24 - 9 - 2019 | 0:22
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Hai nguyên nhân chính đằng sau sự yếu kém của ngoại giao Trung Quốc hiện nay

Hai nguyên nhân chính đằng sau sự yếu kém của ngoại giao Trung Quốc hiện nay

Email In PDF.

Mặc dù Trung Quốc luôn nói rằng nước này đang "trỗi dậy hòa bình", song mấy năm trở lại đây, học thuyết "đe dọa của Trung Quốc" đã lan tràn khắp nơi, khiến ngoại giao Trung Quốc phải đối mặt với cục diện mới. 

 



Mới đây, chính phủ Trung Quốc đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 60 năm ngày ra đời của "5 nguyên tắc chung sống hòa bình". Nhân dịp này, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh Trung Quốc không thừa nhận thuyết "cường quốc sẽ xưng bá" và bày tỏ mong muốn giải quyết tranh chấp, bất đồng tồn tại giữa các quốc gia thông qua phương thức hòa bình, hiệp thương đối thoại. 

Trước tình hình Biển Đông và Biển Hoa Đông ngày một căng thẳng, quan hệ giữa Trung Quốc và một số nước xung quanh như Nhật Bản, Phillipines và Việt Nam ở trong cảnh "kiếm chuẩn bị rút khỏi bao, tên đã lắp vào cung", thậm chí xuất hiện nguy cơ "cướp cò". Tuy nhiên, công tác ngoại giao của Trung Quốc dường như cho thấy tình trạng "lực bất tòng tâm, mệt mỏi đối phó". Kỳ thực, ngày nay Trung Quốc đã trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, tuy môi trường bên ngoài tiếp tục khó khăn, nhưng cũng không thể khó khăn hơn thời Trung Quốc mới lập nước. 

Sau năm 1949, một Trung Quốc mới thành lập phải đối mặt với sự bao vây, phong tỏa và kiềm chế "chống cộng sản, chống Trung Quốc" của thế giới phương Tây. Tuy nhiên, trong cảnh gần như tuyệt vọng, ngoại giao của Trung Quốc lại được triển khai hết sức sống động và hiệu quả. Năm 1954, Trung Quốc, Ấn Độ và Myanmar cùng khởi xướng "5 nguyên tắc chung sống hòa bình" có ảnh hưởng sâu rộng trong cộng đồng quốc tế, hiện đã trở thành một trong những tiêu chuẩn của quan hệ quốc tế. Năm 1971, Trung Quốc trở lại Liên Hợp Quốc thành công, năm 1972 thiết lập quan hệ ngoại giao với Nhật Bản và năm 1979 thiết lập quan hệ ngoại giao với Mỹ. Có được những thành tựu ngoại giao không dễ dàng nêu trên, công lao thuộc về nghệ thuật lãnh đạo và trí tuệ ngoại giao của thế hệ lãnh đạo đầu tiên ở Bắc Kinh. So sánh với thời nay, người ta có thể thấy tuy thế hệ lãnh đạo hiện thời đạt được mốc son trong xây dựng kinh tế và phát triển xã hội, nhưng lại bộc lộ sự yếu kém rõ ràng trong lĩnh vực ngoại giao. Vậy nguyên nhân là do đâu? 

Một là, giới lãnh đạo hạt nhân ở Trung Quốc thiếu kinh nghiệm ngoại giao. Trong số 7 Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, thậm chí là 25 Ủy viên Bộ Chính trị khóa 18, không có ai đến từ ngành ngoại giao. Tuy Ban Lãnh đạo Công tác Ngoại sự Trung ương do chủ tịch, phó Chủ tịch nước đảm nhiệm vị trí trưởng ban và phó ban, song công tác thực tế lại chủ yếu do Chủ nhiệm Văn phòng ban Lãnh đạo Công tác Ngoại sự Trung ương đảm nhiệm. Trong khi đó, chức vụ này lại do một ủy viên Quốc vụ không phải là ủy viên Bộ Chính trị kiêm nhiệm. 

Nhìn lại lịch sử, người ta thấy sau khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, Thủ tướng Chu Ân Lai kiêm nhiệm vị trí bộ trưởng ngoại giao trong 10 năm trước khi chuyển giao cho Phó Thủ tướng Trần Nghị, một trong 10 vị nguyên soái khai quốc, kiêm nhiệm với thời gian hơn 10 năm tiếp theo. Sau đó, giới quyền lực hạt nhân của Trung Quốc giảm dần mức độ tham gia vào công tác quyết sách của ngành ngoại giao bởi họ có tâm nhưng lại không đủ lực. Đây có thể chính là nguyên nhân hàng đầu của tình trạng yếu kém của ngoại giao Trung Quốc hiện nay khiến người dân chê trách. 

Hai là, chưa nâng cao được tầm nhìn quốc tế hóa của nhà lãnh đạo tối cao. Trong số 25 vị ủy viên Bộ Chính trị hiện nay chỉ có Ủy viên trưởng Nhân đại Toàn quốc Trương Đức Giang là chính thức du học ở nước ngoài, nhưng cũng chỉ là ở Đại học Tổng hợp Kim Nhật Thành tại Bắc Triều Tiên. Nghe nói, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường rất giỏi tiếng Anh, nhưng sau khi tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh cũng từ bỏ cơ hội đi Mỹ du học. 

Nhìn lại lịch sử, người ta thấy Chu Ân Lai sớm du học ở Nhật Bản, Pháp, Đức và Anh, thông hiểu ngôn ngữ nhiều nước và trở thành nhà ngoại giao vĩ đại tầm thế giới. Thời trẻ, Đặng Tiểu Bình cũng có những năm tháng lao động học tập ở Pháp, cuối cùng trở thành "Tổng công trình sư cải cách mở cửa" của Trung Quốc. Cựu Đại sứ Trung Quốc tại Pháp Ngô Kiện Dân từng chỉ rõ: "Người đề ra quốc sách cải cách mở cửa không phải là Mao Trạch Đông mà là Đặng Tiểu Bình, việc này có quan hệ chặt chẽ với những trải nghiệm bên ngoài đất nước của Đặng Tiểu Bình năm xưa". 

Từ đó có thể thấy những trải nghiệm trong quá trình học tập sinh sống ở nước ngoài tuy không phải là nền tảng duy nhất, nhưng đóng vai trò tích cực hình thành tầm nhìn quốc tế hóa. Đương nhiên, làm thế nào để bồi dưỡng giúp quan chức có tầm nhìn quốc tế hóa thực sự là thách thức lớn. Quan chức Trung Quốc đã tới Liên Xô, Mỹ và Singapore để học tập kinh nghiệm. Trong 20 năm qua, chỉ tính riêng ở Singapore, Trung Quốc đã cử hơn 10.000 quan chức tới đây để bồi dưỡng. Nhưng đáng tiếc là sau khi trở về nước, số quan chức này lại rất nhanh "bị tan chảy" bởi thể chế cố hữu ở trong nước, cuối cùng không thể giúp Trung Quốc nâng cao trình độ quốc tế hóa về quyền phát ngôn. Trung Quốc tiếp tục cố thủ với các khẩu hiệu chính trị và ngôn từ ngoại giao mà cộng đồng quốc tế "nghe mà không hiểu", và khiến nước này khó tìm được "bạn tri ân". 

Trong thời đại toàn cầu hóa ngày nay, nội chính và ngoại giao của nước lớn kỳ thực gắn chặt với nhau. Từ đó, có thể thấy Trung Quốc muốn phát triển thành nước lớn thực sự cần phải coi trọng công tác ngoại giao. Giới quyết sách tối cao nên dần dần thu nạp nhân tài ngoại giao có tầm nhìn quốc tế thực sự, như vậy mới có thể đảm bảo sự kết nối hữu hiệu và sự phối hợp cao độ giữa phương châm chính sách lớn với chiến lược ngoại giao quốc tế, và khi đó "giấc mơ Trung Hoa" mới có thể thắm màu.

Tờ "Tin tức Thế giới" - Hong Kong

Thuỳ Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trong 4 năm qua đã đẩy mạnh các cuộc tập trận quân sự xung quanh hai tuyến đường biển chiến lược - Kênh đào Bashi và Eo biển Miyako - để bảo vệ lối ra vào các vùng biển của nước này.

Đọc tiếp...

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Phép màu kinh tế của Trung Quốc đang gần tới hạn, và giờ có nguy cơ gây ra hại nhiều hơn lợi. 

Đọc tiếp...

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Cách duy nhất để tránh một tương lai ảm đạm cho toàn bộ khu vực này là chấm dứt việc xây dựng đơn phương các đập trên toàn bộ sông Mekong, tập trung vào bảo vệ quyền của mỗi quốc gia và yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người dân, các nước láng giềng và cả hành tinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Sự mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại hiện nay mà chính quyền Tập Cận Bình đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại của mình, tiêu biểu là vấp phải sự kiềm chế của Mỹ, sự nghi ngờ và thiếu tin tưởng của chính quyền cũng như người dân các nước xung quanh. Chính vì vậy, mục tiêu xác lập lại trật tự quốc tế theo hướng có lợi cho Trung Quốc đã chưa thể thành hiện thực.

Đọc tiếp...

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Sự bất bình ở nước ngoài đối với Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã lan rộng nhanh chóng trong năm qua, ít nhất ở các nước phát triển. Một số nước nhỏ hơn như Úc và Canada, cảm thấy bị Bắc Kinh chèn ép. Các nước láng giềng thì lo ngại nguy cơ bị gạt ra ngoài.

Đọc tiếp...

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

Các lãnh đạo Trung Quốc từ thời Mao có xu hướng xếp chính sách đối ngoại ở vị trí thứ yếu trong nghị trình quản trị đất nước. Tuy nhiên, ông Tập cho thấy quyết tâm và sự tự tin thay đổi khuôn mẫu truyền thống này nghiêng về cách tiếp cận thống nhất. Khi làm vậy, ông Tập Cận Bình hướng tới một chính sách đối ngoại quyết đoán hơn.

Đọc tiếp...

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình đã phạm sai lầm khi khẳng định vị thế cường quốc thế giới lớn hơn cho Trung Quốc tương xứng với sức mạnh kinh tế của nước này? Lẽ nào Trung Quốc cần phải tiếp tục “giấu mình chờ thời” thêm một đến hai thập kỉ nữa, cho đến khi đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ tiên tiến và thương mại toàn cầu ở ngưỡng không thể bị đánh trả?

Đọc tiếp...

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Bài viết này phân tích một chuỗi các vấn đề nổi cộm của Trung Quốc trên lý thuyết cũng như trong thực tiễn, bao gồm thực tiễn tại WTO của Trung Quốc, tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển, các hiệp định song phương về quyền dân sự, chính trị và các hiệp định đa phương.

Đọc tiếp...

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) từ lâu có hình ảnh quốc tế thiếu sức hút vì “sức mạnh mềm” khiêm tốn. Hình ảnh nghèo nàn này khiến cộng đồng quốc tế khó chấp nhận Trung Quốc trỗi dậy như một quốc cường toàn cầu. Với mục tiêu “hãnh diện” (yao mianzi) trên trường quốc tế, những năm gần đây, Đảng Cộng Sản Trung Quốc (CCP) đầu tư rất nhiều để cải thiện hình ảnh quốc tế.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Trung Quốc đã nổi lên là một cường quốc kinh tế, và mong muốn trở thành cường quốc trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc đang phát triển một chiến lược gắn kết và tổng thể nhằm khẳng định, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước, là một cường quốc hình mẫu về kinh tế, quân sự, ngoại giao, chính trị và ý thức hệ. Trung Quốc còn dự định đề xuất một mô hình phát triển và quản trị đất nước thực sự, và tiến hành cơ cấu lại quản trị toàn cầu.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8798 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin