18 - 6 - 2019 | 23:36
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Một thời kỳ mới trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc?

Một thời kỳ mới trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc?

Email In PDF.

Một thời kỳ mới đang mở ra trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc, khi tăng trưởng kinh tế đã giúp Bắc Kinh có thể chuyển từ rụt rè và tương đối bất lực trong quá khứ sang tự coi mình là một nhà lãnh đạo toàn cầu và bảo vệ các lợi ích riêng.

Tuy nhiên, sự kiện Nga can thiệp vào Ukraine đang đặt ra thử thách với chính sách đối ngoại mới của Bắc Kinh và làm dấy lên những hoài nghi về vai trò toàn cầu của Trung Quốc. Trung Quốc đang gần như đáp ứng được mọi yêu cầu đối với một cường quốc thế giới: chính trị, kinh tế và quân sự có thể đạt mức toàn cầu. Tuy nhiên, Bắc Kinh dường như vẫn chưa hành động như một cường quốc, đặc biệt thể hiện vai trò "can dự" trong các tình huống xung đột như ở Ukraine. Trước đây Đặng Tiểu Bình tuyên bố chính sách đối ngoại của Trung Quốc là "giấu mình chờ thời" thì đến tháng 1/2014, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đưa ra quyết sách mới là: Trung Quốc nên "tự chủ động". 

Ngày 15/3, đại diện của Trung Quốc tại Liên hợp quốc (LHQ) đã đưa ra một đề xuất 3 điểm về giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng Ukraine; hối thúc thành lập một nhóm quốc tế để làm trung gian hòa giải; khuyến nghị tất cả các bên kiềm chế không gây hấn thêm; và kêu gọi các thể chế tài chính quốc tế giúp bình ổn tình hình kinh tế của Ukraine. Tuy nhiên, Trung Quốc (cùng ngày) cũng đã bỏ phiếu trắng đối với một dự thảo nghị quyết LHQ, trong đó chỉ trích cuộc trưng cầu dân ý nhằm hợp pháp hóa việc sáp nhập Crimea vào Nga. Là một cường quốc hàng đầu và là ủy viên thường trực Hội Đồng Bảo An LHQ, Trung Quốc đã thực hiện "quyền phát ngôn" của mình về tình hình Ukraine song lại tránh can dự vào phản ứng quốc tế. Động thái trên của Trung Quốc đã khiến nhiều nhà bình luận đặt vấn đề rằng liệu Trung Quốc có phải là "một bên liên quan miễn cưỡng" trong trật tự toàn cầu hay không và phải chăng Trung Quốc vẫn chỉ là một "cường quốc khu vực".

Kể từ khi trở thành Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc (năm 2012), ông Tập Cận Bình đã giám thị sự mở rộng của những cải cách kinh tế và mở cửa với thế giới bên ngoài của Trung Quốc, cùng lúc đó chỉ đạo một cuộc trấn áp mới với tự do ngôn luận và hội họp cũng như thắt chặt an ninh với người Duy Ngô Nhĩ và Tây Tạng. Dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, Trung Quốc đã đối đầu với Nhật Bản trong tranh chấp lãnh thổ ở Biển Hoa Đông, tuyên bố thiết lập một Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) mới trùm lên quần đảo tranh chấp Điếu Ngư/Senkaku, và ngày càng có thái độ kiên quyết hơn ở Biển Đông.
Mô hình kinh tế của Trung Quốc đòi hỏi những thị trường mới và sự tiếp cận ưu tiên với các nguồn tài nguyên. Đây chính là yếu tố trung hòa trong cách tiếp cận trong chính sách đối ngoại của Bắc Kinh. Trung Quốc không thể công kích nước Nga láng giềng vì một loạt lí do phức tạp, từ an ninh đối nội và đối ngoại đến việc tiếp cận các nguồn cung năng lượng mới. Môi trường mang tính cạnh tranh và bất hòa bên ngoài đòi hỏi Bắc Kinh phải đưa ra một cách tiếp cận tương đối cẩn trọng và khéo léo trong ngắn và trung hạn. 

Vì thế, người ta có thể chứng kiến chính sách đối ngoại Trung Quốc sẽ thay đổi từ kiên quyết và tự chủ động trong tình huống này sang mơ hồ và tránh đối đầu trong tình huống khác. Ở những nơi Trung Quốc không thể tác động tạo ra thay đổi, họ sẽ hành động tốt nhất có thể trong khuôn khổ trật tự toàn cầu hiện hành và lặng lẽ theo đuổi lợi ích riêng. Song ở những nơi có khả năng tạo quy tắc mới, Bắc Kinh sẽ hành động kiên quyết. Được coi là một cường quốc đang nổi, bất chấp ngân sách quốc phòng tăng 12,2% (năm 2014) nhưng Trung Quốc dường như sẽ không tiếp bước Mỹ hay Liên Xô tạo ra những gánh nặng đầu tư trong chi tiêu quân sự. Ngân sách quốc phòng của Trung Quốc chỉ chiếm 2% GDP, trong khi con số này ở Mỹ là 4,4% và Liên Xô trước đây là 13-14%. Thay vào đó, Trung Quốc đầu tư vào chiến tranh bất xứng, tập trung vào những loại vũ khí bức xạ điện từ, chiến trang mạng, và một sự răn đe hạt nhân dù nhỏ nhưng thích đáng. Bên cạnh đó, Bắc Kinh cũng tạo ra một mạng lưới phức tạp gồm các thỏa thuận song phương và đa phương mà Trung Quốc là trung tâm như: Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, các thỏa thuận thương mại tự do với Iceland, và quan hệ đối tác ít chính thức, tập trung vào những vấn đề cụ thể với những nước có ý nghĩa chiến lược quan trọng như Zimbabwe, Sri Lanka và Nga.

Trung Quốc hiện vẫn là một cường quốc mới tương đối kém an toàn trên phương diện chính trị nội bộ và môi trường bên ngoài. Vì thế, Bắc Kinh sẽ phải tự chủ động hơn nữa trong cả việc bảo vệ lợi ích cũng như xác định cái gì thực sự là lợi ích của mình để trì hoãn việc đối đầu công khai với những đối thủ tiềm tàng khác càng lâu càng tốt. Trung Quốc không phải là một bên liên quan miễn cưỡng; đúng hơn họ là một nhà lãnh đạo bất đắc dĩ. Cộng đồng quốc tế không nên trông đợi Trung Quốc hành xử như các cường quốc trước đây và hiện nay. Bắc Kinh đang tiến lên trên con đường riêng và cần phải giải quyết cảm giác không an toàn của riêng mình thì mới có thể hành xử như một nhà lãnh đạo toàn cầu thực sự. 

Theo "The Diplomat"

Mỹ Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Trung Quốc đã nổi lên là một cường quốc kinh tế, và mong muốn trở thành cường quốc trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc đang phát triển một chiến lược gắn kết và tổng thể nhằm khẳng định, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước, là một cường quốc hình mẫu về kinh tế, quân sự, ngoại giao, chính trị và ý thức hệ. Trung Quốc còn dự định đề xuất một mô hình phát triển và quản trị đất nước thực sự, và tiến hành cơ cấu lại quản trị toàn cầu.

Đọc tiếp...

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Bẫy nợ của Tập Cận Bình

Ai mới thực sự là kẻ thù của Trung Quốc? Có phải là Mỹ không? Hay là Nhật Bản? Nga? Nếu bình tĩnh suy nghĩ về mọi việc, thì có lẽ câu trả lời không nằm trong số đó. Kẻ thù của Trung Quốc là chính mình.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Việc đổ lỗi cho Trung Quốc đe dọa kìm hãm tiến trình toàn cầu hóa thị trường tự do mà không thiết lập được bất cứ thứ gì thay thế cho nó – một cách tiếp cận mà chỉ có thể dẫn đến một vòng luẩn quẩn với hoạt động kinh tế bất thường ngày một gia tăng và xung đột mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa là nguyên nhân và kết quả của nhau và đẩy thế giới đi theo một chiều hướng rất nguy hiểm.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trên thực tế, Trung Quốc đã không thoát khỏi sự sụp đổ năm 2008. Họ chỉ trì hoãn nó – cho đến hiện nay. Do đó, dường như Bắc Kinh đang làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu một lần nữa. Lần nay, nạn nhân lớn nhất sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Đến nay, bức tranh toàn cảnh về thế và lực quân sự của Trung Quốc đã có những thay đổi đáng chú ý. Tuy lực và thế quân sự của Trung Quốc được cải thiện, nhưng thiếu kinh nghiệm tác chiến thực tế, Trung Quốc sẽ gặp khó khăn lớn khi tiến hành chiến tranh với cường quốc khác. Trong khi đó, Trung Quốc có ưu thế hơn hẳn các nước khu vực.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Có thể thấy ở thời điểm hiện tại, các tàu sân bay Trung Quốc cơ bản không theo kịp cạnh tranh ngày một gia tăng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nhưng Bắc Kinh có lý do để tin rằng sẽ đến lúc thực tế đó thay đổi.

Đọc tiếp...

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Tới một thời điểm nào đó, Bắc Kinh sẽ không thể thực hiện đầy đủ các cam kết và do đó khiến cho bản thân trở nên dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Khả năng phô trương sức mạnh hải quân đang gia tăng của Trung Quốc - cũng như sự chuyển hướng của họ sang chiến lược phòng thủ tích cực - đã kích động sự cạnh tranh căng thẳng trên biển ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi các quan điểm truyền thống về phạm vi ảnh hưởng đang bị thách thức.

Đọc tiếp...

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Nhìn chung, đa số các học giả Trung Quốc có xu hướng coi đây là một chiến lược để kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Tuy nhiên, các học giả Trung Quốc không chắc chắn về tính hiệu quả trong tương lai của chiến lược này do vấn đề còn tồn tại trong hợp tác giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Việc thay đổi Hiến pháp vừa diễn ra tại Trung Quốc giúp ông Tập có thể kéo dài vai trò lãnh đạo đất nước thêm nhiều năm nữa. Điều này khiến nhiều nhà bình luận cả trong và ngoài Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm liệu việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các mối quan hệ quốc tế của Trung Quốc?

Đọc tiếp...

"Vành đai và Con đường": Tương lai hay ác mộng đối với Trung Quốc?

Mặc dù sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) của Trung Quốc được cộng đồng quốc tế hết sức quan tâm, nhưng BRI cũng đối mặt với rất nhiều thách thức. Nếu Bắc Kinh không giải quyết được những thách thức này, BRI sẽ trở thành cơn ác mộng.

Đọc tiếp...

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Trung Quốc trong thế kỷ 21 có thể sở hữu cỗ máy quân sự mạnh mẽ với kho vũ khí tên lửa có khả năng bắn tới lục địa Mỹ, tuy nhiên, Vạn lý trường thành trên bộ và Vạn lý trường thành trên biển, là những đảo đá được gia cố và cải tạo ở Biển Đông, vẫn có thể khiến Trung Quốc dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sẽ đóng vai trò ngày càng rõ rệt cả trong và ngoài khu vực Âu-Á thông qua những sự triển khai và con đường ngoại giao. Điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ phải liên tục đánh giá lại mối quan hệ đối tác quân sự của mình trong khu vực.

Đọc tiếp...

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Động thái này giúp Tập Cận Bình củng cố quyền kiểm soát đối với quân đội trong khi tránh được một phản ứng dữ dội, đồng thời “câu giờ” để đánh giá lại sự trung thành của các tướng lĩnh cấp cao và chuẩn bị một đội ngũ bảo vệ ban lãnh đạo mới.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6336 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin