18 - 4 - 2021 | 4:02
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Việt Nam, Mỹ, và Trung Quốc - Mối quan hệ tay ba?

Việt Nam, Mỹ, và Trung Quốc - Mối quan hệ tay ba?

Email In PDF.

Trong chuyến thăm đến Việt Nam mới đây Ngoại trưởng Mỹ công bố Washington sẽ “hỗ trợ mới 32,5 triệu USD cho việc chấp pháp trên biển ở các nước Đông Nam Á”. Cho dù được giải thích thế nào thì tuyên bố này vẫn bị coi là phản ứng với sự kiên quyết ngày một tăng của Trung Quốc tại các khu vực tranh chấp chủ quyền.

Một phần trong chiến lược “tái cân bằng với châu Á” là thúc đẩy quan hệ của Mỹ trong khu vực, không chỉ với các đồng minh lâu nay như Nhật Bản, Hàn Quốc và Philippines, mà còn với các đối tác mới như Việt Nam. Trong 32,5 triệu USD hỗ trợ an ninh biển, có 18 triệu USD dành cho Việt Nam, bao gồm việc mua 5 tàu tuần tra mới cho lực lượng tuần duyên Việt Nam. Số tàu này được cho là sẽ được sử dụng để tuần tra khu vực tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc. Điều này khiến Bắc Kinh càng quan ngại rằng Mỹ đang tìm kiếm quan hệ chặt chẽ hơn với Việt Nam như một phần trong chiến lược kiềm chế nhằm vào Trung Quốc.

Quan hệ Việt-Mỹ phát triển nhanh chóng trong những năm gần đây. Tháng 7/2013, Chủ tịch Việt Nam Trương Tấn Sang thăm Mỹ, hai bên thông báo về “quan hệ đối tác toàn diện”, theo đó kêu gọi “hợp tác trong một loạt lĩnh vực từ thương mại đến hợp tác quân sự, hợp tác đa phương trong những vấn đề như cứu hộ thảm họa, trao đổi khoa học và giáo dục”. Điều đáng chú ý là Tổng thống Obama và Chủ tịch Trương Tấn Sang "nhất trí thúc đẩy hợp tác trong các diễn đàn khu vực và quốc tế… vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương”.

Tại Hội nghị ASEAN ở Hà Nội năm 2010, Ngoại trưởng Mỹ khi đó Hillary Clinton đã chính thức đưa Mỹ vào những tranh chấp lãnh hải tại Biển Đông khi phát biểu: “Mỹ, như mọi quốc gia, có lợi ích quốc gia trong tự do hành hải, tiếp cận mở với các vùng biển ở châu Á và tôn trọng luật quốc tế ở Biển Đông. Mỹ ủng hộ một tiến trình hợp tác mang tính ngoại giao giữa tất cả các bên tuyên bố chủ quyền trong giải quyết các tranh chấp lãnh thổ một cách tự nguyện. Chúng tôi phản đối việc sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực bởi bất kì bên tuyên bố chủ quyền nào”.

Dù khẳng định Mỹ không đứng về bên nào trong tranh chấp này, song thực tế việc bà Clinton đề cập tới lợi ích của Mỹ trong một hội nghị ở Hà Nội ngay sau khi căng thẳng Trung-Việt gia tăng dường như đã phát đi tín hiệu Mỹ ủng hộ Việt Nam. Ngay sau tuyên bố tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN, bà Clinton cam kết “chúng tôi chuẩn bị đưa quan hệ Mỹ-Việt lên tầm cao mới của can dự, hợp tác, hữu nghị và đối tác”. Một phần trong cam kết này là các cuộc diễn tập quân sự, mà Mỹ và Việt Nam đã tiến hành cùng nhau vào tháng 8/2010, một tháng sau tuyên bố của bà Clinton.

Tại các diễn đàn đa phương sau đó, rõ ràng là Mỹ và Việt Nam (cũng như các nước khác) đang ủng hộ một “bộ quy tắc ứng xử” trong tranh chấp lãnh hải ở Biển Đông. Trong khi đó, Trung Quốc phản đối đưa tranh chấp này ra các diễn đàn đa phương, muốn giải quyết vấn đề trong khuôn khổ song phương. Rạn nứt giữa Trung Quốc và các nước ASEAN đã dẫn đến thất bại đáng chú ý tại Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN năm 2012 khi kết thúc mà không đạt được tuyên bố chung như thường lệ.

Bắc Kinh thường xuyên cáo buộc Mỹ tìm cách gây chia rẽ quan hệ của Trung Quốc với các nước láng giềng. Dù không chủ động tìm cách khiến các nước trong khu vực chống Trung Quốc, song rõ ràng là Mỹ đang hưởng lợi từ sự mâu thuẫn này. Một quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ cho biết một trong những yếu tố “thú vị” nhất trong quan hệ Mỹ-Việt là “tâm lí chống Trung Quốc sâu sắc” ở Việt Nam và hệ quả không thể phủ nhận của điều này là “quan hệ của chúng ta với Việt Nam đã cải thiện mạnh mẽ”.

Mỹ có khả năng lợi dụng tâm lí mâu thuẫn với Trung Quốc để thắt chặt hơn quan hệ với ASEAN nói chung và Việt Nam nói riêng. Bên cạnh chuyến thăm của ông Kerry trong tuần này, trước đó cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton cũng đã đến Việt Nam hai lần, vào các năm 2010 và 2012. Hai Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ trước đây là các ông Robert Gates và Leon Panetta, cũng đều đã đến Việt Nam, lần lượt vào các năm 2010 và 2012. Bộ trưởng Quốc phòng đương nhiệm Chuck Hagel dự kiến cũng sẽ đến Việt Nam vào năm 2014.

Bản ghi nhớ chung (MOU) năm 2011 giữa Mỹ và Việt Nam cũng đặt ra những nền tảng cho hợp tác quân sự, bao gồm đối thoại quốc phòng cấp cao, an ninh hàng hải, tìm kiếm cứu nạn và các hoạt động nhân đạo khác. Theo Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Nguyễn Chí Vịnh, “bước ngoặt đáng kể” nhất là “cam kết mạnh mẽ” của Mỹ giúp Việt Nam giải quyết những hậu quả của Chiến tranh Việt Nam, một điểm nhạy cảm rõ ràng trong quan hệ giữa hai bên. Dường như Mỹ và Việt Nam đã gác lại cuộc chiến tranh kéo dài cả thập kỉ giữa họ trong bối cảnh tìm cách củng cố mối quan hệ mới. Chiến tranh Việt Nam vẫn là một chủ đề chính trong các tuyên bố chính thức, song phần lớn thông qua các ví dụ về việc cả Mỹ và Việt Nam đang tìm cách vượt qua di sản đó thế nào.

Mỹ và Việt Nam đang thực hiện “các hoạt động thực địa chung” để quy tập hài cốt của cả binh sĩ Việt Nam và Mỹ mất tích sau chiến tranh (MIA), cũng như những nỗ lực nhằm hạn chế tác động của chất độc da cam tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo chuyên gia nghiên cứu Carl Thayer thuộc Đại học New South Wales (Australia), những tồn đọng này phần nào khiến quan hệ Việt-Mỹ chỉ là “đối tác toàn diện”, một bước thấp hơn so với “đối tác chiến lược” giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Hiện Trung Quốc vẫn tin rằng quan hệ với Việt Nam có thể chống chọi được sự cạnh tranh từ Mỹ. Một bài viết đăng trên tờ "Nhân dân Nhật báo", cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đã chỉ ra rằng bất chấp việc chấp thuận sự hỗ trợ của Mỹ, Việt Nam dự kiến vẫn sẽ tôn trọng sự đồng thuận với Trung Quốc cùng nhau bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực. Trung Quốc cũng thực hiện những bước đi riêng để tăng cường hợp tác với Việt Nam, bao gồm tuyên bố hồi tháng 10 rằng Trung Quốc và Việt Nam sẽ cùng thăm dò khu vực tranh chấp ở Vịnh Bắc Bộ. Giải thích về động thái này trên tờ "Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng", giáo sư Su Hao thuộc Học viện Ngoại giao Trung Quốc bình luận rằng “Bắc Kinh cho rằng Việt Nam có thể trở thành một phần trong chính sách kiềm chế Trung Quốc của Nhật Bản và Mỹ”. Với Việt Nam, Trung Quốc coi là một đối tác mà vẫn có thể tiến lại quá gần với Mỹ. Và hệ quả là, Trung Quốc có thể kiềm chế với Việt Nam, thái độ mà đến nay họ chưa hề thể hiện trong các tranh chấp với Nhật Bản và Philippines, những nước vốn là đồng minh của Mỹ.

Theo “The Diplomat” 

Hương Trà (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

QUAD tìm kiếm vai trò phi quân sự và phản ứng chiến lược từ Trung Quốc: Chủ nghĩa tiểu đa phương, đầu tư cơ sở hạ tầng và cân bằng khu vực

Bài viết phân tích mục đích và sự mở rộng của hợp tác an ninh tiểu đa phương và qua đó đánh giá trường hợp của Đối thoại Tứ giác An ninh (QUAD). Sau đó, tác giả phân tích và làm rõ phản ứng của Trung Quốc, từ đó đưa ra các kết luận và dự đoán về sự tương tác giữa hai chủ thể trên sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với trật tự khu vực.

Đọc tiếp...

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Tái thiết quan hệ với Trung Quốc thời Biden khó thành hiện thực

Dù Mỹ và Trung Quốc đều để ngỏ kênh đối thoại, hai bên khó có thể tái thiết hoàn toàn quan hệ song phương vào thời điểm này. Chính quyền Biden quyết tâm theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn với Trung Quốc trong khi Trung Quốc tiếp tục các động thái hung hăng, ảnh hưởng đến trật tự quốc tế trong mắt Mỹ.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Chính sách Mỹ-Trung đòi hỏi một chiến lược nghiêm túc, bền vững, chứ không phải một chiến lược chắp vá trong chiến dịch tranh cử tổng thống để cứu lấy một chính quyền thất bại.

Đọc tiếp...

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội hiếm có để tận dụng tuyên bố của Bắc Kinh về sự phụ thuộc lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, chẳng hạn như sáng kiến “Vành đai và Con đường” và Biển Đông.  

Đọc tiếp...

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5433 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin