18 - 6 - 2019 | 23:37
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Hai nguyên nhân chính đằng sau sự yếu kém của ngoại giao Trung Quốc hiện nay

Hai nguyên nhân chính đằng sau sự yếu kém của ngoại giao Trung Quốc hiện nay

Email In PDF.

Mặc dù Trung Quốc luôn nói rằng nước này đang "trỗi dậy hòa bình", song mấy năm trở lại đây, học thuyết "đe dọa của Trung Quốc" đã lan tràn khắp nơi, khiến ngoại giao Trung Quốc phải đối mặt với cục diện mới. 

 



Mới đây, chính phủ Trung Quốc đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 60 năm ngày ra đời của "5 nguyên tắc chung sống hòa bình". Nhân dịp này, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh Trung Quốc không thừa nhận thuyết "cường quốc sẽ xưng bá" và bày tỏ mong muốn giải quyết tranh chấp, bất đồng tồn tại giữa các quốc gia thông qua phương thức hòa bình, hiệp thương đối thoại. 

Trước tình hình Biển Đông và Biển Hoa Đông ngày một căng thẳng, quan hệ giữa Trung Quốc và một số nước xung quanh như Nhật Bản, Phillipines và Việt Nam ở trong cảnh "kiếm chuẩn bị rút khỏi bao, tên đã lắp vào cung", thậm chí xuất hiện nguy cơ "cướp cò". Tuy nhiên, công tác ngoại giao của Trung Quốc dường như cho thấy tình trạng "lực bất tòng tâm, mệt mỏi đối phó". Kỳ thực, ngày nay Trung Quốc đã trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, tuy môi trường bên ngoài tiếp tục khó khăn, nhưng cũng không thể khó khăn hơn thời Trung Quốc mới lập nước. 

Sau năm 1949, một Trung Quốc mới thành lập phải đối mặt với sự bao vây, phong tỏa và kiềm chế "chống cộng sản, chống Trung Quốc" của thế giới phương Tây. Tuy nhiên, trong cảnh gần như tuyệt vọng, ngoại giao của Trung Quốc lại được triển khai hết sức sống động và hiệu quả. Năm 1954, Trung Quốc, Ấn Độ và Myanmar cùng khởi xướng "5 nguyên tắc chung sống hòa bình" có ảnh hưởng sâu rộng trong cộng đồng quốc tế, hiện đã trở thành một trong những tiêu chuẩn của quan hệ quốc tế. Năm 1971, Trung Quốc trở lại Liên Hợp Quốc thành công, năm 1972 thiết lập quan hệ ngoại giao với Nhật Bản và năm 1979 thiết lập quan hệ ngoại giao với Mỹ. Có được những thành tựu ngoại giao không dễ dàng nêu trên, công lao thuộc về nghệ thuật lãnh đạo và trí tuệ ngoại giao của thế hệ lãnh đạo đầu tiên ở Bắc Kinh. So sánh với thời nay, người ta có thể thấy tuy thế hệ lãnh đạo hiện thời đạt được mốc son trong xây dựng kinh tế và phát triển xã hội, nhưng lại bộc lộ sự yếu kém rõ ràng trong lĩnh vực ngoại giao. Vậy nguyên nhân là do đâu? 

Một là, giới lãnh đạo hạt nhân ở Trung Quốc thiếu kinh nghiệm ngoại giao. Trong số 7 Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, thậm chí là 25 Ủy viên Bộ Chính trị khóa 18, không có ai đến từ ngành ngoại giao. Tuy Ban Lãnh đạo Công tác Ngoại sự Trung ương do chủ tịch, phó Chủ tịch nước đảm nhiệm vị trí trưởng ban và phó ban, song công tác thực tế lại chủ yếu do Chủ nhiệm Văn phòng ban Lãnh đạo Công tác Ngoại sự Trung ương đảm nhiệm. Trong khi đó, chức vụ này lại do một ủy viên Quốc vụ không phải là ủy viên Bộ Chính trị kiêm nhiệm. 

Nhìn lại lịch sử, người ta thấy sau khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, Thủ tướng Chu Ân Lai kiêm nhiệm vị trí bộ trưởng ngoại giao trong 10 năm trước khi chuyển giao cho Phó Thủ tướng Trần Nghị, một trong 10 vị nguyên soái khai quốc, kiêm nhiệm với thời gian hơn 10 năm tiếp theo. Sau đó, giới quyền lực hạt nhân của Trung Quốc giảm dần mức độ tham gia vào công tác quyết sách của ngành ngoại giao bởi họ có tâm nhưng lại không đủ lực. Đây có thể chính là nguyên nhân hàng đầu của tình trạng yếu kém của ngoại giao Trung Quốc hiện nay khiến người dân chê trách. 

Hai là, chưa nâng cao được tầm nhìn quốc tế hóa của nhà lãnh đạo tối cao. Trong số 25 vị ủy viên Bộ Chính trị hiện nay chỉ có Ủy viên trưởng Nhân đại Toàn quốc Trương Đức Giang là chính thức du học ở nước ngoài, nhưng cũng chỉ là ở Đại học Tổng hợp Kim Nhật Thành tại Bắc Triều Tiên. Nghe nói, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường rất giỏi tiếng Anh, nhưng sau khi tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh cũng từ bỏ cơ hội đi Mỹ du học. 

Nhìn lại lịch sử, người ta thấy Chu Ân Lai sớm du học ở Nhật Bản, Pháp, Đức và Anh, thông hiểu ngôn ngữ nhiều nước và trở thành nhà ngoại giao vĩ đại tầm thế giới. Thời trẻ, Đặng Tiểu Bình cũng có những năm tháng lao động học tập ở Pháp, cuối cùng trở thành "Tổng công trình sư cải cách mở cửa" của Trung Quốc. Cựu Đại sứ Trung Quốc tại Pháp Ngô Kiện Dân từng chỉ rõ: "Người đề ra quốc sách cải cách mở cửa không phải là Mao Trạch Đông mà là Đặng Tiểu Bình, việc này có quan hệ chặt chẽ với những trải nghiệm bên ngoài đất nước của Đặng Tiểu Bình năm xưa". 

Từ đó có thể thấy những trải nghiệm trong quá trình học tập sinh sống ở nước ngoài tuy không phải là nền tảng duy nhất, nhưng đóng vai trò tích cực hình thành tầm nhìn quốc tế hóa. Đương nhiên, làm thế nào để bồi dưỡng giúp quan chức có tầm nhìn quốc tế hóa thực sự là thách thức lớn. Quan chức Trung Quốc đã tới Liên Xô, Mỹ và Singapore để học tập kinh nghiệm. Trong 20 năm qua, chỉ tính riêng ở Singapore, Trung Quốc đã cử hơn 10.000 quan chức tới đây để bồi dưỡng. Nhưng đáng tiếc là sau khi trở về nước, số quan chức này lại rất nhanh "bị tan chảy" bởi thể chế cố hữu ở trong nước, cuối cùng không thể giúp Trung Quốc nâng cao trình độ quốc tế hóa về quyền phát ngôn. Trung Quốc tiếp tục cố thủ với các khẩu hiệu chính trị và ngôn từ ngoại giao mà cộng đồng quốc tế "nghe mà không hiểu", và khiến nước này khó tìm được "bạn tri ân". 

Trong thời đại toàn cầu hóa ngày nay, nội chính và ngoại giao của nước lớn kỳ thực gắn chặt với nhau. Từ đó, có thể thấy Trung Quốc muốn phát triển thành nước lớn thực sự cần phải coi trọng công tác ngoại giao. Giới quyết sách tối cao nên dần dần thu nạp nhân tài ngoại giao có tầm nhìn quốc tế thực sự, như vậy mới có thể đảm bảo sự kết nối hữu hiệu và sự phối hợp cao độ giữa phương châm chính sách lớn với chiến lược ngoại giao quốc tế, và khi đó "giấc mơ Trung Hoa" mới có thể thắm màu.

Tờ "Tin tức Thế giới" - Hong Kong

Thuỳ Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Trung Quốc đã nổi lên là một cường quốc kinh tế, và mong muốn trở thành cường quốc trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc đang phát triển một chiến lược gắn kết và tổng thể nhằm khẳng định, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước, là một cường quốc hình mẫu về kinh tế, quân sự, ngoại giao, chính trị và ý thức hệ. Trung Quốc còn dự định đề xuất một mô hình phát triển và quản trị đất nước thực sự, và tiến hành cơ cấu lại quản trị toàn cầu.

Đọc tiếp...

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Ai mới thực sự là kẻ thù của Trung Quốc? Có phải là Mỹ không? Hay là Nhật Bản? Nga? Nếu bình tĩnh suy nghĩ về mọi việc, thì có lẽ câu trả lời không nằm trong số đó. Kẻ thù của Trung Quốc là chính mình.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Việc đổ lỗi cho Trung Quốc đe dọa kìm hãm tiến trình toàn cầu hóa thị trường tự do mà không thiết lập được bất cứ thứ gì thay thế cho nó – một cách tiếp cận mà chỉ có thể dẫn đến một vòng luẩn quẩn với hoạt động kinh tế bất thường ngày một gia tăng và xung đột mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa là nguyên nhân và kết quả của nhau và đẩy thế giới đi theo một chiều hướng rất nguy hiểm.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trên thực tế, Trung Quốc đã không thoát khỏi sự sụp đổ năm 2008. Họ chỉ trì hoãn nó – cho đến hiện nay. Do đó, dường như Bắc Kinh đang làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu một lần nữa. Lần nay, nạn nhân lớn nhất sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Đến nay, bức tranh toàn cảnh về thế và lực quân sự của Trung Quốc đã có những thay đổi đáng chú ý. Tuy lực và thế quân sự của Trung Quốc được cải thiện, nhưng thiếu kinh nghiệm tác chiến thực tế, Trung Quốc sẽ gặp khó khăn lớn khi tiến hành chiến tranh với cường quốc khác. Trong khi đó, Trung Quốc có ưu thế hơn hẳn các nước khu vực.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Có thể thấy ở thời điểm hiện tại, các tàu sân bay Trung Quốc cơ bản không theo kịp cạnh tranh ngày một gia tăng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nhưng Bắc Kinh có lý do để tin rằng sẽ đến lúc thực tế đó thay đổi.

Đọc tiếp...

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Tới một thời điểm nào đó, Bắc Kinh sẽ không thể thực hiện đầy đủ các cam kết và do đó khiến cho bản thân trở nên dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Khả năng phô trương sức mạnh hải quân đang gia tăng của Trung Quốc - cũng như sự chuyển hướng của họ sang chiến lược phòng thủ tích cực - đã kích động sự cạnh tranh căng thẳng trên biển ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi các quan điểm truyền thống về phạm vi ảnh hưởng đang bị thách thức.

Đọc tiếp...

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Nhìn chung, đa số các học giả Trung Quốc có xu hướng coi đây là một chiến lược để kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Tuy nhiên, các học giả Trung Quốc không chắc chắn về tính hiệu quả trong tương lai của chiến lược này do vấn đề còn tồn tại trong hợp tác giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Việc thay đổi Hiến pháp vừa diễn ra tại Trung Quốc giúp ông Tập có thể kéo dài vai trò lãnh đạo đất nước thêm nhiều năm nữa. Điều này khiến nhiều nhà bình luận cả trong và ngoài Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm liệu việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các mối quan hệ quốc tế của Trung Quốc?

Đọc tiếp...

"Vành đai và Con đường": Tương lai hay ác mộng đối với Trung Quốc?

Mặc dù sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) của Trung Quốc được cộng đồng quốc tế hết sức quan tâm, nhưng BRI cũng đối mặt với rất nhiều thách thức. Nếu Bắc Kinh không giải quyết được những thách thức này, BRI sẽ trở thành cơn ác mộng.

Đọc tiếp...

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Trung Quốc trong thế kỷ 21 có thể sở hữu cỗ máy quân sự mạnh mẽ với kho vũ khí tên lửa có khả năng bắn tới lục địa Mỹ, tuy nhiên, Vạn lý trường thành trên bộ và Vạn lý trường thành trên biển, là những đảo đá được gia cố và cải tạo ở Biển Đông, vẫn có thể khiến Trung Quốc dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sẽ đóng vai trò ngày càng rõ rệt cả trong và ngoài khu vực Âu-Á thông qua những sự triển khai và con đường ngoại giao. Điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ phải liên tục đánh giá lại mối quan hệ đối tác quân sự của mình trong khu vực.

Đọc tiếp...

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Động thái này giúp Tập Cận Bình củng cố quyền kiểm soát đối với quân đội trong khi tránh được một phản ứng dữ dội, đồng thời “câu giờ” để đánh giá lại sự trung thành của các tướng lĩnh cấp cao và chuẩn bị một đội ngũ bảo vệ ban lãnh đạo mới.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6340 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin