24 - 9 - 2019 | 1:29
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Tư tưởng Mao Trạch Đông và tư duy chiến lược biển của Trung Quốc

Tư tưởng Mao Trạch Đông và tư duy chiến lược biển của Trung Quốc

Email In PDF.

Nhân dịp Trung Quốc đang kỷ niệm 120 năm ngày sinh của Chủ tịch Mao Trạch Đông, các nhà phân tích cho rằng tư duy chiến lược biển của Trung Quốc chịu ảnh hưởng đáng kể bởi lý luận của Mao Trạch Đông. 

Thực tế cho thấy Mao Trạch Đông cần được nhớ tới với tư cách là nhà chiến lược vẫn được nghiên cứu tại các trường đại học quốc phòng khắp thế giới, cũng như là một nhà lý luận và độc tài. Hiện không còn nhiều nhà chiến lược trích dẫn Mao nữa và bản thân Mao không còn nằm trong các diễn ngôn chiến lược của Trung Quốc. Tuy nhiên, dấu ấn của ông vẫn có thể thấy được. Ông đã định hướng giả định về môi trường địa chiến lược của Trung Quốc và Trung Quốc cần làm thế nào để quản lý môi trường đó.

Nói ngắn gọn, lý luận Maoít tích tụ trong văn hóa chiến lược của Trung Quốc. Có thể thấy ba tiền đề Maoít trong tư duy chiến lược Trung Quốc hiện nay. Thứ nhất, Trung Quốc là bên yếu. Đảng Cộng sản Trung Quốc dưới thời Mao luôn là bên yếu kém về quân sự. Những kinh nghiệm sinh tử đã hình thành một lăng kính mà thông qua đó Mao nhận thức về những gì xung quanh Trung Quốc. Bắc Kinh giờ đây cũng có tầm nhìn tương tự trong cuộc cạnh tranh với Mỹ và các đồng minh. Một khi chấp nhận thực tế là bên yếu hơn, Bắc Kinh sẽ có xu hướng tư duy nhiều hơn đối thủ vốn mạnh hơn song lại tự mãn. Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) sẽ chứng tỏ là một đối thủ cạnh tranh lớn.

Thứ hai, Trung Quốc cần chiến đấu giống như một võ sĩ khôn ngoan. Dù yếu hơn về quân sự, Trung Quốc của Mao đã thúc đẩy các lợi thế để từ đó phát huy nội lực chống lại ngoại lực. Nói ngắn gọn, những con đường trực tiếp tới các điểm nóng, các nguồn nhân lực và tài nguyên gần kề, và chiều sâu chiến lược lớn - tất cả đều là những lợi thế ngầm của Trung Quốc. Mao khuyến khích những người theo mình chiến đấu như một võ sĩ khôn ngoan. Thay vì vội vã lao vào ngay khi hồi chuông thượng đài vang lên, một tay đấm khôn ngoan sẽ để đối thủ cơ bắp lực lưỡng ra đòn trước và tiêu phí sức mạnh. Rút vào bên trong, phân bổ các nguồn lực và đưa ra hành động chiến thuật tính toán kỹ là những điểm chính của chiến lược Maoít dành cho kẻ yếu.

PLA giờ đây giống như một võ sĩ như thế. Kế hoạch biến vùng biển ngoài khơi thành lợi thế của mình là một thí dụ. Nó sẽ khiến quân đội Mỹ dàn trải khắp Thái Bình Dương, kéo dãn lực lượng Mỹ tới đây thông qua các cuộc tấn công tên lửa, trên không và tàu ngầm, và cuối cùng, nếu cần thiết, mạo hiểm can dự mạnh mẽ ở đâu đó trên Tây Thái Bình Dương. Đây là chiến lược kinh điển được gọi là "phòng ngự chủ động," và nó ăn sâu trong tư duy của Trung Quốc về chiến tranh và ngoại giao.

Thứ ba là phòng thủ ngoài khơi. Điều này bổ sung cho những gì mà giới quan sát Mỹ-Trung gọi chiến lược "chống tiếp cận" và thuật ngữ "chống can thiệp" của Trung Quốc. Về hải quân, Bắc Kinh đang xây dựng "hạm đội pháo đài" - một hạm đội đeo bám mục tiêu của mình trong tầm bắn của hỏa lực trên đất liền. Một lực lượng hải quân nhỏ có thể giành chiến thắng bằng cách khai thác mọi yếu tố sức mạnh trên biển của mình từ biển, trên không và đất liền. Lý thuyết về hạm đội pháo đài này giúp giải thích sự phát triển của Hải quân Trung Quốc. Trong khi tàu sân bay và tàu khu trục đang được nhắc đến nhiều, thì hoạt động của Hải quân PLA chủ yếu trong phạm vi kiểm soát từ đất liền. Việc triển khai máy bay chiến thuật, tên lửa hành trình chống chiến hạm và tên lửa đạn đạo, tàu ngầm và tàu tuần tra từ các căn cứ trên bờ có thể gây khó khăn cho các cường quốc bên ngoài muốn hoạt động ở các vùng biển Tây Thái Bình Dương và vùng biển Trung Quốc. 

Nếu thành công, chiến lược bảo vệ ngoài khơi của Trung Quốc sẽ giúp Hải quân Trung Quốc tránh được sự đối đầu trực diện với Hải quân Mỹ và các đối tác. Tại sao lại phải lao mình vào một cuộc chạy đua vũ trang đối xứng nếu như bạn sở hữu một tàu sân bay lớn trên chính vùng biển của mình với đầy đủ vũ khí? Tốt hơn hết là bảo tồn năng lượng và tài nguyên trong khi vẫn hoàn thành mục tiêu của mình. Phòng thủ chiến lược và tấn công chiến thuật. Đây chính là hình ảnh của chiến lược biển theo tư duy của Mao Trạch Đông. 

Tác giả James Holmes đăng trên The Diplomat

Thùy Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Đằng sau việc Trung Quốc muốn kiểm soát hai vùng biển ở Đông Á

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trong 4 năm qua đã đẩy mạnh các cuộc tập trận quân sự xung quanh hai tuyến đường biển chiến lược - Kênh đào Bashi và Eo biển Miyako - để bảo vệ lối ra vào các vùng biển của nước này.

Đọc tiếp...

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Hồi kết của phép màu kinh tế Trung Quốc

Phép màu kinh tế của Trung Quốc đang gần tới hạn, và giờ có nguy cơ gây ra hại nhiều hơn lợi. 

Đọc tiếp...

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Tính toán của Trung Quốc đằng sau chiến lược xây đập trên sông Mekong

Cách duy nhất để tránh một tương lai ảm đạm cho toàn bộ khu vực này là chấm dứt việc xây dựng đơn phương các đập trên toàn bộ sông Mekong, tập trung vào bảo vệ quyền của mỗi quốc gia và yêu cầu họ thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người dân, các nước láng giềng và cả hành tinh.

Đọc tiếp...

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Chiến lược đối ngoại của Trung Quốc: Xung đột với trật tự hiện nay

Sự mâu thuẫn trong chính sách đối ngoại hiện nay mà chính quyền Tập Cận Bình đã gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại của mình, tiêu biểu là vấp phải sự kiềm chế của Mỹ, sự nghi ngờ và thiếu tin tưởng của chính quyền cũng như người dân các nước xung quanh. Chính vì vậy, mục tiêu xác lập lại trật tự quốc tế theo hướng có lợi cho Trung Quốc đã chưa thể thành hiện thực.

Đọc tiếp...

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Ông Tập Cận Bình và vòng vây chính trị từ nay đến năm 2022

Sự bất bình ở nước ngoài đối với Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã lan rộng nhanh chóng trong năm qua, ít nhất ở các nước phát triển. Một số nước nhỏ hơn như Úc và Canada, cảm thấy bị Bắc Kinh chèn ép. Các nước láng giềng thì lo ngại nguy cơ bị gạt ra ngoài.

Đọc tiếp...

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

“Ngoại giao Nước lớn” thời Tập Cận Bình: Hệ quả từ Sức mạnh Ngày càng Lớn của Trung Quốc

Các lãnh đạo Trung Quốc từ thời Mao có xu hướng xếp chính sách đối ngoại ở vị trí thứ yếu trong nghị trình quản trị đất nước. Tuy nhiên, ông Tập cho thấy quyết tâm và sự tự tin thay đổi khuôn mẫu truyền thống này nghiêng về cách tiếp cận thống nhất. Khi làm vậy, ông Tập Cận Bình hướng tới một chính sách đối ngoại quyết đoán hơn.

Đọc tiếp...

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình châm ngòi chống đối?

Có phải Tập Cận Bình đã phạm sai lầm khi khẳng định vị thế cường quốc thế giới lớn hơn cho Trung Quốc tương xứng với sức mạnh kinh tế của nước này? Lẽ nào Trung Quốc cần phải tiếp tục “giấu mình chờ thời” thêm một đến hai thập kỉ nữa, cho đến khi đạt được vị thế dẫn đầu về công nghệ tiên tiến và thương mại toàn cầu ở ngưỡng không thể bị đánh trả?

Đọc tiếp...

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Luật pháp và Sức mạnh trong Quan hệ Quốc tế của Trung Quốc

Bài viết này phân tích một chuỗi các vấn đề nổi cộm của Trung Quốc trên lý thuyết cũng như trong thực tiễn, bao gồm thực tiễn tại WTO của Trung Quốc, tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp biển, các hiệp định song phương về quyền dân sự, chính trị và các hiệp định đa phương.

Đọc tiếp...

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Bộ máy tuyên truyền đối ngoại của Trung Quốc

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) từ lâu có hình ảnh quốc tế thiếu sức hút vì “sức mạnh mềm” khiêm tốn. Hình ảnh nghèo nàn này khiến cộng đồng quốc tế khó chấp nhận Trung Quốc trỗi dậy như một quốc cường toàn cầu. Với mục tiêu “hãnh diện” (yao mianzi) trên trường quốc tế, những năm gần đây, Đảng Cộng Sản Trung Quốc (CCP) đầu tư rất nhiều để cải thiện hình ảnh quốc tế.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc tạo rủi ro cho các nước đang phát triển

Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất thế giới, tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng tại các nước đang phát triển để đổi lấy quyền tiếp cận các loại nguyên liệu thô. Một nghiên cứu mới cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ mới là rất lớn.

Đọc tiếp...

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Hoạt động của các trung tâm nghiên cứu do Trung Quốc tài trợ ở Washington

Theo báo cáo của Ủy ban Quốc hội Mỹ, Trung Quốc đang âm thầm tăng cường các hoạt động gây ảnh hưởng tại Mỹ, bao gồm cả việc tài trợ cho các cơ quan nghiên cứu ở Washington và ép buộc người Mỹ gốc Hoa.

Đọc tiếp...

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tham vọng của Tập Cận Bình về quân đội Trung Quốc “tầm cỡ thế giới” vào năm 2050

Tập Cận Bình quyết định rằng việc giành chiến thắng trong các cuộc chiến như thế đòi hỏi sự thay đổi về cấu trúc của lực lượng vũ trang Trung Quốc. Trong 3 năm qua, Tập Cận Bình đã làm được nhiều việc hơn so với bất kỳ nhà lãnh đạo nào của Trung Quốc kể từ thời Đặng Tiểu Bình nhằm cải cách PLA.

Đọc tiếp...

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Giải mã vấn đề nợ trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”

Tiền của Trung Quốc lấp đầy khoảng trống trong quỹ tài trợ cơ sở hạ tầng quốc tế. Vậy tại sao nó lại gây ra nợ nần và tranh luận?

Đọc tiếp...

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đánh giá 5 năm triển khai BRI của Trung Quốc

Đến nay, Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã triển khai thực hiện được 5 năm. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu lớn, nhưng cũng có những khiếm khuyết, và còn có nhiều chỗ có thể cải thiện và làm tốt hơn.

Đọc tiếp...

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Bước chuyển nền ngoại giao Trung Quốc trong thời đại hiện nay

Năm 1978 là một thời điểm quan trọng. Đó là năm khởi động cải cách mở cửa, ngoại giao Trung Quốc cũng bắt đầu trải qua sự thay đổi lớn. Ngoại giao phục vụ cho phát triển kinh tế trong nước là chủ đề chính của ngoại giao Trung Quốc thời kỳ này. Sau 40 năm cải cách mở cửa, sức mạnh tổng hợp quốc gia và sức ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc tăng mạnh, ngoại giao Trung Quốc một lần nữa đứng ở ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình.

Đọc tiếp...

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Các tỉnh thành của Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của quốc gia này như thế nào?

Bài nghiên cứu phân tích về vai trò của các chủ thể địa phương tại Trung Quốc, tập trung vào việc các chủ thể này đã định hình chính sách kinh tế và đối nội như thế nào. Lấy Hải Nam và Vân Nam làm hai trường hợp nghiên cứu, bài viết tìm ra 3 cơ chế về tầm ảnh hưởng của các tỉnh thành: khởi xướng , lợi dụng, và kháng cự.

Đọc tiếp...

"Made in China 2025" - Một đánh giá chuyên sâu

“Made in China 2025” là một phần then chốt trong cấu trúc phức tạp gồm các kế hoạch và chính sách nhằm mục đích tạo ra “sự phát triển theo định hướng đổi mới”, một chương trình nghị sự nổi lên như một ưu tiên rõ ràng dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

Học thuyết quân sự của Trung Quốc với Chủ tịch Tập Cận Bình

“Đường lối chính sách” của Tập Cận Bình không quan tâm nhiều đến việc phân tích các mối đe dọa mới hay các vấn đề học thuyết trừu tượng nhất, mà thay vào đó là danh sách những thứ mà PLA tuyệt đối phải hoàn tất trong một khoảng thời gian ngắn.

Đọc tiếp...

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Năm thách thức đối với “Vành đai và Con đường”

Bước sang năm thứ 5, nếu BRI là cách để Trung Quốc thúc đẩy cải cách và mở cửa, Trung Quốc phải cho phép sự linh hoạt thay vì áp dụng một công thức phát triển “không có gì mới mẻ” cho các nước đối tác.

Đọc tiếp...

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Liệu Trung Quốc có trở thành cường quốc hình mẫu của thế kỷ 21?

Trung Quốc đã nổi lên là một cường quốc kinh tế, và mong muốn trở thành cường quốc trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc đang phát triển một chiến lược gắn kết và tổng thể nhằm khẳng định, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước, là một cường quốc hình mẫu về kinh tế, quân sự, ngoại giao, chính trị và ý thức hệ. Trung Quốc còn dự định đề xuất một mô hình phát triển và quản trị đất nước thực sự, và tiến hành cơ cấu lại quản trị toàn cầu.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8537 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin