30 - 7 - 2014 | 17:50
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Nga-Trung và Hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ

Nga-Trung và Hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ

Email In PDF.

"Tạp chí Chính trị Thế giới" mới đây cho biết mặc dù Nga và Trung Quốc là hai cường quốc duy nhất có khả năng phát động một cuộc tấn công nước Mỹ bằng các tên lửa đạn đạo quy mô lớn, nhưng không nước nào quan tâm đến các nỗ lực của hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (BMD) của Mỹ do Bắc Kinh và Mátxcơva nhận định Mỹ không thể phát động một cuộc tấn công như vậy.

Tuy nhiên, Nga và Trung Quốc thường xuyên lo ngại các hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến các lợi ích và khả năng chiến lược của hai nước. Mátxcơva và Bắc Kinh sợ rằng BMD của Oasinhtơn sẽ làm suy yếu các phương tiện răn đe và dẫn đến phá hủy một trong những công cụ chủ yếu của hai nước nhằm hạn chế chính sách đối ngoại của Mỹ bằng cách hạn chế các đòn tấn công trả đũa mạnh mẽ của Mỹ. Khả năng tấn công mạnh mẽ bằng các loại vũ khí hạt nhân và thông thường của Mỹ đang làm gia tăng mối quan tâm đó của Nga và Trung Quốc, bởi vì các loại vũ khí đó sẽ giúp Mỹ gia tăng khả năng của một đòn tấn công phủ đầu phá hủy các tên lửa hạt nhân của Nga và Trung Quốc. Mặc dù BMD của Mỹ khó có thể đối phó với một đòn tấn công hạt nhân toàn diện của Nga và Trung Quốc, nhưng nhiệm vụ đó sẽ dễ dàng hơn cho Mỹ nếu khả năng trả đũa hạt nhân của Mátxcơva và Bắc Kinh bị suy yếu nghiêm trọng bởi một đòn tấn công đầu tiên của Mỹ đã phá hủy các tên lửa trong hầm chứa cũng như các hệ thống kiểm soát và chỉ huy chiến lược. Trước khả năng phát động một đòn tấn công phủ đầu của Mỹ, mối lo ngại chủ yếu của các nhà hoạch định chính sách của Nga và Trung Quốc sẽ không phải là một cuộc chiến tranh hạt nhân với Mỹ, mà ngược lại các nhà hoạch định chính sách Mỹ có thể cảm thấy được khích lệ để can thiệp các nước khác mà không quan tâm đến những phản ứng của Mátxcơva và Bắc Kinh. Tại Hội nghị an ninh Munich năm 2007, chính Tổng thống Nga Vladimir Putin cảnh báo rằng nếu lực lượng hạt nhân của Nga không thể ngăn chặn sức mạnh của quân đội Mỹ nữa, lúc đó Oasinhtơn sẽ tự do áp đặt ý chí đơn phương của họ đối với các nước khác mà không lo sợ bị trả đũa quân sự hiệu quả. Thiếu tướng Trần Châu thuộc Học viện Khoa học Quân sự của quân đội Trung Quốc cũng cho biết hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ sẽ "phá vỡ sự cân bằng chiến lược toàn cầu" bằng cách phá hoại một nguồn sức mạnh quan trọng của Trung Quốc. Hơn nữa, Bắc Kinh và Mátxcơva sợ rằng Chính phủ Mỹ đã và đang sử dụng các hệ thống phòng thủ tên lửa để mở rộng và làm sâu sắc hơn các liên minh an ninh nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc và Nga. Nga phản đối Mỹ triển khai BMD ở Đông Âu cũng như Nam Cápcadơ và coi các kế hoạch triển khai đó như một biện pháp để củng cố và mở rộng NATO. Tương tự, Trung Quốc cũng phản đối chương trình hợp tác BMD của Mỹ với Nhật Bản và sắp tới có khả năng với Hàn Quốc và Đài Loan, và coi việc triển khai đó như một công cụ để Oasinhtơn thúc đẩy mối liên kết giữa các liên minh song phương của Mỹ trong khu vực. 

Để hạn chế sự yếu kém của các tên lửa đạn đạo trước đòn tấn công đầu tiên của Mỹ, Nga và Trung Quốc đã chi các nguồn lực đáng kể nhằm phát triển và triển khai các tên lửa cơ động cũng như các tên lửa được phóng từ tàu ngầm. Nhưng các hệ thống phòng thủ thụ động này không thể chống lại BMD hiệu quả. Bên cạnh việc nhận thấy các hệ thống phòng thủ tên lửa như một nỗ lực của Oasinhtơn để tăng cường mạng lưới liên minh tại Đông Á, Trung Quốc cũng thấy các hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ nhằm phá hủy chiến lược chống thâm nhập chống tiếp cận khu vực của quân đội Trung Quốc. Chiến lược này của Trung Quốc chủ yếu dựa vào các tên lửa được trang bị các đầu đạn thông thường nhằm ngăn chặn quân đội Mỹ can thiệp vào một cuộc xung đột giữa Trung Quốc và các nước láng giềng trong tương lai. Nhưng không giống Mátxcơva, Bắc Kinh cương quyết không hạn chế kho vũ khí tên lửa của họ và bác bỏ các ý kiến cho rằng Trung Quốc sẽ tham gia hiệp ước Nga-Mỹ. Hiệp ước Lực lượng Hạt nhân tầm trung cấm Mỹ và Nga sở hữu các tên lửa đạn đạo hoặc tên lửa mang đầu đạn hạt nhân tầm thấp có tầm bắn từ 310-3.410 dặm. Kho vũ khí tên lửa của Trung Quốc bao gồm các hệ thống tên lửa tầm ngắn để đe dọa Đài Loan không được tuyên bố độc lập và ngăn chặn lực lượng Mỹ cũng như quân đội của các nước thù địch khác hoạt động gần lãnh thổ Trung Quốc đại lục; các tên lửa tầm trung sẽ củng cố ảnh hưởng của Bắc Kinh ở Đông Á; và tên lửa tầm xa để ngăn chặn Mỹ can thiệp vào các nỗ lực của Trung Quốc trong việc đạt được hai mục tiêu đầu tiên. Ngoài ra, Trung Quốc tiếp tục dựa vào xuất khẩu công nghệ tên lửa đến các nước đồng minh như Pakixtan , Iran , Bắc Triều Tiên và nhiều nước khác để tăng thu nhập và mở rộng ảnh hưởng ngoại giao của Bắc Kinh. Đồng thời, Bắc Kinh ít tuyên bố mang tính chất đe dọa khi phản ứng trước các sáng kiến BMD của Mỹ hơn Mátxcơva-nước nhiều lần tuyên bố sẽ phát động các cuộc tấn công đánh đòn phủ đầu đầu tiên chống Ba Lan, Ucraina và các nước khác có bố trí BMD của Mỹ. Có lẽ Trung Quốc đã được hưởng lợi vì nhận thấy mối đe dọa của Nga chỉ cảnh báo các nước láng giềng thắt chặt quan hệ quốc phòng với nhau ở mức độ nào. Ngược lại, các quan chức Trung Quốc không hề đe dọa tấn công Nhật Bản, Ấn Độ hay Hàn Quốc nhằm lôi kéo các nước này không ủng hộ chính sách BMD của Oasinhtơn và không đẩy họ gần hơn với Mỹ để tránh tăng nguy cơ hình thành thế bao vây ngăn chặn xung quanh Trung Quốc. 

Không giống châu Âu-nơi chương trình BMD của Mỹ được NATO ủng hộ và coi đây như một sáng kiến liên minh tập thể, các sáng kiến BMD của Mỹ ở Châu Á đang được thúc đẩy chủ yếu trên cơ sở các hiệp ước an ninh song phương. Hơn nữa, Trung Quốc có vẻ lạc quan hơn các đối tác Nga vì cho rằng họ có thể phát triển các khả năng thâm nhập BMD hiện đại và các hệ thống phòng thủ tên lửa giai đoạn đầu của họ. Không như các quan chức Nga thường mô tả tất cả các chương trình phòng thủ tên lửa quốc gia đều có khả năng gây mất ổn định, Trung Quốc chỉ yêu cầu Mỹ thận trọng trong quá trình phát triển và triển khai hệ thống BMD và điều đó cho thấy rằng Bắc Kinh muốn bảo vệ chương trình phòng thủ tên lửa giai đoạn đầu của họ. Mặc dù kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc có thể dễ dàng bị vô hiệu hóa bởi hệ thống phòng thủ tên lửa đang phát triển của Mỹ hơn các hạm đội tàu chiến được trang bị các tên lửa đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân của Nga, nhưng các quan chức Trung Quốc không ủng hộ đề nghị mang tính chất thăm dò của Nga liên quan đến hợp tác chặt chẽ hơn trên lĩnh vực phòng thủ tên lửa. Vì vậy, đến nay các đại diện của Trung Quốc và Nga rất hạn chế đưa ra các tuyên bố chung về khả năng BMD của họ, mặc dù về nguyên tắc Nga quyết định bán các hệ thống phòng không hiện đại S-400 cho Trung Quốc. Các nhà phân tích Trung Quốc chính thức giải thích rằng họ đang cân nhắc giá trị của việc hợp tác với Nga, nhưng lại sợ rằng cuối cùng Mátxcơva có thể từ bỏ Trung Quốc để tiến tới một thỏa thuận riêng với Mỹ về vấn đề này như năm 2001. Họ cũng sợ rằng Trung Quốc thiếu tất cả các thiết bị phòng thủ tên lửa có thể cung cấp cho Mỹ để đổi lấy việc hợp tác BMD. Mặc dù hợp tác với Nga hoặc hành động một mình, Trung Quốc có khả năng tiếp tục tìm kiếm các khả năng BMD của họ. Năm 2010, Bắc Kinh thông báo Trung Quốc đã thử nghiệm một hệ thống BMD giai đoạn đầu và nhiều chuyên gia Trung Quốc cho biết họ đang tranh luận về việc Trung Quốc có nên phát triển hệ thống BMD hoàn thiện hơn không. Phân tích các tài liệu kỹ thuật của Trung Quốc cho thấy hiện nay Bắc Kinh không những đang quan tâm phát triển các biện pháp trả đũa thụ động và chủ động đối với BMD, mà cả các khả năng chống vệ tinh và BMD. Nhưng hợp tác về BMD lớn hơn giữa Trung Quốc và Mỹ hoặc Trung Quốc và Nga cũng có thể diễn ra. Thực tế, hợp tác như vậy nằm trong các mối quan tâm của Trung Quốc: Các khả năng tấn công hạt nhân ngày càng tăng của Trung Quốc sẽ khiến Mỹ và Nga khó có thể đồng ý cắt giảm hơn nữa lực lượng chiến lược của họ, từ đó có thể gây thiệt hại cho Trung Quốc lớn hơn các hệ thống lá chắn tên lửa Mỹ. Tương tự, việc xây dựng quân đội Trung Quốc đang khuyến khích Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan phát triển các loại vũ khí tấn công tầm xa cũng như các hệ thống phòng thủ hiện đại hơn. Mặc dù hiện nay các nỗ lực phòng thủ tên lửa của Mỹ là vấn đề gây chia rẽ giữa Nga và Trung Quốc, nhưng BMD có thể là cơ sở cho các cách tiếp cận hợp tác an ninh khu vực trong tương lai./. 

Mỹ Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Trung Quốc và Tham vọng Trật tự An ninh mới ở Châu Á

Trung Quốc và Tham vọng Trật tự An ninh mới ở Châu Á

Tập Cận Bình đưa ra ý tưởng về một trật tự an ninh Châu Á do chính các quốc gia Châu Á quản lý, qua đó muốn thay đổi trật tự trong nước và quốc tế để duy trì đà tăng trưởng kinh tế và hiện thực hóa giấc mơ hồi sinh Trung Quốc. 

Đọc tiếp...

Trung Quốc sai lầm khi phô diễn sức mạnh quá sớm

Trung Quốc sai lầm khi phô diễn sức mạnh quá sớm

Trung Quốc phô diễn sức mạnh và thể hiện vai trò lãnh đạo khu vực quá sớm tạo ra rủi ro đối với trật tự an ninh ở khu vực. Giới hoạch định chính sách các nước, đặc biệt là Mỹ, cần phải theo sát các hành động của Trung Quốc và có đối sách kịp thời.

Đọc tiếp...

Tăng cường liên minh Mỹ - Nhật trước thách thức từ Trung Quốc

Tăng cường liên minh Mỹ - Nhật trước thách thức từ Trung Quốc

Vừa qua, tờ Yomiuri của Nhật Bản đã thực hiện một loạt bài phỏng vấn với các chuyên gia hàng đầu của Mỹ trong lĩnh vực quan hệ quốc tế và quân sự. Nội dung các bài phỏng vấn tập trung vào mối quan hệ liên minh Mỹ - Nhật trước những tác động của một Trung Quốc đang trỗi dậy mạnh mẽ.

Đọc tiếp...

Sáng kiến đối thoại Ấn - Nhật - Việt

Sáng kiến đối thoại Ấn - Nhật - Việt

Trong bối cảnh những thay đổi môi trường chiến lược và an ninh đang diễn ra tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, “mối quan hệ tam giác” Ấn-Nhật-Việt là đòi hỏi cấp thiết. Bắt đầu tiến trình này bằng việc thể chế hóa cuộc đối thoại tay ba ở cấp độ Kênh 2 sẽ là một sự khởi đầu lý tưởng. 

Đọc tiếp...

Ấn Độ, Trung Quốc tranh giành ảnh hưởng ở Ấn Độ Dương

Ấn Độ, Trung Quốc tranh giành ảnh hưởng ở Ấn Độ Dương

Ấn Độ Dương là khu vực có tầm quan trọng sống còn đối với các nước châu Á vì nơi đây có các tuyến hàng hải vận chuyển tới 50% lượng hàng hóa và 70% các sản phẩm dầu mỏ của thế giới. Trung Quốc - vốn đang tìm cách tranh giành ảnh hưởng ở khu vực - cũng không bỏ qua điều này.

Đọc tiếp...

Vai trò của Ấn Độ trong chính sách kiềm chế Trung Quốc của Mỹ

Vai trò của Ấn Độ trong chính sách kiềm chế Trung Quốc của Mỹ

Cuối tháng 1 vừa qua, có hai thông tin được đưa ra khiến người ta hiểu rằng Ấn Độ đang tham gia ngày càng tích cực hơn trong các vấn đề liên quan đến an ninh khu vực, bất chấp việc này có thể gây căng thẳng với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Nhật, Mỹ hợp sức đối phó ADIZ?

Nhật, Mỹ hợp sức đối phó ADIZ?

Tại một hội nghị thượng đỉnh với Nhật Bản vừa kết thúc gần đây ở Tokyo, 10 quốc gia thành viên ASEAN đã cùng nước chủ nhà Nhật Bản chỉ trích một cách nhẹ nhàng đối với Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) mà Trung Quốc vừa tuyên bố thành lập bao trùm các khu vực gồm cả biển Hoa Đông. 

Đọc tiếp...

Trung Quốc trước thực tế mới ở Myanmar

Trung Quốc trước thực tế mới ở Myanmar

Vài năm gần đây, tình hình chính trị ở Myanmar đã có nhiều thay đổi, quan hệ của chính phủ nước này với phương Tây cũng chuyển biến tích cực hơn. Tuy nhiên, điều này đã khiến cho quan hệ giữa Myanmar và Trung Quốc sa sút nhanh chóng. Mặc dù vậy, giờ đây Trung Quốc đang cho thấy rằng họ đã nhanh chóng thích nghi với tình hình mới tại nước láng giềng và có những điều chỉnh để cải thiện quan hệ với Myanmar.

Đọc tiếp...

Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ: “Chúng tôi vẫn còn cả một chặng đường dài phía trước”

Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ: “Chúng tôi vẫn còn cả một chặng đường dài phía trước”

Thôi Thiên Khải, 60 tuổi, đã tới Washington ngày 2/4 để tiếp nhận chức vị mới với tư cách là Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ. Một người nói tiếng Anh trôi chảy với bằng Thạc sỹ về Nghiên cứu quốc tế cao cấp của trường Johns Hopskin.

Đọc tiếp...

Khu vực Châu Á-Thái Bình Dương đang bên bờ vực khủng hoảng?

Khu vực Châu Á-Thái Bình Dương đang bên bờ vực khủng hoảng?

Tuyên bố thiết lập Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) của Trung Quốc ngày 23/11 và việc các tàu của Mỹ và Trung Quốc suýt đụng độ tại Biển Đông chỉ là những động thái mới nhất của cuộc cạnh tranh chiến lược và cuộc chạy đua vũ trang khu vực.

Đọc tiếp...

Việt Nam, Mỹ, và Trung Quốc - Mối quan hệ tay ba?

Việt Nam, Mỹ, và Trung Quốc - Mối quan hệ tay ba?

Trong chuyến thăm đến Việt Nam mới đây Ngoại trưởng Mỹ công bố Washington sẽ “hỗ trợ mới 32,5 triệu USD cho việc chấp pháp trên biển ở các nước Đông Nam Á”. Cho dù được giải thích thế nào thì tuyên bố này vẫn bị coi là phản ứng với sự kiên quyết ngày một tăng của Trung Quốc tại các khu vực tranh chấp chủ quyền.

Đọc tiếp...

Ván bài Thái Bình Dương và những nguy cơ xung đột

Ván bài Thái Bình Dương và những nguy cơ xung đột

Các nhà chiến lược của Bắc Kinh tin rằng Mỹ và Nhật Bản không còn con bài nào nữa ngoài bay vào ADIZ. Thế nhưng, Bắc Kinh vẫn chưa thể thắng trong ván bài này ngay vào lúc này. 

Đọc tiếp...

Nguy cơ chiến tranh đang hiện hữu ở Bắc Thái Bình Dương?

Nguy cơ chiến tranh đang hiện hữu ở Bắc Thái Bình Dương?

Tình hình khu vực Đông Á đang ngày càng căng thẳng sau động thái tuyên bố thiết lập ADIZ của Trung Quốc và việc Hàn Quốc mở rộng vùng ADIZ của họ chồng lấn lên ADIZ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Biển Hoa Đông: Bài thử quyền lực lớn hơn trong tương lai

Biển Hoa Đông: Bài thử quyền lực lớn hơn trong tương lai

Trong thời kỳ Chính quyền Obama tập trung vào hình thái xung đột mới - các nước sử dụng vũ khí mạng và máy bay không người lái để mở rộng quyền lực - cuộc đối đầu nguy hiểm đột nhiên bùng nổ tại các hòn đảo ở Biển Hoa Đông dường như là sự trở lại thời kỳ Chiến tranh lạnh.

Đọc tiếp...

Mối quan hệ nồng ấm Việt-Ấn

Mối quan hệ nồng ấm Việt-Ấn

Ấn Độ và Việt Nam có mối quan hệ đặc biệt lâu đời, song bối cảnh đang thay đổi tại châu Á đòi hỏi New Delhi và Hà Nội phải tìm kiếm một mối quan hệ đối tác mới.

Đọc tiếp...

Hợp tác Trung Quốc - Indonesia: Con đường tơ lụa trên biển khu vực thế kỷ 21?

Hợp tác Trung Quốc - Indonesia: Con đường tơ lụa trên biển khu vực thế kỷ 21?

Với chính sách đối ngoại độc lập, kiên trì theo đuổi chính sách cân bằng nước lớn, Indonesia đã gặt hái được những thành quả nhất định trong cuộc chơi quyền lực khu vực. Tuy nhiên, chính sách không liên minh, liên kết cũng gây ra những hệ lụy mang tính chiến lược nếu nước này không thực thi một cách hợp lý trong bối cảnh các cường quốc ngày càng tăng cường cạnh tranh tại khu vực.

Đọc tiếp...

Cuộc “tấn công ngoại giao” của Trung Quốc ở Đông Nam Á

Cuộc “tấn công ngoại giao” của Trung Quốc ở Đông Nam Á

Ba tháng vừa qua được đánh dấu bằng nhiều hoạt động của Trung Quốc tại Đông Nam Á. Dấu ấn của Trung Quốc lại đậm nét hơn khi Chính quyền Obama, vì bế tắc trong vấn đề ngân sách liên bang, nên buộc phải hủy việc tham gia các hội nghị thượng đỉnh APEC tại Bali ngày 1/10 và ASEAN ngày 10/10 tại Brunei. 

Đọc tiếp...

Trung-Mỹ trong bối cảnh năng lượng đang thay đổi

Trung-Mỹ trong bối cảnh năng lượng đang thay đổi

Ngày 9/10, Cơ quan thông tin năng lượng Mỹ công bố dữ liệu cho thấy Trung Quốc đã chính thức vượt Mỹ trở thành nhà nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới. Mặc dù thời điểm chính xác Mỹ "trao cờ" cho Trung Quốc không quan trọng nhưng số liệu thống kê này nhấn mạnh một xu hướng ngày tăng thập kỷ tới: Mỹ ngày càng giảm sự phụ thuộc vào nguồn dầu mỏ toàn cầu trong khi Trung Quốc thì ngược lại. 

Đọc tiếp...

Lộ trình mới cho quan hệ Mỹ-Trung

Lộ trình mới cho quan hệ Mỹ-Trung

Sự bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Obama và nhiệm kỳ đầu tiên của Tập Cận Bình tạo ra một cơ hội độc nhất để đưa mối quan hệ Mỹ – Trung Quốc theo một tiến trình tốt hơn. Tuy nhiên, để làm được điều đó, sẽ đòi hỏi khả năng lãnh đạo bền vững từ cấp cao nhất của cả hai chính phủ và một khuôn khổ nhận thức chung.

Đọc tiếp...

Trung Quốc vẫn chưa "mê hoặc" được ASEAN

Trung Quốc vẫn chưa

Đầu tháng 10, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã thực hiện chiến dịch "lấy lòng" các nước ASEAN và chiến dịch này có thể đi vào các trang sách lịch sử. Những nỗ lực của Trung Quốc là nhằm tìm kiếm ảnh hưởng lớn hơn trong khu vực. 

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

         

CHUYÊN ĐỀ ĐẶC BIỆT

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

Đăng nhập