19 - 9 - 2019 | 13:52
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Mười sự thật về viện trợ của Trung Quốc dành cho châu Phi

Mười sự thật về viện trợ của Trung Quốc dành cho châu Phi

Email In PDF.

Các chương trình viện trợ nước ngoài của Trung Quốc thường là một "hố đen" thông tin. Nghiên cứu mới đây về các hoạt động đầu tư, tài trợ của 22 cơ quan và ngành thuộc Chính phủ Trung Quốc đối với 2.650 dự án phát triển tại 51 quốc gia châu Phi có tổng trị giá khoảng 94 tỷ USD, đã chỉ ra những “góc khuất” mới.

 

 

 

 

Sự phát triển toàn cầu hiện đang trong giai đoạn hỗn loạn. Một số nước đang phát triển từng là nước nhận viện trợ, nay lại là nước đi viện trợ cho các nước khác. Số tiền viện trợ từ các nước này chiếm tỷ lệ ngày càng cao trong xu thế phát triển toàn cầu. Đến nay, Trung Quốc là nhân tố có tính cạnh tranh cao nhất đang nổi lên trên “thị trường” viện trợ toàn cầu, và tính "độc đáo" trong cách cung cấp viện trợ của nước này đang thách thức các chính sách viện trợ truyền thống và hoạt động viện trợ trên thực tế của các cường quốc phương Tây.

Bắc Kinh đang làm đảo lộn nền tảng trật tự thế giới do các cường quốc phương Tây xác lập sau Chiến tranh Thế giới thứ 2. Việc thiếu minh bạch trong các khoản viện trợ của Trung Quốc là một vấn đề đáng quan ngại. Trung Quốc đã không chọn cách công bố thông tin các khoản viện trợ rộng rãi theo cách của Sáng kiến Minh bạch Viện trợ Quốc tế (IATI) mà các nước phương Tây xây dựng nhằm tạo điều kiện phối hợp viện trợ và giảm thiểu sự trùng lặp, lãng phí. Trái lại, các chương trình viện trợ nước ngoài của Trung Quốc thường trở thành một "hố đen" thông tin.

Nghiên cứu mới đây của AidData - một nhóm nghiên cứu tại trường Đại học William và Mary (Mỹ) - về các hoạt động đầu tư, tài trợ của 22 cơ quan và ngành thuộc Chính phủ Trung Quốc đối với 2.650 dự án phát triển tại 51 quốc gia châu Phi có tổng trị giá khoảng 94 tỷ USD, đã chỉ ra những “góc khuất” mới.

Sự thật 1: Nhiều người cho rằng Trung Quốc viện trợ cho châu Phi nhiều hơn Mỹ, và rất nhiều khoản viện trợ nhằm ủng hộ chế độ tham nhũng và độc tài. Không chỉ vậy, còn có ý kiến cho rằng nhiều khoản viện trợ của Trung Quốc không thực sự tốt đẹp bởi mục đích sâu xa của các khoản tiền này là để mua nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào chứ không để cải thiện xã hội và kinh tế ở các nước đang phát triển. Tuy nhiên, rõ ràng hầu hết các nhận định này đều dựa trên các đồn đoán, hay những bình luận và nghiên cứu dựa trên các nguồn thiếu minh bạch. Trong khi đó, tự Trung Quốc lại càng khiến mọi chuyện tồi tệ hơn khi tiết lộ rất ít thông tin đáng tin cậy về hoạt động viện trợ nước ngoài của mình, gián tiếp gia tăng sự nghi ngờ, và khiến việc tìm bằng chứng để xóa tan các chỉ trích này càng trở nên khó khăn.

Sự thật 2: Ý kiến cho rằng hiện Trung Quốc đã thế chỗ Mỹ trở thành “mạnh thường quân” lớn nhất tại châu Phi chủ yếu dựa trên cách nhìn nhận về sự suy giảm sức mạnh và ảnh hưởng của Mỹ. Tuy nhiên, từ những dữ liệu có được và từ định nghĩa “viện trợ phát triển chính thức” (ODA) của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), các nhà phân tích cho biết trong giai đoạn từ năm 2000-2013, Trung Quốc đã viện trợ khoảng 31,5 tỷ USD cho châu Phi, tương đương mức trung bình khoảng 2,25 tỷ USD/năm. Trong khi đó, mức ODA mà Mỹ cấp cho châu Phi trong cùng giai đoạn cao gấp gần ba lần con số trên, ước tính vào khoảng 92,7 tỷ USD, tương đương 6,62 tỷ USD/năm.

Sự thật 3: Ý kiến cho rằng các khoản đầu tư tài chính của Trung Quốc chủ yếu chỉ để phát triển hạ tầng cơ sở là không thỏa đáng, bởi Trung Quốc trên thực tế có tập trung nhiều vào các lĩnh vực này, song Bắc Kinh cũng đổ không ít tiền của vào các lĩnh vực khác như nông nghiệp, giáo dục và chăm sóc sức khỏe. Các lĩnh vực Trung Quốc chú trọng đầu tư cũng tương tự phương Tây, mặc dù họ ít quan tâm tới các hoạt động môi trường.

Sự thật 4: Trung Quốc làm thế nào để đồng bộ các khoản chi tiêu phát triển ở nước ngoài với các lợi ích trong chính sách đối ngoại của mình? Có một thực tế là khi các nước châu Phi bỏ phiếu ủng hộ Trung Quốc, hoặc có chung ý kiến với quốc gia này, ở các thể chế quốc tế như Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc, họ sẽ nhận được nhiều ODA hơn từ Bắc Kinh.

Sự thật 5: Trên thực tế, Trung Quốc không đầu tư nhiều tiền hay hỗ trợ các chính quyền độc đoán và tham nhũng như những gì người ta vẫn đồn đại. Trung Quốc cũng không căn cứ vào các lợi ích thương mại hay mối lợi về tài nguyên thiên nhiên ở nước sở tại để phân bổ viện trợ. Thay vào đó, Trung Quốc đầu tư nhiều hơn vào các nước nghèo, họ quyết định số tiền đầu tư dựa trên nhu cầu và tình hình nhân đạo cũng như kinh tế xã hội cụ thể ở từng nước. Đây là nguyên tắc tương đồng với Mỹ, và là điều rất đáng khích lệ bởi nó mở ra cơ hội hợp tác Mỹ-Trung và nền tảng cho hợp tác trong dài hạn.

Sự thật 6: Các khoản tiền của Trung Quốc trên thực tế có xu hướng dồn vào các nước giàu tài nguyên thiên nhiên và những nước có mức tham nhũng cao, và điều này chủ yếu là vì lý do thương mại, chứ không phải do các thỏa hiệp và nhượng bộ.

Sự thật 7: Có sự tương đồng và khác biệt lớn giữa cách phương Tây và Trung Quốc phân bổ viện trợ cho các địa phương. Cả phương Tây và Trung Quốc đều phân bổ nguồn tiền này một cách thiếu hiệu quả, và dòng tiền thường đổ vào các khu vực giàu có thay vì các khu vực nghèo đói hơn ở châu Phi.

Sự thật 8: Nhìn vào phạm vi và thời hạn các dự án được Trung Quốc hỗ trợ, có thể thấy giới lãnh đạo châu Phi có thể dễ dàng dùng nguồn tiền được Trung Quốc đầu tư để phục vụ các mục tiêu chính trị. Có không ít khoản đầu tư khổng lồ thường được đổ vào các thành phố quê hương của giới lãnh đạo khu vực. Chính sách tránh can thiệp công việc nội bộ nước đối tác của Trung Quốc nhiều khả năng chính là nguyên nhân dẫn tới sự bất hợp lý này.

Sự thật 9: Có ý kiến cho rằng các khoản viện trợ của Trung Quốc dễ dẫn đến xung đột, song đây là điều không được nhiều người ủng hộ. Trên thực tế, mọi chuyện có thể hoàn toàn khác. Nguồn viện trợ của Trung Quốc thậm chí còn có thể giúp các nước châu Phi tránh khỏi cú sốc do bị phương Tây đột ngột “cắt cầu”.

Sự thật 10: Quan điểm cho rằng quyền lực mềm của Trung Quốc đang dần lấn át sức ảnh hưởng của phương Tây tại các quốc gia đang phát triển này trên thực tế chỉ là phỏng đoán, và không hề có bất kỳ bằng chứng cụ thể nào. Thực tế là ngay cả trong trường hợp Trung Quốc muốn biến điều này trở thành sự thực thì họ cũng sẽ gặp thách thức không nhỏ. Các tổ chức viện trợ phương Tây đã nhiều năm sử dụng nguồn nhân lực địa phương để hỗ trợ họ lên kế hoạch và triển khai các chương trình phát triển. Nhiều người trong số này sau đó đã đạt được các vị trí cao và quyền lực trong chính quyền, và có lẽ không quá khi nói rằng các tổ chức viện trợ phương Tây đã góp phần đào tạo một lượng lớn các nhà hoạch định chính sách tiềm năng tại những quốc gia này, và sự “trung thành” của họ là điều không thể phủ nhận.

Theo The National Interest

Văn Cường (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Phép màu kinh tế của Trung Quốc đang gần tới hạn, và giờ có nguy cơ gây ra hại nhiều hơn lợi. 

Đọc tiếp...

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Cách duy nhất để tránh một tương lai ảm đạm cho toàn bộ khu vực này là chấm dứt việc xây dựng đơn phương các đập trên toàn bộ sông Mekong, tập trung vào bảo vệ quyền của mỗi quốc gia và yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người dân, các nước láng giềng và cả hành tinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Sự mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại hiện nay mà chính quyền Tập Cận Bình đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại của mình, tiêu biểu là vấp phải sự kiềm chế của Mỹ, sự nghi ngờ và thiếu tin tưởng của chính quyền cũng như người dân các nước xung quanh. Chính vì vậy, mục tiêu xác lập lại trật tự quốc tế theo hướng có lợi cho Trung Quốc đã chưa thể thành hiện thực.

Đọc tiếp...

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Sự bất bình ở nước ngoài đối với Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã lan rộng nhanh chóng trong năm qua, ít nhất ở các nước phát triển. Một số nước nhỏ hơn như Úc và Canada, cảm thấy bị Bắc Kinh chèn ép. Các nước láng giềng thì lo ngại nguy cơ bị gạt ra ngoài.

Đọc tiếp...

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

Các lãnh đạo Trung Quốc từ thời Mao có xu hướng xếp chính sách đối ngoại ở vị trí thứ yếu trong nghị trình quản trị đất nước. Tuy nhiên, ông Tập cho thấy quyết tâm và sự tự tin thay đổi khuôn mẫu truyền thống này nghiêng về cách tiếp cận thống nhất. Khi làm vậy, ông Tập Cận Bình hướng tới một chính sách đối ngoại quyết đoán hơn.

Đọc tiếp...

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình đã phạm sai lầm khi khẳng định vị thế cường quốc thế giới lớn hơn cho Trung Quốc tương xứng với sức mạnh kinh tế của nước này? Lẽ nào Trung Quốc cần phải tiếp tục “giấu mình chờ thời” thêm một đến hai thập kỉ nữa, cho đến khi đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ tiên tiến và thương mại toàn cầu ở ngưỡng không thể bị đánh trả?

Đọc tiếp...

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Bài viết này phân tích một chuỗi các vấn đề nổi cộm của Trung Quốc trên lý thuyết cũng như trong thực tiễn, bao gồm thực tiễn tại WTO của Trung Quốc, tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển, các hiệp định song phương về quyền dân sự, chính trị và các hiệp định đa phương.

Đọc tiếp...

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) từ lâu có hình ảnh quốc tế thiếu sức hút vì “sức mạnh mềm” khiêm tốn. Hình ảnh nghèo nàn này khiến cộng đồng quốc tế khó chấp nhận Trung Quốc trỗi dậy như một quốc cường toàn cầu. Với mục tiêu “hãnh diện” (yao mianzi) trên trường quốc tế, những năm gần đây, Đảng Cộng Sản Trung Quốc (CCP) đầu tư rất nhiều để cải thiện hình ảnh quốc tế.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Trung Quốc đã nổi lên là một cường quốc kinh tế, và mong muốn trở thành cường quốc trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc đang phát triển một chiến lược gắn kết và tổng thể nhằm khẳng định, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước, là một cường quốc hình mẫu về kinh tế, quân sự, ngoại giao, chính trị và ý thức hệ. Trung Quốc còn dự định đề xuất một mô hình phát triển và quản trị đất nước thực sự, và tiến hành cơ cấu lại quản trị toàn cầu.

Đọc tiếp...

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Ai mới thực sự là kẻ thù của Trung Quốc? Có phải là Mỹ không? Hay là Nhật Bản? Nga? Nếu bình tĩnh suy nghĩ về mọi việc, thì có lẽ câu trả lời không nằm trong số đó. Kẻ thù của Trung Quốc là chính mình.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8758 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin