9 - 7 - 2020 | 5:49
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Đã tới lúc phải "cài đặt lại" quan hệ Mỹ-Trung?

Đã tới lúc phải "cài đặt lại" quan hệ Mỹ-Trung?

Email In PDF.

Thời gian biểu chính trị của Mỹ và Trung Quốc đi theo chu kỳ khác nhau, song cứ hai thập kỷ một lần, sự chuyển đổi lãnh đạo của Trung Quốc lại diễn ra đồng thời với cuộc bầu cử tổng thống Mỹ. Ưu tiên chính sách đối ngoại hàng đầu đối với cả hai nhà lãnh đạo là thiết lập lại phương hướng chung của mối quan hệ Mỹ-Trung

 

Hiện nay, với việc Tổng thống Barack Obama tái đắc cử và ông Tập Cận Bình trở thành Tổng Bí thư đảng Cộng sản Trung Quốc, hai nước có cơ hội chú tâm hơn vào mối quan hệ song phương. Hai nhà lãnh đạo có thể không muốn "lớn giọng" về điều này, song họ sẽ phải thừa nhận rằng mối quan hệ Mỹ-Trung đang gặp rắc rối. Trong khi giá trị của đồng nhân dân tệ và tranh chấp thương mại đang trở thành tâm điểm chú ý thì nguyên nhân thực sự của mối quan hệ đang xấu đi này còn sâu sắc hơn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Tình trạng mất niềm tin chiến lược giữa hai nước đã liên tục gia tăng trong 2 năm qua và đang tạo ra một vòng luẩn quẩn, mà nếu không nhanh chóng chấm dứt thì một cuộc cạnh tranh khốc liệt gây thiệt hại cho cả hai nước sẽ sớm trở thành sự thực. Oasinhtơn và Bắc Kinh đổ lỗi cho nhau về những căng thẳng ngày càng gia tăng. Chính quyền Obama tin rằng cần có biện pháp đối phó trước sự quyết đoán của Trung Quốc về các tranh chấp lãnh thổ và việc hiện đại hóa quân đội nước này. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo Trung Quốc ngày càng phản đối sự ủng hộ ngoại giao mà Mỹ dành cho Việt Nam, Philíppin và Nhật Bản trong các tranh chấp lãnh thổ của các nước này với Trung Quốc. Điểm quan trọng nhất là Bắc Kinh không hài lòng với cái gọi là "Tái cân bằng hướng tới châu Á" - kế hoạch của Oasinhtơn tăng cường các căn cứ hải quân Mỹ ở Tây Thái Bình Dương.

Vì vậy, ưu tiên chính sách đối ngoại hàng đầu đối với cả hai nhà lãnh đạo là thiết lập lại phương hướng chung của mối quan hệ Mỹ-Trung. Tất nhiên, trong bối cảnh quan hệ Trung-Nhật gần như đổ vỡ, Tập Cận Bình sẽ phải dành nỗ lực đáng kể để giải quyết căng thẳng với Tôkiô. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cần phải nhận thức được hai thực tế đan xen. Đó là quan hệ Mỹ-Trung có vị trí quan trọng hơn nhiều vì các lợi ích dài hạn của Trung Quốc và việc chỉnh sửa mối quan hệ với Tôkiô tuy chỉ là bước đi đầu tiên nhưng rất quan trọng trong phương hướng chung đó. Hầu hết người ta đều tin rằng các nhà lãnh đạo hàng đầu Trung Quốc nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc duy trì một mối quan hệ ổn định với Mỹ. Những nhận thức như vậy đã góp phần ngăn các cuộc khủng hoảng trong ba thập kỷ qua làm đổ vỡ hoàn toàn mối quan hệ giữa hai nước.

Nhiều khả năng các nhà lãnh đạo mới của Trung Quốc sẽ tiếp tục theo đuổi một chính sách đối ngoại thực dụng và cố tránh đối đầu với Mỹ. Tuy nhiên, việc duy trì hiện trạng "mong manh" này ngày càng trở nên khó khăn. Một số xu hướng như các thay đổi về tương quan quyền lực tương đối có lợi cho Trung Quốc, sự tập trung một phía vào khía cạnh quân sự của chính sách "Tái cân bằng hướng tới châu Á" của Mỹ, các tranh chấp lãnh thổ leo thang có thể lôi kéo Oasinhtơn can dự và việc hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc - nhân tố đang làm trầm trọng thêm sự mất lòng tin lẫn nhau giữa hai nước. Tập Cận Bình và các nhà lãnh đạo Trung Quốc cần phải bắt đầu "cài đặt lại" chính sách để khẳng định với chính quyền nhiệm kỳ thứ hai của Obama rằng Bắc Kinh tìm cách đặt quan hệ hai nước trên một nền tảng vững chắc hơn. 

Chính sách của Trung Quốc có thể bắt đầu thay đổi với các biện pháp cụ thể để giải quyết tranh chấp lãnh thổ với các nước láng giềng, đặc biệt là Nhật Bản, Việt Nam và Philíppin. Nếu Tập Cận Bình thành công, ông sẽ có thể chứng minh rằng Trung Quốc sẽ tuân thủ luật pháp quốc tế trong việc giải quyết các vấn đề như vậy. Thành công này sẽ loại bỏ các động lực cơ bản nguy hiểm nhất trong cuộc cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung ở Đông Á. Không chỉ vậy, việc ổn định mối quan hệ an ninh với Mỹ vốn đang bị xói mòn cũng là điều mà chính quyền Trung Quốc cần chú ý. Điều này sẽ khó khăn bởi sự thiếu niềm tin chiến lược do các khác biệt cơ bản trong hệ thống chính trị hai nước. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn có thể áp dụng các biện pháp quan trọng nhằm đảo ngược các động thái thù địch, như tiến hành các trao đổi quân sự Trung-Mỹ một cách có ý nghĩa và thực chất hơn, nhất trí về các quy tắc nhằm tránh các va chạm hải quân hoặc bắt đầu các cuộc đối thoại song phương về an ninh mạng để tránh những sự cố tai hại tiềm tàng. Bắc Kinh sẽ tiếp tục vấp phải thái độ hoài nghi từ Oasinhtơn. Tuy nhiên, nếu Tập Cận Bình đưa ra sáng kiến với các đề xuất cụ thể, ông sẽ tìm thấy sự tiếp nhận từ chính quyền Obama. 

Để thay đổi nhận thức của Mỹ về vai trò lãnh đạo của mình, thành tố thứ ba của việc "cài đặt lại" chính sách của Tập Cận Bình là cải cách trong nước, đặc biệt là cải cách chính trị. Sự thụt lùi có tính bảo thủ ở Trung Quốc trong thập kỷ qua là nguyên nhân sâu xa khiến mối quan hệ Mỹ-Trung ngày càng tồi tệ. Chắc chắn rằng việc "cài đặt lại" chính sách sẽ không nhanh chóng làm thay đổi bản chất của mối quan hệ Mỹ-Trung. Đây sẽ là một chặng đường dài hướng tới việc định hình uy tín, hình ảnh của Tập Cận Bình là một nhà lãnh đạo quyết đoán và có tầm nhìn tương lai theo đuổi việc nuôi dưỡng một mối quan hệ song phương bền vững hơn với Oasinhtơn.

Tác giả Minxin Pei là Giáo sư về chính quyền tại Đại học Claremont McKenna và là thành viên cấp cao không thường trực của Quỹ German Marshall, Mỹ. Bài viết được đăng trên trang Nytimes.

Hương Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU - Trung Quốc: Từ đối tác chiến lược thành đối thủ hệ thống

EU và Trung Quốc mối quan hệ từ đối tác chiến lược chuyển thành đối thủ hệ thống. Điều gì đã đẩy hai bên đi đến bước đường này?

Đọc tiếp...

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Cách Mỹ thách thức Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình

Chính sách Mỹ-Trung đòi hỏi một chiến lược nghiêm túc, bền vững, chứ không phải một chiến lược chắp vá trong chiến dịch tranh cử tổng thống để cứu lấy một chính quyền thất bại.

Đọc tiếp...

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Cơ hội lớn của ASEAN trong quan hệ với Trung Quốc

Các quốc gia Đông Nam Á có cơ hội hiếm có để tận dụng tuyên bố của Bắc Kinh về sự phụ thuộc lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách, chẳng hạn như sáng kiến “Vành đai và Con đường” và Biển Đông.  

Đọc tiếp...

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philippines về VFA với Mỹ

Hôm 11 tháng 2, Philippines thông báo chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, đến ngày 2 tháng 6 nước này lại tuyên bố hoãn quyết định chấm dứt VFA. Điều gì uẩn khúc đằng sau sự thay đổi bất ngờ của Philppines?

Đọc tiếp...

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Hiểm họa đối đầu Mỹ -Trung

Sự trỗi dậy của Trung Quốc liệu có thay đổi cục diện một "nền hòa bình kiểu Mỹ" tại khu vực châu Á. Phản ứng của các quốc gia trong khu vực sẽ ra sao, chọn Mỹ hay chọn Trung Quốc?

Đọc tiếp...

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Xây dựng lòng tin ở châu Á - Thái Bình Dương: Lý thuyết, thực tiễn và một số bài học kinh nghiệm

Bài viết tìm hiểu cơ sở lý thuyết và thực tiễn về xây dựng lòng tin ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua trả lời các câu hỏi: Vì sao đặc điểm triển khai các biện pháp xây dựng lòng tin (CBMs) ở châu Á - Thái Bình Dương khác với CBMs truyền thống? Bài học kinh nghiệm rút ra từ triển khai CBMs ở khu vực là gì?

Đọc tiếp...

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Quan điểm của Đông Nam Á về cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Các quốc gia trong khu vực đang tìm cách không để cho những tranh chấp của họ với Trung Quốc ảnh hưởng tới các khía cạnh khác trong mối quan hệ với nước láng giềng quan trọng này, tìm cách cân bằng giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Covid 19 đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy

Đại dịch đã đẩy quan hệ Mỹ-Trung xuống đáy vì cả hai nước đều tìm cách vượt mặt nhau để định hình trật tự thế giới.

Đọc tiếp...

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Tác động của COVID-19 đến quan hệ Trung-Mỹ

Dịch COVID-19 đã đẩy mối quan hệ Trung-Mỹ vào một giai đoạn tồi tệ mới. Quan hệ thương mại song phương trên đà suy thoái, rơi vào trạng thái dường như đóng băng; sự thiếu hụt lòng tin chiến lược ngày càng nghiêm trọng; bầu không khí giữa hai bên ngột ngạt chưa từng có.

Đọc tiếp...

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Khả năng tồn tại của liên minh Mỹ-Philippines

Các nhà ngoại giao và quan chức quân sự ở cả Mỹ và Philippines đang tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Các lực lượng thăm viếng (VFA) với lo ngại rằng khoảng trống an ninh do thoả thuận trên để lại có thể sẽ tạo cơ hội để Bắc Kinh tăng cường củng cố quân đội và bành trướng hơn nữa ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Thế khó của Nhật Bản trong cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung

Nhật Bản là một trường hợp đặc biệt để nghiên cứu tác động của cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung. Là quốc gia nằm tại tiền tuyến của cạnh tranh, Nhật Bản ở vị thế khó xử bởi vừa là đồng minh quân sự thân cận của Mỹ lại vừa có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Những thách thức của quan hệ đối tác Nga-Trung

Quan hệ đối tác Trung-Nga đã được củng cố đáng kể trong hai năm qua. Tuy nhiên, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách của Mỹ và đặc biệt là những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực có thể thách thức mối quan hệ này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

Mỹ-Trung không nên đấu đá nhau trong bối cảnh đại dịch

COVID-19 là nguyên nhân mới nhất dẫn đến xích mích trong mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Tuy nhiên, nếu để cho sự ganh đua làm mờ mắt trước những mối đe dọa rõ ràng lúc này, hai bên rốt cuộc sẽ tự hủy hoại chính mình.

Đọc tiếp...

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Sáng kiến cộng đồng chung vận mệnh Trung Quốc – ASEAN của Trung Quốc và phản ứng hai chiều từ ASEAN

Đề xuất này là dấu hiện cho sự kết tinh của một chiến lược có chủ ý và được đầu tư từ phía Trung Quốc về tương lai của quan hệ ASEAN-Trung Quốc, nhằm củng cố sự thay đổi quyền lực đang diễn ra ở Đông Nam Á và tạo ra sự chuyển đổi suôn sẻ sang trật tự khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm trong bối cảnh Mỹ suy giảm ảnh hưởng trong khu vực.

Đọc tiếp...

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dịch COVID-19 tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Trung Quốc đã cố gắng giải quyết một cách thận trọng mối quan hệ với Mỹ, đồng thời triển khai sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm căng thẳng trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ và đặt ra những câu hỏi về vai trò lãnh đạo toàn cầu của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc-Hy vọng và lo sợ của Đông Nam Á

Trung Quốc được nhìn nhận là nước có ảnh hưởng lớn nhất về kinh tế tại khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, niềm tin của khu vực vào Trung Quốc đã suy giảm trong một vài năm qua dựa trên thái độ của quốc gia này đối với các vấn đề lợi ích chung.

Đọc tiếp...

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Tiềm năng quan hệ Mỹ-ASEAN

Cuộc thăm dò dư luận gần đây nhất của ISEAS cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng giành được ưu thế kinh tế và chiến lược ở Đông Nam Á so với Mỹ. Do đó, để lấy lại lợi thế của mình tại khu vực này, Mỹ phải xác định lại các điều khoản cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Hậu quả của việc Mỹ mất VFA với Philippines

Việc chấm dứt Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Philippines sẽ khiến Mỹ dễ bị tổn thương hơn nữa trước các chính sách chính trị và đối ngoại trong nước của các đồng minh hiệp ước khác.  

Đọc tiếp...

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Thế giới không chỉ xoay quanh Mỹ và Trung Quốc

Từ lâu, “phạm vi ảnh hưởng” đã trở thành một khái niệm được coi trọng trong việc quản lý sự phức tạp của quan hệ nước lớn. Việc thiết lập phạm vi ảnh hưởng cần đến sự hiểu biết chung không chỉ giữa các nước lớn, mà cả giữa những nước đã nằm trong phạm vi ảnh hưởng của họ.

Đọc tiếp...

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Cách Duterte biến Philippines thành quân cờ của Trung Quốc

Để giành được những đồng đôla phát triển đất nước, Rodrigo Duterte đã gây tổn hại đến an ninh quốc gia của Philippines. Quyết định chính sách đối ngoại lớn đầu tiên của Duterte là bác bỏ chiến thắng mang tính lịch sử của Philippines trước Trung Quốc trong vụ kiện liên quan đến tranh chấp chủ quyền trên biển.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6420 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin