19 - 6 - 2019 | 14:28
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Cạnh tranh Trung - Ấn

Cạnh tranh Trung - Ấn

Email In PDF.

Khi thế giới bước sang thập kỷ thứ hai của thế kỷ 21, một cuộc cạnh tranh quyền lực mới đang hình thành giữa Ấn Độ và Trung Quốc, hai gã khổng lồ của châu Á về lãnh thổ, dân số và sự phong phú của các nền văn hoá.

 

Theo Mạng phân tích thông tin tình báo chiến lược Stratfor của Mỹ , khi thế giới bước sang thập kỷ thứ hai của thế kỷ 21, một cuộc cạnh tranh quyền lực mới đang hình thành giữa Ấn Độ và Trung Quốc, hai gã khổng lồ của châu Á về lãnh thổ, dân số và sự phong phú của các nền văn hoá. Việc Ấn Độ gần đây phóng thành công tên lửa tầm xa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân và có thể với tới Bắc Kinh và Thượng Hải là dấu hiệu mới nhất của sự phát triển này.

Đây là một sự cạnh tranh sinh ra hoàn toàn do hoạt động địa chính trị cấp cao nhằm tạo ra một sự phân tách cốt lõi giữa hai cường quốc có mô hình phát triển địa lý hiếm khi chồng chéo lên nhau hoặc tương tác với nhau trong suốt lịch sử. Mặc dù có một cuộc chiến tranh hạn chế giữa hai nước trong vấn đề biên giới Himalaya cách đây 50 năm, nhưng đằng sau cuộc cạnh tranh này có sự thù địch về lịch sử hoặc sắc tộc tương đối nhỏ.

Thực tế địa lý nổi bật giữa Ấn Độ và Trung Quốc là bức tường Himalaya không thể vượt qua chia tách họ. Đạo Phật lan truyền thông qua nhiều hình thức từ Ấn Độ qua Xri Lanca và Mianma đến Vân Nam ở miền Nam Trung Quốc vào thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên. Tuy nhiên, loại tương tác văn hoá sâu sắc này là ngoại lệ hơn mức bình thường.

Hơn nữa, những tranh cãi trong việc phân định biên giới chung ở chân dãy núi Himalaya, từ Casơmia ở phía Tây đến Arunachal Pradesh ở phía Đông, dù đúng là một nguồn gây căng thẳng, nhưng không nhất thiết gây ra một cuộc cạnh tranh mới. Nguyên nhân của cuộc cạnh tranh mới là sự sụp đổ về khoảng cách do công nghệ quân sự tiên tiến mang lại.

Thực tế, trên lý thuyết, tầm hoạt động của các máy bay chiến đấu của Trung Quốc tại các sân bay ở Tây Tạng bao trùm cả Ấn Độ. Các vệ tinh không gian của Ấn Độ có thể giám sát Trung Quốc. Ngoài ra, Ấn Độ có thể đưa tàu chiến vào Biển Đông ngay khi Trung Quốc giúp xây dựng các cảng biển lớn và hiện đại ở Ấn Độ Dương. Và như vậy, Ấn Độ và Trung Quốc đang cảnh giác để mắt đến nhau. Bản đồ toàn châu Á đang trải trước mắt các nhà hoạch định quốc phòng ở Niu Đêli và Bắc Kinh vì ngày càng rõ ràng rằng hai quốc gia với dân số đông nhất thế giới này (và cũng đang thực hiện việc xây dựng quân đội nhanh) đang xâm lấn phạm vi ảnh hưởng của nhau - phạm vi ảnh hưởng tồn tại trong điều kiện cụ thể ngày nay không theo như cách chúng tồn tại trong thời kỳ công nghệ trước đây.

Và điều này chưa nói gì đến tầm với kinh tế đang mở rộng của Trung Quốc, nó mang ảnh hưởng của Trung Quốc ra khắp thế giới Ấn Độ Dương. Các dự án tăng cường cảng biển tại Kênia, Pakixtan, Xri Lanca, Bănglađét và Mianma đã chứng minh điều này. Điều này cũng làm Ấn Độ lo ngại.

Vì cuộc cạnh tranh này là địa chính trị - có nghĩa là trên cơ sở vị trí của Ấn Độ và Trung Quốc, với dân số của các nước này rất lớn, trên bản đồ khu vực giữa châu Âu và châu Á - có rất ít cảm xúc đằng sau cuộc cạnh tranh này. Theo nghĩa này, nó tương đương với cuộc cạnh tranh ý thức hệ trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô, một cuộc cạnh tranh không nhất thiết phải gần nhau về địa lý và không có mấy sự chia rẽ về cảm xúc.

Cách tốt nhất để đánh giá bầu không khí tương đối kiềm chế trong cuộc cạnh tranh Ấn - Trung là so sánh nó với sự thù địch giữa Ấn Độ và Pakixtan. Ấn Độ và Pakixtan giáp với nhau. Thung lũng sông Hằng đông dân của Ấn Độ chỉ cách thung lũng sông Indus đông dân của Pakixtan 480km. Có một sự khác biệt trong những căng thẳng giữa Ấn Đô và Pakixtan mà không thể áp dụng cho sự cạnh tranh giữa Ấn Độ và Trung Quốc. Sự khác biệt đó bị kích động bởi yếu tố tôn giáo: Pakixtan là hiện thân cận đại của tất cả các cuộc xâm lược Hồi giáo đã tấn công người Hinđu ở miền Bắc Ấn Độ trong suốt lịch sử. Và sau đó có một câu chuyện lộn xộn về chính bản thân phần tiểu lục địa châu Á này - cả Ấn Độ và Pakixtan cùng nhau sinh ra trong máu.

Cuộc cạnh tranh Ấn – Trung phục vụ rất tốt cho những lợi ích của cộng đồng chính trị cấp cao ở Niu Đêli. Một cuộc cạnh tranh với Trung Quốc làm gia tăng vị thế của Ấn Độ vì Trung Quốc là một nước lớn mà giờ Ấn Độ có thể sánh. Tầng lớp thượng lưu Ấn Độ không thích khi Ấn Độ có nguồn gốc với Pakixtan, một nước nghèo và tương đối bất ổn. Họ thích được so sánh với Trung Quốc. Tầng lớp thượng lưu Ấn Độ có thể bị ám ảnh bởi Trung Quốc, thậm chí giới thượng lưu Trung Quốc. Điều này là bình thường. Trong một cuộc cạnh tranh không bình đẳng, bên yếu hơn luôn thể hiện mức độ ám ảnh lớn hơn. Ví dụ, Hy Lạp luôn lo lắng về Thổ Nhĩ Kỳ hơn là Thổ Nhĩ Kỳ lo lắng về Hy Lạp.

Sức mạnh vốn có của Trung Quốc trong mối quan hệ với Ấn Độ không chỉ là vấn đề nước này có khả năng kinh tế lớn hơn hay cơ quan chính phủ hiệu quả hơn, mà cả vấn đề địa lý. Đúng vậy, dân tộc Hán hầu như được bao quanh bởi các dân tộc thiểu số như Nội Mông, Duy Ngô Nhĩ và Tây Tạng ở vùng đất cao và khô của Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh đã tập hợp các dân tộc thiểu số này vào nhà nước Trung Quốc, do đó an ninh nội địa được quản lý. Ngay cả trong những năm gần đây, khi Trung Quốc giải quyết những tranh chấp biên giới với các nước láng giềng, các tranh chấp này cũng không tạo ra nhiều mối đe dọa đối với Trung Quốc.

Ngược lại, Ấn Độ bị hành hạ bởi đường biên giới dài và không an toàn không chỉ với nước gây khó khăn là Pakixtan mà còn cả với Nêpan và Bănglađét - hai nước yếu và tạo ra các vấn đề về người tị nạn cho Ấn Độ. Sau đó là cuộc nổi dậy theo Chủ nghĩa Mao của nhóm Naxalite ở miền Đông và miền Trung Ấn Độ. Kết quả là trong khi hải quân của Ấn Độ có thể phát huy sức mạnh tại Ấn Độ Dương và do đó có thể chống lại Trung Quốc thì lục quân Ấn Độ phải tập trung vào các vấn đề của riêng mình ngay tại tiểu lục địa này.

Ấn Độ và Trung Quốc có một cuộc chơi lớn nhằm cạnh tranh ảnh hưởng kinh tế và quân sự tại Nêpan, Bănglađét, Mianma và Xri Lanca. Nhưng những nơi này cơ bản là nằm trong tiểu lục địa Ấn Độ mở rộng, do đó Trung Quốc đang thực hiện một cuộc cạnh tranh ở sân sau của Ấn Độ.

Thử thách quan trọng đối với Ấn Độ vẫn là tương lai của Ápganixtan, thử thách quan trọng đối với Trung Quốc vẫn là số phận của Bắc Triều Tiên. Cả Ápganixtan và Bắc Triều Tiên đều có khả năng làm tiêu hao năng lượng và nguồn lực của Ấn Độ và Trung Quốc, nhưng Ấn Độ có lợi thế hơn do Ấn Độ không chung biên giới với Ápganixtan trong khi Trung Quốc có biên giới với Bắc Triều Tiên. Do đó, một Ápganixtan sau khi Mỹ rút quân rối loạn ít gây khó khăn cho Ấn Độ hơn việc chế độ đổ vỡ tại Bắc Triều Tiên có thể gây ra cho Trung Quốc, nước phải đối mặt với khả năng hàng triệu người tị nạn chạy vào vùng Mãn Châu của Trung Quốc.

Do dân số Ấn Độ sẽ vượt qua dân số của Trung Quốc vào khoảng năm 2030, nên dân số Ấn Độ sẽ lão hoá với tốc độ chậm hơn của Trung Quốc và do đó ở góc độ tương đối, Ấn Độ có tương lai sáng sủa hơn. Dù hệ thống dân chủ của Ấn Độ không hiệu quả, nhưng nó cũng không phải đối mặt với vấn đề về tính hợp pháp như hệ thống của Trung Quốc có thể phải đối mặt.

Sau đó là vấn đề Tây Tạng. Tây Tạng tiếp giáp tiểu lục địa Ấn Độ, nơi Ấn Độ và Trung Quốc xung đột về biên giới Himalaya . Trung Quốc càng kiểm soát Tây Tạng ít, tình hình địa chính trị càng có lợi cho Ấn Độ. Ấn Độ còn cho Đạtlai Lạtma tị nạn. Các cuộc biểu tình chống Trung Quốc ở Tây Tạng gây khó khăn cho Trung Quốc nhưng lại tạo thuận lợi cho Ấn Độ. Nếu Trung Quốc phải đối mặt với cuộc nổi dậy nghiêm trọng ở Tây Tạng, ảnh hưởng của Ấn Độ sẽ tăng lên đáng kể. Do đó, dù Trung Quốc rõ ràng là một cường quốc lớn hơn, nhưng vẫn có những điều kiện thuận lợi cho Ấn Độ trong cuộc cạnh tranh này.

Ấn Độ và Mỹ không phải là đồng minh chính thức. Hệ thống chính trị của Ấn Độ, với những đặc trưng dân tộc chủ nghĩa và cánh tả, sẽ không bao giờ cho phép điều đó. Tuy nhiên, do vị trí của Ấn Độ khống chế Ấn Độ Dương tại trung tâm hàng hải Á - Âu, nên sự phát triển về quân sự và kinh tế của Ấn Độ có lợi cho Mỹ vì Ấn Độ sẽ hoạt động như là đối trọng đối với sức mạnh đang tăng lên của Trung Quốc. Mỹ không bao giờ muốn thấy có một sức mạnh thống trị Đông bán cầu như nước này thông trị ở Tây bán cầu. Sự cạnh tranh giữa Ấn Độ và Trung Quốc chính là niềm hy vọng của Mỹ: Ấn Độ cân bằng chống lại Trung Quốc và do đó giảm nhẹ cho Mỹ một số gánh nặng của việc là cường quốc thống trị thế giới./.

Theo Stratfor

Trần Quang (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Chiến tranh lạnh kiểu mới?

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Chiến tranh lạnh kiểu mới?

Ba thập kỷ sau khi Liên Xô sụp đổ, thời điểm đơn cực đã kết thúc. Tại Trung Quốc, Mỹ phải đối mặt với một đối thủ rất lớn và khao khát trở thành số một. Quan hệ kinh doanh và lợi nhuận, những cái trước đây giúp củng cố mối quan hệ, đã trở thành cái để cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Khai thác tiềm năng hợp tác quốc phòng to lớn giữa Ấn Độ và Việt Nam

Khai thác tiềm năng hợp tác quốc phòng to lớn giữa Ấn Độ và Việt Nam

Mặc dù không thể phủ nhận thực tế là hợp tác quốc phòng giữa hai nước đang phát triển, nhưng cần phải có một tầm nhìn chiến lược và một tư duy rõ ràng để đưa nó vào một quỹ đạo cao hơn.

Đọc tiếp...

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung: Mục tiêu là công nghệ

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung: Mục tiêu là công nghệ

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung nhận được nhiều sự chú ý, nhưng nó ẩn dấu một “cuộc chiến công nghệ” lớn hơn nhằm tranh giành sự đổi mới trong thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Sẽ là sai lầm khi nghĩ về một cuộc chiến tranh lạnh Mỹ-Trung?

Sẽ là sai lầm khi nghĩ về một cuộc chiến tranh lạnh Mỹ-Trung?

Việc bao vây kinh tế do Mỹ đứng đầu sẽ buộc Trung Quốc phải tạo ra khối kinh tế tự cung tự cấp của chính mình. Điều này sẽ làm tổn thương đến nhiều nền kinh tế châu Á vốn có quan hệ làm ăn với Trung Quốc và Mỹ, bao gồm cả Nhật Bản.

Đọc tiếp...

Chiến lược “phòng bị nước đôi” của Trung Quốc ở vùng Vịnh

Chiến lược “phòng bị nước đôi” của Trung Quốc ở vùng Vịnh

Bắc Kinh đang thực hiện chiến lược “phòng bị nước đôi” ở vùng Vịnh, vừa tìm cách xây dựng mối quan hệ bền chặt với từng quốc gia trong khu vực tại thời điểm mà cam kết của Mỹ với Trung Đông đang bị hoài nghi. Trong bối cảnh BRI tiếp tục được định hình ở Trung Đông, người ta kỳ vọng mối quan hệ hợp tác rộng mở hơn.

Đọc tiếp...

Con đường Tơ lụa trên Biển Mới Thế kỷ 21: Hệ quả Địa chính trị đối với các quốc gia Đông Nam Á

Con đường Tơ lụa trên Biển Mới Thế kỷ 21: Hệ quả Địa chính trị đối với các quốc gia Đông Nam Á

Bài viết tóm tắt khái niệm và các động cơ của Trung Quốc nói chung trong MSR Thế kỷ 21, đồng thời trình bày chi tiết sự tham gia của các nước Đông Nam Á vào dự án cũng như các hệ quả về địa chính trị mà hợp tác này mang lại cho khu vực.

Đọc tiếp...

Thế khó xử của Philippines đối với vốn đầu tư Trung Quốc

Thế khó xử của Philippines đối với vốn đầu tư Trung Quốc

Rủi ro chính trị cao trong khi lợi nhuận thu về khá thấp khiến phần lớn các nhà đầu tư nước ngoài không muốn đầu tư vào các lĩnh vực tạo ra việc làm quan trọng, do đó các quốc gia đang phát triển tại châu Á không còn nhiều lựa chọn khi nguồn vốn đầu tư Trung Quốc đang vẫy gọi.

Đọc tiếp...

Đông Nam Á và sự cạnh tranh Mỹ-Trung

Đông Nam Á và sự cạnh tranh Mỹ-Trung

Ngày 15/11/2018, Thủ tướng Lý Hiển Long từng nói: “Tôi nghĩ việc chúng ta không phải chọn đứng về phe nào là đáng mơ ước, nhưng có thể xảy ra tình huống ASEAN phải lựa chọn phe này hay phe khác. Tôi hy vọng điều đó không sớm xảy ra”.

Đọc tiếp...

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Cân nhắc các lợi ich chiến lược của Trung Quốc-Ấn Độ

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Cân nhắc các lợi ich chiến lược của Trung Quốc-Ấn Độ

Bài nghiên cứu phân tích các vấn đề địa chiến lược biển đang nổi tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong bối cảnh Mỹ-Trung đang cạnh tranh nhằm có được ưu thế vượt trội trên biển. Thêm vào đó, bài nghiên cứu cũng tập trung vào các biện pháp của Ấn Độ để đối phó với các động thái trên biển và chiến thuật hải quân của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Nhật Bản thách thức Trung Quốc ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nhật Bản thách thức Trung Quốc ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nếu có một nhân vật duy nhất đóng vai trò lớn nhất trong việc mang lại kỷ nguyên Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, thì người ta có thể cho rằng đó là Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. Với tư tưởng kiên định không ai sánh kịp, ông đã tận tâm cải tổ không chỉ chính sách đối ngoại của Nhật Bản hậu Chiến tranh thế giới thứ hai, mà còn cả trật tự thế giới hậu Mỹ đang nổi lên.

Đọc tiếp...

Can dự: Biện pháp đối phó hiệu quả nhất với Triều Tiên

Can dự: Biện pháp đối phó hiệu quả nhất với Triều Tiên

Bài phỏng vấn Tiến sĩ Chung-in Moon, cố vấn đặc biệt của Tổng thống Moon Jae-in về các vấn đề thống nhất, ngoại giao và an ninh quốc gia. Tiến sĩ Chung-in Moon được biết đến rộng rãi như là một trong những chuyên gia hàng đầu về quan hệ liên Triều cũng như nhờ đóng góp của ông về học thuật và hoạt động trong chính phủ.

Đọc tiếp...

Hội nghị Mỹ-Triều lần hai: Vai trò của Trung Quốc và Hàn Quốc

Hội nghị Mỹ-Triều lần hai: Vai trò của Trung Quốc và Hàn Quốc

Trong các cuộc đàm phán Mỹ-Triều, vai trò của Trung Quốc là đem lại cảm giác an toàn cho Triều Tiên khi đàm phán trực tiếp với Mỹ, trong khi đó, Hàn Quốc sẽ đóng vai trò là một kênh đối thoại gián tiếp giữa Mỹ và Triều Tiên, cũng như làm “chất xoa dịu” để giảm bớt những căng thẳng có thể leo thang theo giai đoạn.

Đọc tiếp...

Quan hệ Trung Quốc-Ấn Độ trong năm 2019 sẽ ra sao?

Quan hệ Trung Quốc-Ấn Độ trong năm 2019 sẽ ra sao?

Trong bối cảnh quan hệ Trung Quốc-Ấn Độ đang đi xuống do hai bên còn nghi kị lẫn nhau, điều hai nước nên làm trong năm 2019 là tiến hành một cuộc đối thoại chiến lược có ý nghĩa và mang tính bao quát. Nếu có thể, cơ chế đối thoại chiến lược giữa hai nước hiện nay có thể được nâng cấp thành một cơ chế mới và toàn diện.

Đọc tiếp...

"Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở" cần sự đồng thuận

Hiện vẫn chưa có sự đồng thuận về ý tưởng bao trùm sáng kiến kiến "Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở" cũng như chưa rõ các cấu trúc cần thiết cho việc thực thi. Nói đúng hơn là mọi thứ vẫn còn rất mơ hồ. ASEAN và các quốc gia khác nên tham gia vào FOIP để đóng góp cho công cuộc xây dựng nó và hình thành được một trật tự khu vực mang tính tổng thể hơn.

Đọc tiếp...

Từ bỏ NATO và bảo vệ châu Âu mới - Hướng đi tiếp theo của Mỹ?

Từ bỏ NATO và bảo vệ châu Âu mới - Hướng đi tiếp theo của Mỹ?

Mỹ nên hợp tác với NATO với tư cách không phải là thành viên của tổ chức này, và tập trung vào các nguồn lực hữu hạn mà Mỹ có thể đạt được, từ những cuộc cạnh tranh quan trọng mà Mỹ phải đối mặt với Trung Quốc ở Thái Bình Dương đến những quốc gia ở châu Âu mới vẫn có ý chí chiến đấu, và vẫn mang theo ngọn đuốc của nền văn minh phương Tây. Đọc tiếp...

Campuchia ở trung tâm của một cuộc chiến tranh lạnh mới

Campuchia ở trung tâm của một cuộc chiến tranh lạnh mới

Khi cuộc cạnh tranh siêu cường giành tầm ảnh hưởng khu vực đạt tới một cường độ mới, có lẽ Campuchia sẽ nhận thấy mình ở trung tâm của một cuộc chiến tranh lạnh mới ở Đông Nam Á.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và “chuỗi đảo ngọc”

Ấn Độ và “chuỗi đảo ngọc”

New Delhi đang mở rộng sự hiện diện quân sự của họ ở khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng ở khu vực này. Dù còn thua xa Trung Quốc về tài chính cũng như cấp độ và quy mô hiện đại hóa quân đội, nhưng Ấn Độ có ưu thế địa lý và sự hậu thuẫn mạnh mẽ của quốc tế nhằm thúc đẩy những tính toán theo hướng mà New Delhi mong muốn.

Đọc tiếp...

Khi Mỹ làm đảo lộn nền kinh tế thế giới

Khi Mỹ làm đảo lộn nền kinh tế thế giới

Toàn cầu hóa đã kết nối vận mệnh của mọi nền kinh tế. Donald Trump, với tham vọng bảo vệ lợi ích kinh tế Mỹ, đã làm rung chuyển toàn bộ hệ thống. Đó là chất Mỹ điển hình khi dám đứng ra cáng đáng mọi hậu quả. Liệu Tổng thống Mỹ Trump còn có khả năng chống đỡ trước các cuộc tấn công dữ dội ở trong nước mà chính ông là mục tiêu.

Đọc tiếp...

Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

"Họ có vẻ gượng ép". Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Richard Armitage đã mô tả như vậy khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau lần đầu tiên hồi năm 2014 bên lề Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại Bắc Kinh. Không có tình bạn nào giữa hai người.

Đọc tiếp...

Trung Quốc hối hận vì đã coi ông Trump là "hổ giấy"?

Trung Quốc hối hận vì đã coi ông Trump là

Trong năm đầu tiên, đặc biệt là trong những tháng đầu Donald Trump trở  thành tổng thống Mỹ, báo chí nhà nước và các học giả Trung Quốc thường cho rằng ông là một người bốc đồng, hay chính xác là một con "hổ giấy". Nhưng xem ra, hiện giờ họ đã nhìn Trump với con mắt khác.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7265 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin