16 - 11 - 2019 | 3:17
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Email In PDF.

Việc thay đổi Hiến pháp vừa diễn ra tại Trung Quốc giúp ông Tập có thể kéo dài vai trò lãnh đạo đất nước thêm nhiều năm nữa. Điều này khiến nhiều nhà bình luận cả trong và ngoài Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm liệu việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các mối quan hệ quốc tế của Trung Quốc?

 

 

thediplomat_2014-06-11_14-46-53-386x270.jpg

Các mối quan hệ của Trung Quốc và quy tắc toàn cầu

Các nhà tư tưởng Trung Quốc đang ngày càng tập trung vào “quản trị toàn cầu” và làm cách nào Trung Quốc, một cường quốc trên thế giới, phải chuyển vai trò địa chính trị ngày càng tăng của nước này thành các vấn đề quản trị vượt ra khỏi biên giới quốc gia. Với việc Chủ tịch Tập Cận Bình có thể lãnh đạo Trung Quốc trong vòng 10-15 năm tới (trừ vấn đề về sức khỏe) thì khả năng sẽ có các mối quan hệ quốc tế lớn hơn và mô hình lãnh đạo quốc tế mà nước này đưa ra.

Trong 2 năm qua, Tập Cận Bình đã cho thấy Trung Quốc đóng vai trò chủ động hơn trong các vấn đề toàn cầu, từ biến đổi khí hậu, mở cửa kinh tế và thúc đẩy sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI). Tuy nhiên, cũng có nhiều người không tin vào ý định lâu dài của Trung Quốc bởi họ nhận thức Trung Quốc chỉ hành động vì lợi ích riêng của mình mà không quan tâm tới các quốc gia khác. Điều này đặc biệt được xem xét trong hai vấn đề: Biển Đông và phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên.

Các tranh chấp tại Biển Đông

Các tranh chấp tại Biển Đông đang phủ bóng lên mối quan hệ giữa Trung Quốc và các nước Đông Nam Á. Trong khi các nhà ngoại giao Trung Quốc và ASEAN đã nỗ lực trong năm qua để đảm bảo rằng những mâu thuẫn trong vấn đề Biển Đông sẽ không leo thang, các tranh chấp tại đây còn rất lâu mới được giải quyết (dù hai bên đang làm việc để đạt được Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông - COC).

Một vấn đề cơ bản nằm ở cách thức thực hiện các quy tắc của quan hệ quốc tế và ngoại giao vốn đầy phức tạp. Giáo sư William Callahan tại Trường Kinh tế London (Anh) cho rằng Liên hợp quốc hay ASEAN là mô hình tốt, có thể giúp Trung Quốc chuyển đổi mô hình quan hệ quốc tế của mình.

Tuy nhiên, sự không ổn định của các xu thế chủ đạo trong nội tại Trung Quốc giữa một bên là các học giả Trung Quốc với tư tưởng cởi mở và một bên là các quan chức có xu hướng truyền thống cho thấy sự chuyển đổi của Trung Quốc có thể diễn ra theo các cách thức khác nhau: một là xã hội hóa lẫn nhau hoặc một Trung Quốc lớn mạnh sẽ chuyển đổi phần còn lại của thế giới theo mô hình chính trị của mình. Về mặt này, các yếu tố liên quan không chỉ là sự kiểm soát nguồn lực kinh tế hay dân số mà là vấn đề của các quy tắc, luật chơi do Trung Quốc đặt ra.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, các học giả và nhà hoạch định chính sách Indonesia, Việt Nam đều cho rằng Trung Quốc đang cố gắng viết lại hệ thống luật lệ quốc tế theo hướng có lợi cho mình mà không quan tâm tới các quốc gia mà nước này có quan hệ. Sự ưa thích tiếp cận song phương của Trung Quốc trong việc giải quyết các tranh chấp cho thấy nước này vẫn thận trọng trong việc tiếp nhận ý kiến của cộng đồng quốc tế. Trung Quốc tin rằng việc làm này sẽ giúp ngăn cản các lợi ích và ưu tiên của phương Tây trong các tranh chấp. Tuy nhiên, niềm tin này sẽ không giúp Bắc kinh nuôi dưỡng mối quan hệ tốt đẹp với các nước ASEAN.

Phi hạt nhân bán đảo Triều Tiên

Triển vọng về việc Trung Quốc khẳng định ảnh hưởng mạnh mẽ tại bán đảo Triều Tiên vẫn chưa chắc chắn bất chấp chuyến thăm Bắc Kinh gần đây của lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-Un. Mặc dù Trung Quốc thường được coi là đồng minh quan trọng của Triều Tiên, đặc biệt trong mối quan hệ với phương Tây, nhưng mối quan hệ Trung - Triều vẫn còn rất nhiều phức tạp. Đúng như học giả Kim Heungkyu thuộc viện Asan chỉ ra rằng Trung Quốc đang rất lúng túng trong khủng hoảng hạt nhân tại đây và nước này cũng không hiệu quả trong việc kiềm chế Triều Tiên.

Quan điểm của Trung Quốc đối với bán đảo Triều Tiên là “không có chiến tranh, không bất ổn và không hạt nhân”. Trong suốt thời gian căng thẳng tại bán đảo trong năm 2017, Trung Quốc đã rất tích cực hợp tác với chính quyền Trump nhằm gây áp lực kinh tế đối với Triều Tiên (mặc dù rất hạn chế). Các cuộc tiếp xúc song phương gần đây giữa hai miền Triều Tiên và cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim sắp tới được nhiều tiếng nói tại Trung Quốc hoan nghênh, coi đó như là một giải pháp chính xác của Trung Quốc.

Tuy nhiên, thượng đỉnh Kim-Trump lại có thể đẩy Trung Quốc ra ngoài cuộc chơi cũng như làm suy yếu những lợi ích của Trung Quốc. Một số nhà phân tích chính trị Trung Quốc đánh giá rằng Trung Quốc mắc sai lầm chiến lược khi hợp tác với chính quyền Trump trong vấn đề Triều Tiên. Dù Trung Quốc tăng cường các biện pháp trừng phạt Triều Tiên nhưng nước này nhận được rất ít tán dương trong khi các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục là mục tiêu trừng phạt của Mỹ. Trong suy nghĩ của các nhà phân tích này thì Trung Quốc đang làm thay đổi hiện trạng và tính ổn định của Triều Tiên mà có khả năng ảnh hưởng tới Trung Quốc trong khi không nhận lại được gì từ chính quyền Trump, thậm chí còn có nguy cơ bị Mỹ lôi kéo vào một cuộc chiến thương mại.

Từ sức mạnh quốc gia tới hình ảnh quốc tế

Sức mạnh quốc gia của Trung Quốc hiện nay là điều không bàn cãi. Tuy nhiên hình ảnh, uy tín quốc tế của Trung Quốc vẫn còn nhiều vấn đề. Mối quan hệ của Trung Quốc đối với khu vực châu Á-Thái Bình Dương rất quan trọng đối với hình ảnh, uy tín của Trung Quốc trên trường quốc tế.

Nếu Trung Quốc muốn xây dựng hình ảnh và uy tín đối với quốc tế, nước này phải có cách tiếp cận đối với quản trị toàn cầu phản ánh các tiêu chuẩn và quy tắc quốc tế. Do vậy, để hình ảnh của Trung Quốc tốt lên trong mắt quốc tế, nước này cần phải có cách tiếp cận theo hướng ít đặt mình vào vị trí trung tâm của thế giới, đặc biệt là trong mối quan hệ ngoại giao với các nước láng giềng. Nếu Bắc Kinh là một nhà lãnh đạo toàn cầu thì nước này phải thuyết phục được cộng đồng quốc tế rằng Trung Quốc là một nước lớn có trách nhiệm trong mọi vấn đề quốc tế, từ vấn đề Biển Đông tới vấn đề hạt nhân Triều Tiên.

Tác giả là Phó giáo sư Benjamin Ho, thuộc chương trình nghiên cứu Trung Quốc thuộc RSIS và Hoo Chiew-Ping, giảng viên cao cấp tại Đại học quốc gia Malaysia. Bài viết đăng trên “RSIS.”

Vũ Hiền (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bắc Kinh đang sử dụng phương tiện truyền thông và các khóa đào tạo nhà báo quốc tế để “kể câu chuyện Trung Quốc”. Đây là một phần trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu với quy mô và tham vọng đáng kinh ngạc của nước này.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trong 4 năm qua đã đẩy mạnh các cuộc tập trận quân sự xung quanh hai tuyến đường biển chiến lược - Kênh đào Bashi và Eo biển Miyako - để bảo vệ lối ra vào các vùng biển của nước này.

Đọc tiếp...

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Phép màu kinh tế của Trung Quốc đang gần tới hạn, và giờ có nguy cơ gây ra hại nhiều hơn lợi. 

Đọc tiếp...

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Cách duy nhất để tránh một tương lai ảm đạm cho toàn bộ khu vực này là chấm dứt việc xây dựng đơn phương các đập trên toàn bộ sông Mekong, tập trung vào bảo vệ quyền của mỗi quốc gia và yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người dân, các nước láng giềng và cả hành tinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Sự mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại hiện nay mà chính quyền Tập Cận Bình đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại của mình, tiêu biểu là vấp phải sự kiềm chế của Mỹ, sự nghi ngờ và thiếu tin tưởng của chính quyền cũng như người dân các nước xung quanh. Chính vì vậy, mục tiêu xác lập lại trật tự quốc tế theo hướng có lợi cho Trung Quốc đã chưa thể thành hiện thực.

Đọc tiếp...

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Sự bất bình ở nước ngoài đối với Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã lan rộng nhanh chóng trong năm qua, ít nhất ở các nước phát triển. Một số nước nhỏ hơn như Úc và Canada, cảm thấy bị Bắc Kinh chèn ép. Các nước láng giềng thì lo ngại nguy cơ bị gạt ra ngoài.

Đọc tiếp...

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

Các lãnh đạo Trung Quốc từ thời Mao có xu hướng xếp chính sách đối ngoại ở vị trí thứ yếu trong nghị trình quản trị đất nước. Tuy nhiên, ông Tập cho thấy quyết tâm và sự tự tin thay đổi khuôn mẫu truyền thống này nghiêng về cách tiếp cận thống nhất. Khi làm vậy, ông Tập Cận Bình hướng tới một chính sách đối ngoại quyết đoán hơn.

Đọc tiếp...

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình đã phạm sai lầm khi khẳng định vị thế cường quốc thế giới lớn hơn cho Trung Quốc tương xứng với sức mạnh kinh tế của nước này? Lẽ nào Trung Quốc cần phải tiếp tục “giấu mình chờ thời” thêm một đến hai thập kỉ nữa, cho đến khi đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ tiên tiến và thương mại toàn cầu ở ngưỡng không thể bị đánh trả?

Đọc tiếp...

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Bài viết này phân tích một chuỗi các vấn đề nổi cộm của Trung Quốc trên lý thuyết cũng như trong thực tiễn, bao gồm thực tiễn tại WTO của Trung Quốc, tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển, các hiệp định song phương về quyền dân sự, chính trị và các hiệp định đa phương.

Đọc tiếp...

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) từ lâu có hình ảnh quốc tế thiếu sức hút vì “sức mạnh mềm” khiêm tốn. Hình ảnh nghèo nàn này khiến cộng đồng quốc tế khó chấp nhận Trung Quốc trỗi dậy như một quốc cường toàn cầu. Với mục tiêu “hãnh diện” (yao mianzi) trên trường quốc tế, những năm gần đây, Đảng Cộng Sản Trung Quốc (CCP) đầu tư rất nhiều để cải thiện hình ảnh quốc tế.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4734 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin