19 - 9 - 2019 | 3:30
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Chiến lược hành lang phía Tây của Trung Quốc

Chiến lược hành lang phía Tây của Trung Quốc

Email In PDF.

Quan hệ sâu hơn với Đông Nam Á mang lại ít lợi ích kinh tế hơn trong khi lại đẩy Trung Quốc vào xung đột quyền lực lớn hơn. Do vậy, khi buộc phải ưu tiên, Đông Nam Á ít khả năng được Trung Quốc lựa chọn hơn đại lục Á-Âu.

 

1_118932.jpg

Việc Nhật Bản quyết định gửi chiến hạm lớn nhất tới Biển Đông rõ ràng nhằm đối phó với việc Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng tại Đông Nam Á. Chiến hạm trên sau đó sẽ tiếp tục tới Ấn Độ Dương tham gia tập trận chung với Ấn Độ và Mỹ. Động thái này xuất phát từ việc Trung Quốc xây dựng các cơ sở quân sự trên các đảo nhân tạo ở Biển Đông, triển khai tàu thuyền vào các vùng biển có tranh chấp và can thiệp vào nội bộ của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Dù Trung Quốc muốn giành ngôi vị đứng đầu tại Đông Nam Á, nước này cũng muốn tăng cường  quan hệ với các nước hướng Tây. Điều này bắt nguồn từ việc tham vọng kiểm soát Đông Nam Á có thể khiến Trung Quốc gặp rủi ro trước những bất ổn và cạnh tranh quốc tế ở khu vực này. Mặt khác, việc vòng qua Đông Nam Á với các mối quan hệ tại hành lang phía Tây sẽ giúp Trung Quốc bảo vệ tốt hơn lợi ích chiến lược của mình. Điều này được phản ánh rõ ràng trong dự án “Một vành đai, Một con đường” (OBOR), một chính sách kinh tế toàn diện và đáng chú ý nhất mà Trung Quốc đưa ra.

OBOR cho thấy trọng tâm địa-kinh tế của Trung Quốc là ở phía Tây chứ không phải phía Đông Nam. Trung Quốc có ý định chuyển đổi lục địa Á-Âu thành một trung tâm công nghiệp và vận tải giúp kết nối với thị trường toàn cầu. Phần lớn dự án OBOR hướng tới Trung Á, không phải Đông Nam Á, để từ đó mở rộng tới Nam Á, Tây Nam Á và Đông Âu. Nói chung những thị trường này có tiềm năng tiêu thụ lớn cho hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc. Việc kết nối với Đông Nam Á sẽ cải thiện nguồn cung và chuỗi giá trị ở một mức nào đó chỉ đối với nền kinh tế khu vực miền Nam Trung Quốc, nơi tiếp giáp với Đông Nam Á. Nhưng về mặt tổng thể, sự kết nối này không cải thiện cho toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc.

Một lợi ích khác của đại lục Á-Âu so với Đông Nam Á mà Trung Quốc nhận được chính là việc Bắc Kinh có thể tổ chức sắp xếp các dự án hiện có tại đây. Ví dụ, tại Kazakhstan, Trung Quốc đang xây dựng các dự án có sự đóng góp tài chính chung của Chính phủ Kazakhstan và các thể chế tài chính khu vực. Trung Quốc hiện có nhiều lợi thế tại Trung Á để tái thiết lập con đường tơ lụa nổi tiếng thời xưa. Để so sánh, có thể thấy tại Đông Nam Á thiếu cơ sở hạ tầng, vì vậy rõ ràng là Trung Quốc sẽ tốn kém hơn để bắt đầu từ đầu trong khu vực Đông Nam Á so với việc mở rộng các dự án hiện có tại phía Tây.

Một lợi ích to lớn khác tại Trung Á mà các nhà chiến lược Trung Quốc nhận thấy là tại đây có ít cạnh tranh địa chính trị hơn tại Đông Nam Á. Tại Đông Nam Á, Trung Quốc vấp phải sự canh tranh quyết liệt từ các đối thủ, đặc biệt là Nhật Bản. Tokyo có những lợi ích công nghiệp tại Đông Nam Á và đang theo đuổi các dự án cơ sở hạ tầng vận tải xuyên quốc gia. Có thể kể đến là việc Nhật Bản đang xây dựng một hành lang kinh tế giúp kết nối Campuchia, Thái Lan và Việt Nam. Dự án này và các dự án khác đặt ra thách thức đối với Trung Quốc bởi cách tiếp cận của Nhật Bản bền vững hơn. Tokyo xây dựng cơ sở hạ tầng chất lượng cao, bền vững, theo hướng ít mang tính điều khiển bởi chính phủ hơn.

Bên cạnh đó, Mỹ cũng thách thức những tham vọng của Trung Quốc tại Đông Nam Á. Tổng thống Donald Trump có thể cứng rắn với Trung Quốc hơn người tiền nhiệm Obama đã làm. Giống như ông Obama, Tổng thống Trump có thể sẽ tăng cường quan hệ với các nước trong khu vực bên cạnh các đồng minh truyền thống như Thái Lan và Philippines. Lý do cuối cùng khiến cho việc mở rộng ảnh hưởng sang hướng Tây có lợi hơn cho Trung Quốc là giúp nước này thoát khỏi tình thế tiến thoái lưỡng nan tại Malacca. Trung Quốc phụ thuộc rất nhiều vào hoạt động nhập khẩu, bao gồm cả nhập khẩu dầu mỏ qua eo biển Malacca. Nút thắt cổ chai này chính là điểm yếu chiến lược của Trung Quốc và là một trong những động cơ chính khiến Trung Quốc xây dựng các hành lang vận tải khác thay thế và tìm cách thống trị các vùng biển tại Đông Nam Á.

Do vậy, việc chuyển hướng sang phía Tây chính là một cách tốt để Trung Quốc tránh được thế bế tắc này. Tất nhiên, Trung Quốc có thể sử dụng Myanmar hoặc một quốc gia khác gần đó làm trung tâm trung chuyển dầu mỏ, các loại hàng hóa thông qua đường bộ để tránh eo biển Malacca. Trung Quốc cũng có thể xây dựng sự hiện diện quân sự tại các vùng biển Đông Nam Á để đảm bảo tuyến vận tải biển được an toàn. Nhưng ngay cả với các biện pháp này, hàng hóa vẫn phải vận chuyển qua Đông Nam Á. Cách tốt nhất là tránh hoàn toàn khỏi Đông Nam Á và xây dựng các hành lang cơ sở hạ tầng về phía Tây. Ví dụ như xây dựng các cảng ở Iran hay Pakistan sẽ mang lại tính linh hoạt chiến lược hơn.

Tất cả những điều này có nghĩa rằng Trung Quốc muốn hướng tới vị trí đứng đầu tại Đông Nam Á nhưng nước nước này cũng quan tâm tới mức độ toàn cầu trong việc tạo ra các liên kết kinh tế ở các khu vực khác. Trung Quốc theo đuổi một chiến lược đa ngành và khi nền kinh tế tiếp tục suy giảm, nước này buộc phải lựa chọn khu vực để tập trung nguồn lực. Quan hệ sâu hơn với Đông Nam Á mang lại ít lợi ích kinh tế hơn trong khi lại đẩy Trung Quốc vào xung đột quyền lực lớn hơn. Do vậy, khi buộc phải lựa chọn ưu tiên, Đông Nam Á ít khả năng được Trung Quốc lựa chọn hơn đại lục Á-Âu.

Các Tác giả là Nicholas Borroz, chuyên gia tư vấn chiến lược tại Washington và Tiến sỹ Jacopo Maria Pepe, học giả thỉnh giảng tại trung tâm nghiên cứu Đông Á Edwin Reischauer, Đại học Johns Hopkins (Mỹ). Bài viết đăng trên “Straits times”.

Lê Quang (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Phép màu kinh tế của Trung Quốc đang gần tới hạn, và giờ có nguy cơ gây ra hại nhiều hơn lợi. 

Đọc tiếp...

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Cách duy nhất để tránh một tương lai ảm đạm cho toàn bộ khu vực này là chấm dứt việc xây dựng đơn phương các đập trên toàn bộ sông Mekong, tập trung vào bảo vệ quyền của mỗi quốc gia và yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người dân, các nước láng giềng và cả hành tinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Sự mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại hiện nay mà chính quyền Tập Cận Bình đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại của mình, tiêu biểu là vấp phải sự kiềm chế của Mỹ, sự nghi ngờ và thiếu tin tưởng của chính quyền cũng như người dân các nước xung quanh. Chính vì vậy, mục tiêu xác lập lại trật tự quốc tế theo hướng có lợi cho Trung Quốc đã chưa thể thành hiện thực.

Đọc tiếp...

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Sự bất bình ở nước ngoài đối với Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã lan rộng nhanh chóng trong năm qua, ít nhất ở các nước phát triển. Một số nước nhỏ hơn như Úc và Canada, cảm thấy bị Bắc Kinh chèn ép. Các nước láng giềng thì lo ngại nguy cơ bị gạt ra ngoài.

Đọc tiếp...

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

Các lãnh đạo Trung Quốc từ thời Mao có xu hướng xếp chính sách đối ngoại ở vị trí thứ yếu trong nghị trình quản trị đất nước. Tuy nhiên, ông Tập cho thấy quyết tâm và sự tự tin thay đổi khuôn mẫu truyền thống này nghiêng về cách tiếp cận thống nhất. Khi làm vậy, ông Tập Cận Bình hướng tới một chính sách đối ngoại quyết đoán hơn.

Đọc tiếp...

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình đã phạm sai lầm khi khẳng định vị thế cường quốc thế giới lớn hơn cho Trung Quốc tương xứng với sức mạnh kinh tế của nước này? Lẽ nào Trung Quốc cần phải tiếp tục “giấu mình chờ thời” thêm một đến hai thập kỉ nữa, cho đến khi đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ tiên tiến và thương mại toàn cầu ở ngưỡng không thể bị đánh trả?

Đọc tiếp...

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Bài viết này phân tích một chuỗi các vấn đề nổi cộm của Trung Quốc trên lý thuyết cũng như trong thực tiễn, bao gồm thực tiễn tại WTO của Trung Quốc, tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển, các hiệp định song phương về quyền dân sự, chính trị và các hiệp định đa phương.

Đọc tiếp...

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) từ lâu có hình ảnh quốc tế thiếu sức hút vì “sức mạnh mềm” khiêm tốn. Hình ảnh nghèo nàn này khiến cộng đồng quốc tế khó chấp nhận Trung Quốc trỗi dậy như một quốc cường toàn cầu. Với mục tiêu “hãnh diện” (yao mianzi) trên trường quốc tế, những năm gần đây, Đảng Cộng Sản Trung Quốc (CCP) đầu tư rất nhiều để cải thiện hình ảnh quốc tế.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Trung Quốc đã nổi lên là một cường quốc kinh tế, và mong muốn trở thành cường quốc trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc đang phát triển một chiến lược gắn kết và tổng thể nhằm khẳng định, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước, là một cường quốc hình mẫu về kinh tế, quân sự, ngoại giao, chính trị và ý thức hệ. Trung Quốc còn dự định đề xuất một mô hình phát triển và quản trị đất nước thực sự, và tiến hành cơ cấu lại quản trị toàn cầu.

Đọc tiếp...

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Ai mới thực sự là kẻ thù của Trung Quốc? Có phải là Mỹ không? Hay là Nhật Bản? Nga? Nếu bình tĩnh suy nghĩ về mọi việc, thì có lẽ câu trả lời không nằm trong số đó. Kẻ thù của Trung Quốc là chính mình.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7037 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin