24 - 6 - 2018 | 2:22
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Châu Á: Ai sẽ là người dẫn đầu trong thế kỷ 21?

Châu Á: Ai sẽ là người dẫn đầu trong thế kỷ 21?

Email In PDF.

Nếu ai có bất kỳ nghi ngờ nào về việc thế giới đang ở trong một sự thay đổi mạnh mẽ thì các sự kiện trong tháng 11 đã xua tan điều đó. Việc châu Âu kêu gọi Trung Quốc cứu trợ đồng euro và việc Tổng thống Mỹ Barack Obama đến Bali để vận động sự hỗ trợ của châu Á là những bằng chứng cho thấy sự thay đổi. Câu hỏi đặt ra là ai sẽ là người dẫn đầu thế giới trong thế kỷ 21 và sẽ làm như thế nào?

Có rất nhiều ý kiến cho rằng thế kỷ 21 là thế kỷ của châu Á, với các nước đặc trưng như Trung Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ. Những quốc gia này chắc chắn sẽ tìm cách tăng cường vai trò của mình trong các vấn đề thế giới, bao gồm cả việc có thêm thị phần trong các cơ quan quản trị toàn cầu. Tuy nhiên, liệu họ có làm được đủ mọi việc để xứng đáng với điều này? Sự can thiệp ở Libi, dẫn đầu là Anh và Pháp và do NATO triển khai, đã nói lên tất cả. Không có NATO và cũng không có Libi ở châu Á. Tưởng tượng một kịch bản trong đó Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản phối hợp với nhau để lãnh đạo một liên minh sẵn sàng buộc một chế độ tàn bạo từ bỏ quyền lực, hoặc thực hiện bất kỳ hoạt động liên quan đến an ninh và hòa bình của các nước láng giềng, đều là không hợp lý. Trung Quốc và Nhật Bản là hai nền kinh tế lớn thứ 2 và thứ 3 của thế giới. Tính theo sự ngang bằng sức mua (PPP), nền kinh tế Ấn Độ được xếp vào hàng thứ 6. Chi tiêu quốc phòng của Trung Quốc đã tăng trưởng đến hai con số mỗi năm trong hai thập kỷ qua. Ấn Độ là khách hàng mua vũ khí lớn nhất thế giới trong năm 2010. Một nghiên cứu của Dịch vụ Nghiên cứu Quốc hội Mỹ cho biết Arập Xêút, Ấn Độ và Trung Quốc là ba nước mua vũ khí lớn nhất trong giai đoạn từ năm 2003-2010. Ấn Độ đã mua gần 17 tỷ USD, so với 13,2 tỷ USD của Trung Quốc và 29 tỷ USD của Arập Xêút. 

Các ý tưởng trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản cũng đều đã phát triển: Ấn Độ đã từ bỏ chính sách không liên kết. Trung Quốc đã chuyển qua giai đoạn của chủ nghĩa Mao. Nhật Bản theo đuổi ý tưởng về một "trạng thái bình thường" sẵn sàng chấp nhận sử dụng vũ lực trong các hoạt động đa phương. Nhưng thật không may, những thay đổi này đã không mang lại vai trò lãnh đạo lớn hơn trong quản trị toàn cầu. Những tham vọng quyền lực quốc tế và sự cạnh tranh trong khu vực đã hạn chế đóng góp của họ trong quản trị toàn cầu. Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã xác định mục tiêu trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc là "cùng nhau xây dựng một thế giới hài hòa". Lãnh đạo Trung Quốc và các học giả gọi ý tưởng văn hóa đó là "tất cả dưới trời". Khái niệm này nhấn mạnh sự hòa hợp và cũng là tín hiệu rằng Trung Quốc có thể là chính trị phi dân chủ, nhưng vẫn theo đuổi tình hữu nghị với các quốc gia khác. Trung Quốc đã tăng cường tham gia trong chủ nghĩa đa phương và quản trị toàn cầu, nhưng không được cung cấp vai trò lãnh đạo. Điều này đôi khi được giải thích như là một di sản kéo dài theo cảnh báo của Đặng Tiểu Bình về việc giới lãnh đạo Trung Quốc sẽ đại diện cho các nước đang phát triển. Nói đúng hơn mong muốn của Trung Quốc không phải là hy sinh chủ quyền và độc lập của mình vì lợi ích của chủ nghĩa đa phương và quản trị toàn cầu, cùng với sự hội nhập có giới hạn và luôn cân nhắc tình hình trong nước và quốc tế khi đưa ra quyết định về các vấn đề quản trị toàn cầu. Quan điểm chính sách "trạng thái bình thường" của Nhật Bản ban đầu được thể hiện như một cách để lấy lại quyền sử dụng vũ lực của Nhật Bản, nhưng chỉ để hỗ trợ cho các hoạt động xử phạt của Liên Hợp Quốc. Nhưng điều đó cũng phản ánh những động cơ chiến lược: Khi lực lượng Mỹ rút quân khỏi khu vực, Nhật Bản có thể tự bảo vệ mình và đối phó được với sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc và mối đe dọa từ Bắc Triều Tiên. Ngoài ra nó còn là để tăng sự tham gia của Nhật Bản trong các hoạt động quân sự trên Ấn Độ Dương và khu vực Vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, do sự không kiên định của giới lãnh đạo trong nước và một nền kinh tế đang suy giảm, Nhật Bản đã không thể trở thành một nhà lãnh đạo toàn cầu có tính chủ động khi nói đến vấn đề giải quyết cuộc khủng hoảng. 

Trong năm 2005, Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh khẳng định rằng "thế kỷ 21 sẽ là một thế kỷ của Ấn Độ". Ông Singh bày tỏ hy vọng rằng: "Thế giới một lần nữa sẽ nhìn vào chúng tôi với sự tôn trọng, không chỉ về những tiến bộ kinh tế mà còn là những giá trị dân chủ... các nguyên tắc của chủ nghĩa đa nguyên và tính toàn diện, chúng tôi sẽ cho thấy di sản của Ấn Độ là nền văn hóa lâu đời của thế kỷ và là nền văn hóa văn minh". Trong tham vọng này, Ấn Độ đã thể hiện sự tự hào khi Tổng thống Mỹ George W. Bush và Barack Obama mô tả Ấn Độ như là "một nhà lãnh đạo ở châu Á và trên thế giới" và là "một thế lực đang lên có vai trò to lớn đối với toàn cầu". Tuy nhiên, chính sách đối ngoại của Ấn Độ đã chuyển hướng thực dụng hơn. Một số nhà phân tích của Ấn Độ như C. Raja Mohan đã chỉ ra rằng Ấn Độ có thể quay trở lại từ thời của Gandhi và Nehru đến George Curzon trong những năm đầu thế kỷ 20, khi cho rằng Ấn Độ đứng ở trung tâm châu Á và việc chủ động phát triển ngoại giao - quân sự của Ấn Độ sẽ đóng vai trò trong việc ổn định tổng thể khu vực châu Á. Cũng giống như Nhật Bản, Ấn Độ đã tìm kiếm một ghế thường trực trong Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, một giấc mơ có thể đến nhưng vẫn chưa được hoàn thành. Ấn Độ đã tham gia trong diễn đàn G-20, nhưng đã không trình bày được các ý tưởng của mình một cách rõ ràng hoặc để lại các ấn tượng đối với việc cải cách và tái cơ cấu trật tự đa phương toàn cầu. 

Vai trò của châu Á trong quản trị toàn cầu có thể không tách rời từ câu hỏi: Ai sẽ là người dẫn đầu châu Á? Sau Chiến tranh thế giới thứ II, Ấn Độ đã được xem như là một nhà lãnh đạo châu Á, nhưng Ấn Độ đã không thể làm được như vậy do thiếu nguồn lực. Trường hợp của Nhật Bản thì hoàn toàn ngược lại. Nhật Bản có các nguồn lực từ giữa những năm 1960, nhưng không mang tính hợp pháp. Trung Quốc đã không có nguồn lực mà cũng không có tính hợp pháp. Châu Á ngày nay, cả Nhật Bản, Trung Quốc và Ấn Độ mặc dù đều có các nguồn lực nhưng họ vẫn bị thiếu tính hợp pháp trong khu vực. Điều này có thể là một phần di sản của quá khứ. Tuy nhiên, sự cạnh tranh giữa họ có thể là nguyên nhân chính ngăn chặn vai trò lãnh đạo của chính họ trong khu vực. Do đó, lãnh đạo của châu Á sẽ thuộc về một nhóm các quốc gia yếu hơn trong khu vực ASEAN bởi ASEAN hiện đang có tiếng nói hữu ích, có ảnh hưởng trong các vấn đề khu vực và có khả năng để quản lý khu vực châu Á. 

 Theo Asiapacific (2/12) Can Asia Lead the 21st Century?

Vũ Hiền (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Đây là một cuộc gặp mang tính lịch sử. Nhưng liệu chiến lược “mất trí” ngẫu nhiên của Trump có thực sự hiệu quả hay không? Nếu câu trả lời là không thì đây hoàn toàn sẽ là một trò đùa đáng thất vọng, một màn kịch câm, hai cái tôi trong cuộc chơi vô nghĩa.

Đọc tiếp...

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un thu hút sự quan tâm của toàn thế giới đã diễn ra theo đúng kế hoạch. Cuộc gặp này có thể diễn ra thực sự đã vượt ngoài sức tưởng tượng của nhiều người. Tuy nhiên sau cuộc gặp này, còn nhiều vấn đề cũng được đặt ra.

Đọc tiếp...

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Cần phải có một cách tiếp cận theo từng giai đoạn đối với việc phi hạt nhân hóa vì trên thực tế, việc vạch ra một lộ trình phi hạt nhân hóa toàn diện sẽ đòi hỏi phải có một số giai đoạn hoạt động, vì lý do đơn giản là cả Washington và Bình Nhưỡng sẽ không nhất trí khởi động tiến trình này với những nhượng bộ tế nhị hay tốn kém nhất được đưa ra ngay từ đầu.

Đọc tiếp...

Lầu Năm Góc và kế hoạch cho “cuộc chiến trường kỳ” chống Trung Quốc và Nga

Lầu Năm Góc và kế hoạch cho “cuộc chiến trường kỳ” chống Trung Quốc và Nga

Sự tập trung vào Trung Quốc và Nga trong việc lập kế hoạch quân sự của Mỹ phản ánh cách mà các quan chức quân sự hàng đầu hiện đang đánh giá lại cán cân chiến lược toàn cầu, một tiến trình đã bắt đầu từ rất lâu trước khi Donald Trump bước vào Nhà Trắng.

Đọc tiếp...

Lựa chọn khả thi nào cho tổng thống Donald Trump trong vấn đề Triều Tiên?

Lựa chọn khả thi nào cho tổng thống Donald Trump trong vấn đề Triều Tiên?

Vấn đề trọng tâm là liệu Chính quyền Trump có sẵn sàng suy nghĩ lại về chính sách của Mỹ với Triều Tiên và theo đuổi các chiến lược có thể giúp ổn định tình hình thay vì giải quyết nó hay không. Kết quả đó ít lý tưởng hơn, nhưng các chính sách tốt không phải chỉ là những chính sách đáng mong muốn, mà chúng phải là những chính sách khả thi.

Đọc tiếp...

Cơn sóng thần chính trị mới của Malaysia?

Cơn sóng thần chính trị mới của Malaysia?

Trong vận động tranh cử, Thủ tướng Mahathir Mohamad, 92 tuổi, từng nhiều lần chỉ trích cựu Thủ tướng Najib Razak, lại còn cam kết sau cuộc bầu cử phải xem xét lại điều khoản hợp tác giữa Trung Quốc và Malaysia, thậm chí còn dự định khởi động lại đàm phán Biển Đông. Sự thay đổi đảng cầm quyền ở Malaysia liệu có đưa tới biến số trong quan hệ Trung Quốc-Malaysia hay không?

Đọc tiếp...

Ấn Độ-Việt Nam: Quan hệ đối tác chiến lược đang phát triển mạnh mẽ

Ấn Độ-Việt Nam: Quan hệ đối tác chiến lược đang phát triển mạnh mẽ

Những xu hướng gần đây trong mối quan hệ Ấn Độ-Việt Nam đã được ban lãnh đạo chính trị hai nước cam kết thúc đẩy mạnh mẽ. Đây chính là động lực giúp mối quan hệ hai nước tiếp tục phát triển vững mạnh hơn trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh chính trị, kinh tế khu vực và quốc tế đang có sự điều chỉnh.

Đọc tiếp...

Tương lai quan hệ Malaysia - Trung Quốc sau bầu cử 2018

Tương lai quan hệ Malaysia - Trung Quốc sau bầu cử 2018

Sau chiến thắng gây sốc của phe đối lập trong cuộc bầu cử lần thứ 14 ở Malaysia tuần qua, nhiều người cho rằng sự ra đi của Thủ tướng Najib Razak có thể dẫn đến một cách tiếp cận mới trong chính sách đối ngoại của Malaysia và ảnh hưởng đến quan hệ giữa Malaysia với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang thay đổi hay cải thiện trật tự thời hậu chiến?

Trung Quốc đang thay đổi hay cải thiện trật tự thời hậu chiến?

Việc Mỹ rõ ràng rút bỏ quan điểm ủng hộ toàn cầu hóa, cùng sự thiếu nhiệt tình của họ trong việc duy trì các cấu trúc kinh tế và an ninh thời hậu chiến mà họ giúp thiết lập và dẫn dắt, đã mở ra các cơ hội cho Trung Quốc - nền kinh tế thứ 2 thế giới - đảm nhiệm các nghĩa vụ quốc tế lớn hơn đi kèm sự trỗi dậy của họ.

Đọc tiếp...

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều có thể sử dụng quân bài hy sinh Trung Quốc

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều có thể sử dụng quân bài hy sinh Trung Quốc

Nếu Trung Quốc không kiểm điểm lại sâu sắc chính sách của mình đối với Triều Tiên mà chỉ đơn giản đẩy trách nhiệm cho nước khác, thì đây là sai lầm lịch sử và quốc gia cuối cùng bị thiệt hại sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những giới hạn trong sự can dự với Triều Tiên

Những giới hạn trong sự can dự với Triều Tiên

Trong suốt chiến dịch tranh cử vào ghế tổng thống mới của Hàn Quốc, ông Moon Jae-in đã hứa hẹn phục hồi chính sách ánh dương can dự với Triều Tiên. Dù tổng thống Hàn Quốc có cơ hội để thực hiện chính sách này hay không, chính sách Ánh dương vẫn tồn tại những hạn chế và đó là điều mà Hàn Quốc và cả Mỹ cần khắc phục.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang theo kiểu mô hình bá quyền khu vực như thế nào?

Trung Quốc đang theo kiểu mô hình bá quyền khu vực như thế nào?

Thời điểm ảnh hưởng bao trùm của Trung Quốc về kinh tế, quân sự và chính trị tại khu vực sẽ đến. Các đồng minh và đối tác của Mỹ tại khu vực có cần phải tăng cường nỗ lực phòng vệ riêng rẽ và đẩy mạnh hợp tác với quốc gia khác trong khu vực hay không và bằng cách nào?

Đọc tiếp...

Philippines: Chính sách đối ngoại nhằm đối phó với môi trường an ninh năng động

Philippines: Chính sách đối ngoại nhằm đối phó với môi trường an ninh năng động

Để hiểu được chính sách đối ngoại đang nổi lên của Duterte, cần phân tích giao điểm của 5 yếu tố then chốt: chủ nghĩa dân túy; sự tập trung quyền lực nhanh chóng trong tay Duterte; thiếu sự cam kết rõ ràng của Mỹ đối với Philippines ở Biển Đông; sự ve vãn của Trung Quốc nhằm thuyết phục Philippines gạt Phán quyết sang một bên; và cuối cùng là việc Duterte “cá nhân hoá” chính sách đối ngoại.

Đọc tiếp...

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Những lời ca tụng sự hội nhập Á-Âu của Tập Cận Bình có thể bỏ qua sự bành trướng vốn thường bạo lực của Trung Quốc, nhưng lịch sử đó chưa bị các nước láng giềng của Trung Quốc lãng quên.

Đọc tiếp...

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Ngày 7/4, Mỹ và đồng minh Anh, Pháp đã tấn công Syria. Câu hỏi đặt ra là hệ quả của cuộc tấn công sẽ như thế nào? Hành động của Mỹ có vi phạm luật pháp của chính nước Mỹ và luật pháp quốc tế hay không?

Đọc tiếp...

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Giữa Trung Quốc và Ấn Độ tồn tại rất nhiều vấn đề mang tính kết cấu, vốn đã hạn chế sự hợp tác chiến lược giữa hai nước. Ấn Độ là một nước mạnh trong khu vực, trên thế giới cũng có không ít những nước kiểu này. Làm thế nào để xử lý mối quan hệ với những nước này, trong phân tích về chiến lược ngoại giao của Trung Quốc lại không đề cập nhiều và điều này cần phải được thay đổi.

Đọc tiếp...

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Các nước Nam Á tham gia dự án Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc (MSR) đã có những quan ngại khác nhau về hậu quả của sự phụ thuộc vào tài chính và chủ quyền đối với Trung Quốc. Tất cả những điều đó cho thấy những thách thức lớn cho các dự án MSR của Trung Quốc tại khu vực này.

Đọc tiếp...

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

Dù rất tích cực can dự và hợp tác với khu vực, nhưng có một hố sâu ngăn cách giữa tham vọng và khả năng thực hiện của Ấn Độ. Nếu nghiêm túc về mở rộng ảnh hưởng về phía Đông, Ấn Độ cần thực hiện và hoàn tất nhiều việc hơn nữa.

Đọc tiếp...

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Hiện nay, với việc thông qua Đạo luật đi lại Đài Loan và xét tới những thay đổi nhân sự gần đây và có thể đang chờ giải quyết trong Chính quyền Trump, có một khả năng rất thực tế là ở một số thời điểm Trump có thể sử dụng lá bài Đài Loan theo cách có nguy cơ gây ra xung đột quân sự với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Triều Tiên và Mỹ vẫn còn khác biệt quá nhiều trong những mục tiêu kỳ vọng, và dù có thỏa thuận nào được lập ra, thì việc xác minh sự phi hạt nhân hóa Triều Tiên và một bản thảo về hiệp ước hòa bình để chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên cũng sẽ phải mất vài năm mới có thể hoàn thiện.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6359 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin