15 - 11 - 2019 | 5:30
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Giới học giả và hoạch định chính sách Trung Quốc lo ngại về những rủi ro của Con đường tơ lụa trên biển

Giới học giả và hoạch định chính sách Trung Quốc lo ngại về những rủi ro của Con đường tơ lụa trên biển

Email In PDF.

Sau 18 tháng tràn ngập tâm lý hứng khởi về ý tưởng Con đường tơ lụa trên biển (MSR), giới học giả và hoạch định chính sách Trung Quốc bắt đầu nhận thấy nhiệm vụ nặng nề trong việc lên kế hoạch và thực thi các chính sách của MSR. Những cuộc tranh luận nội bộ ở Trung Quốc về MSR cũng cho thấy Trung Quốc đang phải đối mặt với nhiều câu hỏi hóc búa trong việc hình thành và thực thi những chính sách hiệu quả cho đại dự án này.

 

 

Những câu hỏi quan trọng liên quan đến MSR được giới học giả và hoạch định chính sách Trung Quốc hiện nay đặt ra như rủi ro chính trị và kinh tế nào mà MSR có thể mang lại; những vấn đề trong triển khai; và sự bền vững của cả MSR và người anh em sinh đôi Vành đai kinh tế Con đường tơ lụa.

Ban đầu, giới phân tích Trung Quốc tính đến sự bền vững của đường lối ngoại giao Con đường tơ lụa của Trung Quốc. Mặc dù sự hồi sinh Con đường tơ lụa là đứa con tinh thần của Chủ tịch Tập Cận Bình, song ông rất khó có thể đạt được thành tựu to lớn trong 8 năm tại vị còn lại. Giới hoạch định chính sách Trung Quốc thừa nhận Con đường tơ lụa không thể được xây chỉ trong một sớm một chiều.

  

Thuyết phục các nước láng giềng

 

 Sẽ mất ít nhất một thập kỷ để các nước trong khu vực tham gia và đàm phán về các điều khoản hợp tác liên quan đến MSR. Thậm chí sẽ còn mất nhiều thời gian hơn nữa để việc thực thi chính sách thực sự được triển khai. Ngoài ra, việc hoạch định chính sách kinh tế và xã hội của Trung Quốc thường dựa trên khung thời gian 5 năm và các chức năng kinh tế phục vụ mục đích chiến lược của Trung Quốc hiện dựa vào Kế hoạch 5 năm.

Điều này đặt ra câu hỏi liên quan đến hình mẫu kế hoạch mà cả hai Con đường tơ lụa trên đất liền và trên biển sẽ dựa vào và làm thế nào hình mẫu kế hoạch mới này sẽ được thực thi trong Kế hoạch 5 năm tới.

Một nhóm nhỏ học giả Trung Quốc đang cảnh báo Bắc Kinh không nên quá kỳ vọng hay hạ thấp tác động chiến lược của đường lối ngoại giao Con đường tơ lụa, đặc biệt là MSR ở Đông Nam Á. Họ cho rằng Trung Quốc đang quá tự tin về con bài kinh tế của mình và các nước trong khu vực đang thận trọng trong việc làm sâu sắc hơn quan hệ kinh tế với Trung Quốc do những quan ngại về lợi ích chiến lược của mình khi MSR sẽ đi qua khu vực Biển Đông tranh chấp. Thay vì tạo thuận lợi cho Trung Quốc, MSR có thể đẩy các nước trong khu vực đến bờ vực chống đối Bắc Kinh hơn nữa cùng với Mỹ và các cường quốc khác.

 

Cạnh tranh nguồn lực bên trong và bên ngoài 

 

 Trong khi đó, nhiều học giả Trung Quốc khác cũng đặt vấn đề rằng liệu Bắc Kinh có thể tiếp tục duy trì chính sách ngoại giao không can thiệp lâu nay với MSR trong bối cảnh sự can dự thương mại sâu sắc hơn sẽ khiến Trung Quốc phải đối mặt với nhiều nguy cơ hơn. Nhận thức về trải nghiệm của Trung Quốc ở Libya trong giai đoạn bùng nổ đầu tiên của phong trào Mùa Xuân Arập, họ đã kêu gọi Bắc Kinh kiên nhẫn và khôn ngoan hơn khi theo đuổi phát triển kết nối hạ tầng của MSR.

Họ hối thúc Bắc Kinh tiến hành các nghiên cứu chiều sâu về nhu cầu phát triển hạ tầng khu vực và việc phân tích rủi ro chính trị và kinh tế toàn diện cần phải thực hiện trước khi tiến hành các dự án quy mô lớn ở nước ngoài. Họ tranh luận rằng một tỷ lệ tương đối lớn của đầu tư cơ sở hạ tầng ngoài nước của Trung Quốc đang bị thiệt hại do thiếu dự trù kỹ lưỡng từ trước. Điều này không chỉ khiến các nguồn lực của Trung Quốc bị lãng phí mà nó còn tạo ra rủi ro đối với tính mạng công dân Trung Quốc làm việc ở các nước sở tại.

Theo truyền thông Trung Quốc, ít nhất 20 tỉnh đã đưa ra đề xuất cho cả MSR và Vành đai kinh tế Con đường tơ lụa. Tuy nhiên, giới học giả Trung Quốc đã chỉ ra rằng những tỉnh đó đều không được trang bị đủ để trở thành những điểm xuất phát hiệu quả cho MSR. Họ có những nhu cầu phát triển khác nhau mà có thể ngốn một lượng vốn lớn từ cả Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) và Quỹ Con đường tơ lụa (SRF).

Điều này đặt ra những câu hỏi mới liên quan đến vấn đề phân bổ nguồn lực và hệ quả kèm theo là sự cạnh tranh trong và ngoài nước đối với nguồn lực hạn chế này. Chẳng hạn, liệu các tỉnh của Trung Quốc có được ưu tiên hơn các nước khác trong khu vực theo SRF? Tiêu chuẩn đánh giá sẽ là gì?

Chỉ riêng MSR, các tỉnh như Vân Nam, Quảng Tây, Hải Nam, Quảng Đông, Phúc Kiến, Chiết Giang và Giang Tô đang cạnh tranh với nhau để giành phần chia trong miếng bánh kinh tế ASEAN. Quá trình công nghiệp hóa và sự can dự vào mạng lưới sản xuất khu vực của tỉnh Quảng Đông hiện thành công hơn so với các tỉnh Quảng Tây và Vân Nam.

 

Câu hỏi khó cho Trung Quốc và ASEAN

 

Tuy nhiên, Quảng Tây lại có nhiều kinh nghiệm hơn vì sự hiểu biết và có quan hệ với ASEAN khi là tỉnh đăng cai chính thức Hội chợ Trung Quốc-ASEAN thường niên kể từ năm 2004 đến nay. Trong khi đó, tỉnh Vân Nam là một phần trong kế hoạch phát triển tiểu vùng sông Mekong (GMS) vốn nằm trong MPAC của ASEAN. Bắc Kinh sẽ phân định vai trò sản xuất và kết nối như thế nào để đảm bảo sự cạnh tranh giữa các tỉnh ở mức tối thiểu và tránh chồng lấn?

Là cường quốc kinh tế áp đảo trong khu vực cũng như là nguồn vốn lớn nhất cho MSR và sự phát triển khu vực trong tương lai, Bắc Kinh đang đối mặt với nhiều câu hỏi phía trước. Chẳng hạn như liệu Trung Quốc có thể kiểm soát được tâm lý dân tộc chủ nghĩa ở trong nước cũng như lòng tin mới có, để kiềm chế ra lệnh cho các nước trong khu vực và bỏ qua các quy định quốc tế hiện hành?

Liệu Trung Quốc có tiếp tục coi ASEAN là động lực cho các nỗ lực mang tầm khu vực? Bắc Kinh có thể tập trung đủ ý chí chính trị để giải quyết những tác động chiến lược của MSR đến an ninh khu vực và tranh chấp Biển Đông?

Trong cuộc tranh luận nội bộ, giới học giả Trung Quốc cho rằng, có hoặc không có MSR, Trung Quốc vẫn sẽ tiếp tục củng cố sự thống trị kinh tế và ảnh hưởng chính trị của mình ở Đông Nam Á. Vì thế, ASEAN cũng nên tự đặt câu hỏi cho chính mình về vai trò của họ trong MSR, thay vì chờ đợi một cách thụ động thông tin và sự minh bạch từ Trung Quốc. ASEAN nên tiếp nhận sáng kiến này để giúp định hình chính sách đối ngoại MSR của Trung Quốc cũng như lưu ý Trung Quốc về những nỗ lực đa phương và song phương hiện hành để củng cố tính kết nối trong khu vực.

Tuy nhiên, trong khi Trung Quốc có thể làm rõ động cơ hồi sinh các tuyến đường tơ lụa cổ xưa, vẫn còn đó nhiều câu hỏi về khả năng thực hiện đang chờ được giải đáp. Câu hỏi bức thiết nhất và cũng là cơ bản nhất là liệu tham vọng của Trung Quốc nhằm giành lại sự thống trị toàn cầu có vượt quá khả năng của chính họ trong việc hiện thực hóa các ý tưởng lớn đó hay không?

Nhà nghiên cứu cấp cao Irene Chan thuộc Chương trình Trung Quốc của Viện Nghiên cứu Quốc tế S.Rajaratnam (RSIS)

Thuỳ Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bắc Kinh đang sử dụng phương tiện truyền thông và các khóa đào tạo nhà báo quốc tế để “kể câu chuyện Trung Quốc”. Đây là một phần trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu với quy mô và tham vọng đáng kinh ngạc của nước này.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trong 4 năm qua đã đẩy mạnh các cuộc tập trận quân sự xung quanh hai tuyến đường biển chiến lược - Kênh đào Bashi và Eo biển Miyako - để bảo vệ lối ra vào các vùng biển của nước này.

Đọc tiếp...

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Phép màu kinh tế của Trung Quốc đang gần tới hạn, và giờ có nguy cơ gây ra hại nhiều hơn lợi. 

Đọc tiếp...

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Cách duy nhất để tránh một tương lai ảm đạm cho toàn bộ khu vực này là chấm dứt việc xây dựng đơn phương các đập trên toàn bộ sông Mekong, tập trung vào bảo vệ quyền của mỗi quốc gia và yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người dân, các nước láng giềng và cả hành tinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Sự mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại hiện nay mà chính quyền Tập Cận Bình đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại của mình, tiêu biểu là vấp phải sự kiềm chế của Mỹ, sự nghi ngờ và thiếu tin tưởng của chính quyền cũng như người dân các nước xung quanh. Chính vì vậy, mục tiêu xác lập lại trật tự quốc tế theo hướng có lợi cho Trung Quốc đã chưa thể thành hiện thực.

Đọc tiếp...

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Sự bất bình ở nước ngoài đối với Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã lan rộng nhanh chóng trong năm qua, ít nhất ở các nước phát triển. Một số nước nhỏ hơn như Úc và Canada, cảm thấy bị Bắc Kinh chèn ép. Các nước láng giềng thì lo ngại nguy cơ bị gạt ra ngoài.

Đọc tiếp...

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

Các lãnh đạo Trung Quốc từ thời Mao có xu hướng xếp chính sách đối ngoại ở vị trí thứ yếu trong nghị trình quản trị đất nước. Tuy nhiên, ông Tập cho thấy quyết tâm và sự tự tin thay đổi khuôn mẫu truyền thống này nghiêng về cách tiếp cận thống nhất. Khi làm vậy, ông Tập Cận Bình hướng tới một chính sách đối ngoại quyết đoán hơn.

Đọc tiếp...

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình đã phạm sai lầm khi khẳng định vị thế cường quốc thế giới lớn hơn cho Trung Quốc tương xứng với sức mạnh kinh tế của nước này? Lẽ nào Trung Quốc cần phải tiếp tục “giấu mình chờ thời” thêm một đến hai thập kỉ nữa, cho đến khi đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ tiên tiến và thương mại toàn cầu ở ngưỡng không thể bị đánh trả?

Đọc tiếp...

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Bài viết này phân tích một chuỗi các vấn đề nổi cộm của Trung Quốc trên lý thuyết cũng như trong thực tiễn, bao gồm thực tiễn tại WTO của Trung Quốc, tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển, các hiệp định song phương về quyền dân sự, chính trị và các hiệp định đa phương.

Đọc tiếp...

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) từ lâu có hình ảnh quốc tế thiếu sức hút vì “sức mạnh mềm” khiêm tốn. Hình ảnh nghèo nàn này khiến cộng đồng quốc tế khó chấp nhận Trung Quốc trỗi dậy như một quốc cường toàn cầu. Với mục tiêu “hãnh diện” (yao mianzi) trên trường quốc tế, những năm gần đây, Đảng Cộng Sản Trung Quốc (CCP) đầu tư rất nhiều để cải thiện hình ảnh quốc tế.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4757 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin