12 - 12 - 2019 | 19:15
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Những nhân tố gây cản trở sáng kiến "Một vanh đai, Một con đường" của Trung Quốc

Những nhân tố gây cản trở sáng kiến "Một vanh đai, Một con đường" của Trung Quốc

Email In PDF.

Trung Quốc đang tìm cách kết nối hơn 20 nước dọc theo Con đường tơ lụa thời xưa dựa trên một kế hoạch quy mô lớn được đặt tên “Một vành đai, một con đường" đang đối mặt với những thách thức tại nhiều nơi vì các vấn đề chiến tranh, tranh chấp lãnh thổ và rối loạn trong nước.

Kế hoạch này nhắm tới việc mở rộng ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc bằng cách thiết lập hai tuyến ngoại thương lớn. Một tuyến trên bộ trải dài từ Trung Quốc xuyên qua Trung Á để tới châu Âu, xuyên qua nhiều quốc gia đang mong mỏi có thêm nhiều lựa chọn thương mại để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Một tuyến khác trên biển để nối các cảng biển của Trung Quốc với những trung tâm thương mại ven biển ở châu Phi và Trung Đông. Đối với nhiều nước dọc theo con đường này, những tham vọng của Trung Quốc có thể mang lại một sự thúc đẩy kinh tế mà những nước này đang trông đợi. Một bài tham luận do Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) ở Washington đăng tải đã nhận định: “Những nỗ lực của Trung Quốc để thực hiện sáng kiến này chắc chắn sẽ có ảnh hưởng lớn tới kiến trúc kinh tế của khu vực - những mô hình thương mại, đầu tư và phát triển cơ sở hạ tầng trong khu vực, và ảnh hưởng đó sẽ mang lại những tác động về mặt chiến lược đối với Trung Quốc, Mỹ và các cường quốc khác”.

Tuy nhiên, dự án có nhiều tham vọng và có thể tạo ra những ảnh hưởng to lớn này cũng dễ bị vướng mắc vào những vụ tranh chấp ở nước ngoài mà Trung Quốc lâu nay vẫn thường ra sức né tránh. Những vụ tranh chấp đó bao gồm cuộc khủng hoảng Ukraine, tranh chấp biển đảo liên quan tới 6 bên ở Biển Đông, tranh chấp biên giới giữa Trung Quốc với Ấn Độ, tình cảm bài xích Trung Quốc ở Sri Lanka, tình hình bất ổn tại những khu vực ở Myanmar giáp ranh với Trung Quốc, những hoạt động khủng bố ở Pakistan và những vụ rối loạn trong tỉnh Tân Cương ở miền Tây Trung Quốc.

Ông Diêu Bồi Sinh, người từng giữ chức Đại sứ Trung Quốc tại các nước Kyrgyzstan, Latvia, Kazakhstan và Ukraine, nói: “Nếu tranh chấp lãnh thổ không được giải quyết, nó sẽ gây thiệt hại cho chương trình “Một vành đai, một con đường”. Nếu hai nước láng giềng có xung đột với nhau, sẽ không có tiến bộ”. 

Những người chỉ trích mô tả kế hoạch này là Kế hoạch Marshall phiên bản Trung Quốc mà Mỹ từng thực hiện sau Chiến tranh thế giới thứ hai để giúp chấn hưng các nền kinh tế châu Âu và tăng cường các mối quan hệ đồng minh chính trị. Họ nói rằng “Một vành đai, một con đường” có mục đích bành trướng ảnh hưởng của Trung Quốc trên khắp thế giới. Các giới chức Trung Quốc không thích cách mô tả như vậy. Thay vào đó, họ gọi sáng kiến này là “vận mệnh chung” của Trung Quốc và những nước tham gia. Ông Hồ Sĩ Thắng, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nam Á của Viện Nghiên cứu quan hệ quốc tế đương đại Trung Quốc, nói: “Đây không phải là Kế hoạch Marshall. Kế hoạch đó đã chia thế giới thành hai phe. Chúng tôi muốn có sự hiệp thương và muốn giúp đỡ nhau để xây dựng. Chúng tôi muốn xây một sân khấu, và sau khi xây xong, chúng tôi sẽ mời tất cả những người tham gia đến biểu diễn trên sân khấu đó”.

Giáo sư Lý Minh Giang, điều phối viên các dự án Trung Quốc của Viện Nghiên cứu Quốc phòng Singapore, cho biết trong số những nước rất ngần ngại không muốn tham gia có Việt Nam và Philippines. Việt Nam đã trải qua những cuộc biểu tình bài Trung Quốc hồi năm ngoái sau khi Bắc Kinh hạ đặt một giàn khoan dầu khổng lồ tại vùng biển mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền. Philippines kiện Trung Quốc ra Toà án trọng tài quốc tế vì những yêu sách chủ quyền của Trung Quốc đối với những hòn đảo mà Manila cho là của mình. Giáo sư Lý cho biết: “Cũng có ý kiến trong các nước ASEAN là ảnh hưởng của Trung Quốc sẽ gia tăng nhanh chóng hơn nhiều thông qua Sáng kiến Con đường tơ lụa”. 

Ngoài ra, còn có những mối lo ngại là Trung Quốc sẽ có thể làm mờ nhạt đi ảnh hưởng của ASEAN khi các nước hội viên kết nối bằng những tuyến đường trên bộ và trên biển do các công ty Trung Quốc xây dựng và được Trung Quốc tài trợ. Tuy là thành viên của nhóm ASEAN+1, Trung Quốc đã hai lần tìm cách loại bỏ vụ tranh chấp biển đảo ra khỏi chương trình thảo luận của các hội nghị ASEAN trong mấy năm gần đây. Mưu toan đó đã thất bại, nhưng sự việc có thể sẽ khác đi vì Sáng kiến Con đường tơ lụa. Trong khi tranh chấp ở Biển Đông tiếp tục gây ra nhiều mối căng thẳng, những bản đồ về Con đường tơ lụa do truyền thông Trung Quốc phổ biến cho thấy đường này chạy qua những khu vực tranh chấp. Điều đó có thể làm gia tăng sự phản đối của các nước trong khu vực như Việt Nam và Philippines đối với kế hoạch này.

Một số cơ quan truyền thông Nga cũng đề cập tới mối rủi ro là Sáng kiến “Một vành đai, một con đường” mâu thuẫn với sáng kiến Á-Âu của Moskva và giúp cho Trung Quốc tranh giành ảnh hưởng của Nga tại các quốc gia vùng Trung Á. Sáng kiến này của Trung Quốc cũng có thể đối mặt với sự kháng cự tại Sri Lanka, là nước vừa trải qua một cuộc bầu cử trong đó có những cuộc tranh luận sôi nổi về vấn đề thảm hoạ trong các dự án do Trung Quốc hỗ trợ. Tân chính phủ ở Colombo đã đình chỉ một dự án như vậy liên quan tới kế hoạch xây dựng một thành phố cảng. Các nhà phân tích cho biết vào lúc này Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dường như đang dùng Sáng kiến “Một vành đai, một con đường” như một phép thử nhanh để xác định mức độ hợp tác của nhiều nước khác nhau. Theo dự liệu, Bắc Kinh cũng sẽ dùng Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) mà họ mới thành lập để xây dựng các tuyến giao thông và thực hiện những dự án cải thiện cơ sở hạ tầng nhằm tăng cường cho các tuyến giao thương mới. Ngân hàng mới có sự tham gia của 57 nước, trong đó có Anh, Pháp và Đức. Các nhà phân tích ở Trung Quốc cho biết Bắc Kinh có lập trường linh hoạt trong việc điều đình với các đối tác thương mại. Họ nêu ra lập trường cởi mở của Trung Quốc đối với “Dự án Mausam” của Ấn Độ nhằm phát triển các tuyến thương mại xung quanh Ấn Độ Dương. Cựu Đại sứ Diêu Bồi Sinh cho biết: “Chúng tôi sẽ dùng nhiều diễn đàn khác nhau - song phương, tam phương, đa phương, AIIB - để khắc phục các vấn đề khó khăn. Trong trường hợp có sự bất đồng về một dự án giữa hai hoặc ba nước, họ phải ngồi lại với nhau để giải quyết”. 

Trung Quốc cũng thực hiện những sự sửa đổi khác để lôi cuốn các nước tham gia. Bộ Ngoại giao Trung Quốc mới đây nói rằng Bắc Kinh không cứng nhắc vào bản đồ của tuyến đường, và việc lựa chọn địa điểm thực hiện dự án sẽ do các nước liên quan định đoạt. Họ cũng bác bỏ một bản đồ của cơ quan thông tấn nhà nước và cho biết tuyến đường sẽ được quyết định thông qua hiệp thương với các nước tham gia. Dự án nhiều tham vọng này rốt cuộc có thể tạo ra những dự án tốn kém rất nhiều tiền bạc và thời gian, theo nhận xét của hai ông Scott Kennedy và David Parker trong một bài viết trên trang mạng của CSIS: “Xét theo kết quả tệ hại của các công ty xây dựng Trung Quốc hoạt động ở nước ngoài (trong đó có việc thường xuyên ngược đãi công nhân địa phương), sự tăng mạnh trong các hoạt động của họ ở nước ngoài làm gia tăng mối rủi ro gây ra những phản tác dụng chính trị làm cho hình ảnh của Trung Quốc bị tổn hại hoặc mang lại bất ổn cho nước chủ nhà, nhất là trong trường hợp các nỗ lực đó không mang lại những lợi ích lâu dài cho các nền kinh tế địa phương”.

Giáo sư Lý Minh Giang của Viện Nghiên cứu Quốc phòng Singapore nói với Đài TNHK: “Trung Quốc cho thấy họ muốn tìm kiếm những cách thức để tài trợ cho những dự án ở nhiều nước khác nhau. Đây là sự hấp dẫn lớn nhất đối với chương trình “Một vành đai, một con đường” ở Đông Nam Á vì hầu hết các nước đều cần cải thiện cơ sở hạ tầng”.

Các nước khu vực Trung Á cảm thấy phấn khởi trước triển vọng nhận được tài trợ của Trung Quốc vì kinh tế của họ đã bị khốn đốn do giá dầu mỏ hạ thấp và kiều hối từ Nga bị sút giảm. Trung Quốc đã dành 40 tỷ USD cho Quỹ Con đường tơ lụa mới được thành lập, trong khi Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á đang được thành lập với số vốn 100 tỷ USD. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho biết khoản tiền thật sự có thể được sử dụng cho chương trình này có thể sẽ cao hơn tới 3 hoặc 4 lần. Những nguồn lực phụ trội có thể có được qua việc phát hành trái phiếu đặc biệt hoặc vay vốn với lãi suất thấp từ Ngân hàng Phát triển Trung Quốc có trụ sở tại Bắc Kinh. Ngay cả những nước có thái độ nghi ngại cũng đang dần dần bị chương trình này lôi cuốn chính vì vấn đề tài trợ. Và mặc dù Mỹ chỉ trích AIIB và bày tỏ lo ngại đối với Sáng kiến Con đường tơ lụa, nhiều nước nhận thấy sự hứa hẹn về những khoản cho vay với lãi suất thấp và những cơ sở hạ tầng mới là một sức hút khá mạnh./. 

Tường thuật của thông tín viên Saibal Dasgupta trên đài TNHK

Thuỳ Anh (gt)


 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bắc Kinh đang sử dụng phương tiện truyền thông và các khóa đào tạo nhà báo quốc tế để “kể câu chuyện Trung Quốc”. Đây là một phần trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu với quy mô và tham vọng đáng kinh ngạc của nước này.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trong 4 năm qua đã đẩy mạnh các cuộc tập trận quân sự xung quanh hai tuyến đường biển chiến lược - Kênh đào Bashi và Eo biển Miyako - để bảo vệ lối ra vào các vùng biển của nước này.

Đọc tiếp...

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Phép màu kinh tế của Trung Quốc đang gần tới hạn, và giờ có nguy cơ gây ra hại nhiều hơn lợi. 

Đọc tiếp...

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Cách duy nhất để tránh một tương lai ảm đạm cho toàn bộ khu vực này là chấm dứt việc xây dựng đơn phương các đập trên toàn bộ sông Mekong, tập trung vào bảo vệ quyền của mỗi quốc gia và yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người dân, các nước láng giềng và cả hành tinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Sự mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại hiện nay mà chính quyền Tập Cận Bình đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại của mình, tiêu biểu là vấp phải sự kiềm chế của Mỹ, sự nghi ngờ và thiếu tin tưởng của chính quyền cũng như người dân các nước xung quanh. Chính vì vậy, mục tiêu xác lập lại trật tự quốc tế theo hướng có lợi cho Trung Quốc đã chưa thể thành hiện thực.

Đọc tiếp...

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Sự bất bình ở nước ngoài đối với Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã lan rộng nhanh chóng trong năm qua, ít nhất ở các nước phát triển. Một số nước nhỏ hơn như Úc và Canada, cảm thấy bị Bắc Kinh chèn ép. Các nước láng giềng thì lo ngại nguy cơ bị gạt ra ngoài.

Đọc tiếp...

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

Các lãnh đạo Trung Quốc từ thời Mao có xu hướng xếp chính sách đối ngoại ở vị trí thứ yếu trong nghị trình quản trị đất nước. Tuy nhiên, ông Tập cho thấy quyết tâm và sự tự tin thay đổi khuôn mẫu truyền thống này nghiêng về cách tiếp cận thống nhất. Khi làm vậy, ông Tập Cận Bình hướng tới một chính sách đối ngoại quyết đoán hơn.

Đọc tiếp...

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình đã phạm sai lầm khi khẳng định vị thế cường quốc thế giới lớn hơn cho Trung Quốc tương xứng với sức mạnh kinh tế của nước này? Lẽ nào Trung Quốc cần phải tiếp tục “giấu mình chờ thời” thêm một đến hai thập kỉ nữa, cho đến khi đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ tiên tiến và thương mại toàn cầu ở ngưỡng không thể bị đánh trả?

Đọc tiếp...

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Bài viết này phân tích một chuỗi các vấn đề nổi cộm của Trung Quốc trên lý thuyết cũng như trong thực tiễn, bao gồm thực tiễn tại WTO của Trung Quốc, tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển, các hiệp định song phương về quyền dân sự, chính trị và các hiệp định đa phương.

Đọc tiếp...

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) từ lâu có hình ảnh quốc tế thiếu sức hút vì “sức mạnh mềm” khiêm tốn. Hình ảnh nghèo nàn này khiến cộng đồng quốc tế khó chấp nhận Trung Quốc trỗi dậy như một quốc cường toàn cầu. Với mục tiêu “hãnh diện” (yao mianzi) trên trường quốc tế, những năm gần đây, Đảng Cộng Sản Trung Quốc (CCP) đầu tư rất nhiều để cải thiện hình ảnh quốc tế.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6339 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin