18 - 8 - 2019 | 11:30
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Trung Quốc là quốc gia xét lại ở châu Á?

Trung Quốc là quốc gia xét lại ở châu Á?

Email In PDF.

Các chính sách của Trung Quốc gần đây đưa đến quan ngại rằng nước này đang cố gắng tìm cách thay đổi trật tự địa chính trị thế giới vốn đã được định hình từ sau Chiến tranh Lạnh.

 

scm_news_focus-0602_art_1(2).jpg

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tiến hành các hoạt động hiện đại hóa quân đội, từng bước cân bằng quyền lực tại khu vực, thực hiện các chính sách quyết đoán tại các khu vực có tranh chấp ở Biển Đông và Biển Hoa Đông, phá vỡ nguyên trạng và bất chấp luật pháp quốc tế. Nhiều nhà quan sát cho rằng Đông Á sẽ đối mặt với cường quốc xét lại nguy hiểm này.

Trước đó, Mỹ cũng từng theo đuổi chính sách phá vỡ nguyên trạng thông qua việc phổ biến chủ nghĩa tự do, thị trường tự do và Mỹ đã gây ảnh hưởng trên toàn thế giới. Do đó, chủ nghĩa xét lại của Trung Quốc là một cảnh báo đối với Mỹ và nước này có lý do để lo ngại về các chính sách của Bắc Kinh. Khi trở thành tổng thống Mỹ, ông Donald Trump hiểu được mối quan ngại này. Tuy nhiên, nếu ông Trump thực hiện các chính sách gây mất ổn định tại khu vực thì rủi ro, bất ổn, thậm chí là chiến tranh, có thể xảy ra.

Các nhà lập pháp Trung Quốc không thừa nhận Trung Quốc là quốc gia theo chủ nghĩa xét lại. Họ cho rằng Trung Quốc chỉ đơn giản bảo vệ trật tự khu vực vốn đang bị Mỹ đe dọa, đồng thời ngụy biện rằng Trung Quốc có chủ quyền lịch sử đối với các đảo tranh chấp ở Biển Đông và Biển Hoa Đông. Đại sứ Trung Quốc tại Liên minh châu Âu (EU) Dương  Yến Di trong bài viết trong năm 2016 cho rằng “Trung Quốc đã thụ hưởng chủ quyền đối với các quần đảo tại Biển Đông…và các vùng nước kề cận từ thời xa xưa”. Đại sứ Trung Quốc tại Vương quốc Anh Lưu Hiểu Minh năm 2016 cũng lớn tiếng phủ nhận phán quyết của Tòa Trọng tài ở La-Hay (Hà Lan) liên quan tới vụ kiện của Philippines đối với các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông. Ông này thậm chí cho rằng “Biển Đông đã và luôn là lãnh thổ của Trung Quốc, Trung Quốc luôn là nước duy trì trật tự thế giới, không phải là nước theo chủ nghĩa xét lại”.

Rõ ràng, Trung Quốc đang có nhiều hoạt động phá vỡ nguyên trạng tại  Biển Đông. Vài năm trước đó, Trung Quốc đã tăng cường thực thi các hoạt động hiếu chiến tại các khu vực có tranh chấp. Năm 2012, Trung Quốc đã tuyên bố thiết lập Vùng Nhận dạng Phòng không bao trùm cả quần đảo Senkaku hiện do Nhật Bản kiểm soát nhưng Trung Quốc cũng có tuyên bố chủ quyền. Cũng trong năm 2012, Trung Quốc đã đẩy lùi Philippines để kiểm soát bãi cạn Scarborough, cách Philippines 100 hải lý nhưng cách Trung Quốc tới 500 hải lý. Hiện các lực lượng kiểm soát biển và tàu cá bán quân sự của Trung Quốc vẫn phong tỏa không cho tàu cá của Philippines tiếp cận bãi cạn này.

Bên cạnh đó, Trung Quốc còn tiến hành tôn tạo, xây dựng các công trình trên chuỗi đảo nhân tạo tại Biển Đông. Tổ chức Sáng kiến minh bạch biển châu Á mới đây đã chỉ rõ các công trình xây dựng của Trung Quốc tại đây có thể được sử dụng vào mục đích quân sự và nước này đang quân sự hóa tại các đảo ở Biển Đông. Thậm chí, Trung Quốc còn tiến hành hạ đặt giàn khoan dầu bất hợp pháp trong Vùng Đặc quyền Kinh tế của Việt Nam, bất chấp sự phản đối của Việt Nam…

Những năm gần đây, Trung Quốc không ngừng hiện đại hóa lực lượng quân đội. Theo James Fanell, người đứng đầu cơ quan tình báo của hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ đã nghỉ hưu, Trung Quốc đã phát triển lực lượng kiểm soát bờ biển với tốc độ chóng mặt, trong đó nước này đã cho đóng một số tàu kiểm soát biển có trọng tải lớn nhất thế giới. Trung Quốc cũng đang cải tiến các tên lửa liên lục địa có thể đe dọa tới các căn cứ quân sự của Mỹ tại căn cứ quân sự quan trọng vào bậc nhất trên đảo Guam. Những động thái này đe dọa tới vị thế và lợi ích của Mỹ tại khu vực.

Ngoại trừ Trung Quốc, có lẽ tất cả các nước đều thấy rõ các hành động xét lại của nước này. Các nước đều cảnh giác với các hoạt động của Trung Quốc. Với Philippines, mặc dù dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte, nước này có dấu hiệu xích lại gần hơn Trung Quốc, nhưng trước đó Philippines đã kiện Trung Quốc ra Tòa Trọng tài và biến Trung Quốc thành người thua cuộc. Úc cũng tăng cường quan hệ quân sự và đồng minh với Mỹ. Singapore mặc dù không phải là đồng minh của Mỹ nhưng cũng có các hoạt động hợp tác chặt chẽ với Hải quân Mỹ và đầu tư mua sắm nhiều hơn cho quân đội. Hợp tác an ninh giữa Việt Nam và Mỹ cũng ngày càng được tăng cường.

Các hành động của Trung Quốc cũng khiến Nhật Bản ngày càng lo lắng, từ đó có những thay đổi về mặt phát triển quân sự. Sau hơn một nửa thế kỷ, giờ đây dưới thời Thủ tướng Shinzo Abe, Nhật Bản đã điều chỉnh lại Hiến pháp, cho phép tiền hành các hoạt động quân sự nhiều hơn, đầu tư cho quân đội lớn hơn và quan hệ gần gũi hơn với các nước trong khu vực như Australia và Ấn Độ.

Như vậy, các hoạt động của Trung Quốc đang làm thay đổi nguyên trạng trật tự địa chính trị tại khu vực. Tuy nhiên, dưới thời Tổng thống Trump, với chủ trương “làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại”, rất có thể Washington sẽ chú trọng hơn đến lợi ích Mỹ thay vì các giá trị Mỹ. Do đó, Mỹ có thể bỏ qua lợi ích của các nước nhỏ để đàm phán với các nước lớn nhằm tối đa lợi ích Mỹ.

Tác giả là Giáo sư Jennifer Lind trường Đại học Dartmouth. Bài viết đăng trên "Foreign Affairs."

Vũ Hiền (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Trung Quốc đã nổi lên là một cường quốc kinh tế, và mong muốn trở thành cường quốc trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc đang phát triển một chiến lược gắn kết và tổng thể nhằm khẳng định, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước, là một cường quốc hình mẫu về kinh tế, quân sự, ngoại giao, chính trị và ý thức hệ. Trung Quốc còn dự định đề xuất một mô hình phát triển và quản trị đất nước thực sự, và tiến hành cơ cấu lại quản trị toàn cầu.

Đọc tiếp...

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Ai mới thực sự là kẻ thù của Trung Quốc? Có phải là Mỹ không? Hay là Nhật Bản? Nga? Nếu bình tĩnh suy nghĩ về mọi việc, thì có lẽ câu trả lời không nằm trong số đó. Kẻ thù của Trung Quốc là chính mình.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Việc đổ lỗi cho Trung Quốc đe dọa kìm hãm tiến trình toàn cầu hóa thị trường tự do mà không thiết lập được bất cứ thứ gì thay thế cho nó – một cách tiếp cận mà chỉ có thể dẫn đến một vòng luẩn quẩn với hoạt động kinh tế bất thường ngày một gia tăng và xung đột mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa là nguyên nhân và kết quả của nhau và đẩy thế giới đi theo một chiều hướng rất nguy hiểm.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trên thực tế, Trung Quốc đã không thoát khỏi sự sụp đổ năm 2008. Họ chỉ trì hoãn nó – cho đến hiện nay. Do đó, dường như Bắc Kinh đang làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu một lần nữa. Lần nay, nạn nhân lớn nhất sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Đến nay, bức tranh toàn cảnh về thế và lực quân sự của Trung Quốc đã có những thay đổi đáng chú ý. Tuy lực và thế quân sự của Trung Quốc được cải thiện, nhưng thiếu kinh nghiệm tác chiến thực tế, Trung Quốc sẽ gặp khó khăn lớn khi tiến hành chiến tranh với cường quốc khác. Trong khi đó, Trung Quốc có ưu thế hơn hẳn các nước khu vực.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Có thể thấy ở thời điểm hiện tại, các tàu sân bay Trung Quốc cơ bản không theo kịp cạnh tranh ngày một gia tăng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nhưng Bắc Kinh có lý do để tin rằng sẽ đến lúc thực tế đó thay đổi.

Đọc tiếp...

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Tới một thời điểm nào đó, Bắc Kinh sẽ không thể thực hiện đầy đủ các cam kết và do đó khiến cho bản thân trở nên dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Khả năng phô trương sức mạnh hải quân đang gia tăng của Trung Quốc - cũng như sự chuyển hướng của họ sang chiến lược phòng thủ tích cực - đã kích động sự cạnh tranh căng thẳng trên biển ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi các quan điểm truyền thống về phạm vi ảnh hưởng đang bị thách thức.

Đọc tiếp...

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Nhìn chung, đa số các học giả Trung Quốc có xu hướng coi đây là một chiến lược để kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Tuy nhiên, các học giả Trung Quốc không chắc chắn về tính hiệu quả trong tương lai của chiến lược này do vấn đề còn tồn tại trong hợp tác giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Việc thay đổi Hiến pháp vừa diễn ra tại Trung Quốc giúp ông Tập có thể kéo dài vai trò lãnh đạo đất nước thêm nhiều năm nữa. Điều này khiến nhiều nhà bình luận cả trong và ngoài Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm liệu việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các mối quan hệ quốc tế của Trung Quốc?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8794 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin