn Độ, quan hệ đối tác công - tư sáng tạo để đưa Mỹ vào phát triển cơ sở hạ tầng trong khu vực Đông Nam Á. Quốc hội Mỹ cũng cần phải chú trọng hơn vào cải cách các thể chế tài chính quốc tế.

Mỹ vẫn sẽ là một cường quốc Thái Bình Dương và là một đối trọng chiến lược cần thiết ở khu vực. Những năm gần đây, trong bối cảnh Trung Quốc khiến các nước láng giềng lo ngại, vai trò an ninh của Mỹ đã được củng cố. Tuy nhiên, khi các nước Châu Á ngày càng dựa các sản phẩm hàng hóa, kinh tế của Trung Quốc, Washington có nguy cơ mất vai trò lãnh đạo trong khu vực. Mỹ chưa bao giờ e sợ cạnh tranh, nhưng để bảo vệ lợi ích, người Mỹ phải thích ứng với những thay đổi của Châu Á.

Theo “Diễn đàn Đông Á"

Anh Thư (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

Bài viết phân tích mục đích và sự mở rộng của hợp tác an ninh tiểu đa phương và qua đó đánh giá trường hợp của Đối thoại Tứ giác An ninh (QUAD). Sau đó, tác giả phân tích và làm rõ phản ứng của Trung Quốc, từ đó đưa ra các kết luận và dự đoán về sự tương tác giữa hai chủ thể trên sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với trật tự khu vực.

Đọc tiếp...

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Dù Mỹ và Trung Quốc đều để ngỏ kênh đối thoại, hai bên khó có thể tái thiết hoàn toàn quan hệ song phương vào thời điểm này. Chính quyền Biden quyết tâm theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn với Trung Quốc trong khi Trung Quốc tiếp tục các động thái hung hăng, ảnh hưởng đến trật tự quốc tế trong mắt Mỹ.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Chính sách Mỹ-Trung đòi hỏi một chiến lược nghiêm túc, bền vững, chứ không phải một chiến lược chắp vá trong chiến dịch tranh cử tổng thống để cứu lấy một chính quyền thất bại.

Đọc tiếp...

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội hiếm có để tận dụng tuyên bố của Bắc Kinh về sự phụ thuộc lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, chẳng hạn như sáng kiến “Vành đai và Con đường” và Biển Đông.  

Đọc tiếp...

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5546 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin