11 - 12 - 2019 | 21:51
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC “Đường chín đoạn” của Trung Quốc đối mặt với trận chiến mới

“Đường chín đoạn” của Trung Quốc đối mặt với trận chiến mới

Email In PDF.

Yêu sách mập mờ của Trung Quốc ở Biển Đông, được phân định một cách mơ hồ bởi các nét đứt với cái gọi là "đường chín đoạn", đã dẫn đến làn sóng phải đối ngày càng gia tăng từ nhiều nước liên quan trong thời gian vừa qua.

 

Khi mà phản đối của Mỹ đối với yêu sách của Trung Quốc là việc có thể hiểu được, thì mức độ và thời điểm những phản ứng của Indonesia và Việt Nam lại gây nhiều chú ý.

Ngày 5/12, Bộ Ngoại giao Mỹ đã công bố nghiên cứu phân tích về tính hợp pháp của "đường chín đoạn" của Trung Quốc theo luật pháp quốc tế. Bản báo cáo đã đặt vấn đề chủ quyền sang một bên và tập trung phân tích "các cách diễn giải có thể có của yêu sách ‘đường chín đoạn’ cũng như mức độ mà các diễn giải đó có thể phù hợp với luật biển quốc tế". Báo cáo chỉ ra rằng đường phân định yêu sách chủ quyền đối với các thực thể đảo và vùng lãnh hải, theo cách diễn giải ở mức khiêm tốn nhất, thì yêu sách này có thể phù hợp với luật pháp quốc tế, tuy nhiên cần nhấn mạnh một điều rằng chủ quyền tối thượng là vấn đề cần phải được giải quyết giữa các bên tranh chấp.

Bản báo cáo còn nêu rõ, nếu coi "đường chín đoạn" như là một đường biên giới quốc gia, thì đường này "không có cơ sở pháp lý dựa trên các điều khoản theo luật biển", do tính chất đơn phương của yêu sách và mâu thuẫn về khoảng cách giữa các thực thể đảo và vùng lãnh hải. Bên cạnh đó, mặc dù nhiều nhà bình luận cho rằng Trung Quốc đưa ra các yêu sách chủ quyền của mình dựa trên cơ sở các quyền "lịch sử" trước khi có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, tuy nhiên thì bản báo cáo đã phản bác lại rằng ý kiến trên, cho rằng lập luận về lịch sử mà Trung Quốc đưa ra cũng không phù hợp với phạm trù hẹp về “quyền lịch sử đã được công nhận” theo UNCLOS. Điểm cuối cùng, báo cáo này nhấn mạnh rằng do Trung Quốc vẫn chưa đệ trình bất cứ tuyên bố chủ quyền chính thức nào ủng hộ tính pháp lý của "đường chín đoạn", do đó sự mập mờ về ý nghĩa và toạ độ chính xác của “đường chín đoạn” đã làm suy yếu lập luận của Trung Quốc rằng họ có chủ quyền trên biển đối với vùng biển nằm trong “đường 9 đoạn”. Báo cáo kết luận:

"Những luận điểm trên đã chỉ ra rằng, trừ phi Trung Quốc làm rõ được yêu sách ‘đường chín đoạn’ chỉ là yêu sách về các thực thể đảo nằm trong đó cũng như các vùng biển xung quanh mà các thực thể đảo này được hưởng theo quy định của luật biển quốc tế, như đã được thể hiện trong UNCLOS, nếu không thì yêu sách này của Trung Quốc là không phù hợp với luật biển quốc tế". 

Mặc dù phân tích trên nêu lại các lập trường chính sách trước đó của Mỹ, thì điều khá bất ngờ là những phán ứng thẳng thắn của Indonesia, nước đã xây dựng được uy tín với vai trò là quốc gia điều phối trong ASEAN trong việc đàm phán với Trung Quốc và cố gắng kiềm chế yêu sách chồng lấn giữa đường chín đoạn của Trung Quốc với vùng EEZ quanh đảo Natuna. Ngày 9/12, tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington, Cố vấn cao cấp của Tổng thống Indonesia, ông Luhut Binsar Panjaitan, đã khẳng định lập trường "rất vững chắc" rằng "chủ quyền là không thể thương lượng", trong khi nhấn mạnh đối thoại nhằm kiểm soát một cách hòa bình các vấn đề nảy sinh trong tranh chấp. Trả lời câu hỏi từ một khán giả, ông Panjaitan cho rằng việc hợp tác cùng với Chevron (công ty dầu lửa của Mỹ) để khai thác các mỏ khí đốt ngoài khơi Natuna sẽ "gửi một tín hiệu đến Trung Quốc” rằng “với sự hiện diện của Mỹ thì Trung Quốc hãy từ bỏ các ý đồ ở đây". Trong khi đó, Bộ trưởng Hàng hải và Ngư nghiệp của Indonesia, Susi Pudjiastuti, nhấn mạnh rằng sau khi đánh đắm các tàu Việt Nam, hải quân Indonesia cho biết họ đã bắt giữ các tàu đánh cá được coi là bất hợp pháp trong đó có 22 tàu của Trung Quốc và lên kế hoạch đánh đắm 5 tàu của Thái Lan.

Như tác giả Prashanth Parameswaran nêu trên trang mạng "The Diplomat", Indonesia đang cố gắng cân bằng: vừa bảo vệ các lợi ích chủ quyền của mình trong nỗ lực gắn sáng kiến "Trục hàng hải" của Tổng thống mới Joko Widodo với "Con đường tơ lụa trên biển" của Tập Cận Bình, vừa đóng một vai trò chủ đạo trong Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á của Trung Quốc. Đối với một số nhà quan sát, việc đánh đắm các tàu Trung Quốc và Thái Lan hiện nay là cần thiết nhằm đảm bảo công bằng, không thiên vị của Indonesia, tuy nhiên ý kiến khác cho rằng những hành động như vậy có thể là không cần thiết khi Trung Quốc cảnh báo rằng sẽ không tha thứ các hành động như vậy.

Việt Nam cũng đã hành động bất ngờ liên quan đến "đường chín đoạn", đây là động thái được cho là đã được tranh luận từ lâu, tuy nhiên thời điểm đưa ra thì đã gây chú ý. Bộ Ngoại giao Việt Nam đã công bố rằng họ đã đệ trình lên Tòa án Trọng tài quốc tế về luật biển tại La Hay, cơ quan có nhiệm vụ xử lý đơn kiện của Philippines. Việt Nam đã yêu cầu các quyền và lợi ích của mình cần được xem xét trong quá trình phán quyết. Việt Nam ủng hộ lập trường của Philippines với lập luận rằng "đường chín đoạn" của Trung Quốc là "không có cơ sở pháp lý". Trong khi đó, tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng nhấn mạnh rằng hành động này là nhằm bảo vệ "lợi ích của Việt Nam giống như Philippines đang làm khi họ trực tiếp chống lại Trung Quốc". Giáo sư Carl Thayer đã cho rằng đây là "cách đơn giản nhất để tham gia vào vụ phân xử, mà không cần khởi kiện cùng với Philippines". Giáo sư Thayer cũng phát biểu với tờ Bloomberg News rằng hành động này "nâng tầm quan trọng vụ kiện trong tại Tòa án trọng tài". 

Nếu hành động của Mỹ, Indonesia và Việt Nam đều gây ngạc nhiên thì các phản ứng của Trung Quốc ngược lại. Ngày 7/12, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã cho công bố Sách Trắng của nước này về vụ kiện của Philippines. Tài liệu này nói rằng chính sách của Trung Quốc, thể hiện trong tuyên bố năm 2006 của nước này liên quan đến việc phê chuẩn UNCLOS, không coi phán quyết của trọng tài về các tranh chấp trên biển là mang tính bắt buộc (với Trung Quốc). Ngoài ra, tài liệu này nêu rõ, trong khi việc phân xử của toà trọng tài hiện nay, bề ngoài có vẻ như chỉ về xét về sự hợp pháp của "đường chín đoạn" theo luật pháp quốc tế, tuy nhiên thì bản chất lại là việc phân định trên biển và chủ quyền lãnh thổ. Tài liệu nêu rõ cho đến khi vấn đề về chủ quyền đối với các thực thể đảo ở Biển Đông có được kết luận cuối cùng, thì không thể xác định được phạm vi tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc vượt quá khuôn khổ luật pháp quốc tế.

Trên thực tế, Trung Quốc khăng khăng lập trường rằng chỉ sau khi nước này tiến hành và kết thúc các đàm phán song phương về chủ quyền lãnh thổ với các nước thì mới có thể thảo luận về "đường chín đoạn" . Mặc dù Bộ Ngoại giao Trung Quốc có thể đúng khi cho rằng Philippines đang cố gắng thúc đẩy vấn đề thuộc chủ quyền lãnh thổ, nhưng lập luận của họ rằng điều đó sẽ cản trở được việc soi xét về tính pháp lý của "đường chín đoạn" dựa trên luật pháp quốc tế là điều hết sức phi lý.

Sau cùng, như Trung Quốc đã nhiều lần tuyên bố, cũng như trong các văn bản của họ đã khẳng định rằng nước này sẽ “không chấp nhận và cũng không tham gia vụ kiện” của Philippines. Tương tự như vậy, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi đã phát biểu về đệ trình của Việt Nam lên Tòa án trọng tài rằng "Trung Quốc sẽ không bao giờ chấp nhận một tuyên bố chủ quyền như vậy". Do đó, các nước cần thận trọng tính toán những lợi ích có thể có của hành động pháp lý. Một số nhà nghiên cứu như Richard Javad Heydarian, giáo sư chính trị học tại Đại học De La Salle, chỉ ra những thiệt hại kinh tế mà Philippines phải gánh chịu như chi phí cơ hội và nguy cơ làm xấu đi môi trường trong nước và quốc tế do việc giải quyết các tranh chấp.

Trong bối cảnh ngày càng có nhiều quốc gia sẵn sàng đặt cược vào việc sử dụng các biện pháp pháp lý để xử lý tranh chấp và tin tưởng vào khả năng phán quyết của toà án, trong khi đó Trung Quốc có thể vẫn sẽ tiếp tục thúc đẩy các yêu sách của mình, nhưng chính việc này sẽ ngày càng cho thấy rằng họ đang vi phạm luật pháp quốc tế.

Scott Cheney-Peters, Chủ tịch Trung tâm An ninh hàng hải quốc tế (CIMSEC)

Duy Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bên trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu táo bạo của Trung Quốc

Bắc Kinh đang sử dụng phương tiện truyền thông và các khóa đào tạo nhà báo quốc tế để “kể câu chuyện Trung Quốc”. Đây là một phần trong chiến dịch tuyên truyền toàn cầu với quy mô và tham vọng đáng kinh ngạc của nước này.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trong 4 năm qua đã đẩy mạnh các cuộc tập trận quân sự xung quanh hai tuyến đường biển chiến lược - Kênh đào Bashi và Eo biển Miyako - để bảo vệ lối ra vào các vùng biển của nước này.

Đọc tiếp...

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Phép màu kinh tế của Trung Quốc đang gần tới hạn, và giờ có nguy cơ gây ra hại nhiều hơn lợi. 

Đọc tiếp...

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Cách duy nhất để tránh một tương lai ảm đạm cho toàn bộ khu vực này là chấm dứt việc xây dựng đơn phương các đập trên toàn bộ sông Mekong, tập trung vào bảo vệ quyền của mỗi quốc gia và yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người dân, các nước láng giềng và cả hành tinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Sự mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại hiện nay mà chính quyền Tập Cận Bình đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại của mình, tiêu biểu là vấp phải sự kiềm chế của Mỹ, sự nghi ngờ và thiếu tin tưởng của chính quyền cũng như người dân các nước xung quanh. Chính vì vậy, mục tiêu xác lập lại trật tự quốc tế theo hướng có lợi cho Trung Quốc đã chưa thể thành hiện thực.

Đọc tiếp...

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Sự bất bình ở nước ngoài đối với Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã lan rộng nhanh chóng trong năm qua, ít nhất ở các nước phát triển. Một số nước nhỏ hơn như Úc và Canada, cảm thấy bị Bắc Kinh chèn ép. Các nước láng giềng thì lo ngại nguy cơ bị gạt ra ngoài.

Đọc tiếp...

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

Các lãnh đạo Trung Quốc từ thời Mao có xu hướng xếp chính sách đối ngoại ở vị trí thứ yếu trong nghị trình quản trị đất nước. Tuy nhiên, ông Tập cho thấy quyết tâm và sự tự tin thay đổi khuôn mẫu truyền thống này nghiêng về cách tiếp cận thống nhất. Khi làm vậy, ông Tập Cận Bình hướng tới một chính sách đối ngoại quyết đoán hơn.

Đọc tiếp...

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình đã phạm sai lầm khi khẳng định vị thế cường quốc thế giới lớn hơn cho Trung Quốc tương xứng với sức mạnh kinh tế của nước này? Lẽ nào Trung Quốc cần phải tiếp tục “giấu mình chờ thời” thêm một đến hai thập kỉ nữa, cho đến khi đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ tiên tiến và thương mại toàn cầu ở ngưỡng không thể bị đánh trả?

Đọc tiếp...

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Bài viết này phân tích một chuỗi các vấn đề nổi cộm của Trung Quốc trên lý thuyết cũng như trong thực tiễn, bao gồm thực tiễn tại WTO của Trung Quốc, tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển, các hiệp định song phương về quyền dân sự, chính trị và các hiệp định đa phương.

Đọc tiếp...

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) từ lâu có hình ảnh quốc tế thiếu sức hút vì “sức mạnh mềm” khiêm tốn. Hình ảnh nghèo nàn này khiến cộng đồng quốc tế khó chấp nhận Trung Quốc trỗi dậy như một quốc cường toàn cầu. Với mục tiêu “hãnh diện” (yao mianzi) trên trường quốc tế, những năm gần đây, Đảng Cộng Sản Trung Quốc (CCP) đầu tư rất nhiều để cải thiện hình ảnh quốc tế.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6176 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin