21 - 5 - 2018 | 4:54
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Email In PDF.

Việc thay đổi Hiến pháp vừa diễn ra tại Trung Quốc giúp ông Tập có thể kéo dài vai trò lãnh đạo đất nước thêm nhiều năm nữa. Điều này khiến nhiều nhà bình luận cả trong và ngoài Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm liệu việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các mối quan hệ quốc tế của Trung Quốc?

 

 

thediplomat_2014-06-11_14-46-53-386x270.jpg

Các mối quan hệ của Trung Quốc và quy tắc toàn cầu

Các nhà tư tưởng Trung Quốc đang ngày càng tập trung vào “quản trị toàn cầu” và làm cách nào Trung Quốc, một cường quốc trên thế giới, phải chuyển vai trò địa chính trị ngày càng tăng của nước này thành các vấn đề quản trị vượt ra khỏi biên giới quốc gia. Với việc Chủ tịch Tập Cận Bình có thể lãnh đạo Trung Quốc trong vòng 10-15 năm tới (trừ vấn đề về sức khỏe) thì khả năng sẽ có các mối quan hệ quốc tế lớn hơn và mô hình lãnh đạo quốc tế mà nước này đưa ra.

Trong 2 năm qua, Tập Cận Bình đã cho thấy Trung Quốc đóng vai trò chủ động hơn trong các vấn đề toàn cầu, từ biến đổi khí hậu, mở cửa kinh tế và thúc đẩy sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI). Tuy nhiên, cũng có nhiều người không tin vào ý định lâu dài của Trung Quốc bởi họ nhận thức Trung Quốc chỉ hành động vì lợi ích riêng của mình mà không quan tâm tới các quốc gia khác. Điều này đặc biệt được xem xét trong hai vấn đề: Biển Đông và phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên.

Các tranh chấp tại Biển Đông

Các tranh chấp tại Biển Đông đang phủ bóng lên mối quan hệ giữa Trung Quốc và các nước Đông Nam Á. Trong khi các nhà ngoại giao Trung Quốc và ASEAN đã nỗ lực trong năm qua để đảm bảo rằng những mâu thuẫn trong vấn đề Biển Đông sẽ không leo thang, các tranh chấp tại đây còn rất lâu mới được giải quyết (dù hai bên đang làm việc để đạt được Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông - COC).

Một vấn đề cơ bản nằm ở cách thức thực hiện các quy tắc của quan hệ quốc tế và ngoại giao vốn đầy phức tạp. Giáo sư William Callahan tại Trường Kinh tế London (Anh) cho rằng Liên hợp quốc hay ASEAN là mô hình tốt, có thể giúp Trung Quốc chuyển đổi mô hình quan hệ quốc tế của mình.

Tuy nhiên, sự không ổn định của các xu thế chủ đạo trong nội tại Trung Quốc giữa một bên là các học giả Trung Quốc với tư tưởng cởi mở và một bên là các quan chức có xu hướng truyền thống cho thấy sự chuyển đổi của Trung Quốc có thể diễn ra theo các cách thức khác nhau: một là xã hội hóa lẫn nhau hoặc một Trung Quốc lớn mạnh sẽ chuyển đổi phần còn lại của thế giới theo mô hình chính trị của mình. Về mặt này, các yếu tố liên quan không chỉ là sự kiểm soát nguồn lực kinh tế hay dân số mà là vấn đề của các quy tắc, luật chơi do Trung Quốc đặt ra.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, các học giả và nhà hoạch định chính sách Indonesia, Việt Nam đều cho rằng Trung Quốc đang cố gắng viết lại hệ thống luật lệ quốc tế theo hướng có lợi cho mình mà không quan tâm tới các quốc gia mà nước này có quan hệ. Sự ưa thích tiếp cận song phương của Trung Quốc trong việc giải quyết các tranh chấp cho thấy nước này vẫn thận trọng trong việc tiếp nhận ý kiến của cộng đồng quốc tế. Trung Quốc tin rằng việc làm này sẽ giúp ngăn cản các lợi ích và ưu tiên của phương Tây trong các tranh chấp. Tuy nhiên, niềm tin này sẽ không giúp Bắc kinh nuôi dưỡng mối quan hệ tốt đẹp với các nước ASEAN.

Phi hạt nhân bán đảo Triều Tiên

Triển vọng về việc Trung Quốc khẳng định ảnh hưởng mạnh mẽ tại bán đảo Triều Tiên vẫn chưa chắc chắn bất chấp chuyến thăm Bắc Kinh gần đây của lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-Un. Mặc dù Trung Quốc thường được coi là đồng minh quan trọng của Triều Tiên, đặc biệt trong mối quan hệ với phương Tây, nhưng mối quan hệ Trung - Triều vẫn còn rất nhiều phức tạp. Đúng như học giả Kim Heungkyu thuộc viện Asan chỉ ra rằng Trung Quốc đang rất lúng túng trong khủng hoảng hạt nhân tại đây và nước này cũng không hiệu quả trong việc kiềm chế Triều Tiên.

Quan điểm của Trung Quốc đối với bán đảo Triều Tiên là “không có chiến tranh, không bất ổn và không hạt nhân”. Trong suốt thời gian căng thẳng tại bán đảo trong năm 2017, Trung Quốc đã rất tích cực hợp tác với chính quyền Trump nhằm gây áp lực kinh tế đối với Triều Tiên (mặc dù rất hạn chế). Các cuộc tiếp xúc song phương gần đây giữa hai miền Triều Tiên và cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim sắp tới được nhiều tiếng nói tại Trung Quốc hoan nghênh, coi đó như là một giải pháp chính xác của Trung Quốc.

Tuy nhiên, thượng đỉnh Kim-Trump lại có thể đẩy Trung Quốc ra ngoài cuộc chơi cũng như làm suy yếu những lợi ích của Trung Quốc. Một số nhà phân tích chính trị Trung Quốc đánh giá rằng Trung Quốc mắc sai lầm chiến lược khi hợp tác với chính quyền Trump trong vấn đề Triều Tiên. Dù Trung Quốc tăng cường các biện pháp trừng phạt Triều Tiên nhưng nước này nhận được rất ít tán dương trong khi các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục là mục tiêu trừng phạt của Mỹ. Trong suy nghĩ của các nhà phân tích này thì Trung Quốc đang làm thay đổi hiện trạng và tính ổn định của Triều Tiên mà có khả năng ảnh hưởng tới Trung Quốc trong khi không nhận lại được gì từ chính quyền Trump, thậm chí còn có nguy cơ bị Mỹ lôi kéo vào một cuộc chiến thương mại.

Từ sức mạnh quốc gia tới hình ảnh quốc tế

Sức mạnh quốc gia của Trung Quốc hiện nay là điều không bàn cãi. Tuy nhiên hình ảnh, uy tín quốc tế của Trung Quốc vẫn còn nhiều vấn đề. Mối quan hệ của Trung Quốc đối với khu vực châu Á-Thái Bình Dương rất quan trọng đối với hình ảnh, uy tín của Trung Quốc trên trường quốc tế.

Nếu Trung Quốc muốn xây dựng hình ảnh và uy tín đối với quốc tế, nước này phải có cách tiếp cận đối với quản trị toàn cầu phản ánh các tiêu chuẩn và quy tắc quốc tế. Do vậy, để hình ảnh của Trung Quốc tốt lên trong mắt quốc tế, nước này cần phải có cách tiếp cận theo hướng ít đặt mình vào vị trí trung tâm của thế giới, đặc biệt là trong mối quan hệ ngoại giao với các nước láng giềng. Nếu Bắc Kinh là một nhà lãnh đạo toàn cầu thì nước này phải thuyết phục được cộng đồng quốc tế rằng Trung Quốc là một nước lớn có trách nhiệm trong mọi vấn đề quốc tế, từ vấn đề Biển Đông tới vấn đề hạt nhân Triều Tiên.

Tác giả là Phó giáo sư Benjamin Ho, thuộc chương trình nghiên cứu Trung Quốc thuộc RSIS và Hoo Chiew-Ping, giảng viên cao cấp tại Đại học quốc gia Malaysia. Bài viết đăng trên “RSIS.”

Vũ Hiền (gt)


Tin cũ hơn:

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Việc thay đổi Hiến pháp vừa diễn ra tại Trung Quốc giúp ông Tập có thể kéo dài vai trò lãnh đạo đất nước thêm nhiều năm nữa. Điều này khiến nhiều nhà bình luận cả trong và ngoài Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm liệu việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các mối quan hệ quốc tế của Trung Quốc?

Đọc tiếp...

"Vành đai và Con đường": Tương lai hay ác mộng đối với Trung Quốc?

Mặc dù sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) của Trung Quốc được cộng đồng quốc tế hết sức quan tâm, nhưng BRI cũng đối mặt với rất nhiều thách thức. Nếu Bắc Kinh không giải quyết được những thách thức này, BRI sẽ trở thành cơn ác mộng.

Đọc tiếp...

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Trung Quốc trong thế kỷ 21 có thể sở hữu cỗ máy quân sự mạnh mẽ với kho vũ khí tên lửa có khả năng bắn tới lục địa Mỹ, tuy nhiên, Vạn lý trường thành trên bộ và Vạn lý trường thành trên biển, là những đảo đá được gia cố và cải tạo ở Biển Đông, vẫn có thể khiến Trung Quốc dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sẽ đóng vai trò ngày càng rõ rệt cả trong và ngoài khu vực Âu-Á thông qua những sự triển khai và con đường ngoại giao. Điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ phải liên tục đánh giá lại mối quan hệ đối tác quân sự của mình trong khu vực.

Đọc tiếp...

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Động thái này giúp Tập Cận Bình củng cố quyền kiểm soát đối với quân đội trong khi tránh được một phản ứng dữ dội, đồng thời “câu giờ” để đánh giá lại sự trung thành của các tướng lĩnh cấp cao và chuẩn bị một đội ngũ bảo vệ ban lãnh đạo mới.

Đọc tiếp...

Ai sẽ dẫn dắt Trung Quốc tiến vào kỷ nguyên mới?

Ai sẽ dẫn dắt Trung Quốc tiến vào kỷ nguyên mới?

Ngoại trừ Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường, tất cả các thành viên khác trong Ban Thường vụ đều là mới đối với “câu lạc bộ quyền lực” gồm 7 ủy viên này, mặc dù tất cả họ đều có kinh nghiệm dày dạn trong viêc hoạch định chính sách. Những thành viên mới này là ai và sự thăng tiến của họ có ý nghĩa gì trong việc hoạch định chính sách cho 5 năm tới? 

Đọc tiếp...

Đánh giá Thái độ đang Thay đổi của Trung Quốc đối với Singapore

Đánh giá Thái độ đang Thay đổi của Trung Quốc đối với Singapore

Mối quan hệ Trung Quốc – Singapore đã trải qua những thăng trầm lớn trong năm 2016. Sự thay đổi được thể hiện qua nhiều phản ứng khác nhau của các thành phần xã hội Trung Quốc đối với những căng thẳng quan hệ năm 2016. Bài viết phân tích toàn diện sự thay đổi thái độ của Trung Quốc với Singapore cũng như các sự kiện cản trở mối quan hệ, xác định bảy lĩnh vực bất hòa và gây tranh cãi chính giữa hai nước.

Đọc tiếp...

Năm điều thách thức sự trỗi dậy của Trung Quốc

Năm điều thách thức sự trỗi dậy của Trung Quốc

Bất chấp vẻ ngoài tự tin, vẫn còn nhiều vấn đề khiến giới cầm quyền cao nhất của Trung Quốc phải bận tâm. Có 5 vấn đề thực sự khiến họ bận tâm: đặc điểm địa lý, nước Mỹ, sự trỗi dậy và trở lại của các cường quốc khác, “chủ nghĩa ly khai” và sự ổn định kinh tế.

Đọc tiếp...

Ba vấn đề về sức mạnh của Trung Quốc

Ba vấn đề về sức mạnh của Trung Quốc

Trung Quốc là một siêu cường, sức mạnh và ảnh hưởng ngày càng tăng ở quy mô toàn cầu. Tuy nhiên, đằng sau những yếu tố sức mạnh này, cũng như bài diễn văn rất tự tin của Chủ tịch Tập Cận Bình về sự trở lại của Trung Quốc trên trường quốc tế và "Giấc mộng Trung Hoa", sự trỗi dậy của Trung Quốc đang vấp phải những hạn chế, khó khăn cần phải vượt qua.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sử dụng có chiến lược kinh phí khoa học cho nghiên cứu về Luật quốc tế

Trung Quốc sử dụng có chiến lược kinh phí khoa học cho nghiên cứu về Luật quốc tế

Trong số nhiều chủ đề được chính phủ Trung Quốc tài trợ và khuyến khích, đứng đầu là luật kinh tế quốc tế, thứ hai là các vấn đề liên quan tới luật biển và thứ ba là luật môi trường quốc tế. Và Trung Quốc thường khuyến khích các học giả phát triển cách tiếp cận theo hướng chủ nghĩa dân tộc.

Đọc tiếp...

Giải mã tầm nhìn của Bắc Kinh về khu vực “cộng đồng chung vận mệnh”

Giải mã tầm nhìn của Bắc Kinh về khu vực “cộng đồng chung vận mệnh”

Hiện nay Sáng kiến Vành đai Con đường được thể hiện như phản ứng của Trung Quốc trước một nhu cầu thúc bách cần phải có sự thay đổi, một trật tự lấy Trung Quốc làm trung tâm. Liệu ý niệm về cộng đồng chung vận mệnh có đồng nghĩa với hệ thống “thiên hạ - triều cống”?

Đọc tiếp...

Chính sách đối ngoại Trung Quốc: Những động lực trong nước

Chính sách đối ngoại Trung Quốc: Những động lực trong nước

Dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, chính sách đối ngoại “giấu mình chờ thời” của Trung Quốc đã không còn được ưa chuộng mà thay bằng định hướng “làm nên công tích”. Trong bối cảnh đó, ngoại giao Trung Quốc đã trở nên chủ động hơn nhiều, phát động những sáng kiến tại châu Á-Thái Bình Dương và vượt ra ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

Mười mối quan hệ Trung Quốc phải xử lý khi thực hiện chiến lược “Vành đai và Con đường”

Mười mối quan hệ Trung Quốc phải xử lý khi thực hiện chiến lược “Vành đai và Con đường”

Trên thế giới hiện nay vẫn có rất nhiều tranh luận khác nhau về chiến lược này, chẳng hạn như chiến lược này liên quan tới chủ nghĩa thực dân mới, thuyết về mối đe dọa Trung Quốc, kế hoạch Marshall mới... Do vậy, việc phân tích và thảo luận có hệ thống về 10 mối quan hệ lớn Trung Quốc phải xử lý có ý nghĩa thực tiễn quan trọng.

Đọc tiếp...

Trung Quốc mở rộng đầu tư vào cảng biển trên toàn cầu

Trung Quốc mở rộng đầu tư vào cảng biển trên toàn cầu

Trung Quốc đang nỗ lực đẩy mạnh các bước đi nhằm thể hiện vai trò một cường quốc biển. Bên cạnh việc tăng cường sức mạnh hải quân, Trung Quốc cũng đang đầu tư rất lớn vào hạ tầng cảng biển trên quy mô toàn cầu. Tuy nhiên, có những rủi ro kinh tế và chính trị cần được xem xét thỏa đáng nhằm bảo đảm sự đầu tư này thực sự mang lại hiệu quả.

Đọc tiếp...

Phương Tây hiểu sai như thế nào về kinh tế Trung Quốc?

Phương Tây hiểu sai như thế nào về kinh tế Trung Quốc?

Khi đánh giá nền kinh tế Trung Quốc, câu hỏi không phải là liệu người ta nên có thái độ tích cực hay tiêu cực. Thay vào đó, nó là về một khuôn khổ dẫn tới một cách hiểu tốt hơn về thực tế Trung Quốc.

Đọc tiếp...

RCEP “nuôi” tham vọng ngoại giao nước lớn của Trung Quốc

RCEP “nuôi” tham vọng ngoại giao nước lớn của Trung Quốc

Đại hội XIX Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ là dịp để tiến hành thảo luận lần cuối cùng về RCEP trong bối cảnh ông Tập đang chơi “ván cờ” thương mại thế giới. Các kỳ thảo luận lần này sẽ xác định liệu Trung Quốc có đang dẫn dắt các cuộc thương lượng về RCEP hay không và ở mức độ nào để theo đuổi mục tiêu thay đổi trật tự địa chính trị ở châu Á.

Đọc tiếp...

Tại sao cần quan ngại chiến lược xuất khẩu vũ khí Trung Quốc

Tại sao cần quan ngại chiến lược xuất khẩu vũ khí Trung Quốc

Doanh thu từ việc bán vũ khí của Trung Quốc đang tăng lên. Trên thực tế, trong giai đoạn năm 2012-2016, xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc vượt Đức, Pháp và Anh, đưa Trung Quốc trở thành nhà xuất khẩu vũ khí lớn thứ 3 thế giới. Đây không phải hiện tượng ngắn ngủi mà là một xu hướng lâu dài.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ cứng rắn hơn trong đường lối

Trung Quốc sẽ cứng rắn hơn trong đường lối

Trước thềm Đại hộ Đảng Trung Quốc lần XIX, Tập Cận Bình dường như đang đứng trên đỉnh cao quyền lực. Nhưng quyền lực này sẽ vươn xa tới đâu? Các quyết định nhân sự sắp tới trong và sau Đại hội đảng cũng như nội dung của báo cáo chính trị sẽ đưa ra những gợi ý về mức độ thật sự của quyền lực Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Hoạt động chính trị trong công cuộc tái cơ cấu quân đội dưới thời Tập Cận Bình

Hoạt động chính trị trong công cuộc tái cơ cấu quân đội dưới thời Tập Cận Bình

Tháng 11/2015, Tập Cận Bình đã đề xướng một kế hoạch cải cách mới đối với PLA trong vòng 5 năm. Khi được hoàn tất vào năm 2020, PLA sẽ có một diện mạo hoàn toàn mới. Bài viết này nghiên cứu hoạt động chính trị của cuộc cải cách này trong bối cảnh Tập Cận Bình nắm giữ vai trò lãnh đạo chính trị.

Đọc tiếp...

Cải cách kinh tế Trung Quốc đã chạm ngưỡng?

Cải cách kinh tế Trung Quốc đã chạm ngưỡng?

Theo gần như bất kì cách tính nào, thành tích kinh tế của Trung Quốc trong 4 thập kỷ qua cũng ấn tượng không khác gì Vạn lý trường thành. Nhưng giống như Vạn lý trường thành không hiệu quả như người ta tưởng tượng, nền tảng của nền kinh tế Trung Quốc cũng yếu kém.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5856 khách và 2 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin